Programma Veense Put

1.1 Aanleiding

Waarom een gebiedsgericht programma Veense Put ? 

Het plassengebied Veense Put, gelegen ten noorden van de kern Veen in de gemeente Altena, kent een complexe ruimtelijke en juridische situatie. Het gebied bestaat uit zes deelgebieden: Deelgebied 1 – Noordelijke landtong, Deelgebied 2 – Zuidelijke landtong, Deelgebied 3 – Veense Put (nummer 2 -42), Deelgebied 4 – Maaslandjes, Deelgebied 5 – Entreegebied, Deelgebied 6 – Water. De focus ligt op het verbeteren van de situatie op het deelgebied, de zuidelijke landtong. Hier bevinden zich momenteel zo'n 230 percelen  van 183 eigenaren, grotendeels bebouwd met recreatiewoningen. In de praktijk wordt door circa 170 personen permanent gewoond.Daarnaast is er sprake van illegale bebouwing en een afgenomen ruimtelijke kwaliteit. 

De gemeente Altena streeft naar een geactualiseerd omgevingsplan vóór 2035. Het voorliggende programma dient om tot een uiteindelijk ruimtelijk plan te komen. Het traject rondom de Veense Put wordt doorlopen om bestaande bebouwing te normaliseren omdat veel bebouwing illegaal is. Daarbij wordt de mogelijkheid gefaciliteerd om, onder voorwaarden, de functie te wijzigen van seizoensrecreatie naar permanente bewoning. Per februari 2025 is de Beleidslijn grote rivieren (hierna: Bgr) 2025 ingegaan, waarin striktere regels gelden voor niet-rivier gebonden activiteiten. De kernboodschap is om niet te bouwen in de uiterwaarden. Het project van de Veense Put was voor die tijd al gestart, waardoor bestuurlijke afspraken zijn gemaakt, waarmee de Veense Put onder  het tijdelijke overgangsrecht is geplaatst (Artikel 9 Bgr 2025). Het overgangsrecht is bedoeld om bestaande rechten zoveel mogelijk te respecteren en bestuurlijke afspraken gestand te doen. Door het overgangsrecht kunnen maatwerkafspraken worden gemaakt binnen een vastgestelde termijn.  

Een belangrijke voorwaarde voor het toestaan van permanente bewoning is de collectieve kwaliteitsverbetering van het landschap conform de Omgevingsverordening van de provincie Noord-Brabant. Een deel van dewaardestijging van de kavels door functiewijziging wordt gestort in een fonds, waarmee deze kwaliteitsverbetering wordt gefinancierd. De kwaliteitsverbetering vindt hoofdzakelijk plaats op deelgebied 1; de noordelijke landtong. Waar mogelijk wordt kwaliteitsverbetering gerealiseerd op deelgebied 2, de zuidelijke landtong. 

Ook in de overige deelgebieden is sprake van activiteiten zonder vergunning en zijn er strijdigheden met het vigerende omgevingsplan. Hier is de insteek vooral conserverend en regulerend, met actualisatie van regels conform de Omgevingswet, en aanvullende voorwaarden onder andere vanwege geactualiseerd beleid, de ligging in het buitendijkse gebied en in de drinkwaterbeschermingszone.  

De aanleiding voor het gebiedsgericht programma is dus drieledig: 

1. Ruimtelijke en juridische problematiek: Illegale activiteiten (waaronder illegale permanente bewoning) en bebouwing, afgenomen ruimtelijke kwaliteit en strijdigheid met het omgevingsplan. 

2. Beleidsmatige noodzaak: Op grond van de invoeringswet Omgevingswet moet de gemeente Altena vóór 2032 een nieuw omgevingsplan hebben vastgesteld waarin de Bgr is opgenomen. Door het overgangsrecht Bgr is er tijd om de aanwezige illegale bebouwing te normaliseren. Dit dient vóór 2035 te worden geregeld, anders gelden de regels van Bgr 2025 en dan is het niet meer mogelijk om de woningen te legaliseren. Tevens bestaat de noodzaak tot actualisatie van regels vanwege wets- en beleidswijzigingen.  

3. Kwaliteitsverbetering en kostenverhaal: Het realiseren van een collectieve kwaliteitsverbetering van het landschap, gefinancierd uit de waardestijging van de kavels, en het onderbouwen van het kostenverhaal/financiële bijdrage in het programma. 

Het programma wordt opgesteld in samenspraak met betrokken partijen zoals de Vereniging Veense Put, provincie Noord-Brabant, Rijkswaterstaat en waterschap Rivierenland. Het programma betreft de verdere uitwerking van het programmakader dat op 28 oktober 2025 door de raad is vastgesteld. Het vormt de basis voor beleidsmatige kaders, het kostenverhaal/financiële bijdragen en de verdere planologische uitwerking richting een toekomstbestendig Veense Put.

1.2 Programma onder de Omgevingswet

Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024 is het instrumentarium voor het sturen op de fysieke leefomgeving ingrijpend vernieuwd. Eén van de kerninstrumenten van deze wet is het programma. Een programma is een beleidsinstrument waarmee overheden – zoals gemeenten, provincies en waterschappen – beleid en maatregelen uitwerken om omgevingswaarden te realiseren of andere doelstellingen voor de fysieke leefomgeving te bereiken. Het programma is daarmee een brug tussen de strategische koers uit de omgevingsvisie en de juridische verankering in het omgevingsplan. Het is een zelfbindend instrument, wat betekent dat het alleen bindend is voor het bestuursorgaan dat het vaststelt en niet voor burgers of bedrijven. 

Programma’s kunnen verschillende vormen aannemen: thematisch, sectoraal of gebiedsgericht. Ze zijn flexibel inzetbaar en kunnen verplicht zijn (bijvoorbeeld bij overschrijding van omgevingswaarden), maar ook vrijwillig of facultatief worden opgesteld. 

Een gebiedsgericht programma richt zich op een specifiek geografisch gebied en integreert meerdere aspecten van de fysieke leefomgeving, zoals bodem, water, geluid, natuur, energie en klimaatadaptatie. Dit type programma is bij uitstek geschikt voor complexe opgaven waarbij verschillende beleidsvelden samenkomen, zoals bij gebiedsontwikkelingen, transities of herstructureringen. Het programma biedt ruimte voor maatwerk en samenwerking tussen bestuurslagen en maatschappelijke partners, en kan ook bestuurlijke afspraken bevatten.  

Gebiedsgerichte programma’s zijn vaak uitvoeringsgericht van aard. Ze bevatten concrete maatregelen en acties die bijdragen aan het realiseren van de doelen uit de omgevingsvisie voor het betreffende gebied. Denk bijvoorbeeld aan het aardgasvrij maken van wijken, het verbeteren van waterkwaliteit of het versterken van biodiversiteit in een bepaald gebied. 

1.3 Doel

Het doel van het gebiedsgericht programma Veense Put is het creëren van een toekomstbestendig en kwalitatief hoogwaardig plassengebied, waarin de ruimtelijke, juridische en maatschappelijke uitdagingen integraal worden aangepakt. De gemeente Altena streeft naar een geactualiseerd omgevingsplan vóór 2035, waarin onder voorwaarden de functie van seizoen recreatie naar permanente bewoning kan worden gewijzigd en bestaande bebouwing te normaliseren. Deze functiewijziging moet gepaard gaan met een kwaliteitsverbetering van het landschap conform de Omgevingsverordening Noord-Brabant. De eigenaren die profiteren van deze functiewijziging moeten financieel bijdragen aan realisatie van de kwaliteitsverbetering van het landschap.

Het programma fungeert als beleidsmatig kader voor het wijzigen van het omgevingsplan, het financiële en juridische kader. Het biedt helderheid aan initiatiefnemers, bewoners en andere stakeholders over de spelregels, mogelijkheden en verplichtingen binnen het gebied Veense Put, als basis voor het wijzigen van het omgevingsplan. 

1.4 Plan- programmagebied

De Veense Put is een gebied gelegen in het buitengebied van de gemeente Altena, ten zuiden van de Bergsche Maas. In het noorden van Brabant, tegen de grens van Gelderland. Het plassengebied is gelegen tussen de dorpskern Veen (binnendijks gebied) met de Maasdijk en de Afgedamde Maas in het buitendijkse gebied. 

De kern Veen is gelegen aan het water waardoor het een open en landschappelijk karakter heeft waar wonen, werken en recreëren samen komen.  Het plan-/programmagebied is aan de noordwestkant van Veen gelegen en bestaat uit meerdere deelgebieden. In de onderstaande figuur zijn de deelgebieden weergegeven.

Gemeente Altena

Het programma is voornamelijk gericht op deelgebied 1 en 2.

 

Deelgebied 1 –  Noordelijke landtong

De noordelijke landtong bestaat voornamelijk uit natuur. Het is een groene omgeving waar gras en bosschages afwisselen. In het gebied is geen bebouwing. Het is toegankelijk voor voetgangers en wordt gebruikt als wandelgebied. De noordelijke landtong is voor een gedeelte ook aangewezen Natuur Netwerk Brabant-gebied (hierna: NNB-gebied).

Deelgebied 2 –  Zuidelijke landtong

De zuidelijke landtong is bestemd voor seizoensrecreatie. Het gebied is intensief bebouwd en grotendeels in gebruik als recreatiegebied. In de praktijk worden ook diverse woningen permanent bewoond en ontbreken er vergunningen (op basis van regelingen gemeente en Rijkswaterstaat). De bebouwing is dicht op elkaar gelegen waardoor er weinig ruimte is voor landschappelijke kwaliteitsverbetering.

Landschappelijke kwaliteitsverbetering zuidelijke landtong
Op enkele locaties zijn maatregelen mogelijk, waaronder de omzetting van perceel sectie E, nr. 3646 van seizoensrecreatie naar natuur, waarmee een bijdrage wordt geleverd aan de ruimtelijke en ecologische kwaliteit van het gebied.

Deelgebied 3 –  Veense Put 2-42

De gronden zijn bestemd voor dagrecreatie, openluchtrecreatie, lig- en speelweide en strand.

Deelgebied 4 –  Maaslandjes  en  Maaslandjes wonen

Op enkele percelen met een permanente woonbestemming na, heeft het gebied grotendeels de bestemming “Agrarisch gebied met natuurwetenschappelijke en landschappelijke waarden”. Ook zijn op deze gronden delen van NNB aanwezig. De percelen worden tevens gebruikt voor dagrecreatie.

Deelgebied 5 –  Entreegebied

Vanuit het entreegebied wordt de Veense Put ontsloten voor de gebruikers en het beheer.

Deelgebied 6 –  Water

Een groot deel van de Veense Put bestaat uit het omliggende water. Dit is in eigendom van de VVP (Vereniging Veense Put). Het water geeft ruimte voor watersport, seizoens- en dagrecreatie, maar wordt ook gebruikt voor de winning van drinkwater. Daarnaast is er in dit gebied sprake van wisselende waterstanden.

1.5 Stakeholders

Om de Veense Put te herontwikkelen zijn diverse partijen aangehaakt. De gemeente Altena maakt hierbij een onderscheid tussen shareholders (sh) en stakeholders (st). De shareholders zijn degenen die besluiten nemen, de stakeholders zijn afhankelijk van de genomen besluiten. Hieronder worden de betrokken en belanghebbende partijen benoemd en de rol die zij hebben:

• Provincie Noord – Brabant (sh): De rol van provincie Noord-Brabant is het bewaken van de provinciale belangen en het planologisch kader. De provincie stelt als voorwaarde dat er een kwaliteitsverbetering moet plaatsvinden van de leefomgeving binnen en buiten het gebied.

• Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (sh): Het belang van ministerie I&W is het waarborgen van de waterveiligheid en het behouden van ruimte voor ontwikkelingen met betrekking tot de rivier.

• Rijkswaterstaat (sh): Rijkswaterstaat is de waterbeheerder van het gebied. De belangen omvatten de waterkwaliteit, waterkwantiteit, (hoog)waterveiligheid, chemische en ecologische waterkwaliteit, nautisch belang, waterafvoer en bodemkwaliteit.

• Waterschap Rivierenland (sh): Het waterschap beheert de dijken en zorgt voor de kwaliteit van de waterkering. De belangrijkste onderwerpen voor het waterschap zijn het water en de waterveiligheid.

• Vereniging Veense Put (VVP) (st): De VVP behartigt de belangen van het grootste deel van de zuidelijke landtong, het entreegebied en het water. De VVP heeft eigendommen en de plicht voor het beheer en onderhoud.

• Overige grondeigenaren en gebruikers van de Veense Put (st).

• Omwonenden en andere belanghebbenden (st)

• Waterwinbedrijf Dunea (st): Het plangebied Veense Put is gelegen in de drinkwaterbeschermingszone Brakel. Er dient rekening gehouden te worden bij het uitoefenen van maatregelen of activiteiten met deze beschermingszone. 

Met deze partijen vindt doorlopend afstemming en overleg plaatst. 

1.6 Proces

In figuur 1-3 is een tijdslijn weergegeven met het proces van het programma. Na vaststelling van het programmakader door de gemeenteraad op 28 oktober 2025 werkt het college het programma Veense Put verder uit en stelt dit programma definitief vast. Er worden maatwerkafspraken gemaakt tussen de gemeente en Rijkswaterstaat en voorbereidingen gestart voor het opstellen van de wijziging van het omgevingsplan. Het omgevingsplan doorloopt de wettelijke procedure waarna, na vaststelling, de vergunningen worden aangevraagd. Na inwerkingtreding van het gewijzigde omgevingsplan en afronding van de benodigde vergunningprocedures moeten bebouwing en gebruik die niet kunnen worden gelegaliseerd of door middel van maatwerk kunnen worden ingepast, worden aangepast, beëindigd of verwijderd. Tot slot geldt het overgangsrecht op grond van de Bgr tot 2035. Dat betekent dat indien op deze datum geen omgevingsplan is vastgesteld waarin de permanente bewoning is geregeld, de mogelijkheid vervalt tot legalisatie (onder voorwaarden) van de bestaande bebouwing en de mogelijkheid tot permanent wonen.

gemeente Altena

1.7 Leeswijzer

Het programma bestaat uit verschillende hoofdstukken die samen een integraal beeld geven van aanleiding, doel, opgaven, kaders en maatregelen voor het plassengebied Veense Put. Hoofdstuk 1 beschrijft de achtergrond van het gebied en het programma. Hoofdstuk 2 geeft inzicht in de geschiedenis en de huidige situatie van het gebied. Hoofdstuk 3, ‘Wat komt er op ons af?’, behandelt de relevante beleidskaders en regelgeving. Hoofdstuk 4 benoemt de belangrijkste opgaven binnen het programma. Hoofdstuk 5 licht toe hoe deze opgaven en doelen worden gerealiseerd. Het programma sluit af met een concluderend hoofdstuk.

2.1 Geschiedenis

Het gebied dat nu bekendstaat als de Veense Put bestond oorspronkelijk uit twee uiterwaarden van de Maas: de Ravenswaard en de Rijswaard. Door deze uiterwaarden liep een pad naar een overzetplaats bij Poederoijen. Deze route is nu de weg over de landtong waar de kavels zich bevinden. 

In de jaren ’50 zijn de uiterwaarden aan zandwinningsbedrijven verkocht. Met toestemming van Gedeputeerde Staten werd het gebied ontzand. Hierdoor ontstonden twee diepe zandwinputten. Na de zandwinning werden de gronden verkocht aan Exploitatiemaatschappij Broeksewaard BV, eigendom van de broers G. en A. Bax. Zij verkavelden de gronden langs de weg en boden deze te koop aan. 

In mei 1983 verschenen de eerste advertenties waarin kavels te koop werden aangeboden. Recreanten kochten stukjes grond en plaatsten er caravans of eenvoudige vakantiehuisjes. De Veense Put ontwikkelde zich als een recreatief gebied met particulier eigendom, zonder centrale regie of uniforme bouwstijl. 

In de jaren ’90 groeide het aantal kavels en ontstond een bonte verzameling van bouwsels. De bewoners genoten van vrijheid, rust en het water. Sommigen bouwden grotere chalets of huisjes, vaak zonder vergunning. De gemeente handhaafde beperkt, mede door de complexiteit van het eigendom en de ligging buitendijks. 

De voormalige gemeente Aalburg gaf in 2003 een persoonsgebonden gedoogbeschikking aan bewoners die hun recreatiewoning al vóór 31 oktober 2003 permanent bewoonden. Dit leidde tot een scheiding tussen gedoogde en niet-gedoogde bewoners. Op 1‑10‑2025 waren er nog 35 personen woonachtig met een gedoogbeschikking verdeeld over 27 adressen. 

Sinds 2019 werkt de gemeente Altena samen met de Vereniging Veense Put (VVP), de provincie Noord-Brabant en Rijkswaterstaat aan een gebiedsgerichte aanpak met als doel het normaliseren van functie en gebruik en het onder voorwaarden mogelijk maken van wonen. Ook is het doel om uiteindelijk een wijziging omgevingsplan vast te stellen. De visie “Een nieuwe lente voor de Veense Put”, opgesteld door de VVP, vormt hierbij de basis. 

2.2 Planologisch regime

Het huidig planologisch regime van de Veense Put is opgenomen in het omgevingsplan van gemeente Altena.  

Ter plaatse bestaat dit voor het grootste gedeelte uit het onderliggende plan ‘1^e herziening Plassengebied Veen’, vastgesteld 12 augustus 1998 en deels uit het bestemmingsplan ‘Waterfront de Veene’, vastgesteld op 23 juni 2015. 

Plassengebied Veen 

De eerste herziening van het bestemmingsplan Plassengebied Veen was nodig omdat de geldende plannen uit 1994 en 1998 verouderd waren en niet meer aansloten bij de actuele ruimtelijke en beleidsmatige eisen. In de jaren na vaststelling van deze plannen bleek dat het feitelijke gebruik op diverse percelen niet langer overeenkwam met de agrarische bestemming, terwijl het gebied zich ontwikkelde tot een recreatief en landschappelijk waardevol gebied. De gemeente Altena wilde met deze herziening inspelen op de mogelijkheid om de ruimtelijke kwaliteit en het functioneren van het Plassengebied Veen te verbeteren. Daarbij werd ingezet op een integrale kwaliteitsimpuls voor natuur, recreatie en landschappelijke beleving, passend binnen de toen geldende beleidskaders van rijk, provincie en gemeente. 

Het doel van deze herziening was het vaststellen van een actueel bestemmingsplan dat voldeed aan de eisen van de Wet ruimtelijke ordening en waarin de beleidswijzigingen van de afgelopen jaren werden verwerkt.

Waterfront De Veene 2015 

Het bestemmingsplan Waterfront De Veene werd opgesteld omdat de bestaande plannen voor het gebied verouderd waren en niet meer voldeden aan de wettelijke actualiseringsplicht. Tegelijkertijd ontstond de behoefte om een nieuwe woonontwikkeling mogelijk te maken op en rond het voormalige sportpark De Heuye en het aangrenzende uiterwaardengebied langs de Afgedamde Maas. Deze ontwikkeling speelde in op de wens om wonen aan het water te combineren met natuurontwikkeling en recreatieve kwaliteit, waardoor het gebied een nieuwe impuls kreeg en beter aansloot bij de ruimtelijke en landschappelijke ambities van de regio.

Het doel van het bestemmingsplan was het juridisch-planologisch mogelijk maken van de ontwikkeling van Waterfront De Veene. Dit omvatte de realisatie van een exclusief woongebied met enkele vrije kavels voor vrijstaande woningen, veelal direct gelegen aan het water en voorzien van aanlegplaatsen. Daarnaast werd ingezet op het toevoegen van waterpartijen en natuurontwikkeling in het uiterwaardengebied, evenals het actualiseren van bestaande bestemmingen langs de Maasdijk, waaronder wonen en een horecalocatie. Het plan droeg bij aan een hoogwaardige ruimtelijke kwaliteit en versterkte de relatie tussen wonen, water en landschap.

 

3.1 Algemeen

De komende jaren staat het Plassengebied Veen voor een aantal veranderingen en uitdagingen. Ruimtelijke ordening, natuur en recreatie vragen om een integrale, toekomstgerichte aanpak. In dit hoofdstuk volgt een verkenning van het beleid van de diverse overheden dat invloed heeft op de voorgenomen ontwikkeling. 

3.2 Rijksbeleid

Nationale omgevingsvisie (NOVI) 

Op 11 september 2020 is de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) vastgesteld. De NOVI biedt een langetermijnperspectief op de ontwikkeling van de leefomgeving in Nederland tot 2050. Met de NOVI geeft het kabinet richting aan de grote opgaven die het aanzien van Nederland de komende dertig jaar ingrijpend zullen veranderen. Denk aan het bouwen van nieuwe woningen, ruimte voor opwekking van duurzame energie, aanpassing aan een veranderend klimaat, ontwikkeling van een circulaire economie en omschakeling naar kringlooplandbouw. Dit alles met zorg voor een gezonde bodem, schoon water, behoud van biodiversiteit en een aantrekkelijke leefomgeving. In de NOVI zijn deze maatschappelijke opgaven samengevat in vier prioriteiten: 

• Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie;

• Duurzaam economisch groeipotentieel; 

• Sterke en gezonde steden en regio's; 

• Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied.
  

Om de beleidskeuzes op een heldere en voorspelbare manier te maken, hanteert de NOVI drie afwegingsprincipes, die helpen bij het afwegen en prioriteren van de verschillende belangen en opgaven:  

1. Combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies;
2. Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal;
3. Afwentelen wordt voorkomen. 

Nota Ruimte
De Nota Ruimte (ontwerp, september 2025) is de opvolger van de NOVI.  De nota omvat eveneens de langetermijnvisie op de ruimtelijke ordening van Nederland en maakt ruimtelijke keuzes voor de periode tussen 2030 en 2050, met een doorkijk naar 2100. De drie afwegingsprincipes uit de NOVI zijn ook de Nota Ruimte leidend bij het maken van keuzes.  

De schaarste aan ruimte en het feit dat oplossingen steeds meer vragen om combinaties, dwingen tot het leggen van dwarsverbanden tussen opgaven. In de Nota Ruimte worden daarom in vier integrale thema’s de sterkst op elkaar betrokken sectorale onderwerpen met elkaar in verbinding gebracht en worden voor heel Nederland de nationale keuzes in samenhang gemaakt: 1) Wonen, werken en bereikbaarheid 2) Economie en energie, 3) Landbouw en natuur en 4) Water en bodem.  De vier thema’s kennen een eigen interne logica, maar hangen ook weer met elkaar samen, zodat ze gecombineerd richting geven aan de ontwikkeling van Nederland. 

Relevantie Veense Put  
Met de realisatie van de kwaliteitsverbetering op de noordelijke landtong en de omzetting van recreatieve woningen naar permanente bewoning kan worden geconstateerd dat het beleid uit de NOVI/Nota Ruimte zich niet verzet tegen de voorgenomen ontwikkeling, welke bijdraagt aan het versterken van natuurontwikkelingen en het legaliseren van de woningen.   

Beleidslijn grote rivieren (Bgr)  

De Beleidslijn grote rivieren (beleidslijn) bestaat uit een beleidsbrief en beleidsregels. De beleidslijn bevat het afwegingskader voor ruimtelijke ontwikkelingen in het rivierbed van de grote rivieren. Het doel van de beleidslijn is dat waterveiligheid geborgd kan worden en voldoende ruimte is voor toekomstige rivierverruimingen.  

De oude beleidslijn (Bgr 2006) onderscheidde twee regimes in het rivierbed: het stroomvoerend regime en het bergend regime. In het bergend regime golden minder strenge regels voor vergunningverlening. De Beleidslijn grote rivieren is sinds 1 februari 2025 geactualiseerd. Onder de nieuwe regeling (Bgr 2025) zijn beide regimes samengevoegd tot één regime. Concreet betekent dit dat de mogelijkheden beperkter worden om niet-riviergebonden activiteiten te verrichten in wat voorheen het bergend regime was.  

In het deel van het rivierbed waarop de Bgr 2025 van toepassing is, blijft een ‘ja, mits’-benadering gelden voor riviergebonden activiteiten, zoals op- en overslag, delfstofwinning, scheepswerven en waterrecreatie. Ook blijven de 10%-uitbreidingsregel voor bestaande bouwwerken en de regeling voor slopen en vervangen bestaan. Daarbij is de beperking dat de functie van het bouwwerk niet mag veranderen in een woon- of logiesfunctie. 

Relevantie Veense Put
De Veense Put is opgenomen onder het overgangsrecht (art. 9 Bgr) waarmee het gebied nog 10 jaar uitgezonderd is van de regels in Bgr 2025. Binnen de 10 jaar moet de woonfunctie geregeld zijn in het omgevingsplan. Daarna gaat de Bgr 2025 gelden. 

Toepassingsgebied 
De Veense Put is gelegen in het rivierbed van de Afgedamde Maas. De beleidsregels gelden in het deel van het rivierbed dat is aangewezen als beperkingengebied met betrekking tot een oppervlaktewaterlichaam in beheer bij het Rijk dat geen kanaal is. Voor de Veense Put is dit het gehele plangebied, zie onderstaand figuur.

Overheid.nl

Toetsingscriteria
De aanvraag voor een omgevingsvergunning wordt verleend indien:

1. sprake is van een zodanige situering en uitvoering van de activiteit dat een veilig en doelmatig gebruik van de rivier gewaarborgd blijft; 
2. feitelijke belemmeringen voor de vergroting van de afvoercapaciteit van de rivier worden voorkomen; 
3. er sprake is van een zodanige situering en uitvoering van de activiteit dat een waterstandsverhoging of afname van het bergend vermogen van de rivier wordt voorkomen of zoveel mogelijk wordt beperkt; en
4. resterende onvermijdbare waterstandsverhoging wordt gecompenseerd.  

Overgangsregels 
Het overgangsrecht is van toepassing op de Veense Put (artikel 9.1 lid h – Beleidsregels grote rivieren 2025). Met het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat zijn bestuurlijke afspraken gemaakt ten behoeve van het overgangsrecht.  

Met de voorgenomen ontwikkeling wordt ingezet op het normaliseren van de woningen op de zuidelijke landtong en de daarmee gepaard gaande kwaliteitsverbetering op de noordelijke landtong. Bij het normalisatietraject dient er te worden voldaan aan de eisen van de Bgr. De volgende voorwaarden komen voort uit de afspraken met het Ministerie I&W:  

• Er komt geen bebouwing bij ten opzichte van de peildatum 1 januari 2022. 

• Voor alle bebouwing die is gerealiseerd vanaf 1 januari 2011 wordt de afname van het bergend vermogen alsnog duurzaam gecompenseerd.

• De gemeente realiseert de compensatie-opgave.

 

De Veense Put kan worden gezien als maatwerkproject. De reeds gemaakte bestuurlijke afspraken vormen daarbij het vertrekpunt. In de verdere planologische uitwerking worden, waar nodig en binnen de geldende wettelijke en beleidsmatige kaders, aanvullende en verdiepende maatwerkafspraken gemaakt om recht te doen aan individuele situaties.  

3.3 Provinciaal beleid

Omgevingsvisie Noord-Brabant
De Brabantse Omgevingsvisie bevat de belangrijkste ambities voor de fysieke leefomgeving voor de komende jaren. De Omgevingsvisie is een kompas voor de toekomst. In de Omgevingsvisie worden vier hoofdopgaven benoemd waar de provincie aan wil werken. Dit zijn  

• Werken aan de Brabantse energietransitie. Brabant wil overstappen naar duurzame energiebronnen; 

• Werken aan een klimaatproof Brabant. De provincie bereidt zich voor op klimaatverandering, met aandacht voor waterbeheer, biodiversiteit en leefbaarheid; 

• Werken aan de slimme netwerkstad. Brabant ontwikkelt zich als een verbonden regio met sterke steden en dorpen, ondersteund door slimme mobiliteit en digitale infrastructuur; en  

• Werken aan een concurrerende, duurzame economie. Innovatie, circulaire economie en een gezonde arbeidsmarkt staan centraal.  

Met de Omgevingsvisie wil de provincie aangeven wat zij belangrijk vindt voor de verbetering en duurzame ontwikkeling van de leefomgeving van de inwoners van Brabant. De Omgevingsvisie moet een richting geven aan de opgave zoals geformuleerd in de vier hoofdopgaven. Deze vier hoofdopgaven komen voort uit de basisopgave en zijn daarmee ook verankerd. Deze basisopgave betreft het werken aan veiligheid, gezondheid en omgevingskwaliteit. De Omgevingsvisie omvat een ambitie die uitwerking behoeft in de nog vast te stellen programma’s. 

Relevantie Veense Put 
Met de realisatie van de kwaliteitsverbetering op de noordelijke landtong en de omzetting van recreatieve woningen naar permanente bewoning kan worden geconstateerd dat de Omgevingsvisie Noord-Brabant zich niet verzet tegen de ontwikkeling. Met de ontwikkeling wordt bijgedragen aan het versterken en behouden van natuur en landschap binnen het plassengebied..  

Omgevingsverordening Noord-Brabant 
De Omgevingsverordening bevat alle regels op provinciaal niveau over de fysieke leefomgeving, zoals over milieu, natuur, ruimtelijke ordening, wegen, water en bodem. De Omgevingsverordening is een voor de provincie verplicht instrument uit de Omgevingswet, die op 1 januari 2024 in werking is getreden. De belangrijke onderdelen in de Omgevingsverordening zijn algemene regels voor activiteiten, instructieregels voor gemeenten en waterschappen, overgangsrecht, voorbereidingsbesluit, wijzigingen en actualisaties.De provincie hanteert vijf kernwaarden voor haar denken en handelen. Dit zijn de vijf kernwaarden van Noord-Brabant voor de Omgevingsverordening:
1. Meerwaardecreatie.
2. Technische en sociale innovatie.
3. Kwaliteit boven kwantiteit.
4. Een continue verbetering van de leefomgeving. 
5. Proactief en preventief handelen boven gevolgbeperking en herstel. 

Relevantie Veense Put
In de Omgevingsverordening worden gebieden toegewezen aan een locatie waar specifieke regels voor gelden. De relevante gebieden voor de ontwikkeling van het omzetten van recreatieve woningen naar permanente bewoning en de kwaliteitsverbetering zijn: 

• Landelijk gebied 

• Rivierbed 

• Groenblauwe waarden 

• Natuur Netwerk Brabant 

Landelijk gebied
Het plangebied is gelegen in huidig landelijk gebied. In de Omgevingsverordening is geregeld dat een activiteit die mogelijk wordt gemaakt in het landelijk gebied gepaard gaat met een fysieke verbetering van de landschappelijke kwaliteit van het gebied of de omgeving. Om gemeenten te ondersteunen bij de uitvoering van deze regeling is in 2011 een handreiking Kwaliteitsverbetering van het landschap opgesteld. Vrijwel alle gemeenten in Brabant hebben de regeling verder uitgewerkt in beleid en regionaal afspraken gemaakt over de toepassing ervan. 

Op sommige plaatsen in de verordening zijn verbijzonderingen van de kwaliteitsverbetering landschap opgenomen. De verplichtingen die daaruit voortvloeien, maken deel uit van de kwaliteitsverbetering landschap als bedoeld in artikel 5.11, bijvoorbeeld de verplichte sloop van overtollige bebouwing bij hergebruik van een VAB-locatie of de minimale verplichting voor een landschappelijke inpassing bij veehouderijen en mestbewerking. Soms is nadrukkelijk bepaald dat artikel 5.11 niet van toepassing is omdat de regeling zelf al voorziet in kwaliteitsverbetering, zoals de regeling opgenomen in Artikel 5.14. Er is derhalve geen sprake van een stapeling van regelingen. 

In het besluit tot vaststelling van het omgevingsplan of in de toelichting van het plan onderbouwt de gemeente dat de inzet van de kwaliteitsverbetering past binnen het beleid voor een gebied of de omgeving. Dit kan bijvoorbeeld door aan te geven dat de maatregelen passen bij het aanwezige landschapstype of door te verwijzen naar een landschapsplan of gemeentelijke structuurvisie waarin landschapsdoelen zijn opgenomen. Landschapsverbeterende maatregelen kunnen daarbij ook bijdragen aan klimaatadaptatie. Vanuit meerwaardecreatie is het zelfs gewenst om waar mogelijk opgaven te combineren. De verordening biedt nadrukkelijk de mogelijkheid dat de kwaliteitsverbetering niet op dezelfde plek plaatsvindt als de ontwikkeling.  

Met de ontwikkeling worden recreatieve woningen omgezet naar permanente bewoning onder bepaalde voorwaarden. Een noodzakelijke financiële bijdrage van de eigenaren van de woningen wordt ingezet in een fonds voor de kwaliteitsverbetering van het landschap. Dit is verplicht op grond van artikel 5.11 ‘Kwaliteitsverbetering landschap’ van de Omgevingsverordening. De kwaliteitsverbetering wordt gerealiseerd op de noordelijke landtong en beperkt op de zuidelijke landtong. Er is een landschappelijk inpassingsplan met een ramingsdocument door Kragten (d.d. 6 juni 2023) gemaakt voor de te realiseren kwaliteitsverbetering. Dit is nader geduid in hoofdstuk 5. In paragraaf 5.3.2 is een schetsontwerp van de kwaliteitsimpuls weergegeven.  

Op grond van artikel 5.77 van de Omgevingsverordening is zelfstandige bewoning van (onder meer) recreatiewoningen ter plaatse van Landelijk gebied uitgesloten. Permanente bewoning is op de Veense Put daarom in strijd met het provinciale beleid. Met de voorgenomen ontwikkeling en de toekomstige wijziging van het omgevingsplan wordt het gebied niet meer geduid als landelijk gebied, maar als bebouwd gebied. Hiervoor moet een wijziging in de omgevingsverordening worden doorgevoerd. De gemeente moet daartoe een verzoek indienen tot wijziging van de gebiedsgrenzen, voorzien van een volwaardige onderbouwing met de nadruk op de ladder voor duurzame verstedelijking en lagenbenadering. Vervolgens gelden dan de bepalingen uit artikel 5.57 (Maatwerk in Bebouwd gebied) van de Omgevingsverordening.  

Rivierbed
Het plangebied is gelegen in een rivierbed. Er zijn regels opgesteld om te voldoen aan de waterveiligheid in het plangebied. Met de ontwikkeling dient rekening te worden gehouden met de bescherming tot overstroming, de kwetsbaarheid van waterdiepte. Daarnaast moet de veiligheid van de mensen geborgd zijn dat verzekerd is dat de permanente aanwezigheid van mensen hoogwatervrij kan plaatsvinden.  

Bij de uitwerking van het omgevingsplan worden regels opgenomen over onder meer bebouwing, gebruik, gebouwen, steigers en overige bouwwerken. Daarbij wordt, binnen de geldende beleidsmatige en wettelijke kaders en de reeds gemaakte bestuurlijke afspraken, bezien welke ruimte voor maatwerk per kavel kan worden geboden.

Groenblauwe waarden
Ter plaatse van de zone “Groenblauwe waarden” dienen de bodem- en watersystemen, ecologische waarde, biodiversiteit en landschappelijke waarden behouden te blijven of te worden versterkt. Met de kwaliteitsverbetering wordt ingezet op de ecologische en landschappelijke waarde van de noordelijke landtong. Daarnaast leidt de omzetting van recreatieve woningen naar permanente bewoning niet tot een aantasting van de groenblauwe waarden; nieuwe bouwmogelijkheden worden namelijk niet toegestaan, afgezien van vergunningsvrije (voor gemeente en Rws) mogelijkheden.  

Natuur Netwerk Brabant (NNB)
Over een deel van het plassengebied en de noordelijke landtong, voornamelijk aan de noordzijde, is het NNB gelegen. Met de toekomstige ontwikkelingen dient rekening te worden gehouden met aantasting en externe werking op het NNB. De landschappelijke kenmerken worden op de noordelijke landtong verbeterd middels een kwaliteitsverbetering. De ecologische waarden worden met deze verbetering versterkt. Deze regeling verzet zich niet tegen de ontwikkeling.

Omgevingswet.overheid.nl/regels-op-de-kaart

3.4 Water en waterveiligheid

Nationaal Waterprogramma
Het Nationaal Water Programma (NWP) 2022-2027 beschrijft de hoofdlijnen van het nationale waterbeleid en het beheer van de rijkswateren en rijksvaarwegen. Het betreft een uitwerking van de Nationale Omgevingsvisie. De wateropgaven waar Nederland op dit moment voor staat, de uitdagingen richting de toekomst en de noodzaak van een integrale aanpak vormen de basis voor 3 hoofdambities: 

• Een veilige en klimaatbestendige delta. 

• Een concurrerende, duurzame en circulaire delta. 

• Een schone en gezonde delta met hoogwaardige natuur.

Relevantie  Veense Put
Tussen Rijkswaterstaat en  de gemeente moeten nadere maatwerkafspraken worden gemaakt voor de Veense Put om te voldoen aan beleid en regelgeving en, met name, het tijdspad. De Veense Put valt onder het overgangsrecht en moet binnen 10 jaar voldoen aan de regels van het Bgr. Er wordt rekening gehouden met een waterveilige omgeving. Rijkswaterstaat verleent de vergunningen voor activiteiten nabij de grote rivieren. Het afwegingskader is de Beleidslijn grote rivieren (zie ook paragraaf 3.2). Naast een waterveilige omgeving wordt met de ontwikkeling van de Veense Put ook kwaliteitsverbetering van de natuur gerealiseerd op de noordelijke landtong, wat bijdraagt aan de ambitie tot het versterken van de waternatuur.  

Regionaal Water- en bodemprogramma
Het Regionaal Water en Bodem Programma (RWP) 2022-2027 van de provincie Noord-Brabant is het beleidsplan voor water en vitale bodem in de provincie, met als doel een klimaatbestendig, veerkrachtig en gezond water- en bodemsysteem in 2050. Het programma omvat maatregelen voor voldoende en schoon water, gezonde bodems, en bescherming tegen overstromingen, waarbij het principe 'Water en Bodem Sturend' steeds belangrijker wordt voor ruimtelijke ontwikkelingen. De doelstellingen in het RWP zijn: 

• Klimaatadaptatie: Brabant streeft naar een klimaatbestendig en veerkrachtig watersysteem en een vitale bodem uiterlijk in 2050. 

• Veilig, schoon en voldoende water: Zorgen voor een goede kwaliteit en kwantiteit van het water. 

• Vitale bodem: Het gezond en vitaal houden van de bodem. 

• Integrale aanpak: Het RWP is een integraal beleid dat is gekoppeld aan vele andere provinciale opgaven, zoals wonen, werken, landbouw, natuur en economie. 

Relevantie  Veense Put 
Met de voorgenomen ontwikkeling wordt ingezet op het versterken en behouden van de aanwezige landschappelijke waarden op de noordelijke landtong en in beperktere mate de zuidelijke landtong. Het traject rondom de Veense Put wordt doorlopen om bestaande bebouwing te normaliseren omdat veel bebouwing illegaal is. Daarbij wordt de mogelijkheid gefaciliteerd om, onder voorwaarden, de functie te wijzigen van seizoensrecreatie naar permanente bewoning. De ligging van de Veense Put is buitendijks waardoor waterveiligheid extra aandacht vergt. De woningen moeten voldoen aan wettelijke eisen en het Bgr zoals in paragraaf 3.2 beschreven. Daarnaast zijn afspraken met het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat gemaakt dat er geen bebouwing bij komt ten opzichte van de peildatum 1 januari 2022. Er dient ten alle tijden rekening te worden gehouden met doelstellingen en regelingen uit het programma.  Het beleid Regionaal Water- en bodemprogramma verzet zich niet tegen de ontwikkeling.  

Kaderrichtlijn water 
De Kaderrichtlijn Water richt zich onder andere op het behouden en vergroten van de ruimte voor water, het vasthouden van water en verbetering van de waterkwaliteit. Een goede bescherming tegen overstromingen, het voorkomen van wateroverlast en droogte en een goede waterkwaliteit en gezond ecosysteem zijn nationale belangen daarbij. De principes die daarbij gelden zijn een integraal waterbeheer, het voorkomen van afwenteling en het verbinden van ruimte en water bij ontwikkelingen.  

Activiteiten in watersystemen kunnen gevolgen hebben voor de chemische en ecologische kwaliteit van die systemen. De “Beleidsregel waterkwaliteit” bepaalt hoe Rijkswaterstaat beoordeelt of deze gevolgen verenigbaar zijn met het beschermen en verbeteren van de chemische en ecologische kwaliteit van watersystemen. De beleidsregel is van toepassing op het beslissen op vergunningaanvragen en op het vaststellen van maatwerkvoorschriften. Bij de beoordeling van een aanvraag om een watervergunning worden de stroomschema’s doorlopen zoals die zijn opgenomen in het Toetsingskader waterkwaliteit. 

Relevantie  Veense Put
Met de voorgenomen ontwikkeling wordt ingezet op het versterken en behouden van de aanwezige landschappelijke waarden op de noordelijke landtong. Daarnaast worden de woningen omgezet van recreatieve functie  naar permanente woonfunctie. De ligging van de Veense Put is buitendijks waardoor waterveiligheid extra aandacht vergt. De woningen moeten voldoen aan wettelijke eisen en het Bgr zoals in paragraaf 3.1 beschreven. Uit de afspraken blijkt dat er niet meer bebouwing gerealiseerd mag worden ten opzichte van peildatum 1 januari 2022. Met nieuwe ontwikkelingen moet er rekening worden gehouden met de eisen van de Kaderrichtlijn water. Het toetsingskader moet bij nadere uitwerkingen worden doorlopen.   

Hoogwater en veiligheid
De noordelijke en zuidelijke landtong zijn aan te merken als buitendijks gebied. Dit betekent dat er geen beschermende en afschermende werking van dijken is, waarmee een gedeelte van de landtongen kunnen onderlopen, uitgaande van het sluitpeil van de Kromme Nol kering van +3,50m NAP.  Hiermee vormt het een risico voor de veiligheid, waarmee zorgvuldig omgegaan dient te worden.    

Relevantie  Veense Put
Door de Vereniging Veense Put (VVP) in nauwe samenwerking met de gemeente een hoogwaterbeleid vastgesteld. Daarnaast is een calamiteitenplan opgesteld dat bij verhoogde waterstanden in werking treedt. Er zijn verschillende alarmfasen in het calamiteitenplan opgenomen, met de bijbehorende gevolgen en de te nemen maatregelen, zoals evacuatie. Door middel van een informatiekaart, verschillende kleuren lichtsignalen bij de slagboom en een crisistelefoonnummer/crisisteam worden de bewoners geïnformeerd. 

Waterschap Rivierenland
De Veense Put is gelegen in het gebied van Waterschap Rivierenland. De betreffende Waterschapsverordening omvat de wettelijke regels die het waterschap hanteert bij de bescherming van oppervlaktewaterlichamen (beken, sloten en rivieren), waterkeringen, bergingsgebieden, grondwater en bijbehorende kunstwerken (gemalen, stuwen, etc.). In de Waterschapsverordening wordt specifiek gekeken naar de regelgeving voor verschillende soorten gebieden en activiteiten.  

Relevantie  Veense Put
In de Waterschapsverordening zijn de volgende doelstellingen opgenomen voor het werkingsgebied “waterkeringen”:  

• Het waarborgen van de goede staat en werking van de waterkering. 

• Het waarborgen dat de staat van de waterkering doelmatig kan worden gecontroleerd. 

• Het waarborgen van de uitbreidbaarheid van waterkeringen. 

• Het in stand houden van het waterkerend vermogen van de waterkering tegen aanvaardbare maatschappelijke lasten.

Op basis van de Waterschapverordening kan per deelgbied het volgende worden geconcludeerd:

• Deelgebied 1, de noordelijke landtong, kent vanuit de verordening, gelet op de functie van het gebied (natuur/landschap), geen belemmeringen. 

• Deelgebied 2, de zuidelijke landtong, valt buiten de beschermingszone van de legger en heeft daarmee vanuit waterkeringsoogpunt geen relevantie, bezien vanuit de verantwoordelijkheid van het waterschap.

Voor de overige deelgebieden, die niet tot de primaire scope van dit gebiedsgerichte programma behoort, geldt vanuit de waterschapsverordening het volgende:  

• Deelgebied 3, Veense Put (nummer 2-42), valt binnen de beschermingszone van de Regionale Waterkering, de Afgedamde Maasdijk. Voor diverse activiteiten geldt dat er een watervergunning noodzakelijk is. De Afgedamde Maas heeft diverse functies. Dit gaat om een scheepvaartverbinding, recreatiewater voor jachthavens en campings, maar ook dient de Afgedamde Maas als drinkwatervoorziening. Het is niet ten alle tijden mogelijk om hier zonder watervergunning activiteiten toe te staan. Bescherming van dit gebied is van belang.  

• Een deel van deelgebied 4, Maaslandjes, valt binnen de beschermingszone en als waterstaatswerk van de regionale waterkering aangemerkt.  

• Tot slot zijn deelgebied 5 en 6 niet aangemerkt als beschermingszone.  

Bij het verlenen van vergunningen dient rekening te worden gehouden met het beleid en regelgeving van het waterschap. 

3.5 Gemeentelijk beleid

Omgevingsvisie Altena 2040  

In de omgevingsvisie wordt beschreven hoe de gemeente Altena kijkt naar de toekomstige ontwikkelingen en ambities van de gemeente. In de visie staat beschreven wat belangrijk is in de leefomgeving. Een duurzame ontwikkeling is de rode draad van de omgevingsvisie van Altena en vertaald zich naar de volgende hoofdambities:   

• Groenblauwe oase: Voldoende ruimte voor groen, sporten, bewegen en spelen. Het beschermen en versterken van de groen- en blauwe gebieden.  

• Leefbare woonomgeving: Ruimte voor ontmoeting en een veilige leefomgeving.  

• Klimaatbestendig, CO2-neutraal en circulair: Inzetten op diverse thema’s zoals energietransitie, klimaatverandering, zeespiegelstijging, verzilting en duurzame (economische) ontwikkelingen.  

• Sterk in duurzaam ondernemen: Ruimte maken voor bedrijven en ondernemers op een duurzame, veilige en gezonde manier.  

Relevantie  Veense Put 

De belangrijkste kenmerken van het landschap in Altena en voor de Veense Put is de openheid en het water. Daarnaast spelen natuur en groen een belangrijke rol. Met de ontwikkeling worden deze kenmerken behouden en waar nodig versterkt met de kwaliteitsverbetering op de noordelijke landtong en in beperktere mate op de zuidelijke landtong.

De ontwikkeling Veense Put is gelegen in het deelgebied Uiterwaarden. De uiterwaarden hebben belangrijke punten op het gebied van klimaatverandering. Ook het thema toerisme en recreatie is relevant voor de locatie Veense Put, met als ambitie in te zetten op duurzaam kwaliteitstoerisme. In de omgevingsvisie wordt specifiek voor de Veense Put aangegeven om middels een gebiedsvisie (zijnde dit gebiedsprogramma) permanent bewonen van recreatiewoningen mogelijk maken, de bebouwingsmogelijkheden daarbij in beeld te brengen in combinatie met een kwaliteitsverbetering ter plaatse van de noordelijke landtong, zodat de kwaliteit van het gebied wordt versterkt. Deze in de omgevingsvisie beoogde transformatie is in het voorliggende gebiedsprogramma uitgewerkt.

Woonvisie 2021-2025 
De woonvisie geeft richting aan het woonbeleid voor de lokale woningmarktopgave in Altena voor de periode 2021–2025. De gemeente heeft de volgende thema’s aangewezen die voor gemeente Altena van belang zijn:  

• Meer woningen met de juiste kwaliteit: kwantiteit en kwaliteit;  

• Betaalbaar wonen: sociale huur, middeninkomens;  

• Kwaliteit bestaande voorraad op peil: verduurzaming, levensloopgeschikt;  

• Wonen met zorg: ouderen, mensen met verstandelijke beperking, maatschappelijke opvang en psychiatrische problematiek, prettige woonomgeving; 

• Leefbare en vitale kernen: voldoende draagkracht, vitaliteit, groene woonomgeving;  

• Bijzondere doelgroepen: spoedzoekers, arbeidsmigranten en statushouders. 

Relevantie  Veense Put 

Het traject rondom de Veense Put is gericht op de legalisatie van permanente bewoning. De ontwikkeling richt zich daarmee niet primair op het leveren van een bijdrage aan de woningvoorraad, maar zal mogelijkerwijs invloed kunnen hebben. Er zijn tevens afspraken gemaakt met Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat dat er geen nieuwe bebouwing op de Veense Put gerealiseerd mag worden ten opzichte van de peildatum 1 januari 2022. Het beleid verzet zich niet tegen de voorgenomen ontwikkeling.

5.1 Algemeen

Om permanente bewoning mogelijk te maken worden kaders opgesteld en zijn  maatregelen nodig. Deze worden in dit hoofdstuk toegelicht. 

5.2 Programmakader

Voor het programma zijn diverse kaders opgesteld ten aanzien van het door de gemeente Altena gewenste gebruik, waaraan voldaan moeten worden. Deze ambities en kaders zijn vastgesteld door de raad. Hieronder wordt ingegaan op de zes deelgebieden. Een nadere specificering van ambities en regels voor deze deelgebieden worden later verwerkt in een wijziging van het omgevingsplan.

De in dit programma opgenomen kaders geven richting aan de verdere planologische uitwerking en zijn niet bedoeld om maatwerk op individueel kavelniveau op voorhand uit te sluiten. Bij de uitwerking van het omgevingsplan wordt, binnen de geldende beleidsmatige en wettelijke kaders en de reeds gemaakte bestuurlijke afspraken, per kavel bezien welke ruimte voor maatwerk kan worden geboden en hoe deze juridisch en planologisch kan worden geborgd. Waar nodig worden hierover aanvullende maatwerkafspraken gemaakt met Rijkswaterstaat en vindt afstemming plaats met de provincie Noord-Brabant.

Noordelijke landtong
Gemeente Altena is op basis van de omgevingsverordening verplicht tot het doen van landschappelijke kwaliteitsverbetering gelet op de voorgenomen ontwikkeling van de zuidelijke landtong. De kwaliteitsverbetering wordt gerealiseerd door in te zetten op het versterken van ecologische waarden en behouden van rust, uitzicht, natuurbeleving en extensief recreatief medegebruik. 

Zuidelijke landtong
De zuidelijke landtong verandert van een recreatiegebied naar een plek waar onder voorwaarden permanente bewoning wordt gefaciliteerd, met afspraken over toelaatbare bebouwing en gebruik, waarbij bij de verdere uitwerking binnen de geldende kaders ruimte bestaat voor een gemotiveerde afweging per kavel, en een noodzakelijke bijdrage aan landschapsverbetering. Belangrijk aandachtspunt is dat de mogelijkheid tot permanent wonen slechts eenmalig wordt aangeboden, door de in de BGR gestelde termijn (overgangsrecht) waarbinnen dit permanent wonen nog gefaciliteerd kan worden. Bebouwing en functies die uiteindelijk niet binnen de geldende beleidsmatige en wettelijke kaders, de uitwerking van het omgevingsplan en de te maken maatwerkafspraken kunnen worden gelegaliseerd, zullen moeten worden aangepast, beëindigd of verwijderd.

Veense Put 2-42
De gronden blijven bestemd voor dagrecreatie en bieden ruimte voor openluchtactiviteiten zoals ligweides, speelvelden en strandbezoek. Het gebied behoudt zijn recreatieve karakter, waarbij alleen eenvoudige voorzieningen zijn toegestaan die de functie ondersteunen. Alle overige voorzieningen moeten verwijderd worden en alle overige functies moeten ongedaan gemaakt worden.

Maaslandjes en Maaslandjes wonen
De gemeente heeft voor ogen om voor dit deelgebied het huidige NNB-gebied te behouden. De hoofdfunctie wordt ‘Natuur’ met als doel het behouden van de natuur en landschapswaarden. Daarnaast is er ruimte voor extensief recreatief medegebruik alleen in de periode van 1 april tot 1 november. Alle overige functies moeten verwijderd worden. In dit deelgebied zijn ook een aantal permanente woonfuncties aanwezig. Deze functies blijven behouden, als ook de bedrijfsactiviteiten mogelijk blijven op de daarvoor aangewezen plekken. In de huidige situatie is er een mini camping en haven. De gemeente wenst dit te behouden.

Entreegebied
Dit entreegebied dient als de toegang voor gebruikers en het beheer van de Veense Put. Met het programma worden er grote geen wijzigingen beoogd voor het entreegebied. 

Water
De ambitie voor dit deelgebied is het gebruik van het water voor watersport, seizoen recreatie, dagrecreatie, scheepvaart, waterhuishouding en drinkwatervoorzieningen en ruimte voor de rivier. Het gebied water is niet bedoeld voor bebouwing en is in privaateigendom van de VVP. Het water ten noorden van en grenzend aan de de Veense put is in eigendom van Rijkswaterstaat.

5.3 Maatregelenkader 

5.4 Mer-beoordeling

Voor de voorgenomen ontwikkeling is een mer-beoordeling uitgevoerd. Deze is als bijlage 1 bij dit programma opgenomen:

• Plan mer-beoordeling Veense Put

• Passende beoordeling stikstof Veense Put

5.5 Uitvoeringsparagraaf

5.6 Participatie

Het doel van het programma is om bestaande bebouwing te normaliseren omdat veel bebouwing illegaal is. Daarbij wordt de mogelijkheid gefaciliteerd om, onder voorwaarden, de functie te wijzigen van seizoensrecreatie naar permanente bewoning in samenhang met een kwaliteitsverbetering op de noordelijke landtong. Om dit te verwezenlijken zijn diverse belanghebbenden betrokken middels een participatietraject bij de ontwikkeling. 

Eigenaren percelen zuidelijke landtong
De uitgangspunten zijn met de eigenaren gecommuniceerd middels een voortgangsbericht. Daarnaast is er de mogelijkheid geboden voor een individueel gesprek om zorgen, wensen en suggesties te bieden

Vereniging Veense Put
Er is meermaals overleg geweest met de VVP om tot de betreffende uitgangspunten te komen. De vereniging is een belangrijke gesprekpartner. 

Alle deelgebieden Veense Put
De deelgebieden zijn geïnformeerd over de uitgangspunten voor het gehele projectgebied. Er is een omgevingsdialoog georganiseerd over de uitgangspunten voor de Veense Put. Tijdens de omgevingsdialoog is in gesprek gegaan met de deelnemers. Alle betrokkenen (inclusief perceeleigenaren op de zuidelijke landtong) zijn in de gelegenheid gesteld om te reageren op de uitgangspunten. De binnengekomen reacties zijn verwerkt in de Nota van Inspraak. 

Overheden en uitvoeringspartners
Met diverse partners is uitvoerig samengewerkt. Dit betreffen voornamelijk provincie Noord-Brabant, Rijkswaterstaat en Waterschap Rivierenland. Tijdens deze samenwerkingen zijn bestuurlijke afspraken gemaakt en de uitgangspunten opgesteld.

Dunea
In het vervolg van het traject dient nog te worden afgestemd met Dunea. Dunea is een bedrijf die de levering en productie verzorgt van drinkwater. Dunea neemt water in vanuit hun innamepunt ‘Brakel’ aan de noordwestzijde van de Afgedamde Maas, naast de Wilhelminasluis en bij de provinciale weg. Dankzij de bijzondere drinkwaterfunctie gelden voor de waterkwaliteit in de Afgedamde Maas strenge regels en normen. Het plangebied is gelegen in een drinkwaterbeschermingszone Brakel. 

Er is daarmee een zorgvuldig participatietraject doorlopen voor de ontwikkeling van de Veense Put.

Entreegebied

/join/id/regdata/gm1959/2026/dff45af531e24c4d92f3c94898b53260/nld@2026‑10‑16;07270366

Landschappelijke kwaliteitsverbetering zuidelijke landtong

/join/id/regdata/gm1959/2026/d6212fa1c46c4070a096ebcfc85ff1a4/nld@2026‑10‑16;07270366

Maaslandjes

/join/id/regdata/gm1959/2026/cc203416fdbe49688ad722e8936bb8df/nld@2026‑10‑16;07270366

Maaslandjes wonen

/join/id/regdata/gm1959/2026/2eae41507fa74a45a15c599e4313cde0/nld@2026‑10‑16;07270366

Noordelijke landtong

/join/id/regdata/gm1959/2026/68457c3efd5e43fba8d2713470174cad/nld@2026‑10‑16;07270366

Veense Put

/join/id/regdata/gm1959/2026/0b5f9c0a150e4831bdad5bbdffcf076d/nld@2026‑10‑16;07270366

Veense Put 2-42

/join/id/regdata/gm1959/2026/f1eb8a3af6d740748b39cf58b93f801b/nld@2026‑10‑16;07270366

Water

/join/id/regdata/gm1959/2026/f627bdfbb0c4462ba34ad0e0a55b5b30/nld@2026‑10‑16;07270366

Zuidelijke landtong

/join/id/regdata/gm1959/2026/817f5e5c6df34fe2bab7a8ca0f3d5056/nld@2026‑10‑16;07270366

Passende beoordeling stikstof Veense Put

/join/id/regdata/gm1959/2026/1d9e996b80d54a7498233252737cc496/nld@2026‑10‑16;07270366

Plan mer-beoordeling Veense Put

/join/id/regdata/gm1959/2026/3ea382c2872a4edeab5c52934a40aa8e/nld@2026‑10‑16;07270366