Uitvoeringsregels utilitaire en toeristische-recreatieve bewegwijzering 2026

Deze uitvoeringsregels bewegwijzering gemeente Maashorst beschrijft de plaatsing, uitvoering en beheer van de utilitaire en toeristische-recreatieve bewegwijzering. De regels zorgen voor eenduidigheid in de verwijzing, uniformiteit in de uitvoering en is alleen van toepassing op de gemeentelijke wegen.

1.1. Aanleiding

In de gemeente Maashorst is de toeristische-recreatieve bewegwijzering voor bezienswaardigheden en verblijfsaccommodaties te herkennen aan de bruine borden. De utilitaire bewegwijzering zie je aan de blauwe borden.

Op dit moment zijn er, vanuit de voormalige gemeenten Landerd en Uden, verschillende uitvoeringsregels voor de toeristische-recreatieve bewegwijzering in de kernen. In de voormalige gemeente Landerd is door de gemeente en recreatieve ondernemers t/m 31 december 2027 een contract met een bedrijf afgesloten voor onderhoud en beheer van toeristische-recreatieve bewegwijzering. De voormalige gemeente Uden heeft borden geplaatst als recreatieve bedrijven en voorzieningen voldeden aan toewijzingscriteria. Hiervoor werd geen eigen bijdrage aan ondernemers gevraagd.

In 2026 willen we in de gehele gemeente eenduidige en herkenbare uitvoeringsregels.

Dit geldt voor zowel de toeristische-recreatieve voorzieningen als voor de utilitaire voorzieningen.

Door deze uitvoeringsregels vast te stellen krijgen we uniformiteit en weten ondernemers of hun bedrijf voor bewegwijzering in aanmerking komt. En zijn de kosten voor aanschaf en onderhoud voor elke ondernemer gelijk.

Vanwege de lopende overeenkomsten zal er een overgangsperiode voor de ondernemers in de voormalige gemeente Landerd zijn. En krijgen ondernemers uit de voormalige gemeente Uden een voorstel voor onderhoud en beheer.

1.2. Doel bewegwijzering en uitvoeringsregels

Bewegwijzering vervult een functie voor de weggebruiker: een wandelaar, fietser of automobilist bepaalt zijn plaats en vindt de weg naar zijn bestemming.

Bewegwijzering draagt zo bij aan een vlotte en veilige verkeersafwikkeling en er wordt gestimuleerd om de gewenste route te volgen.

Nu we de uitvoeringsregels herzien, houden we er rekening mee dat steeds meer weggebruikers navigatie gebruiken om op hun bestemming te komen. Wij stellen een maximum aan het aantal bewegwijzeringsborden en houden rekening met de aanwezigheid van verwijzingen naar kernen en gebieden.

Met deze uitvoeringsregels willen we:

• •

  Uniformiteit in uitvoering

  De regel zorgt voor grotere herkenbaarheid, meer duidelijkheid en een verzorgde uitstraling van bewegwijzering.

• •

  Een lijn in bestemmingen

  Met de regels willen wij een duidelijke lijn trekken in welke bestemmingen in de bewegwijzering worden opgenomen. We willen inwoners, bedrijven en organisaties duidelijkheid geven welke voorzieningen voor bewegwijzering in aanmerking komen en welke criteria daaraan verbonden zijn. Voorzieningen en accommodaties die in aanmerking komen zijn vooral gericht op bezoekers van buitenaf die niet bekend zijn in de gemeente Maashorst.

• •

  Minder borden

  Vanwege de uitstraling van de gemeente willen we minder borden naar de bestemming in het straatbeeld. Met focus in bewegwijzering zorgen we voor terughoudendheid in het plaatsen van nieuwe bewegwijzering.

  De bewegwijzering op kruispunten en rotondes verliest zijn waarde, omdat de weggebruiker de informatie niet meer in zich opneemt. We willen voorkomen dat de verkeersveiligheid onder druk komt te staan.

• •

  Regie in onderhoud en beheer

  In dit document is vastgelegd dat de gemeente Maashorst voor onderhoud en beheer van de bewegwijzering verantwoordelijk is. Naast de uitvoeringsregels voor het plaatsen van bewegwijzering is het voor ons belangrijk om te weten waar welke borden staan. Meldingen die binnenkomen over kapotte of ontbrekende wegwijzerborden kunnen efficiënt worden opgepakt als er overzicht en inzicht is in wat waar staat.

De uitvoeringsregels zijn een leidraad voor alle bewegwijzering op de gemeentelijke wegen, die onder beheer van de gemeente Maashorst vallen: de utilitaire en de toeristische-recreatieve bewegwijzering voor fietsers, wandelaars en automobilisten.

2.1. Utilitaire bewegwijzering

De utilitaire objectbewegwijzering wordt voornamelijk gebruikt voor de verwijzing naar lokale doelen en objecten die een algemene recreatieve of toeristische bestemming hebben, zoals gebieden. Deze borden zijn blauw met witte tekst.

2.2. Toeristische-recreatieve bewegwijzering

Toeristische-recreatieve bewegwijzering is alle bebording naar voorzieningen en accommodaties met een toeristische-recreatieve functie, herkenbaar aan de witte tekst op een bruine achtergrond.

De gemeente Maashorst gaat uit van de richtlijn bewegwijzering 2014 van het CROW. Hierin zijn de kaders beschreven voor de bewegwijzering van wegen in Nederland.

3.1. Functie en doel

De bewegwijzering is met name bedoeld voor de weggebruiker die niet bekend is met de omgeving. De voornaamste doelstelling van de bewegwijzering is oriëntatie: de weggebruiker kan met behulp van bewegwijzering vaststellen dat hij zich dichtbij zijn bestemming bevindt.

3.2. Eisen bewegwijzering

De weggebruiker moet de aangeboden locatie- en routeinformatie kunnen lezen en verwerken zonder dat hij snelheid vermindert. Dit is belangrijk voor de doorstroming en verkeersveiligheid. De drie eisen waaraan bewegwijzering moet voldoen zijn:

• 1.

  Uniformiteit

  De systematiek, de gebruikte kleuren, het lettertype en het symboolgebruik zijn uniform. Het aanduidingenbeleid voor Rijk, Provincie en gemeente is op elkaar afgestemd. Het pictogram voor bijvoorbeeld een ziekenhuis is een (inter)nationaal herkenbaar pictogram.

• 2.

  Continuïteit

  De route naar een bestemming is bewegwijzerd zodat het desbetreffende doel wordt bereikt. We gaan eerst uit van navigatie, dan van aanduidingen per gebied of kern en tenslotte van de eindbestemming. In principe wordt de recht doorgaande route niet aangegeven, alleen de laatste afslag. De gemeente plaatst op maximaal 2 locaties bewegwijzeringsborden naar deze bestemming. Waar mogelijk kiest de gemeente voor dubbelzijdige, bedrukte borden. Als dit niet kan dan komen er twee enkelzijdige bedrukte borden per locatie.

• 3.

  Begrijpelijkheid

  Aanduidingen op bewegwijzering moeten algemeen bekend zijn. De namen van voorzieningen kunnen een internationaal herkenbaar pictogram hebben. Commerciële bedrijfsuitingen, bedrijfslogo’s en zelfbedachte logo’s zijn niet toegestaan. Per bestemming wordt in principe één pictogram geplaatst.

De uitvoeringsregels Bewegwijzering van de gemeente Maashorst zijn opgesteld volgens de lokale en landelijke wet- en regelgeving waarin ook de bevoegdheden van de gemeente zijn vastgelegd.

4.1. Publiekrecht

In artikel 5.1 van de Verordening Fysieke Leefomgeving staat het verbod om obstakels in de ruimte te plaatsen. Er zijn uitzonderingen waarvoor het college nieuwe uitvoeringsregels heeft opgesteld.

Aanvragen voor bewegwijzering kunnen bij de gemeente Maashorst worden ingediend. De gemeente beoordeelt of een aanvraag binnen de uitvoeringsregels past.

4.2. Privaatrecht

De bewegwijzering staat op openbare wegen. En deze zijn bijna altijd in eigendom van de gemeente, provincie, rijk of waterschap. Deze uitvoeringsregels gaan over gemeentegrond. In bepaalde gevallen kunnen borden geplaatst worden op openbare wegen in particulier eigendom.

Voor de belangen van beide partijen wordt in de overeenkomst (op privaatrechtelijke basis) een aantal zaken geregeld, waaronder de verantwoordelijkheid voor onderhoud en beheer.

Als gronden in eigendom zijn bij particulieren of andere (overheids-)instanties moet plaatsing van wegwijzers worden afgestemd met de grondeigenaar. Ook in deze gevallen moet worden voldaan aan artikel 5.1. in de Verordening fysieke leefomgeving gemeente Maashorst.

4.3. Handhaving

Tegen bewegwijzering, die is geplaatst in afwijking van de beleidsregel, wordt opgetreden. De gemeente zorgt voor handhaving. Bij een (aanzet tot) overtreding gaat de gemeente in overleg met de overtreder. Als een overleg niet toereikend is, treedt de gemeente tegen de overtreder op.

De gemeente Maashorst hanteert een consequente systematiek voor het plaatsen van wegwijzers. Ondernemers en organisaties die een voorziening of verblijfsaccommodatie willen bewegwijzeren moeten aan specifieke criteria voldoen.

5.1 Systematiek bewegwijzering

5.2. Utilitaire bewegwijzering

De bestemming moet een logische bestemming zijn met een specifieke functie, zoals een parkeerplaats of sportpark. De utilitaire objectbewegwijzering voor lokale voorzieningen is herkenbaar aan een blauw bord met zwarte tekst en een zwart symbool in een wit kader. Utilitaire doelen bestaan uit twee categorieën:

• •

  gebieden, terreinen en parken: een verzameling van afzonderlijke bedrijven of instellingen.

• •

  solitaire voorzieningen of instellingen, zoals een spoed/huisartsenpost.

5.3. Toeristische-recreatieve bewegwijzering

Toeristische-recreatieve bewegwijzering is alle bebording en informatievoorziening naar voorzieningen en accommodaties met een toeristische-recreatieve functie, herkenbaar aan de witte tekst op een bruine achtergrond. Voor deze kleurstelling is gekozen vanwege de internationale afstemming voor toeristische voorzieningen en CROW-richtlijnen.

Criteria voor opname in bewegwijzering

Algemene criteria voor toeristische bewegwijzering:

• •

  De voorzieningen moeten gericht zijn op recreatie en/of toerisme.

• •

  De voorzieningen dienen toegankelijk te zijn c.q. te bezichtigen door toeristen, recreanten en passanten.

• •

  De voorzieningen trekken ter plaatse onbekend verkeer aan.

De gemeente Maashorst heeft de regie en draagt zelf de zorg voor het gehele traject bewegwijzering: van voorbereiding, levering en plaatsing tot beheer en onderhoud.

6.1 Aanschaf en plaatsing

De gemeente Maashorst toetst een aanvraag aan de hand van de opgestelde criteria en zorgt ook voor plaatsing van de borden.

Als plaatsing gewenst is aan een weg die in beheer is bij een andere wegbeheerder dan de gemeente, moet altijd contact worden opgenomen met de betreffende wegbeheerder. Het aanvragen van een vergunning voor plaatsing van deze borden komt voor rekening van de aanvrager.

Voor een aantal voorzieningen komen de kosten voor rekening van de gemeente. Het gaat hierbij om voorzieningen die een openbaar karakter hebben met veel bezoekers van buiten de gemeente. Voor de gemeente Maashorst zijn dat:

• •

  Utilitaire voorzieningen (zoals bijvoorbeeld Bedaf of natuurgebied De Maashorst).

• •

  Toeristische voorzieningen in eigendom van de gemeente Maashorst.

6.2. Onderhoud

Het onderhoud van de borden is een verantwoordelijkheid van de gemeente Maashorst. De borden die langs de rijks- of provinciale weg staan, worden onderhouden door Rijkswaterstaat of de Provincie. Onder onderhoud wordt verstaan: zorgen voor reparatie en het schoonmaken van de borden.

6.3. Mutaties

In een aantal gevallen kan het voorkomen dat een verwijzing door de gemeente moet worden aangepast of verwijderd. Dit is bij:

• 1.

  Wijziging van een verkeerssituatie.

• 2.

  Naamsverandering/verplaatsing van een bedrijf of voorziening. Deze kosten zijn voor rekening van de ondernemer.

• 3.

  Sluiting van een bedrijf of voorziening.

• 4.

  Wijziging van het beleid.

• 5.

  Verwijzing voldoet niet langer aan de criteria uit de ‘Richtlijn bewegwijzering 2014 van het CROW’.

  Het bord wordt vervangen als de levensduur is bereikt of beschadigd. De kosten zijn voor rekening van de gemeente.

Bij 1, 3, 4 en 5 zijn de kosten voor rekening van de gemeente.

6.4. Kosten

De kosten voor de aanschaf, beheer en onderhoud bedragen per bewegwijzering/bord € 300,- (exclusief BTW en jaarlijkse indexering) met een looptijd van 5 jaar (prijspeil 2026). Deze kosten worden elke vijf jaar in rekening gebracht.

Elk deelnemend bedrijf of organisatie is verplicht een contract af te sluiten met de gemeente voor onderhoud en beheer van de borden. Hiermee wordt de kwaliteit en actualiteit van de toeristische-recreatieve bewegwijzering geborgd. De gemeente verzorgt jaarlijks de controle, onderhoud en beheer van alle borden.

Bij een naamsverandering van een deelnemend bedrijf zijn de kosten voor rekening van de aanvrager cq. de direct belanghebbende.

In de overgangsperiode hebben de oud-Landerdse ondernemers nog (financiële) verplichtingen met Revis. Zij betalen per 1 januari 2028 de kosten zoals hierboven staan aangegeven aan de gemeente. De oud-Udense ondernemers betalen vanaf het ingaan van deze uitvoeringsregels.

Vanwege de overeenkomst over het beheer en onderhoud van de bewegwijzering in de voormalige gemeente Landerd en de bebording in de voormalige gemeente Uden is gekozen voor een overgangsperiode.