Aanwijsbesluit dienst van algemeen economisch belang (DAEB) voor het beheer, exploitatie, onderhoud en uitbreiding van Warmtenet Loppersum door Warmtebedrijf Eemsdelta

B e s l u i t:

• 1.

  Om een overeenkomst (hierna: ‘Overeenkomst’) te sluiten met Warmtebedrijf Eemsdelta B.V. (hierna: ‘Warmtebedrijf’) over het beheer, de exploitatie, onderhoud en uitbreiding van Warmtenet Loppersum;

• 2.

  Het beheer, exploitatie, onderhoud en uitbreiding van het Warmtenet Loppersum, zoals opgedragen bij sub 1, aan te wijzen als diensten van algemeen belang;

• 3.

  Warmtebedrijf vanaf 15 juni 2026 voor de duur van 15 jaar te belasten met de uitvoering van de openbare dienstverplichting als bedoeld bij sub 2, waarbij de duur verkort zal worden naar 10 jaar als binnen de eerste 10 jaar geen substantiële uitbreiding van het distributienet heeft plaatsgevonden;

• 4.

  Warmtebedrijf, gedurende de periode waarvoor zij op grond van sub 3 is belast met de uitvoering van de openbare dienstverplichting van sub 2, te compenseren voor de netto-kosten kosten die nodig zijn om de openbare dienstverplichting van sub 2 uit te voeren conform het in de overeenkomst bepaalde. De netto-kosten bestaan uit het verschil tussen de aan de uitvoering van de openbare dienstverplichting verbonden kosten (zoals bedoeld in artikel 5 lid 3 sub a van het DAEB-Vrijstellingsbesluit) en de in aanmerking te nemen inkomsten uit de openbare dienstverplichting (als bedoeld in artikel 5 lid 4 van het DAEB-Vrijstellingsbesluit). De netto-kosten worden vermeerderd met een redelijke winst (zoals bedoeld in artikel 6 lid 3 van het DAEB-Vrijstellingsbesluit) en wel ter grote van maximaal de relevante swaprente, met een opslag van 100 basispunten. Deze compensatie is gebaseerd op de methode van kostentoerekening waarbij de aanvaarde algemene beginselen van kostprijsadministratie worden gehanteerd en is, met inachtneming de hiervoor beschreven methodiek en voorwaarden van het DAEB-Vrijstellingsbesluit nader uitgewerkt in de Overeenkomst en het daarbij als bijlage gevoegde exploitatieoverzicht.

• Het compensatiebedrag wordt jaarlijks in de eerste maand van het desbetreffende kalenderjaar vooruitbetaald aan het Warmtebedrijf. Definitieve vaststelling van de netto-kosten vindt jaarlijks achteraf plaats aan de hand van het, binnen vier maanden na afloop van het kalenderjaar door Warmtebedrijf aan te leveren (en op basis van de methode van kostentoerekening waarbij de aanvaarde beginselen van kostprijsadministratie zijn gehanteerd opgestelde) exploitatieresultaat. In het geval blijkt dat de werkelijke netto-kosten van de openbare dienstverplichting in het voorgaande kalenderjaar hoger of lager uitvallen dan vooraf vastgesteld conform de Overeenkomst, zal de compensatie voor dat voorgaande jaar worden herzien overeenkomstig de werkelijkheid. De compensatie zal echter nooit meer bedragen dan op grond van het DAEB-Vrijstellingsbesluit mogelijk is.;

• 5.

  De besluiten sub 2 tot en met 4 treden in werking op de dag na bekendmaking in het Gemeenteblad

Bezwaarclausule

Op grond van de Algemene wet bestuursrecht kunnen belanghebbenden gedurende zes weken na de datum van bekendmaking van dit besluit schriftelijk bezwaar indienen bij het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Eemsdelta, Postbus 15, 9900 AA Appingedam.

Toelichting

Warmtetransitie

In het Klimaatakkoord (2019) is afgesproken dat alle gebouwen in Nederland in 2050 aardgasvrij moeten zijn, met tussendoelen in 2030. De gemeenten in Nederland hebben daarbij de regie en dienen in verband daarmee een transitievisie te maken met een gebiedsgerichte aanpak. In de Transitievisie Eemsdelta is onder andere voorzien in de aanleg van een warmtenet in Loppersum. Dit alternatief om gebouwen aardgasvrij te maken is in het kader van het Programma Aardgasvrije Wijken uitgekozen als ‘proeftuin’ om ervaringen op te doen.

Aanleg warmtenet op basis van Europese aanbesteding

In verband hiermee heeft het college van burgemeester en wethouders van Eemsdelta op 31 mei 2022 ingestemd met de voorbereiding en de realisatie van een warmtenet in Loppersum. De daarvoor benodigde financiële middelen zijn op 29 juni 2022 door de gemeenteraad beschikbaar gesteld. De gemeente heeft voor de realisatie van het warmtenet in Loppersum een Europese openbare aanbestedingsprocedure gevolgd.

Beheer en exploitatie quasi in-house

Het warmtenet is opgeleverd aan de gemeente. De gemeente wenst het Warmtenet binnen haar eigen organisatie (‘quasi in-house’) te beheren, te exploiteren, te onderhouden en uit te breiden. Ten behoeve daarvan heeft de gemeenteraad op 28 september 2022 ingestemd met de oprichting van het Warmtebedrijf. Het Warmtebedrijf is een overheidsbedrijf – met de gemeente als enig aandeelhouder - dat onder toezicht van de gemeente staat en uitsluitend is opgericht om het Warmtenet van de gemeente te beheren en te exploiteren. In verband hiermee zal de gemeente conform terzake geldende wet- en regelgeving een Overeenkomst aangaan met haar overheidsbedrijf.

Recht van erfpacht

Ten behoeve van de uitvoering van het beheer en exploitatie van Warmtenet Loppersum, alsmede met het oog op artikel 3.12 lid 1 van de Wet collectieve warmte(Wcw), is de gemeente voornemens om een recht van erfpacht te verlenen aan het Warmtebedrijf, bestaande uit de warmtecentrale (en de daarop betrekking hebbende opstalrechten) gelegen aan Badweg 20a te Loppersum en het daarmee verbonden distributienet.

Alvorens dit recht van erfpacht te vestigen, heeft de gemeente in verband met het Didam I-arrest van de Hoge Raad van 26 november 2021 (ECLI:NL:HR:2021:1778), haar voornemen gepubliceerd in het Gemeenteblad, inclusief motivering waarom het Warmtebedrijf de enige serieuze gegadigde is.

DAEB-Vrijstellingsbesluit

Het beheer, onderhoud, exploitatie en uitbreiding van een warmtenet is naar de huidige stand geen rendabele activiteit en wordt zonder ingrijpen van de overheid dan ook niet, naar (sociaal-)maatschappelijk verantwoorde voorwaarden, toereikend uitgevoerd door de markt, zulks, terwijl het zoals hiervoor toegelicht in het algemeen belang is dat deze activiteiten worden verricht.

Met dit besluit wijst het college het beheer, de exploitatie, het onderhoud en de uitbreiding van Warmtenet Loppersum aan als een activiteit van algemeen belang en belast het college haar eigen overheidsbedrijf (Warmtebedrijf Eemsdelta B.V.) met de uitvoering ervan. Voor de bekostiging van deze openbare dienstverplichting (DAEB) volgt de gemeente het DAEB-Vrijstellingsbesluit van de Europese Commissie.

- Omschrijving en inhoud van de dienst van algemeen economisch belang

De openbare dienstverplichting omvat het beheer, de exploitatie, het onderhoud en de uitbreiding van Warmtenet Loppersum. In verband hiermee verkrijgt het Warmtebedrijf een recht van erfpacht op het distributienet en de warmtecentrale; een en ander zoals hiervoor nader omschreven. Warmtenet Loppersum ziet thans op de levering van warmte aan 36 woningen en 5 utiliteitsgebouwen in Loppersum.

- Duur van de dienst van algemeen economisch belang

Het Warmtebedrijf wordt vanaf 15 juni 2026 voor de duur van 15 jaar belast met de uitvoering van de openbare dienstverplichting, waarbij de duur verkort zal worden naar 10 jaar als binnen de eerste 10 jaar geen substantiële uitbreiding van het distributienet heeft plaatsgevonden.

- Betrokken onderneming en het betrokken grondgebied

De onderneming die voor de uitvoering van het beheer en de exploitatie van Warmtenet Loppersum wordt belast is de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid Warmtebedrijf Eemsdelta B.V., gevestigd te (9901 CM) Appingedam aan de Wilhelminaweg 14 en ingeschreven in het handelsregister van de KvK onder nummer: 91585465. Het Warmtebedrijf is een overheidsbedrijf – met de gemeente als enig aandeelhouder - dat onder toezicht van de gemeente staat en uitsluitend is opgericht om het Warmtenet van de gemeente in het dorp Loppersum te beheren en te exploiteren.

- Parameters voor de berekening van de compensatie, de monitoring en de herziening van de compensatie

Het Warmtebedrijf wordt gecompenseerd voor de uitvoering van de openbare dienstverplichtingen waarmee zij is belast, één en ander conform het in de Overeenkomst bepaalde. De compensatie is niet hoger dan hetgeen nodig is ter dekking van de netto-kosten van die openbare dienstverplichting, zijnde het verschil tussen de aan de uitvoering van de openbare dienstverplichting verbonden kosten (zoals bedoeld in artikel 5 lid 3 van het DAEB-Vrijstellingsbesluit) en de in aanmerking te nemen inkomsten (als bedoeld in artikel 5 lid 4 van het DAEB-Vrijstellingsbesluit). De netto-kosten worden vermeerderd met een redelijke winst zoals bedoeld in artikel 6 lid 3 van het DAEB-Vrijstellingsbesluit en wel ter grote van maximaal de relevante swaprente, met een opslag van 100 basispunten.

Deze compensatie is gebaseerd op de methode van kostentoerekening waarbij de aanvaarde algemene beginselen van kostprijsadministratie worden gehanteerd en is, met inachtneming de hiervoor beschreven methodiek en voorwaarden van het DAEB-Vrijstellingsbesluit nader uitgewerkt in de overeenkomst en het daarbij als bijlage gevoegde exploitatieoverzicht.

Het Warmtebedrijf dient voor de definitieve vaststelling van de netto-kosten, jaarlijks, binnen vier maanden na afloop van het betreffende kalenderjaar het (op basis van de methode van kostentoerekening waarbij de aanvaarde beginselen van kostprijsadministratie zijn gehanteerd) exploitatieresultaat aan te leveren bij de gemeente. In het geval blijkt dat de werkelijk gemaakte kosten voor de uitvoering van de openbare dienstverplichting in het voorgaande kalenderjaar hoger of lager uitvallen dan vooraf vastgesteld in de Overeenkomst, respectievelijk de daarin vastgestelde in aanmerking nemende inkomsten in het voorgaande kalenderjaar in werkelijkheid hoger of lager uitvallen, zal de compensatie voor dat voorgaande jaar worden herzien. De compensatie zal echter nooit meer bedragen dan op grond van het DAEB-Vrijstellingsbesluit mogelijk is.

- Regeling om overcompensatie te voorkomen

Het Warmtebedrijf heeft in de Overeenkomst de verplichtingen op zich genomen om (i) haar werkzaamheden gedurende de looptijd van de openbare dienstverplichting te beperken tot het leveren van de openbare dienstverplichting waarbij jaarlijkse commerciële inkomsten niet meer bedragen dan 5% van de totale jaarlijkse inkomsten en (ii) alle behaalde winst te herinvesteren in de DAEB. Een regeling om overcompensatie te voorkomen is in dat geval conform het DAEB-Vrijstellingsbesluit niet noodzakelijk en derhalve ook niet opgenomen in de Overeenkomst. Niettemin voorziet het compensatiemechanisme wel in een herziening van het compensatiebedrag om overcompensatie te voorkomen.