Verordening rechtspositie AB- en burgercommissieleden Waterschap Limburg 2026

Ondertekening

Toelichting bij Verordening rechtspositie AB en burgercommissieleden Waterschap Limburg 2026

ALGEMEEN

De regels over de rechtspositie van politieke ambtsdragers van het waterschap zijn opgenomen in de Waterschapswet, in hoofdstuk 4 van het Rechtspositiebesluit decentrale politieke ambtsdragers (hierna: Rechtspositiebesluit) en in hoofdstuk 4 van de Regeling rechtspositie decentrale politieke ambtsdragers (hierna: Rechtspositieregeling).

Hoofdlijnen

Ter voorkoming van discussies over voorzieningen zoals vergoedingen, tegemoetkomingen en andere rechtspositionele aanspraken voor decentrale politieke ambtsdragers is een aantal bepalingen imperatief vastgelegd in de hierboven genoemde regelgeving. Dit betekent dat er minder ruimte is om door middel van een verordening af te wijken. Zo is bijvoorbeeld in artikel 32a, lid 3, van de Waterschapswet bepaald dat ’buiten hetgeen hun bij of krachtens de wet is toegekend’, de leden van het algemeen bestuur als zodanig geen andere vergoedingen en tegemoetkomingen ten laste van het waterschap ontvangen. Die precieze uitwerking staat in het Rechtspositiebesluit. In de Rechtspositieregeling zijn de regels over (onkosten)vergoedingen verder opgeschreven. Het ministerie van BZK publiceert jaarlijks circulaires waarin artikelen uit het Rechtspositiebesluit en de Rechtspositieregeling wijzigen. Deze wijzigingen kunnen van invloed zijn op de nu voorliggende Verordening rechtspositie AB en burgercommissieleden Waterschap Limburg 2026 (hierna: de Verordening).

In deze Verordening zijn alleen bepalingen opgenomen zover die niet dwingend geregeld zijn in het Rechtspositiebesluit of de Rechtspositieregeling en deze bepalingen gelden specifiek voor Waterschap Limburg. Om toch een beeld te geven van de voorzieningen die in hogere regelgeving is opgenomen is aan het eind van deze toelichting een globaal overzicht hiervan opgenomen.

De arbeidsverhoudingen en fiscale positie

AB- en burgercommissieleden zijn niet in dienst van het waterschap. Dit heeft tot gevolg dat zij voor zover het betreft het AB-lidmaatschap niet vallen onder de werknemersverzekeringen zoals de Werkloosheidswet (WW), Ziektewet (ZW) en de Wet Werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen (WIA). Omdat er geen sprake is van een dienstbetrekking vallen AB- en burgercommissieleden niet onder de Wet op de loonbelasting 1964 maar worden hun inkomsten belast in de Wet inkomstenbelasting 2001. Wel kunnen AB- en burgercommissieleden kiezen voor de loonbelasting als voorheffing door samen met het waterschap te kiezen voor het fictief werknemerschap, het zogenaamde opting-in. Het fictief werknemerschap kan worden aangevraagd met behulp van een opting-in verklaring bij de Belastingdienst.

Als de AB- en burgercommissieleden en het waterschap niet kiezen voor het fictief werknemerschap, dan moeten de onkostenvergoedingen en AB-vergoeding als inkomsten worden gezien en mogen de (beroeps)kosten die worden gemaakt worden afgetrokken. Het resultaat zal het AB- of burgercommissielid moeten opgeven in de aangifte inkomstenbelasting, onder de post inkomsten uit overige werkzaamheden. Het waterschap dient jaarlijks alle betalingen en verstrekkingen voor de AB- en burgercommissieleden die niet als fictief werknemerschap te kwalificeren zijn op grond van deze Verordening aan de Belastingdienst door te geven middels een formulier IB-47. Omdat AB- en burgercommissieleden persoonlijk worden gekozen, dan wel worden benoemd, worden zij niet gezien als (fiscaal) ondernemer. Daarom hoeft er geen Modelovereenkomst ZZP overgelegd te worden aan het waterschap.

De Algemene pensioenwet politieke ambtsdragers (Appa) geldt niet voor AB- en burgercommissieleden.

ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING

Artikel 2. Toelage AB-lid bijzondere commissie

Dit artikel gaat over de toelagen (extra vergoedingen) voor de AB-leden die lid zijn van zogenaamde ‘zware commissies’. Zo'n bijzondere commissie, met deze financiële gevolgen, moet bij verordening worden vastgesteld. Daarbij moet worden aangegeven dat het lidmaatschap van deze commissies duidelijk extra werk (meerwerk) is naast het gewone lidmaatschap van het algemeen bestuur.

Voor de toelage van een lid van een bijzondere commissie geldt het bedrag genoemd in artikel 4.1.4, eerste lid, per maand voor de periode dat de commissie actief is. Het bedrag wordt berekend in verhouding tot die periode. Zolang een commissie geen activiteiten heeft gepland, althans niet actief, ontvangen de leden geen toelage. Het gaat dus niet om hoe lang iemand lid is, maar om hoe lang de commissie echt aan het werk is.

In de vergadering van het algemeen bestuur van 28 maart 2023 is in AB-voorstel 2023, nummer 34 aangegeven dat de werkzaamheden van de commissie Begroting en Verantwoording structureel van aard zijn en niet geacht kunnen worden te horen tot het reguliere werk van een AB-lid en dit de status van bijzondere commissie rechtvaardigt.

Daarnaast is op basis van het meermaals afgegeven signaal dat de klankbordgroep Waterbeschikbaarheid een zodanig belang, belasting en tijdsbeslag kent dat die niet redelijkerwijs tot het reguliere werk van een lid van het algemeen bestuur geacht kan worden te behoren, in de vergadering van het presidium van 23 april 2026 de wens uitgesproken om de klankbordgroep Waterbeschikbaarheid met terugwerkende kracht om te vormen tot een bijzondere commissie met de maximale vergoeding per maand voor de duur van de activiteiten van de klankbordgroep.

Artikel 3. Nadere regels beschikbaarstelling informatie- en communicatievoorzieningen

Het dagelijks bestuur stelt ten laste van het waterschap aan een AB-lid, DB-lid en de voorzitter voor de duur van de uitoefening van zijn functie de noodzakelijke informatie- en communicatievoorzieningen ter beschikking.

Ook burgercommissieleden kunnen aanspraak maken op ICT-middelen op grond van art. 4.4.4 Rechtspositiebesluit decentrale politieke ambtsdragers.

Het waterschap verstrekt informatie- en communicatievoorzieningen in bruikleen aan de politieke ambtsdrager, omdat dit noodzakelijk gereedschap is voor het vervullen van de politieke functie. Het fiscale noodzakelijkheidscriterium vereist dat deze voorzieningen bij aftreden of ontslag weer door de ambtsdrager wordt ingeleverd bij het waterschap.

Artikel 4. Niet-partijpolitiek georiënteerde scholing

Voor alle decentrale politieke ambtsdragers van het waterschap is expliciet bepaald dat de kosten van niet-partijpolitiek georiënteerde functionele scholing, zoals deelname aan congressen en opleidingen, ten laste worden gebracht van het waterschap. Deze kosten hoeven dus niet voor eigen rekening te worden genomen of te worden betaald uit de onkostenvergoeding. Overigens kan het waterschap ook zelf dit soort scholing (laten) verzorgen. Ook die lasten komen ten laste van het waterschap.

Het algemeen bestuur kan nadere regels stellen voor de scholing van zijn leden. Die regels zijn het kader waaraan individuele scholingsaanvragen moeten worden getoetst. Hierin kunnen ook procedureregels voor individuele scholingsverzoeken worden opgenomen alsook regels over de hoogte van de tegemoetkoming. Wat betreft de procedure voor scholingsaanvragen van leden van het algemeen bestuur is in deze verordening bepaald dat het dagelijks bestuur deze (aan de hand van het daarvoor gestelde kader) beoordeelt.

Partijpolitieke scholing komt niet voor vergoeding door het waterschap in aanmerking. De inhoud van de scholing is bepalend of deze al dan niet partijpolitiek georiënteerd is.

Wanneer scholing verzorgd wordt door een politieke partij, betekent dat niet automatisch dat die scholing partijpolitiek georiënteerd is. Om voor kostenvergoeding in aanmerking te komen, moet gemotiveerd worden dat het gaat om functiegerichte scholing. Scholing is functiegericht als zij beoogt de voor de functie benodigde vakkennis en vaardigheden te verwerven dan wel actueel te houden. Scholing is partijpolitiek georiënteerd als zij geheel of gedeeltelijk tot doel heeft betrokkene op te leiden in het gedachtegoed van de desbetreffende partij.

Verder moeten de prijs en kwaliteit van de scholing in verhouding tot elkaar staan. Zo blijven de kosten redelijk. Daarnaast mogen de kosten niet al op een andere manier worden vergoed. Verder is in artikel 4.3.3 Rechtspositiebesluit decentrale politieke ambtsdragers, lid 3 een koppeling gemaakt met artikel 4.1.7 en 4.2.9. Het waterschap betaalt, als daar een goede reden voor is, de reis- en verblijfskosten die nodig zijn voor de scholing

De toegekende tegemoetkoming in studiekosten wordt vergoed op declaratiebasis met de maxima die in dit artikel zijn genoemd.

Artikel 5 Betaling en declaratie van onkosten

Het Rechtspositiebesluit en de Rechtspositieregeling regelen in welk geval de vergoedingen en kosten betaald worden aan AB- en burgercommissieleden. Daar waar geen expliciete termijn is genoemd, kunnen deze artikelen uitkomst bieden. De betaling van kosten kan worden voorgeschoten uit eigen middelen en later gedeclareerd worden of de factuur wordt rechtstreeks naar het waterschap verstuurd. Hierbij gaat de voorkeur uit naar rechtstreeks facturering bij het waterschap. De secretaris stelt een formulier vast waarmee AB- en burgercommissieleden gemaakte kosten kunnen verantwoorden. AB- en burgercommissieleden declareren in beginsel hun kosten bij de secretaris. Het vereiste om bewijsstukken te overleggen geldt niet wanneer de vergoeding een forfaitair bedrag betreft.

Artikel 6 Vaststelling deeltijdfactor DB-leden

In dit artikel wordt uitvoering gegeven aan artikel 4.5 van het Rechtspositiebesluit waarin is geregeld dat het totaal van de bezoldiging van de leden van het dagelijks bestuur is gesteld op ten hoogste 400% van een voltijds bezoldigingsbedrag en het algemeen bestuur de deeltijdfactor van ieder lid van het dagelijks bestuur vaststelt.

Artikel 7 t/m 9

Deze artikelen spreken voor zich.

GLOBAAL OVERZICHT VAN VERGOEDINGEN/TOELAGEN OP GROND VAN HOGERE REGELGEVING 1

• A.

  Voor de leden van het algemeen bestuur:

  Onderwerp	Grondslag	Uitwerking
  Vergoeding voor werkzaamheden	Artikel 4.1.1, onder 1 Rechtspositiebesluit decentrale politieke ambtsdragers	De vergoeding bedraagt € 857,36 per maand
  Toelage lid bijzondere commissie	Artikel 4.1.4, onder 1 Rechtspositiebesluit decentrale politieke ambtsdragers	Aan een lid van een bijzondere commissie wordt een toelage toegekend van maximaal € 157,47 per maand voor de duur van de activiteiten van de commissie per maand.
  Vergoeding fractievoorzitters	Artikel 4.1.5, onder 1 Rechtspositiebesluit decentrale politieke ambtsdragers	De algemene vergoeding AB-leden wordt voor fractievoorzitters verhoogd met € 91,88 per maand, vermeerderd met € 13,11 voor elk lid van het algemeen bestuur dat de fractie telt, de fractievoorzitter zelf niet meegerekend. De toelage bedraagt ten hoogste € 196,85 per maand.
  Onkostenvergoeding	Artikel 4.1.6, onder 1 Rechtspositiebesluit decentrale politieke ambtsdragers	De vergoeding bedraagt € 223,50 per maand. Deze onkostenvergoeding is in ieder geval bedoeld voor de volgende kosten: - Representatie; - Vakliteratuur; - Excursies; - Bureaukosten; - Contributies, lidmaatschappen, zoals contributies van verenigingen en regionale beroepsverbanden (anders dan beroepsverenigingen voor het ambt); - Ontvangsten thuis; - Zakelijke giften.
  Reiskostenvergoeding	Artikel 4.1.7, Rechtspositiebesluit decentrale politieke ambtsdragers	De volgende kosten worden vergoed: a. Vergoeding van reiskosten voor het bijwonen van vergaderingen van het algemeen bestuur en commissies (woon-werk verkeer). De kosten voor het reizen met het openbaar vervoer worden volledig vergoed. Voor het reizen met eigen vervoer bedraagt de vergoeding (afstand woon-werkverkeer) € 0,25 per km. Parkeer- veer- en tolkosten bij woon-werkverkeer worden vergoed op declaratiebasis. b. Vergoeding van reis- en verblijfkosten voor reizen binnen en buiten het waterschap gemaakt voor de uitoefening van de functie (dienstreizen). De kosten voor het reizen met het openbaar vervoer worden volledig vergoed. Voor het reizen met eigen vervoer bedraagt de vergoeding (afstand startlocatie-locatie van de dienstreis) € 0,25 per km. Parkeer- veer- en tolkosten bij dienstreizen worden vergoed op declaratiebasis.
  Verzekering arbeidsongeschiktheid, ouderdom en overlijden	Artikel 4.1.9 Rechtspositiebesluit decentrale politieke ambtsdragers	AB-leden die nog niet de pensioengerechtigde leeftijd hebben bereikt, ontvangen per jaar een bedrag ter hoogte van de algemene vergoeding AB-leden voor één maand om voorzieningen te treffen voor arbeidsongeschiktheid, ouderdom en overlijden.
  Tegemoetkoming kosten ziektekostenverzekering	Artikel 4.1.10 Rechtspositiebesluit decentrale politieke ambtsdragers	De tegemoetkoming bedraagt € 140,54 per jaar.

• B.

  Voor burgercommissieleden:

  Onderwerp	Grondslag	Uitwerking
  Vergoeding burgercommissieleden	Artikel 4.4.1, onder 1 Rechtspositiebesluit decentrale politieke ambtsdragers	Aan commissieleden (zijnde geen lid van het Algemeen Bestuur) wordt voor het bijwonen van een vergadering € 152,70 per vergadering toegekend.
  Reiskostenvergoeding	Artikel 4.4.3, Rechtspositiebesluit decentrale politieke ambtsdragers	De volgende kosten worden vergoed: c. Vergoeding van reiskosten voor het bijwonen van vergaderingen van de commissies (woon-werk verkeer). De kosten voor het reizen met het openbaar vervoer worden volledig vergoed. Voor het reizen met eigen vervoer bedraagt de vergoeding (afstand woon-werkverkeer) € 0,25 per km. Parkeer- veer- en tolkosten bij woon-werkverkeer worden vergoed op declaratiebasis. d. Vergoeding van reis- en verblijfkosten voor reizen binnen en buiten het waterschap gemaakt voor de uitoefening van de functie (dienstreizen). De kosten voor het reizen met het openbaar vervoer worden volledig vergoed. Voor het reizen met eigen vervoer bedraagt de vergoeding (afstand startlocatie-locatie van de dienstreis) € 0,25 per km. Parkeer- veer- en tolkosten bij dienstreizen worden vergoed op declaratiebasis.

• C.

  Gemeenschappelijk voor AB- en burgercommissieleden:

  Onderwerp	Grondslag	Uitwerking
  Informatie- en communicatie-voorzieningen	Artikel 4.3.2, Rechtspositiebesluit decentrale politieke ambtsdragers	Het dagelijks bestuur stelt ten laste van het waterschap aan een lid van het algemeen bestuur en aan commissieleden (zijnde geen lid van het Algemeen Bestuur) voor de duur van de uitoefening van zijn functie informatie- en communicatievoorzieningen ter beschikking. Onder informatie- en communicatievoorzieningen wordt ook verstaan de daarbij behorende abonnementen. Waterschap Limburg voorziet hierin door het beschikbaar stellen van iPads.
  Scholing	Artikel 4.3.3 Rechtspositiebesluit decentrale politieke ambtsdragers	Op aanvraag wordt een vergoeding verstrekt voor niet-partijpolitiek georiënteerde scholing in verband met de vervulling van het lidmaatschap van het algemeen bestuur of de commissie met een redelijke prijs/kwaliteitverhouding en de kosten niet op een andere manier voor vergoeding in aanmerking komen. In de verordening rechtspositie kunnen hierover nadere regels worden gesteld.
  Beroepsvereniging	Artikel 4.3.4 Rechtspositiebesluit decentrale politieke ambtsdragers	Kosten worden vergoed op declaratiebasis, als aan de voorwaarden voor de beroepsvereniging wordt voldaan.