Handhavingsstrategie Evenementen Zandvoort

Zandvoort kent ongeveer 120 grote en kleine evenementen per jaar. Evenementen dragen bij aan economische vitaliteit, sociale cohesie, saamhorigheid en verbinding in het dorp. Tegelijkertijd kunnen evenementen gevolgen hebben voor de leefbaarheid en veiligheid in Zandvoort. Vergunningsvoorwaarden en wet- en regelgeving geven de kaders waaraan organisatoren zich dienen te houden. Deze handhavingsstrategie geeft inzicht in de wijze waarop de gemeente optreedt tegen overtredingen door evenementenorganisatoren. De handhavingsstrategie ziet toe op evenementen die vallen onder de definitie van evenementen zoals vastgesteld in artikel 2:24 van de Algemene Plaatselijke Verordening van de gemeente Zandvoort.

1.1 Aanleiding

In 2025 heeft de raad nieuw evenementenbeleid vastgesteld.1 Het oude evenementenbeleid was aan vernieuwing toe, onder andere omdat er nieuwe evenementen zijn bijgekomen die om een nieuwe richting vragen, en omdat bijvoorbeeld duurzaamheid en betaalbaarheid steeds belangrijker zijn. Bij het nieuwe evenementenbeleid is ook een Actie Agenda opgesteld, waarin de ambities, doelstellingen en activiteiten t/m 2028 zijn geformuleerd.

De positieve effecten van evenementen kunnen gepaard gaan met een impact op de leefbaarheid en veiligheid in Zandvoort. Vergunningsvoorwaarden en wet- en regelgeving geven de kaders waaraan organisatoren zich dienen te houden om evenementen veilig en met zo min mogelijk overlast te laten verlopen. Toezichthouders en handhaving zorgen voor controle op de naleving van deze kaders voorafgaand, tijdens en na afloop van evenementen.

1.2 Doelen

Deze handhavingsstrategie geeft inzicht in de wijze waarop de gemeente optreedt tegen overtredingen van evenementenorganisatoren. De handhavingsstrategie heeft tot doel om:

• •

  Evenementorganisatoren te wijzen op hun verantwoordelijkheden en te informeren over de consequenties van overtreding van vergunningsvoorwaarden en algemene wet- en regelgeving.

• •

  Eenduidige en transparante handhaving te waarborgen door middel van duidelijke kaders en consequent optreden, zodat organisatoren weten wat zij van de gemeente kunnen verwachten.

Uitgangspunt daarbij is dat er binnen de handhavingsstrategie ruimte bestaat om bij uitzondering maatwerk te bieden.

1.3 Leeswijzer

Hoofdstuk 2 licht de juridische grondslagen voor handhaving op evenementen toe. Hoofdstuk 3 behandelt gemeentelijke behandelclassificaties. Hoofdstuk 4 beschrijft toezicht, en hoofdstuk 5 de handhaving van overtredingen en sanctiestrategie.

Dit hoofdstuk bevat een korte toelichting op de relevante wettelijke kaders en de voorschriften van de evenementenvergunning. Hieruit volgen de juridische grondslagen voor toezicht en handhaving.

In de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) staan regels van de gemeente Zandvoort over onder andere openbare orde en veiligheid.2 Ook wordt in artikel 2:24 een definitie van het begrip evenement gegeven. Onder evenement wordt verstaan: elke voor publiek toegankelijke verrichting van vermaak, met uitzondering van:

• a.

  bioscoop- en theatervoorstellingen die in daartoe bestemde gebouwen plaatsvinden;

• b.

  markten als bedoeld in artikel 160, eerste lid, onder h, van de Gemeentewet en artikel 5:22 van de APV;

• c.

  kansspelen als bedoeld in de Wet op de kansspelen;

• d.

  het in een inrichting in de zin van de Alcoholwet gelegenheid geven tot dansen;

• e.

  betogingen, samenkomsten en vergaderingen als bedoeld in de Wet openbare manifestaties;

• f.

  activiteiten als bedoeld in artikel 2:9 en 2:39 van de APV.

Onder evenement wordt mede verstaan: een herdenkingsplechtigheid, een braderie, een optocht, niet zijnde een betoging op de weg, een feest, muziekvoorstelling of wedstrijd op of aan de weg en een klein evenement. Onder klein evenement wordt onder andere verstaan een straatfeest of buurtbarbecue op een dag.

Artikel 174 van de Gemeentewet draagt het toezicht op de openbare samenkomsten en vermakelijkheden alsmede op de voor het publiek openstaande gebouwen en daarbij behorende erven op aan de burgemeester. Op grond van artikel 125 lid 3 Gemeentewet is de burgemeester bevoegd een last onder bestuursdwang op te leggen indien de last dient tot handhaving van regels welke hij uitvoert. Het is de burgemeester die de evenementenvergunning verleent, inclusief overige toestemmingen die op grond van de APV nodig zijn (artikel 2.25 APV) en dus ligt ook handhaving primair bij de burgemeester. Artikel 5:32, eerste lid, van de Algemene wet bestuursrecht bepaalt dat een bestuursorgaan dat bevoegd is bestuursdwang toe te passen, in plaats daarvan aan de overtreder een last onder dwangsom kan opleggen.

Op grond van het bepaalde in artikel 3 van de Alcoholwet is het verboden zonder vergunning van de burgemeester het horecabedrijf of slijterbedrijf uit te oefenen. In artikel 35 van de Alcoholwet is de tapontheffing geregeld. Met een tapontheffing kan bij een evenement zwak-alcoholische drank worden verkocht bij een in de beschikking aangewezen bijzondere gelegenheid van tijdelijke aard voor een aaneengesloten periode van ten hoogste twaalf dagen.

De evenementenvergunning wordt afgegeven op grond van de APV. De voorschriften van de evenementenvergunning zijn bedoeld om de veiligheid van het evenement dekkend te maken. Er is een onderscheid tussen standaard- en maatwerkvoorschriften. De maatwerkvoorschriften komen voort uit de adviezen van de betrokken interne en externe partijen. Het aantal en welke voorschriften zijn afhankelijk van o.a. het type en de grootte van het evenement, maar ook van de evaluatie(s) van de voorgaande jaren.

In dit hoofdstuk staan de verschillende behandelclassificaties van evenementen beschreven. Deze zijn toegelicht in het Evenementenbeleid Zandvoort 2025 en sluiten aan bij het Nationale Handboek Evenementenveiligheid.3 Zodra een organisator zich bij de gemeente meldt, wordt er een inschatting gemaakt van risico’s van het evenement. Op basis van deze risico’s wordt de behandelclassificatie bepaald, hierover wordt de organisator geïnformeerd. De behandelclassificatie is van invloed op de vervolgstappen in het proces. De behandelclassificaties zijn als volgt:

In dit hoofdstuk wordt de werkwijze rondom toezicht op evenementen toegelicht: van de voorbereidingen voorafgaand aan een evenement, de uitvoering tijdens het evenement, tot en met de evaluatie en opvolging achteraf.

4.1 Voorafgaand aan het evenement

Na ontvangst van de vergunningaanvraag vindt voor alle C-evenementen en B-evenementen met aandachtspunten4 een vooroverleg plaats onder regie van de gemeente. Tijdens dit vooroverleg wordt de aanvraag besproken en worden adviezen van o.a. de hulpdiensten opgehaald. Hieruit volgen acties, zoals de op te nemen voorwaarden, welke vorm van toezicht passend is, en welke communicatie (richting omwonenden) passend is. Ook heeft de organisator na het vooroverleg nog tijd om aanpassingen te maken in de plannen op basis van de punten uit het vooroverleg. Hierna volgt, als is voldaan aan alle voorwaarden, de toekenning van de aanvraag, inclusief de op te leggen standaard- en eventuele specifieke vergunningsvoorschriften. Voorafgaand aan het evenement vindt voor alle C-evenementen en de meeste B-evenementen met aandachtspunten een (multidisciplinaire) schouw plaats. Voor A-evenementen kan er eventueel naar aanleiding van een melding een schouw plaatsvinden. Tijdens de schouw wordt op basis van de stukken die zijn aangeleverd bij de vergunningaanvraag nagegaan of het evenement conform de vergunningsvoorwaarden is opgezet. Vervolgens wordt tijdens de schouw beoordeeld of het evenement conform vergunning kan plaatsvinden, ook als hier om bepaalde redenen van wordt afgeweken. Op basis van de uitkomsten van de schouw en de eventuele aan te passen zaken mag het evenement plaatsvinden. Om controle en toezicht tijdens het evenement aan te sturen, wordt op basis van de behandelclassificatie en aan de hand van de adviezen, voorschriften en eerdere evaluaties door de gemeente eventueel een werkopdracht toezicht en handhaving geformuleerd. Hierin worden ook een aantal vaste speerpunten meegenomen waar altijd op wordt gecontroleerd (zie hieronder).

4.2 Tijdens het evenement

Toezicht tijdens evenementen vindt plaats naar aanleiding van een werkopdracht toezicht en handhaving, melding van bijvoorbeeld een bewoner of ondernemer, of een eigen waarneming van de gemeente. Er vindt standaard controle plaats bij C-evenementen, bij nieuwe B-evenementen en bij B-evenementen met aandachtspunten. Ook andere evenementen kunnen ten alle tijden worden gecontroleerd. Naast de aandachtspunten in de werkopdracht zijn er een aantal vaste prioriteiten waarop wordt gecontroleerd:

• •

  Openbare orde en veiligheid;

• •

  Alcohol schenken aan minderjarigen;

• •

  Milieu, waaronder geluid en afval.

Als er direct actie vereist is, wordt dit opgeschaald binnen de gemeente, naar de politie en/of hulpdiensten. In het volgende hoofdstuk beschrijven we wat er wordt gedaan als er een overtreding wordt geconstateerd.

In geval van bijzondere omstandigheden, bijvoorbeeld veranderde weersomstandigheden of politiek-maatschappelijke ontwikkelingen, is de burgemeester beslissingsbevoegd om tijdens de uitvoering van het evenement aanwijzingen te geven of voorwaarden te stellen die afwijken van hetgeen dat in de vergunning is bepaald. Wat hierover mondeling wordt gecommuniceerd aan organisatoren wordt ook schriftelijk vastgelegd.

4.3 Na afloop van het evenement

Na afloop van het evenement vindt een evaluatie plaats voor alle evenementen die in het vooroverleg zijn meegenomen en voor evenementen waar tijdens het evenement aanleiding is gebleken voor een evaluatie. In de evaluatie wordt onder andere gekeken naar wat beter kan voor het evenement en/of de omgeving, worden eventuele meldingen en/of klachten doorgenomen, en wordt beoordeeld wat de eventuele consequenties zijn voor de toekomst. De uitkomsten van de evaluatie kunnen mogelijk de basis vormen voor aanpassingen in de vergunningaanvraag, de invulling van de vergunningsvoorschriften en het eventuele toezicht daarop, en/of het al dan niet toekennen van de vergunningaanvraag voor de volgende editie van hetzelfde evenement.

Dit hoofdstuk beschrijft de uitgangspunten bij het sanctioneren, de handhavingsinstrumenten en de sanctiematrix.

5.1 Uitgangspunten bij het sanctioneren

In de handhaving op overtredingen hanteert de gemeente de volgende uitgangspunten:

• •

  Evenredigheid: de maatregel die wordt ingezet is noodzakelijk om de overtreding te beëindigen en/of de overtreder te prikkelen om overtreding te beëindigen.

• •

  Proportionaliteit en subsidiariteit: de maatregel dient niet verder te strekken dan strikt noodzakelijk en bij de keuze uit verschillende bevoegdheden wordt geen zwaardere bevoegdheid gebruikt dan op basis van redelijkheid is gewenst.

• •

  Gevolgen van cumulatie: bij constatering van stapeling en/of herhaaldelijk overtreden binnen de te hanteren verjaringstermijn zal zwaarder worden gehandhaafd.

• •

  Verjaringstermijn: bij het doorlopen van de sanctiestrategie geldt een verjaringstermijn van drie jaar of vijf opvolgende evenementen. Na het verstrijken van drie jaar of het organiseren van vijf evenementen zonder dat er nieuwe overtredingen zijn geconstateerd, start de sanctiestrategie in beginsel weer van voor af aan.

• •

  Hersteltermijn LOD/LOB: als een last onder dwangsom (LOD) of last onder bestuursdwang (LOB) wordt opgelegd, wordt in het besluit een begunstigingstermijn gesteld waarbinnen de in het besluit beschreven herstelmaatregelen kunnen worden uitgevoerd.

5.2 Handhavingsinstrumenten

In deze paragraaf worden de belangrijkste handhavingsinstrumenten van de gemeente kort toegelicht. Per instrument wordt beschreven wat het instrument inhoudt en de situaties waarin het kan worden toegepast. Waar relevant wordt ook de juridische grondslag benoemd en hoe het proces in grote lijnen verloopt. Naast handhaving door de gemeente kan handhaving ook plaatsvinden door andere instanties, zoals de Omgevingsdienst IJmond. Het inzetten van de handhavingsinstrumenten heeft twee doelen. Enerzijds worden de instrumenten gebruikt om de overtreding te laten beëindigen, anderzijds om herhaling van de overtreding te voorkomen.

De burgemeester heeft beschikking tot de volgende handhavingsinstrumenten, die oplopen in zwaarte en intensiteit:

Waarschuwing

Het eerste instrument waarvan gebruik kan worden gemaakt bij overtreding van de vergunningsvoorschriften is de bestuurlijke waarschuwing. De waarschuwing kan door de toezichthouders op verschillende momenten worden ingezet, bijvoorbeeld tijdens de opbouw van een evenement of voor aanvang. Een waarschuwing die tijdens een schouw mondeling wordt gecommuniceerd, wordt schriftelijk vastgelegd in het schouwverslag. Een bestuurlijke waarschuwing heeft tot doel te voorkomen dat een overtreding daadwerkelijk plaatsvindt en kan ook de mededeling bevatten dat bij een volgende overtreding wordt overgegaan tot het nemen van een formeel handhavingsbesluit. Een mondeling gegeven waarschuwing dient later alsnog schriftelijk te worden bevestigd.

Opleggen bestuurlijke maatregel: last onder bestuursdwang (LOB) of last onder dwangsom (LOD)

Wanneer de organisator van een evenement na de mondelinge bestuurlijke waarschuwing niet de overtreding ongedaan heeft gemaakt of aanwijzingen van de toezichthouders niet opvolgt, wordt er een bestuurlijke maatregel opgelegd. De bestuurlijke maatregel die wordt ingezet kan bestaan uit een last onder bestuursdwang of last onder dwangsom.

Last onder bestuursdwang (artikel 5:21 Awb)

De last onder bestuursdwang bestaat uit twee elementen:

• 1.

  Een last tot geheel of gedeeltelijk herstel van de overtreding.

• 2.

  De bevoegdheid om de last door feitelijk handelen ten uitvoer te leggen, indien de last niet of niet tijdig wordt uitgevoerd.

Last onder dwangsom (artikel 5:32 Awb)

De last onder dwangsom bestaat ook uit twee elementen:

• 1.

  Een last tot geheel of gedeeltelijk herstel van de overtreding.

• 2.

  De verplichting tot betaling van een geldsom, indien de last niet of tijdig wordt uitgevoerd.

Het doel van deze herstelsancties is het geheel of gedeeltelijk beëindigen van de overtreding, dan wel de gevolgen van de overtreding te beperken of weg te nemen. De hoogte van de dwangsom wordt bepaald op grond van de zwaarte van het geschonden belang enerzijds en anderzijds de beoogde effectiviteit. Daarbij wordt ook rekening gehouden met het economische voordeel dat de organisator van het evenement naar verwachting heeft genoten door de overtreding te begaan. Als de omstandigheden daar aanleiding voor geven, kan van deze bedragen worden afgeweken en gekozen worden voor een hoger of lager bedrag. Dit dient gemotiveerd te worden.

Invorderen verbeurde dwangsom

Na het opleggen van een last onder dwangsom kan bij een volgende overtreding de verbeurde dwangsom worden ingevorderd. Hiervoor wordt een invorderingsbeschikking vastgesteld. De overtreder wordt zo op de hoogte gesteld hoe hoog de dwangsom is die hij dient te betalen en wordt een betalingstermijn aan de overtreder medegedeeld.

(Gedeeltelijk) intrekken van de vergunning

De burgemeester kan een vergunning of ontheffing gedeeltelijk wijzigen of intrekken wanneer voorschriften of beperkingen niet worden nageleefd. Dit kan ook noodzakelijk zijn ter bescherming van het belang waarvoor de vergunning of ontheffing is verleend (artikel 1.6 lid 1 sub c).

(Tijdelijk) stilleggen van een evenement (artikel 172 lid 3 Gemeentewet)

In geval van (dreigende) verstoring van de openbare orde kan de burgemeester een evenement (al dan niet vergund) (tijdelijk) stilleggen of beëindigen als dit nodig is om de openbare orde en veiligheid te waarborgen. Dit gebeurt vaak in combinatie met de bevoegdheid tot (gedeeltelijk) intrekking van de evenementenvergunning of door middel van een LOB.

Bestuurlijke strafbeschikking

De bestuurlijke strafbeschikking is een strafrechtelijk boete-instrument in handen van bestuurlijke functionarissen. Het instrument heeft een punitief karakter. Daarmee onderscheidt de bestuurlijke strafbeschikking zich van bestuursrechtelijke sanctiebevoegdheden als de last onder bestuursdwang of de last onder dwangsom en zogenaamde herstelsancties.

5.3 Sanctiematrix

In de sanctiematrix staan (naar behandelclassificatie) per categorie en vergunningsvoorschrift richtlijnen beschreven over welke sanctie volgt bij welke overtreding. Onderstaande matrix is niet uitputtelijk: het betreft een indicatieve lijst van gangbare vergunningvoorschriften. De genoemde voorschriften zijn dus niet volledig en kunnen bovendien in de toekomst worden aangepast.

In de sanctiematrix is in de meeste gevallen gekozen voor een Last onder Dwangsom (LOD) als richtlijn, omdat dit een effectief en proportioneel middel is dat de overtreder in staat stelt zelf de overtreding te beëindigen. Bij constatering van overtredingen die niet in de matrix zijn opgenomen, kan de burgemeester gemotiveerd aansluiting zoeken bij een van de van de bepalingen van dezelfde categorie in de matrix. Indien de situatie daar aanleiding toe geeft, kan gemotiveerd van de handhavingsstrategie worden afgeweken. Dit kan betekenen dat een maatregel wordt overgeslagen, verzwaard of verlicht, dat de hoogte van een dwangsom wordt aangepast of andere handhavingsinstrumenten zoals toegelicht onder 5.2 worden ingezet. Bij de motivering kunnen onder meer de ernst en het aantal overtredingen, de mate van overlast of risico’s voor de openbare orde en veiligheid, en de gewenste werking van het handhavingsbesluit worden betrokken.