Aanwijzingsbesluit DAEB De-minimisverordening (EU-2023/2382), fiets- en voetveer Gorssel - Wilp

1. De aard en duur van de openbare dienstverplichtingen

Het bijzondere recht van Van der Velde's Sleep en Peilwerken B.V. (hierna de exploitant) het veer te exploiteren geldt voor de periode van 1 januari 2024 t/m 31 december 2029. Hiervoor is een concessieovereenkomst gesloten.

2. Europese mededingingsregels zijn van toepassing

De gemeentelijke veerverbinding is aan te merken als een levering van personenvervoer over binnenwateren en is daarmee een "economische activiteit" in de zin van de Europese mededingingsregels. Voor de exploitatie van het veer ontvangt de exploitant een tegemoetkoming voor het exploitatietekort. Dit tekort wordt betaald door de oevergemeenten (gemeente Lochem en gemeente Voorst) en de provincie.

3. Toets op staatssteun

DAEB zijn economische diensten die een algemeen (publiek) belang dienen. De veerverbinding is hier een goed voorbeeld van. Overheidsoptreden bij de uitvoering van deze diensten is noodzakelijk, omdat de ze diensten anders niet (vanzelf) door de markt naar maatschappelijk aanvaardbare voorwaarden worden verricht of door de markt zelf worden opgepakt. De maatschappelijk aanvaardbare voorwaarden betreffen een combinatie van de kwaliteit, veiligheid, betaalbaarheid en gelijke behandeling of algemene toegang van grote groepen burgers tot deze diensten. Wil staatssteun toelaatbaar zijn, dan moet er enige sprake zijn van marktfalen. Daarvan is sprake, omdat de veerdienst niet rendabel is.

3.1 Cumulatieve stappen Altmark criteria

Op basis van de door het Europese Hof van Justitie ontwikkelde Altmark criteria dient de aanwijzing van een dienst van algemeen economisch belang plaats te vinden in de volgende stappen:

1 De begunstigde onderneming moet daadwerkelijk belast zijn met de uitvoering van de openbare dienstverplichtingen.

Aan deze eis wordt voldaan nu de veerverbinding is aangewezen als "dienst van algemeen economisch belang" en door het college is aangewezen op grond van de De-minimisverordening (EU 2023/2382)

2 De criteria op basis waarvan de compensatie wordt berekend, moeten vooraf op objectieve en transparante wijze worden vastgesteld om te voorkomen dat de compensatie een economisch voordeel bevat waardoor de begunstigde onderneming de concurrentie met andere ondernemingen voor personenvervoer over binnenwateren kan vervalsen.

Aan deze eis wordt als volgt voldaan. De door de oeveremeenten verstrekte compensatie wordt berekend op basis van de exploitatiegegevens die jaarlijks door de exploitant wordt verstrekt. Uit cijfers blijkt dat de exploitatie van de veerverbinding verliesgevend is. Ook blijkt duidelijk dat zonder substantiële financiële ondersteuning vanuit de overheid de continuïteit van de veerverbinding niet gegarandeerd is.

3 De verleende compensatie mag niet hoger zijn dan nodig is om de kosten van de uitvoering van de openbare dienstverplichting geheel of gedeeltelijk te dekken, rekening houdend met de opbrengsten alsmede met een redelijke winst uit de uitvoering van de verplichtingen.

4. Motivering

De motiveringsplicht van een DAEB-besluit is zwaarder, naarmate de kans op oneerlijke concurrentie toeneemt. De kans op concurrentievervalsing is in dit geval zeer klein omdat de veerverbinding verliesgevend is en bij de gemeente geen ondernemingen bekend zijn die mogelijk interesse zouden kunnen hebben in het verzorgen van de veerverbinding.

De aanwijzing is proportioneel en noodzakelijk, aangezien zonder deze aanwijzing de dienst niet op maatschappelijk verantwoorde wijze kan worden uitgevoerd.