Beleidsregels compensatiebijdrage opgravingskosten particulieren gemeente Den Haag

Ondertekening

Toelichting

Algemeen

Op 1 september 2007 is de Wet op de archeologische monumentenzorg (Wamz) in werking getreden. Hiermee is het Europees verdrag van Malta voor de bescherming van archeologisch erfgoed geïmplementeerd. De archeologische monumentenzorg heeft hiermee een nieuwe wettelijke en financiële basis gekregen. In de nieuwe Wet ruimtelijke ordening (Wro 2008) en de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo 2010) is de archeologische monumentenzorg in de ruimtelijke wetgeving geïntegreerd.

Bij de implementatie van het Verdrag van Malta (ook wel: Valletta) in de Nederlandse wetgeving heeft de wetgever ten aanzien van archeologische opgravingskosten gekozen voor het principe ´de veroorzaker betaalt´: de kosten zijn in beginsel voor de initiatiefnemer (veroorzaker) van de verstoring van de bodem. Dit principe is overgenomen in het archeologiebeleid van de Gemeente Den Haag.

De ‘Beleidsregels compensatiebijdrage opgravingskosten particulieren gemeente Den Haag’ (de compensatieregeling) komt tegemoet aan de wens van de gemeente Den Haag om kleinschalige particuliere initiatieven niet onevenredig te belasten met de kosten voor archeologisch onderzoek die voortvloeien uit het wettelijke en het Haagse archeologiebeleid.

De regeling voorziet in de compensatie in natura van de kosten voor gravend archeologisch onderzoek die uitstijgen boven een drempelbedrag. Onder natura wordt daarbij verstaan: de levering van diensten en expertise door de afdeling Archeologie van de gemeente.

De compensatieregeling is opgezet als uitwerking van artikel 4.2 van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (WABO), in die zin dat het College van BenW hiermee invulling geeft aan de wettelijke bepaling dat kosten en schade voor archeologische monumentenzorg door het bevoegd gezag naar billijkheid worden vergoed. De regeling is opgezet voor kleine, niet op winst gerichte particuliere projecten die buiten de vrijstellingsgrenzen voor archeologisch onderzoek vallen (conform door de raad vastgestelde Archeologische Waarden- en Verwachtingenkaart Den Haag, bestemmingsplannen en Paraplubestemmingsplan Archeologie). Kosten voor niet-gravend vooronderzoek (bureauonderzoek en/of booronderzoek) zijn en blijven voor rekening van de initiatiefnemer zelf; voor gravend onderzoek wordt een maximum van 5000 euro als billijk opgevat. Aangezien de regeling niet alleen geldt voor gravend onderzoek na de verlening van een omgevingsvergunning, maar ook voor gravend onderzoek dat aan de vergunningverlening voorafgaat, is de compensatieregeling ruimer dan art. 4.2. van de Wabo voorschrijft. Hiermee voorziet de Haagse regeling in een redelijke en billijke vergoeding van kosten en schade conform artikel 4.2 WABO en wordt het geldende veroorzakerprincipe recht gedaan.

Een aanvraag kan worden ingediend bij het College van burgemeester en wethouders van Den Haag, te richten aan:

Gemeente Den Haag

Afdeling Archeologie

Dienst Stadsbeheer

Postbus 12651

2500 DP Den Haag

Artikelsgewijs.

Artikel 1.

De voor deze regeling meest relevante specifieke begrippen zijn gedefinieerd. Onder d, e, f en g wordt beschreven wat wordt verstaan onder een opgraving, opgravingskosten, compensatiebijdrage en drempelbijdrage. Een aanvrager komt onder voorwaarden in aanmerking voor een compensatiebijdrage als redelijke tegemoetkoming in de opgravingskosten.

Artikel 2.

• a.

  Alleen natuurlijke personen die niet handelen in de uitoefening van een beroep of een bedrijf komen in aanmerking voor een bijdrage voor de compensatieregeling. Voor de meeste rechtspersonen en ontwikkelaars zijn er andere mogelijkheden om de kosten van archeologie te verhalen (bijvoorbeeld via grondexploitatie).

• b.

  Een bijdrage is gekoppeld aan het aanvragen van een omgevingsvergunning.

• c.

  De omgevingsvergunning dient te zijn of te worden afgegeven voor particulier te gebruiken terreinen of bouwwerken.

• d.

  Voor ontwikkelingen in Waarde-1 gebieden op de gemeentelijke Archeologische Waarden-en Verwachtingenkaart geldt: alleen in die gevallen dat een aanvrager van een omgevingsvergunning geen maatregelen kan treffen om de archeologische vindplaats in de bodem te ontzien (bijvoorbeeld door planaanpassing) komt hij in aanmerking voor een compensatiebijdrage voor opgravingskosten.

• e.

  De regeling bevat een drempelbijdrage van 5000 euro. Pas wanneer de opgravingskosten meer bedragen dan deze drempelbijdrage komt de aanvrager in aanmerking voor compensatie.

• f, g.

  Alleen indien de gemeente de aanvrager van een omgevingsvergunning verplicht om gravend archeologisch onderzoek te doen, blijkend uit een voor het betreffende onderzoek opgesteld Programma van Eisen, kan er een recht ontstaan op een compensatiebijdrage voor opgravingskosten.

Artikel 3.

De bijdrage wordt schriftelijk aangevraagd. In artikel 3 staat de informatie genoemd die bij de aanvraag moeten worden overlegd.

Artikel 4.

Dit artikel noemt de weigeringsgronden en vormt samen met artikel 2 de basis van deze regeling.

• a.

  Er moet zijn voldaan aan artikelen 2 en 3 om in aanmerking te komen voor een compensatiebijdragebijdrage voor opgravingskosten.

• b.

  De compensatieregeling is gebonden aan een maximum, dat jaarlijks door de gemeente wordt vastgesteld. Wanneer het jaarlijks maximum is bereikt, worden tot het volgende kalenderjaar geen compensaties meer toegekend. Voor 2012 is het maximum vastgesteld op 20.000 euro. Aanvragen die het jaarlijkse financiële maximum overstijgen komen in volgorde van ontvangst het volgende jaar in aanmerking.

• c.

  Voorziet erin dat er geen recht is op compensatiebijdrage als de opgravingskosten op andere wijze kunnen worden omgeslagen of verhaald.

• d.

  Geeft aan dat de aanvraag om compensatiebijdrage moet zijn ingediend voordat de opgravingskosten zijn gemaakt, dan wel de verplichting daartoe is aangegaan. In het geval dat voor het zelfde project kosten zijn gemaakt voor proefsleuvenonderzoek en deze niet voor compensatie in aanmerking zijn gekomen, kunnen deze kosten wel worden meeberekend in de vaststelling van het recht op compensatie van kosten voor hieruit volgend vervolgonderzoek (definitieve opgraving of archeologische begeleiding).

Artikel 5.

Het college stelt per aanvraag de compensatiebijdrage in natura vast. Wanneer in een bijzonder geval een bijdrage in natura niet mogelijk, dan wel naar het oordeel van het College niet wenselijk is, kan besloten worden een financiële compensatie toe te kennen. Hiermee kan aanvrager het onderzoek uitbesteden aan een daartoe bevoegde partij en (gedeeltelijk) bekostigen. In alle gevallen geldt voor de aanvrager de drempelbijdrage zoals bepaald in art. 5, lid 4.

Lid 3 regelt dat in geval van financiële compensatie, de gemeente rechtstreeks uitbetaalt aan de uitvoerder van het onderzoek, op basis van facturen.

Lid 4 Er wordt van uitgegaan dat de aanvrager zelf maximaal 5000 euro bijdraagt aan de kosten van gravend onderzoek. Dit bedrag is de drempelbijdrage die de aanvrager in het kader van het veroorzakersprincipe wordt geacht zelf bij te dragen. Dit maximum geldt ook in het geval er meerdere gravende onderzoeksfasen uitgevoerd moeten worden (bijvoorbeeld in geval van een proefsleuvenonderzoek, gevolg door opgraving).

Conform het wettelijke veroorzakerprincipe draagt de aanvrager te allen tijde zelf de kosten voor niet-gravend archeologisch vooronderzoek in de vorm van bureau- en/of booronderzoek.

Lid 5. Geeft een omschrijving van de berekeningswijze van de compensatiebijdrage.

Lid 6. Bepaalt dat een toegekende compensatiebijdrage kan worden meegenomen naar een volgend kalenderjaar wanneer deze het jaarlijks vastgestelde maximum overschrijdt.

Artikel 7.

In gevallen waarin de regeling niet voorziet beslist het college.

Het is mogelijk dat in uitzonderlijke situaties de toepassing van deze regeling tot een onbillijke uitkomst leidt. In dergelijke gevallen kan het college van de regeling afwijken.