Beleidsregel veilige jaarwisseling Gouda 2026

Artikel 1. Inleiding

In 2025 hebben de Eerste en Tweede kamer ingestemd met de Wet veilige jaarwisseling (verder: Wvj). Met deze wet wordt in de Wet milieubeheer een algemeen vuurwerkverbod opgenomen. Gelijktijdig is bepaald dat de burgemeester ontheffing kan verlenen van dit verbod aan stichtingen en verenigingen. De voorwaarden waaronder een aanvraag tot ontheffing kan worden verleend is geregeld in een algemene maatregel van bestuur (verder: AMvB). De AMvB waarin deze voorwaarden en voorschriften voor een ontheffing zijn geregeld, is het Besluit veilige jaarwisseling (verder: Bvj). Met deze AMvB wordt het vuurwerkbesluit uitgebreid met regels voor het verlenen van ontheffingen. Uit de Nota van toelichting bij het Besluit veilige jaarwisseling blijkt dat de burgemeester beleidsvrijheid heeft bij het al dan niet verlenen van ontheffingen: “De burgemeester kan een ontheffing verlenen, maar hoeft dat niet te doen. Hij kan daartoe zelf beleid opstellen in een beleidsregel. De burgemeester kan beslissen in overleg met de lokale driehoek om geen, of een maximumaantal, ontheffingen te verlenen in zijn gemeente”1

De Wvj en het Bvj zijn op 1 augustus 2026 in werking getreden, hiermee wordt duidelijkheid verschaft over het al dan niet verlenen van ontheffingen.

Artikel 2. Uitgangspunt

De burgemeester van Gouda zal voorafgaand aan de jaarwisseling 2026-2027 geen ontheffing als bedoeld in artikel 9.2.2.1a, vierde lid, van de Wet milieubeheer verlenen. Dit betekent dat in Gouda geen ontheffing zal worden verleend voor het tot ontbranding brengen van F2-vuurwerk tussen 31 december 2026 18:00 en 1 januari 2027 02:00 uur. Eventuele ontheffingsaanvragen die toch bij de gemeente Gouda worden ingediend zullen worden afgewezen onder verwijzing naar deze beleidsregel.2

Uit afstemming met de lokale driehoek blijkt dat het Openbaar Ministerie en de politie zich kunnen vinden in een besluit om voor de jaarwisseling 2026-2027 geen ontheffingen voor het afsteken van vuurwerk te verlenen.

Artikel 3. Overwegingen om geen ontheffingen te verlenen

Aan het besluit om tijdens de jaarwisseling 2026-2027 geen ontheffingen voor het afsteken van het vuurwerk te verlenen, liggen de volgende overwegingen ten grondslag:

3.1 Doel en strekking van de wet

De Wvj heeft als uitgangspunt het verminderen van vuurwerkgerelateerde schade, letsel en verstoringen van de openbare orde door een landelijk verbod op consumentenvuurwerk in te voeren. De ontheffingsbevoegdheid vormt daarop een beperkte uitzondering en niet het uitgangspunt.

3.2 Onvoldoende toezicht mogelijk

Op grond van het Bvj dienen veel voorschriften aan een ontheffing te worden verbonden. Het gaat om veiligheidseisen aan het afsteekterrein en de veiligheidszone en om de eisen waar de ontbranders en de supervisors aan dienen te voldoen. Tevens moeten er aan de ontheffing voorschriften ten aanzien van het bezit en de wijze en het moment van het tot ontbranding brengen van vuurwerk worden verbonden.

Een deel van het toezicht op de naleving van de ontheffingsvoorschriften kan voorafgaand aan het ontbrandingsmoment plaatsvinden, zoals controle op de inrichting van het afsteekterrein. In een belangrijk deel van het toezicht kan echter niet worden voorzien. Tijdens de jaarwisseling zijn er vanuit de gemeente handhavers van de afdeling Toezicht en Handhaving in dienst. De taak van de handhavers is toezien op de naleving van wetten en regels ten behoeve van leefbaarheid. Mocht het vanwege veiligheidsrisico’s tijdens de jaarwisseling te gevaarlijk worden en de openbare orde en veiligheid in het geding komen, treden de handhavers terug en neemt de politie het over.

De politie heeft aangegeven niet gericht op de ontheffingen te handhaven omdat de beschikbare capaciteit wordt gebruikt om de openbare orde en het vuurwerkverbod te handhaven. Zij heeft daarom laten weten dat zij alleen zal optreden tegen overtreding van de ontheffingsvoorschriften, als de openbare orde wordt geschonden.

Kortom, op het meest voor de hand liggende moment van ontbranding, namelijk tussen 23.00 uur en 02.00 uur, kan niet worden voorzien in toezicht op de naleving van de ontheffingsvoorschriften. De burgemeester is verantwoordelijk voor de openbare orde en moet erop kunnen vertrouwen dat de aan een ontheffing verbonden voorschriften daadwerkelijk kunnen worden nageleefd en, waar nodig, kunnen worden gehandhaafd. Gelet op de veiligheidsrisico’s als de ontheffingsvoorschriften niet worden nageleefd en het ontbreken van toezicht daarop, is het verlenen van ontheffingen in deze situatie onverantwoord.

3.3 Onvoldoende capaciteit en kennis om aanvragen tijdig te beoordelen

Het beoordelen en verlenen van ontheffingen voor het afsteken van vuurwerk is een nieuwe taak, waar de gemeentelijke organisatie nog niet op is ingericht en waarvoor de gemeente ook geen vergoeding vanuit het Rijk heeft gekregen. Het Bvj is op 1 augustus 2026 in werking getreden. Vanaf dat moment is het mogelijk om een aanvraag voor een ontheffing in te dienen.

Om aanvragen voor ontheffingen in behandeling te kunnen nemen en te kunnen beoordelen, moet de gemeente een aanvraagprocedure en -proces inrichten. Er moet voldoende menskracht beschikbaar zijn (of worden ingehuurd), die beschikt over de juiste kennis. Bovendien zal een deel van de beoordeling door de ketenpartners van de gemeente moeten worden gedaan, zoals de politie, de Omgevingsdienst Midden Holland en mogelijk de veiligheidsregio Hollands-Midden (de brandweer). Het is de vraag of zij voldoende capaciteit en kennis in huis hebben om de gemeente hierover te kunnen adviseren, zodat er tijdig een deugdelijk proces kan worden doorlopen om ontheffingen te kunnen verlenen.

Gelet op het bovenstaande is het niet mogelijk om voor de jaarwisseling 2026-2027 binnen een werkbare termijn ontheffingen te beoordelen en te verlenen. Door tijdig aan te geven dat deze jaarwisseling in Gouda geen ontheffingen zullen worden verleend, wordt bovendien voorkomen dat lokale verenigingen of stichtingen onnodig kosten maken voor stukken, die bij de aanvraag moeten worden ingediend.

3.4 Aansprakelijkheid

Het verlenen van een ontheffing voor het ontbranden van vuurwerk brengt aansprakelijkheidsrisico’s met zich mee. Het ontbranden van vuurwerk kan leiden tot schade en letsel. Hoewel het veilig organiseren en uitvoeren van de vuurwerkactiviteit de primaire verantwoordelijkheid van de ontheffinghouder is, kan de burgemeester of gemeente onder omstandigheden civielrechtelijk aansprakelijk worden gesteld wanneer sprake is van onzorgvuldig handelen of een onrechtmatige daad.3 Daarnaast kan iemand die schade leidt als gevolg van met een ontheffing afgestoken vuurwerk ook een vereniging of stichting die de ontheffing heeft gekregen aansprakelijk stellen.

Hierbij kan het in de praktijk lastig zijn vast te stellen door welk vuurwerk schade en/of letsel is veroorzaakt en wie daarvoor aansprakelijk is. De VNG wijst er in haar uitvoeringstoets op dat verenigingen en stichtingen veelal niet beschikken over voldoende financiële draagkracht om omvangrijke schadeclaims te voldoen. Indien verhaal op de organisator of niet of onvoldoende mogelijk is, kan dit leiden tot civielrechtelijke procedures waarin de rol van de burgemeester en gemeente ter discussie wordt gesteld.

Gelet op de aansprakelijkheidsrisico’s en de verantwoordelijkheid van de burgemeester voor een zorgvuldig besluitvormingsproces, acht de burgemeester het niet verantwoord om gebruik te maken van de ontheffingsmogelijkheid. Het belang van het beperken van juridische en financiële risico’s is ten opzichte van de zwaarwegende openbare orde en veiligheid een aanvullende omstandigheid die de gekozen beleidslijn ondersteunt.

3.5 Regionale afstemming

De burgemeester heeft bij de totstandkoming van deze beleidsregel kennisgenomen van de afwegingen die binnen de Veiligheidsregio Hollands-Midden en de regionale samenwerking tussen gemeenten zijn gemaakt ten aanzien van de uitvoering van de Wvj. Binnen de regio bestaat brede overeenstemming dat het verlenen van ontheffingen leidt tot vergelijkbare vraagstukken op het gebied van toezicht, handhaafbaarheid, uitvoerbaarheid en openbare orde en veiligheid. Om deze reden hebben gemeenten in de regio afgesproken in beginsel geen gebruik te maken van de bevoegdheid om ontheffingen te verlenen.

Uit afstemming binnen het cluster Midden-Holland van de Veiligheidsregio blijkt dat meerdere burgemeesters voor de eerste jaarwisseling onder de nieuwe wet voor dezelfde beleidslijn kiezen.

De burgemeester acht deze regionale afstemming belangrijk omdat:

• -

  een zoveel mogelijk uniforme beleidslijn bijdraagt aan de duidelijkheid voor inwoners, verenigingen/stichtingen en ondernemers;

• -

  het waterbedeffect tussen gemeenten in de regio beperkt;

• -

  eenduidige uitvoering en handhaving van de Wvj bevordert.