Beleidsregels algemene en bijzondere Bijstand gemeente Oldenzaal 2026

1. In deze beleidsregels wordt verstaan onder:

• a.

  algemene bijstand: de bijstand ter voorziening in de algemeen noodzakelijke kosten van het bestaan (levensonderhoud);

• b.

  bijstandsnorm: de van toepassing zijnde norm als bedoeld in artikel 5 van de Participatiewet;

• c.

  bijzondere bijstand: bijstand ter voorziening in de uit bijzondere omstandigheden voortvloeiende noodzakelijke kosten van het bestaan, zoals bedoeld in artikel 35 van de Participatiewet;

• d.

  college: het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Oldenzaal;

• e.

  ioaw: Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers;

• f.

  jongere: de belanghebbende of het gezin, bedoeld in artikel 41 lid 4 van de wet;

• g.

  wet: Participatiewet;

• h.

  zoektermijn: de termijn van vier weken, genoemd in artikel 41 lid 4 van de wet.

2. Alle begrippen die in dit besluit worden gebruikt en die niet nader worden omschreven hebben dezelfde betekenis als in de wet.

1. Op grond van artikel 41 lid 11 van de wet neemt het college een door een jongere voor afloop van de vier weken zoektermijn ingediende aanvraag om bijstand toch in behandeling als dit gelet op de omstandigheden van de jongere naar het oordeel van het college noodzakelijk is.

2. Van de in lid 1 van dit artikel bedoelde omstandigheden is in ieder geval sprake als:

• a.

  de jongere in de afgelopen 12 maanden bijstand ontving;

• b.

  de jongere problematische schulden heeft (of krijgt) die problematischer worden als de zoekperiode toegepast wordt;

• c.

  de jongere op meerdere leefgebieden problemen heeft;

• d.

  de jongere in een inrichting, opvang, pleeggezin of gezinshuis verblijft of hier in de afgelopen 12 maanden verbleef.

• e.

  in de afgelopen 12 maanden een kinderbeschermingsmaatregel gold voor de jongere;

• f.

  de jongere ondersteuning nodig heeft bij het vinden van werk;

• g.

  de jongere met een briefadres is ingeschreven in de BRP;

• h.

  de zoekperiode gelet op de individuele situatie niet effectief is.

1. Het college past op grond van artikel 43a lid 1 van de wet de vereenvoudigde aanvraagprocedure toe als belanghebbende binnen 6 maanden na het beëindigen van de algemene bijstand opnieuw bijstand aanvraagt.

2. Het college maakt hierbij gebruik van de bevoegdheid om gegevens die bij hem berusten in verband met eerdere bijstandsverlening te gebruiken.

3. In de verkorte aanvraagprocedure gaat het college bij belanghebbende ten minste na of er wijzigingen zijn in de volgende gegevens:

• a.

  het hoofdverblijf;

• b.

  de gezinssituatie; en

• c.

  het inkomen en het vermogen.

4. Indien het recht op bijstand niet vastgesteld kan worden op basis van de gegevens van de verkorte procedure, dan worden aanvullende gegevens, feiten of omstandigheden bij belanghebbende opgevraagd.

5. Dit artikel is overeenkomstig van toepassing op de aanvraagprocedure van een uitkering, bedoeld in artikel 15a, eerste lid, van de Ioaw.

1. De bijstandsverlening gaat in beginsel in op de datum waarop belanghebbende zich voor het eerst meldt voor een aanvraag.

2. In afwijking van het eerste lid kan het college bijstand toekennen vanaf een dag die maximaal drie maanden vóór de meldingsdatum ligt. Er moet dan wel sprake zijn van individuele omstandigheden die rechtvaardigen dat belanghebbende zich niet eerder heeft gemeld óf die er op wijzen dat het ernstige gevolgen voor belanghebbende heeft als de bijstand niet met terugwerkende kracht wordt toegekend.

3. Van individuele omstandigheden, die rechtvaardigen dat belanghebbende zich niet eerder heeft gemeld, is in ieder geval sprake als:

• a.

  belanghebbende niet in staat was om zich tijdig te melden voor een aanvraag;

• b.

  belanghebbende eerst een andere uitkering, zoals IOAW-, IOAZ-, Bbz- of een WW-uitkering heeft aangevraagd en die is afgewezen;

• c.

  een eerdere bijstandsaanvraag buiten behandeling is gesteld of afgewezen omdat de aanvrager niet tijdig alle benodigde gegevens aan het college heeft verstrekt;

• d.

  belanghebbende onvoldoende zicht had op zijn inkomen en vermogen, vanwege bijvoorbeeld een echtscheiding of flexibel arbeidscontract.

• e.

  belanghebbende met terugwerkende kracht in aanmerking komt voor een verblijfsvergunning.

4. Van individuele omstandigheden die erop wijzen dat het ernstige gevolgen voor belanghebbende heeft, als de bijstand niet met terugwerkende kracht wordt toegekend, is bijvoorbeeld sprake als belanghebbende probleemschulden of betalingsachterstanden heeft of dat die dreigen te ontstaan.

5. Dit artikel is van overeenkomstige toepassing op de toekenning van een uitkering, bedoeld in artikel 16a, vierde lid, van de Ioaw.

1. De algemene bijstandsnorm voor personen van 18 t/m 20 jaar (artikel 20 lid 1 en 2 Participatiewet) en de wettelijke onderhoudsplicht van de ouders wordt toereikend geacht om in de algemeen noodzakelijke kosten van het bestaan te voorzien.

2. Indien de jongere aantoonbare noodzakelijke kosten van het bestaan heeft die hoger zijn dan de jongerennorm (bijvoorbeeld omdat de jongere zelfstandig woont), dan kan een aanvulling op de jongerennorm verstrekt worden (conform artikel 20 lid 3 en 4 Participatiewet) als:

• a.

  de middelen van de ouders daartoe niet toereikend zijn;

• b.

  de jongere het onderhoudsrecht redelijkerwijs niet te gelde kan maken.

3. In de volgende situaties wordt in ieder geval verondersteld dat de onderhoudsplicht niet te gelde gemaakt kan worden:

• a.

  beide ouders zijn overleden;

• b.

  de jongere is uithuisgeplaatst op grond van een officiële maatregel (o.a. Jeugdwet);

• c.

  de ouders zijn onbereikbaar en maken geen deel (meer) uit van het leven van de jongere;

• d.

  de jongere heeft de zorg voor één of meer kinderen;

• e.

  de jongere is als alleenstaande vluchteling naar Nederland gekomen.

1. Een bijstandsgerechtigde wordt niet als gehuwd aangemerkt als er sprake is van een zorgbehoefte én de zorgbehoefte de directe aannemelijke aanleiding is geweest voor het samenwonen (conform artikel 3 lid 2 a Pw).

2. De kostendelersnorm wordt niet toegepast als er sprake is van het tijdelijk gebruik maken van een hoofdverblijf elders vanwege het leveren van mantelzorg bij een zorgbehoefte (conform artikel 22a lid 4 Pw). Onder tijdelijk wordt de duur van maximaal 6 maanden verstaan, waarbij het college eenmalig kan verlengen met maximaal 6 maanden als de mantelzorgsituatie voortduurt en noodzakelijk is.

3. Van een zorgbehoefte is sprake als iemand door ziekte of een lichamelijke, verstandelijke of psychisch probleem verzorging nodig heeft en:

• a.

  in aanmerking komt voor een opname in een Wlz-instelling; of

• b.

  duurzaam is aangewezen op dagelijkse hulp bij alle of de meeste algemene dagelijkse levensverrichtingen; of

• c.

  duurzaam is aangewezen op constant toezicht om mogelijk gevaar voor zichzelf of anderen te voorkomen.

4. Deze zorgbehoefte moet blijken uit een indicatie op grond van de Wlz of Wmo of een advies van een onafhankelijke medisch adviseur.

1. Een motorvoertuig met een waarde van € 7.000 of minder wordt als algemeen gebruikelijk aangemerkt en vrijgelaten bij de vermogensvaststelling.

2. De waarde van een auto wordt vastgesteld aan de hand van de koerslijst ANWB.

3. De genoemde vrijlating van lid 1 wordt toegepast op maximaal één motorvoertuig.

1. Bij de beoordeling of giften in een individueel geval en uit het oogpunt van bijstandsverlening verantwoord zijn als bedoeld in artikel 31, tweede lid, onderdeel m en s, van de Wet, beschouwt het college de volgende categorieën giften in ieder geval als verantwoord:

• a.

  giften die worden gebruikt voor kosten waarvoor anders bijzondere bijstand verleend had kunnen worden;

• b.

  giften die ingezet worden voor medisch noodzakelijke kosten;

• c.

  giften die gebruikt worden om probleemschulden af te lossen die zijn ontstaan vóór de ingangsdatum van de bijstandsverlening;

• d.

  giften in de vorm van verstrekkingen van de voedselbank, kledingbank, speelgoedbank, kerken, Vincentiusvereniging en soortgelijke charitatieve instellingen;

• e.

  giften in natura, niet zijnde een bijdrage die leidt tot een kostenbesparing als bedoeld in artikel 18 lid 8 van de wet, met een waarde tot maximaal het bedrag van artikel 31 lid 2 onder m van de wet.

2. Lid 1 is overeenkomstig van toepassing op de belanghebbende die een uitkering ontvangt in het kader van de BBZ, mits de gift uitsluitend en overduidelijk voor privégebruik is.

1. Een aanvraag voor bijzondere bijstand moet worden ingediend binnen een maand voordat óf op de datum waarop de kosten zijn ontstaan.

2. In afwijking van lid 1 kan het college maximaal drie maanden met terugwerkende kracht bijstand toekennen als er sprake is van individuele omstandigheden als bedoeld in artikel 4 van deze beleidsregels.

3. Toekenning met terugwerkende kracht is niet van toepassing op aanvragen voor verhuis- en of inrichtingskosten alsmede duurzame gebruiksgoederen. Dergelijke aanvragen moeten ingediend worden alvorens de kosten worden gemaakt.

1. Bij de beoordeling van het recht op bijzondere bijstand wordt als eerste beoordeeld of er een voorliggende voorziening is (artikel 15 van de wet).

2. Als er geen voorliggende voorziening is, wordt de dwingende vraagstelling alsmede de volgorde gehanteerd zoals door de Centrale Raad van Beroep is afgeleid uit artikel 35 van de wet:

• a.

  doen de kosten waarvoor bijstand wordt gevraagd zich daadwerkelijk voor;

• b.

  zijn de kosten in het individuele geval noodzakelijk;

• c.

  vloeien de kosten voort uit bijzondere individuele omstandigheden;

• d.

  kunnen de kosten worden voldaan uit de aanwezige middelen.

1. De hoogte van het inkomen wordt vastgesteld met inachtneming van artikel 31, 32 en 33 van de wet.

2. In afwijking van het bepaalde in lid 1, wordt een verstrekte individuele inkomenstoeslag buiten beschouwing gelaten en wordt bij de berekening van het inkomen rekening gehouden met het inkomen ná beslag en WSNP waarover aanvrager daadwerkelijk kan beschikken.

1. Het vermogen wordt vastgesteld overeenkomstig artikel 34 van de wet.

2. De waarde van een auto wordt bepaald op grond van de ANWB Koerslijst en wordt voor één auto tot maximaal € 7.000 vrijgelaten.

1. Bijzondere bijstand kan slechts worden toegekend voor zover de gevraagde kosten de draagkracht te boven gaan.

2. Draagkracht is dat deel van het eigen inkomen en vermogen dat de belanghebbende moet gebruiken om de kosten te betalen.

3. De draagkracht uit vermogen en inkomen wordt vastgesteld voor de duur van twaalf maanden op datum aanvraag dan wel de ingangsdatum van de (periodieke) bijzondere bijstand.

4. De draagkracht uit inkomen is 25% van het inkomen boven 110% van de toepasselijke bijstandsnorm.

5. Draagkracht wordt bij een periodieke verstrekking maandelijks voor 1/12e deel op de bijstand in mindering gebracht en ineens ingeval van een incidentele verstrekking.

6. Draagkracht uit vermogen is dat deel van het vermogen dat hoger is dan de geldende vermogensgrens van artikel 34 lid 3 van de wet. Tenzij het kosten voor woninginrichting of woonlasten betreft. Hiervoor geldt een afwijkende vermogensvrijlating van twee keer de geldende bijstandsnorm.

7. Als er sprake is van draagkracht uit vermogen én inkomen, dan wordt eerst de draagkracht uit het vermogen ingezet om in de kosten te voorzien.

1. Het college verstrekt geen bijzondere bijstand voor medische kosten die onder de Zvw, Wlz en samenhangende regelingen vallen. Deze wetten gelden namelijk als een voorliggende voorziening die als passend en toereikend worden gezien (artikel 15 lid 1 van de wet).

2. Dit geldt ook voor de kosten die voor rekening van de inwoner blijven zoals een eigen bijdrage en het wettelijk of vrijwillig eigen risico.

3. Van lid 1 kan in uitzonderlijke situaties afgeweken worden als de aanvrager zich niet kón verzekeren, bijvoorbeeld ingeval van een bestuursrechtelijke premie.

1. Er bestaat recht op bijzondere bijstand voor de kosten van een door de kantonrechter ingesteld beschermingsbewind, mentorschap of curatele.

2. Voor het vaststellen van de noodzaak sluit het college aan bij de beschikking van de kantonrechter. Uit de beschikking blijkt welke bewindvoerder, mentor of curator is benoemd en voor welke werkzaamheden kosten in rekening gebracht mogen worden.

3. De maximale hoogte van de bijzondere bijstand is gelijk aan de beloning die door de kantonrechter bij benoeming is vastgesteld overeenkomstig Regeling beloning curatoren, bewindvoerders en mentoren en wordt jaarlijks geactualiseerd in de vergoedingenlijst.

1. In beginsel bestaat geen recht op bijzondere bijstand voor woninginrichting, omdat dit behoort tot de incidenteel voorkomende algemeen noodzakelijke kosten van het bestaan die uit de norm voldaan kan worden door reservering vooraf (sparen) of achteraf (door middel van lenen).

2. Als de inwoner zelf niet in deze kosten kan voorzien (ook niet door het aangaan van een lening en eventueel onder borgstelling) dan is bijstand alleen mogelijk als er sprake is van bijzondere omstandigheden.

3. Bijstand wordt verleend in de vorm van een geldlening. Als directe terugbetaling niet mogelijk is, wordt de aflossing vastgesteld op minimaal 5% van de bijstandsnorm met inachtneming van de beslagvrije voet.

1. In beginsel bestaat geen recht op bijzondere bijstand voor woonkosten, omdat dit behoort tot de algemeen noodzakelijke kosten van het bestaan die uit de norm voldaan kan worden, waar mogelijk aangevuld huurtoeslag. Ingeval van bijzondere omstandigheden kan er recht op woonkostentoeslag bestaan.

2. Van bijzondere omstandigheden voor het recht op woonkostentoeslag is sprake als:

• a.

  een inwoner een woning huurt onder de huurtoeslaggrens, maar nog geen recht op huurtoeslag heeft. Hiervoor kan tijdelijk bijzondere bijstand verleend worden. Dit wordt berekend volgens de systematiek van de huurtoeslag;

• b.

  een inwoner een woning boven de huurtoeslaggrens huurt en daarbij huurtoeslag ontvangt dat berekend is o.b.v. de huurgrens, maar de resterende huurlasten niet meer op kan brengen vanwege een bijzondere situatie. Hiervoor kan maximaal 6 maanden een woonkostentoeslag worden verleend ter hoogte van het deel dat boven de huurtoeslaggrens ligt, met de volgende aanvullende verplichtingen:

  • •

    binnen een maand na aanvraag schrijft de inwoner zich als woningzoekende in bij de WBO voor een goedkopere woonruimte;

  • •

    de inwoner spant zich aantoonbaar in om een nieuwe woonruimte te vinden waarvan de woonlasten minder bedragen dan de maximum huurgrens.

• De verlening van woonkostentoeslag kan 6 maanden verlengd worden indien aan de verplichtingen en (opnieuw) aan de voorwaarden voldaan wordt;

• c.

  een inwoner een eigen woning bewoont en de woonlasten (minus de belastingteruggave en rijkssubsidie) hoger zijn dan de maximale huurgrens. Dan kan maximaal 12 maanden een woonkostentoeslag worden verleend met de verplichting om de eigen woning binnen 1 maand na aanvraag te koop aan te bieden bij een erkend makelaar. De termijn kan steeds met 6 maanden verlengd worden, als buiten eigen toedoen nog geen goedkopere huisvesting is gevonden. Bij de hoogte van de woonkostentoeslag wordt rekening gehouden met de verplichte woonlasten zoals: hypotheek, hypotheekrente, opstalverzekering, VVE. Onderhoudskosten vallen hier niet onder. In de vergoedingenlijst is de berekening nader beschreven en worden de bedragen jaarlijks geïndexeerd.

3. Woonkostentoeslag wordt niet toegekend (of verlengd) wanneer er voldoende draagkracht uit vermogen is. Voor de beoordeling van de draagkracht wordt tweemaal het geldende normbedrag vrijgelaten.

1. In afwijking van artikel 13 lid 1 onder a van de wet kan het college voor doorbetaling van de vaste lasten bijzondere bijstand verstrekken voor zover de inwoner die in detentie zit deze kosten aantoonbaar niet over de hele detentieperiode zelf kan betalen en als er sprake is van zeer dringende redenen op grond waarvan het noodzakelijk is dat de woning wel wordt aangehouden.

2. Bijstand betreft alleen de periode van de woonlasten waarin de inwoner niet zelf kan voorzien.

3. Als er bijzondere bijstand wordt verstrekt dan heeft deze de vorm van een geldlening op grond van artikel 48 lid 2 onder b van de wet.

4. Er wordt in ieder geval geen bijzondere bijstand verstrekt:

• •

  als de detentieperiode korter duurt dan één maand;

• •

  als de detentieperiode langer zal zijn dan 9 maanden;

• •

  voor zover de inwoner er zelf in kan voorzien;

• •

  het detentie betreft in plaats van een boete;

• •

  voor opslag van de inboedel.

1. Het college kan aan een inwoner zonder partner en/of medebewoners die tijdelijk in een instelling verblijft vanwege medische, psychische of sociale omstandigheden bijzondere bijstand verlenen voor de doorbetaling van de vaste lasten als het aanhouden van de woning noodzakelijk is.

2. Indien sprake is van algemene bijstand dan wordt eerst de reguliere norm maximaal 6 weken vanaf moment van opname doorbetaald, voordat bijzondere bijstand verleend wordt.

3. Onder de vaste lasten als bedoeld in het eerste lid wordt verstaan: huur, gas, elektriciteit en water.

4. Bijstandsverlening is mogelijk gedurende maximaal 12 maanden te rekenen vanaf het moment dat de norm aangepast is naar zak- en kleedgeld met de aanvullende verplichting dat de voorschotbedragen verlaagd worden.

5. Indien de opname tijdelijk is, maar toch aanmerkelijk langer duurt dan werd verwacht kan de bijstandsverlening nog maximaal met 12 maanden verlengd worden.

1. De Beleidsregels bijzondere bijstand gemeente Oldenzaal 2024 worden met ingang van 1 januari 2026 ingetrokken.

2. Het Besluit Uitvoeringsregels Bijzondere Bijstand gemeente Oldenzaal 2021 wordt met ingang van 1 januari 2026 ingetrokken.

3. De Beleidsregel vrijlating giften Participatiewet gemeente Oldenzaal 2020 wordt met ingang van 1 januari 2026 ingetrokken.

4. Op aanvragen die betrekking hebben op een periode vanaf 1 januari 2026 zijn deze beleidsregels van toepassing.

5. Indien een aanvraag vóór de datum van bekendmaking van deze beleidsregels is ingediend en toepassing van de vóór 1 januari 2026 geldende beleidsregels voor belanghebbende gunstiger is, wordt de aanvraag beoordeeld met toepassing van die eerdere beleidsregels.

6. Besluiten die vóór de datum van bekendmaking van deze beleidsregels zijn genomen, behouden hun rechtskracht.

1. Deze beleidsregels treden in werking op de dag na bekendmaking en werken terug tot en met 1 januari 2026.

2. Deze beleidsregels worden aangehaald als: Beleidsregels algemene en bijzondere bijstand gemeente Oldenzaal 2026.