Aanwijzing zwemlocatie, locatiehouders en badseizoen 2026

1 Inleiding

In het Bkl staat in artikel 3.2 dat Gedeputeerde Staten jaarlijks, in overeenstemming met de beheerders van de oppervlaktewaterlichamen, de zwemlocaties aanwijzen. Zij betrekken bij het aanwijzen van zwemlocaties:

• a.

  de ontwikkelingen van het aantal personen dat op de locaties zwemt, de infrastructuur of faciliteiten; en

• b.

  de ter bevordering van het zwemmen getroffen maatregelen.

De zwemlocaties in oppervlaktewater worden jaarlijks vóór aanvang van het zwemseizoen opnieuw officieel aangewezen.

Tevens dient Gedeputeerde Staten op grond van artikel 3.4 van het Bkl het begin en het einde van het badseizoen vast te stellen.

2 Procedure

De voorbereiding van het besluit heeft plaatsgevonden overeenkomstig het bepaalde in artikel 16.25 van de Omgevingswet, waarin staat dat afdeling 3.4 van de Algemene wet bestuursrecht van toepassing is op de voorbereiding van aanwijzing van zwemlocaties. Toewijzen kan volgens artikel 3.2 (aanwijzing zwemlocaties) van het Bkl.

3 Motivatie voor aanwijzing zwemlocaties

In 2024 zijn op basis van artikel 3.2 van het Bkl zwemlocaties geïnventariseerd waar door een groot aantal personen wordt gezwommen. Vervolgens zijn deze zwemlocaties beoordeeld op hun geschiktheid om de functie zwemwater en de aanwijzing zwemwater toegekend te krijgen.

Hiervoor zijn de criteria voor het aanwijzen en afvoeren van een zwemlocatie zoals opgenomen in het Waterprogramma Flevoland: “Watersysteem blijvend op orde!” gehanteerd. Dit waterprogramma is definitief vastgesteld in 2021. Hierbij is onder andere rekening gehouden met regelmatig optredende waterkwaliteitsproblemen. Naast E-coli is ook naar andere ziekteverwekkers, zoals bijvoorbeeld Blauwalgen (in lijn van landelijke protocollen), de aanwezigheid van een adequate, actieve locatiebeheerder en mogelijke andere conflicterende functies gekeken. Daarnaast heeft intensieve afstemming plaatsgevonden met de houders van de zwemlocaties en de betreffende waterbeheerders.

Voor alle zwemlocaties in Flevoland is voor de duur van het badseizoen de landelijke richtlijn gevolgd en is voor alle zwemlocaties het badseizoen van 1 mei 2026 tot en met 30 september 2026 als de duur van het zwemseizoen voorgesteld.

In de Omgevingsverordening provincie Flevoland staan verplichtingen voor de houders van zwemlocaties. Daarom worden in bijlage 2 de bedoelde houders aangewezen.

4 Overwegingen

De bevoegdheid tot aanwijzing wordt vanaf 2010 al uitgevoerd. Zowel de gemeenten, waterbeheerders en alle strandbeheerders zijn in het verleden jaarlijks op de hoogte gesteld van de officiële zwemlocaties in Flevoland. Ten aanzien van de gemeenten, waterbeheerders en strandbeheerders (belanghebbenden) zijn voor het overgrote deel van de bestaande zwemlocaties geen bezwaren te verwachten.

Ook dit jaar is voor de locaties de toets conform de EU-vier-jaren kwaliteitsklasse voor de waterkwaliteit uitgevoerd. Deze EU-kwaliteitsklasse is ook in de tabel in bijlage 1 opgenomen. Bij de 2 potentiële zwemlocaties is deze EU-kwaliteitsklasse nog niet mogelijk omdat onvoldoende metingen beschikbaar zijn volgens de zwemwaterrichtlijn. Naast deze toets zijn er natuurlijk ook normen waar het water aan moet voldoen bij de momentopname van bemonsteren. Dit betreft zowel de aanwezigheid van ziekmakende bacteriën in het water conform de Europese zwemwaterrichtlijn, als de aanwezigheid van andere ziekteverwekkers (zoals blauwalg, zwemmersjeuk, ziekte van Weil en botulisme). Hiervoor is gekeken vanuit de landelijke protocollen. Indien niet aan de norm wordt voldaan worden er op dat moment direct maatregelen genomen.

Voor vrijwel alle locaties is de zwemwaterkwaliteit aanvaardbaar tot uitstekend, conform de EU-zwemwaterrichtlijn en de meetreeksen. Voor de locatie RCN-strand te Zeewolde is de zwemwaterkwaliteit slecht. Op basis van normoverschrijdingen bij E-coli en Enterococcen gemeten in de afgelopen vier zwemwater seizoenen zijn er maatregelen genomen. Voor de beschrijving en maatregelen wordt verwezen naar hoofdstuk 6 in dit besluit.

Het zwemwaterprofiel met daarin de zwemzones van alle locaties is te vinden op www.zwemwater.nl.

De functietoekenning en aanwijzing zwemlocaties 2026 is alleen voor de zwemzone en bijhorende stranddeel van de locaties. Ook hiervoor wordt verwezen naar www.zwemwater.nl.

5 Aandachtspunten

Maatregelen zwemseizoen 2025

In tabel 1 staan de nader te onderzoeken, waarschuwingen of negatieve zwemadviezen voor de betreffende stranden die in het zwemseizoen van 2025 door de Omgevingsdienst Flevoland & Gooi en Vechtstreek zijn ingesteld.

Tabel 1 Maatregelen zwemseizoen 2025 stranden Flevoland

Totaal aantal ingestelde maatregelen 2025:

2x Nader onderzoek (eerste overschrijding E-Coli/Enterococcen)

23x Waarschuwing i.v.m. Blauwalg

1x Waarschuwing i.v.m. Bijzonder omstandigheden

6x Negatief zwemadvies i.v.m. Blauwalg

2x Negatief zwemadvies i.v.m. bijzondere omstandigheden

Met het 34 keren instellen van maatregelen zijn er drie keer meer maatregelengenomen dan in 2024. De extra maatregelen komen weg bij de plas “het weerwater”: op het weerwater bevinden zich drie officiële zwemlocaties, waarvan twee veel problemen ondervonden met blauwalg. In vergelijking met vorig jaar zijn hier dus veel meer maatregelen ingesteld.

Voor één zwemlocatie is de waterkwaliteit volgens de EU-toets nog steeds ingedeeld in de klasse ‘slecht’, ten opzichte van 2025 door de bemonstering van E-coli en Enterococcen bacteriën in het water. Het gaat om het RCN-strand in Zeewolde.

Dalingen

Woldstrand Zeewolde

In verband met een overschrijding van de normen voor E-coli is er op 21 juli 2025 een nader onderzoek maatregel ingesteld voor het Woldstrand te Zeewolde. Bij een herbemonstering bleek deze weer binnen de norm en kwam het nader onderzoek te vervallen. Ondanks dat er voor de rest geen overschrijdingen van de normen voor E-coli en Enterococcen bacteriën zijn gemeten, zijn er wel een aantal keren verhoogde waarden gemeten gedurende het zwemwaterseizoen. Deze waarden tellen (samen met de overschrijding in juli) ook mee in de EU-toets waardoor de waterkwaliteit een klasse verslechterd is. Ondanks het beheer van de gemeente Zeewolde die zorgt dat de uitwerpselen etc. tijdig worden verwijderd van het strand, lijkt het dat de aanwezigheid van vele watervogels in 2025 er voor hebben gezorgd dat het Woldstrand van ‘uitstekend’ naar goed is gedaald.

Strand Reigerplas Zeewolde

Tijdens het zwemwaterseizoen van 2025 zijn er meermaals verhoogde waarden gemeten van E-coli en Enterococcen bacteriën op de zwemwaterlocatie strand Reigerplas te Zeewolde. Ondanks dat er geen normoverschrijdingen gemeten werden, en er daarmee geen nader onderzoeken of andere maatregelen in zijn gesteld tijdens het zwemwaterseizoen van 2025. Zijn deze verhoogde waarden van de metingen wel meegenomen in de vier jarige waterkwaliteit EU-toetsing. Voor het strand Reigerplas betekent dit een daling van de waterkwaliteitsklasse die van ‘uitstekend’ naar goed gaat. Een vermoeden is dat uitwerpselen van zowel vogels als honden hier een negatieve bijdrage aan hebben geleverd. Tijdens toezicht rondes werden er in 2025 veel watervogels waargenomen. Daarnaast werden er ondanks een verbod ook meermaals honden gezien op of rond de zwemwater locatie. In 2026 zal de beheerder hier meer op toe moeten zien en o.a. uitwerpselen proberen te verwijderen daar waar mogelijk.

Stijgingen

Naast dat voor twee zwemlocaties volgens de EU-toets de waterkwaliteit een klasse verslechterd is, ten opzichte van 2025 door de bemonstering van E-coli en Enterococcen bacteriën in het water, is de waterkwaliteit klasse op twee zwemlocaties verbeterd. Hieronder volgt een korte toelichting van deze zwemlocaties.

Beachstrand Eemhof Zeewolde

Na een periode van twee zwemwaterseizoenen met een permanent negatief zwemadvies, is de waterkwaliteitsklasse ‘slecht’ op het Beachstrand Eemhof te Zeewolde gestegen naar aanvaardbaar. Mede dankzij goed beheer lijkt er een verandering te zijn opgetreden in waterwaardes. Gedurende het zwemseizoen zorgde de beheerder dat de vloedlijnen van het zwemstrand in de ochtend geïnspecteerd werden. En daar waar nodig werden uitwerpselen tijdig geruimd. Mede dankzij de manier van goed en betrokken beheer werden er geen overschrijdingen of verhogingen gemeten. Dit zorgt er tevens voor dat het permanente negatieve zwemadvies voor 2026 wordt opgeheven.

Laakse Strand Zeewolde

Voor het Laakse Strand (Energy Up) gaat de waterkwaliteitsklasse ‘aanvaardbaar’ naar goed. In het verleden bleken er met grote regelmaat grote groepen watervogels zich op te houden binnen de kom van o.a. het strand het Laakse Strand Energy Up, nabij het meetpunt. Ook de uitwerpselen van deze vogels die nabij de vloedlijn bleven liggen konden voor problemen zorgen. Het goede en actieve beheer van de beheerder in 2025 lijkt eraan te hebben bijgedragen dat de metingen er beter uitzagen. De beheerder ging vrijwel dagelijks gedurende het zwemseizoen met zijn trekker langs het strand, om o.a. de uitwerpselen en plantophopingen te verwijderen en het strandgedeelte te eggen.

Potentieel

Lanterstrand Zeewolde (potentiële zwemlocatie)

Het Lanterstrand is een potentiële zwemplek die zich bevindt in de kustzone Tulpeiland in Zeewolde, aan de rand van het Wolderwijd. Het Lanterstrand is onderdeel van de kustplaats Polderwijk. Deze potentiële locatie en het mogelijk toekomstige zwemstrand ‘het Lanterstrand Zeewolde’, hadden in 2022, 2023, 2024 en 2025 een onvoldoende waterkwaliteit volgens de EU-toets. In het begin van 2025 werden er opnieuw verhogingen waargenomen tijdens de bemonsteringen voor E-coli en Enterococcen, met daarnaast ook één overschrijding.

De gemeente Zeewolde heeft nog steeds het plan om het Lanterstrand om te vormen tot een officiële zwemwaterlocatie. In de afgelopen jaren zijn er verschillende onderzoeken uitgevoerd. Deze studies laten zien dat het geforceerd doorspoelen van het water voor het Lanterstrand de meest effectieve manier is om de waterkwaliteit het hele jaar door op orde te krijgen. De gemeente Zeewolde heeft halverwege het zwemwaterseizoen pompen laten installeren om te garanderen dat het water beter doorgespoeld wordt, zodat de waterkwaliteit ten opzichte van E-coli en Enterococcen beter ging worden. Na de installatie van deze pompen zijn er op de betreffende locatie geen overschrijdingen meer vastgesteld. De gemeente Zeewolde heeft voor 2026 besloten om de pompen het hele zwemwaterseizoen te laten functioneren. Daarnaast worden er stortstenen en een onderwater beschoeiing geplaatst.

De gemeente Zeewolde overweegt momenteel een methode voor de toekomstige informatievoorziening, infrastructuur, toiletten en douchevoorzieningen. Tijdens het zwemseizoen 2026 zal het strand opnieuw worden onderzocht en later in het seizoen zal er een gesprek plaatsvinden met de Omgevingsdienst Flevoland & Gooi en Vechtstreek over de mogelijkheden om het Lanterstrand als officiële locatie aan te duiden.

Figuur 1: Luchtfoto van ‘het Landerstrand’, met aanduidingen voor de verversingspomp, de onderwaterbeschoeiing en het aanvullen met stortstenen.

Bataviastrand Lelystad (potentiële zwemlocatie)

Het Bataviastrand is een mogelijke zwemplek die zich bevindt aan de kust van Lelystad in het Markermeer. Dit strand is in gebruik genomen als watersportstrand, en dit is tot en met 2022 ook zo aan de burgers gecommuniceerd. Met het prachtige weer van de afgelopen seizoenen maken ook zwemmers gebruik van dit strand. In de zomer komen er gevaarlijke situaties voor wanneer zwemmers en kiters op het strand kruisen. Ervaringen vanuit de afgelopen jaren, samen met ervaringen vanuit andere regio's van het land, wijzen erop dat het in de praktijk niet haalbaar zal zijn om zwemmers op deze locatie te weren. Het is namelijk een schitterend strand dat voldoet aan een aanzienlijke vraag.

Figuur 2: ‘Bataviastrand’ in Lelystad waar verschillende doelgroepen samenkomen.

De strandbeheerder en de provincie Flevoland, heeft daarom besloten om te onderzoeken of er op Bataviastrand ook mogelijkheden zijn om veilig te zwemmen door middel van zonering in de ruimte tijdens het zwemseizoen: een gebied voor zwemmers en een gebied voor kiters.

Deze inrichting of zonering is tijdens het zwemseizoen van 2024 opgericht. Een gedeelte van het Bataviastrand is geselecteerd als een mogelijke zwemlocatie volgens de richtlijnen van de Europese Zwemwaterrichtlijn. Bovendien is er de optie om alleen de functie watersport voor (internationale) watersportevenementen toe te staan en de zwemwaterfunctie van de zone tijdelijk te beëindigen.

Voor een veilige omgeving van het strand voor zowel watersporters als zwemmers is er een zonering opgericht. Deze wordt eveneens op de locatie weergegeven met behulp van borden. Deze indeling heeft ervoor gezorgd dat het algemene negatieve zwemadvies, dat in 2023 en 2024 gold, in 2025 niet langer van toepassing was. Maatregelen naar aanleiding van problemen of minder goede waterkwaliteit kunnen nog wel worden toegepast/ingesteld.

Ondanks dat er tijdens de metingen naar de waterkwaliteit in 2025 er geen verhogingen of overschrijdingen zijn gemeten ten opzichte van E-coli en Enterococcen, zijn de bevindingen tijdens fysieke controles door toezichthouders van de Omgevingsdienst Flevoland & Gooi en Vechtstreek niet geheel positief. Gedurende warme dagen was deze potentiële locatie over het algemeen druk bezocht door zwemmers en badgasten. Zowel op het strandgedeelte als het watergedeelte blijkt de zonering door een overgroot deel te werden negeert. Dit resulteerde in gevaarlijke situaties tussen watersporters en zwemmers.

Een potentiële verklaring voor het niet opvolgen van de zonering, blijkt te liggen in het verre lopen naar het achterste gedeelte van de zonering (het zwemgedeelte). Veel bezoekers bleken de voorkeur te geven aan het eerste gedeelte (het watersportgedeelte), aangezien dit deel eenvoudigweg dichter bij de parkeerplaats ligt.

Het onderzoek verricht naar de waterkwaliteit zal doorlopen gedurende het zwemwaterseizoen 2026. De Omgevingsdienst Flevoland & Gooi en Vechtstreek zal gedurende het zwemseizoen 2026 opnieuw toezien op o.a. onveilige situaties. In het voorjaar 2026 volgen er nog overleggen met de Omgevingsdienst en de provincie, om de knelpunten te evalueren en waar nodig aanpassingen te doen.

6 Overwegingen naar aanleiding van ingediende adviezen en zienswijzen

De voorbereiding van het besluit heeft plaatsgevonden overeenkomstig het bepaalde in artikel 16.25 van de Omgevingswet, waarin staat dat afdeling 3.4 van de Algemene wet bestuursrecht van toepassing is op de voorbereiding van aanwijzing van zwemlocaties.

Toewijzen kan volgens artikel 3.2 (aanwijzing zwemlocaties) van het Besluit kwaliteit leefomgeving.

Het ontwerpbesluit is toegezonden aan alle gemeenten en waterbeheerders binnen de provincie en aan alle (strand)houders van de bij dit besluit aangewezen zwemlocaties.

Conform het bepaalde in de Omgevingswet heeft het ontwerpbesluit van 2 april 2026 tot en met 14 mei 2026 ter inzage gelegen. De kennisgeving is gepubliceerd op de website www.officielebekendmakingen.nl. Naar aanleiding van de toezending en de openbare ter inzage legging zijn er geen adviezen of zienswijzen binnen gekomen.