Omgevingsprogramma Uitleggebied Dronten-Zuid

GROEIVRAAGSTUK DRONTEN

De druk op de woningmarkt in Dronten is groot. Voor starters, studenten, spoedzoekers en ouderen met veranderende woonwensen zijn vrijwel geen (betaalbare) woningen voorhanden. Dit komt mede omdat de gewenste doorstroming op de woningmarkt stagneert. De gemeente wil hiervoor een oplossing bieden.

De gemeenteraad van Dronten heeft juni 2023 het visiedocument ‘Richting aan groei’1 vastgesteld en daarmee besloten om te groeien naar een inwoneraantal van 60.000. Hiervoor zullen in de komende jaren ongeveer 9.000 woningen worden gerealiseerd, waarvan ongeveer 6.000 woningen op nieuwe uitleglocaties rondom de kern Dronten.

De gemeenteraad heeft daarbij het uitgangspunt gekozen: kwaliteit boven kwantiteit. De groei moet bijdragen aan het versterken van de Drontense samenleving en aansluiten bij de bestaande waarden en beleidsdoelen. De vijf Drontense principes zijn daarbij leidend.

OPGAVE UITLEGGEBIED ZUID

Het gebied ten zuiden van de kern Dronten is door de gemeenteraad aangewezen als eerste uitleglocatie binnen de groei-opgave Dronten 2050. In dit gebied moeten in de komende 10 tot 15 jaar circa 3.200 woningen worden gebouwd. Daarmee levert het gebied een belangrijke bijdrage aan het totaal van 6.000 woningen die op uitleglocaties rond Dronten nodig zijn om de bevolkingsgroei op te vangen.

De ontwikkeling vindt gefaseerd plaats. In de eerste fase worden circa 1.000 woningen gerealiseerd met een frequentie van circa 250 woningen per jaar. Daarna volgen de overige ontwikkelvelden. De functie van het gebied verandert daarmee stapsgewijs van agrarisch (vooral fruitteelt) naar een stedelijk woongebied met bijbehorende voorzieningen, zoals scholen, zorg, groen en infrastructuur.

De ambitie is om een groene, inclusieve en toekomstbestendige wijk te realiseren, waar de Drontense principes leidend zijn: veel ruimte voor ontmoeting, een groene leefomgeving, een sterke sociale samenhang en oog voor duurzaamheid en innovatie.

BASISDOCUMENTEN VOOR DIT PROGRAMMA
Het programma Uitleggebied Zuid is specifiek gebaseerd op vier documenten:

• Richting aan groei (maart 2023);

• Startnotitie uitleglocatie Dronten-Zuid (2024);

• Koersdocument Uitleggebied Zuid (maart 2025);

• Ontwikkelperspectief Uitleggebied Zuid (mei 2026).

Daarnaast liggen enkele andere documenten aan het programma ten grondslag (zie bijlagen 1 en 2).

OMGEVINGSPROGRAMMA UITLEGGEBIED ZUID
Dit omgevingsprogramma beschrijft de doelstellingen, ambities, aanpak en maatregelen voor de ontwikkeling van het Uitleggebied Zuid. Daarbij is gekozen voor een programmatische aanpak, zoals bedoeld in de Omgevingswet.

Het omgevingsprogramma voor het Uitleggebied Zuid is opgebouwd uit zes hoofdstukken:

• Hoofdstuk – Introductie
  In dit hoofdstuk worden de algemene opgave, de doelstellingen van het programma en de werking van het instrument toegelicht.

• Hoofdstuk 2 – Opgave voor Uitleggebied Zuid
  Hier worden de kenmerken van het gebied beschreven, samen met de beleidskaders, recente ontwikkelingen, evaluatie van bestaand beleid en de ambities voor de toekomst.

• Hoofdstuk 3 – Speerpunten, keuzemogelijkheden en haalbaarheid
  Dit hoofdstuk gaat in op de speerpunten en keuzemogelijkheden die in het koersdocument zijn opgenomen. Opgenomen worden de uitkomsten van de plan-mer-beoordeling en ingegaan wordt op de haalbaarheid van het plan en de belangrijkste risico’s.

• Hoofdstuk 4 – Maatregelen, monitoring en evaluatie
  In dit deel staan de maatregelen die nodig zijn om het programma uit te voeren. Zowel inhoudelijke als organisatorische maatregelen komen aan bod, net als de planning, samenwerkingsafspraken en inzet van instrumenten. Hiervoor is ene tabel beschikbaar. Daarin worden ook de momenten van monitoring en evaluatie genoemd.

• Hoofdstuk 5 – Participatie en procedure
  Tot slot wordt uitgelegd hoe participatie is vormgegeven, wat de rol van de gemeenteraad is, hoe het vaststellingsproces verloopt en hoe het programma wordt gepubliceerd.

1 Gemeente Dronten & BVR Adviseurs, “Richting aan groei: een visie op de woningbouwopgave en locatiestudie voor de gemeente Dronten tot 2050” (2023)

De gemeente Dronten kiest voor een integrale benadering van gebiedsontwikkeling. In Uitleggebied Zuid is het doel om een nieuw woongebied te realiseren, die de huidige Drontense samenleving versterkt. Hierbij ontstaat een uitdaging om de verschillende aspecten van een samenleving – zoals wonen, werken, bewegen en ontmoeten – in één plan te vatten. Hiervoor zijn het Koersdocument Uitleggebied Zuid en vervolgens het Ontwikkelperspectief Uitleggebied Zuid opgesteld.

GELUK ALS UITGANGSPUNT
In het Koersdocument staat het geluk van bewoners centraal. Geluk is een persoonlijk gevoel, maar wordt beïnvloed door de omgeving waarin mensen wonen. In Uitleggebied Zuid worden vier belangrijke geluksaspecten als uitgangspunt genomen: gezondheid, autonomie, zingeving en verbondenheid.

Deze vier aspecten hangen sterk met elkaar samen. Een goede sociale verbinding kan bijvoorbeeld bijdragen aan iemands gezondheid, en omgekeerd. Door in te zetten op deze thema’s wil de gemeente een leefomgeving maken waarin mensen zich thuis voelen, gezond leven, erbij horen en iets kunnen betekenen voor hun omgeving.

VIER GELUKSASPECTEN MET DOELSTELLINGEN
De doelstellingen per aspect zijn uitgewerkt in Deel II van het Koersdocument Uitleggebied Zuid, onder het kopje Effecten en doelstellingen (pagina’s 19 t/m 23).

WAT IS EEN OMGEVINGSPROGRAMMA?
Een programma is een van de instrumenten onder de Omgevingswet en maakt deel uit van de zogenoemde beleidscyclus. In beginsel begint de beleidsontwikkeling met een omgevingsvisie. In een programma kan de omgevingsvisie worden uitgewerkt in een beleidsvisie en hierin kunnen maatregelen worden opgenomen om de beleidsdoelen van de omgevingsvisie te realiseren. Aan het programma zit de verplichting te monitoren of de maatregelen inderdaad leiden tot het realiseren van beleidsdoelen. Een verdere doorwerking van beleid vindt plaats in het omgevingsplan. Hierin kunnen regels worden opgenomen die de beleidsdoelen dichterbij brengen. Op basis van het omgevingsplan kunnen omgevingsvergunningen worden verleend voor allerlei activiteiten (uitvoering). In het slot van de beleidscyclus heeft de gemeente een handhavende taak waarin de naleving van regels uit het omgevingsplan en de correcte uitvoering van de vergunningsvoorwaarden worden getoetst. Handhaving heeft daarnaast een monitoringsfunctie. Als blijkt dat onvoldoende sprake is van doorwerking van beleid, kan de gemeente door middel van evaluatie onderzoeken welk van de instrumenten zo nodig aanpassing behoeft.

DOELSTELLING VAN HET PROGRAMMA UITLEGGEBIED ZUID
De doelstellingen van het programma voor Uitleggebied Zuid zijn het bieden van een kader voor:

• het versterken van de samenleving van Dronten;

• het realiseren van een woongebied volgens de Drontense principes met geluk als uitgangspunt;

• het verlengen van het gevestigde voorkeursrecht door de gemeente.

De Drontense principes vormen het fundament voor de inrichting van het gebied, en worden later in dit programma vertaald naar een toetsingskader (maatregelen). Het programma biedt dan ook het kader voor verdere planvorming voor het Uitleggebied Zuid. Tevens wordt met het vaststellen van het programma bereikt dat het gevestigde voorkeursrecht wordt verlengd.

VERLENGEN VOORKEURSRECHT MET HET PROGRAMMA
Voor het Uitleggebied Zuid is voorkeursrecht gevestigd in verband met de beoogde gebiedsontwikkeling, die erin voorziet dat het agrarische gebied in kleur zal verschieten. Het programma is ook gericht op het omzetten van de bestaande agrarische functie van het gebied naar een woongebied. Met het programma worden concretere stappen gezet richting het van kleur verschieten van het gebied. Zodoende wordt het gevestigde voorkeursrecht verlengd. In dit opzicht heeft het Programma Uitleggebied Zuid een aanvullende werking.

Wet voorkeursrecht gemeenten gevestigd in 2023
De gemeenteraad heeft op 7 juni 2023 een voorkeursrecht gevestigd op een gebied van 270 hectare aan de zuidzijde van Dronten. Dit betekent dat eigenaren bij verkoop hun grond eerst aan de gemeente moeten aanbieden. Dat geeft de gemeente regie over de ontwikkeling. De precieze begrenzing van het gebied werd later nog nader vastgesteld. Het voorkeursrecht loopt voor een periode van drie jaar, dus zal in juni 2026 aflopen. Noodzakelijk is om dit voorkeursrecht voor afloop van die tijd te bestendigen.

Verlenging voorkeursrecht voor een gedeelte van het gebied via het programma vanaf 2025
Op basis van actuele inzichten is besloten om het voorkeursrecht te beperken tot het rechthoekige gebied tussen de Palingtocht (langs de Dronterweg), Ansjovisweg, Van den Hamlaan en de Rietweg. Dit sluit aan op de logische stedenbouwkundige structuren en perceelgrenzen. Het programma Uitleggebied Zuid heeft daarmee een aanvullende werking: met het vaststellen van dit programma wordt het bestaande voorkeursrecht met drie jaar verlengd. De bedoeling is het programma Uitleggebied Zuid voor juni 2026 vast te stellen.

Verdere verlenging voorkeursrecht via wijziging omgevingsplan vanaf 2028
Als binnen deze periode een wijziging van het omgevingsplan voor het gebied wordt vastgesteld, kan het voorkeursrecht opnieuw met vijf jaar worden verlengd – en nogmaals met vijf jaar daarna.

De bewustwording van de impact, urgentie en complexiteit van de opgave – het groeivraagstuk van Dronten – is van belang voor het krijgen van begrip voor de te treffen maatregelen, zoals die in dit programma worden voorgesteld. In deze paragraaf wordt ingegaan op die bewustwording.

EEN GROTE OPGAVE, IN LIJN MET HET KARAKTER EN ONTWIKKELING VAN DRONTEN
De ontwikkeling van Uitleggebied Zuid is een grote en belangrijke opgave voor de gemeente Dronten. Tegelijkertijd past het bij het karakter van de gemeente. Dronten is in de afgelopen decennia stapsgewijs gegroeid. In verschillende periodes zijn grote woonwijken gebouwd, zoals De Oeverloperwijk (1.500 inwoners), De Landmaten (2.150), De Kruidentuin (2.130), De Manege (2.250), de Bloemenbuurt (2.430) en De Munten, de grootste wijk met 4.480 inwoners.

De komende jaren groeit Dronten verder aan de noord-, oost- en zuidzijde van de kern, te beginnen met Uitleggebied Zuid. Hier moeten circa 3.200 woningen komen. De ontwikkeling moet bijdragen aan de ambities van Dronten 2050, waarbij het versterken van de Drontense samenleving centraal staat.

INPASSING VAN UITLEGGEBIED ZUID
Inrichting van het gebied
Het realiseren van en woningbouwprogramma met circa 3.200 woningen volgens de Drontense principes vraagt om een zorgvuldige inpassing in het huidige landschap. De bestaande situatie van het uitleggebied leent zich hier goed voor. Een dorps karakter, met groen en ruimte is goed in dit gebied te realiseren binnen de huidige structuur van afzonderlijke, besloten deelgebieden. De hoogspanningsverbinding brengt met zich mee dat een langgerekt groen-recreatief gebied wordt aangelegd. Dit draagt bij aan een groen karakter van het woongebied.

Aansluiting op de omgeving
De nieuwe wijk wordt aangesloten op de bestaande verkeersstructuur. Door de verwachte groei van het verkeer zijn mogelijk aanpassingen aan bestaande wegen nodig. Dit kan ook leiden tot meer stikstofuitstoot, met mogelijke gevolgen voor nabijgelegen Natura 2000-gebieden. Dit vraagt om extra aandacht bij verdere planuitwerking. De groei van het aantal inwoners heeft naar verwachting een positief effect op de bestaande voorzieningen, zoals detailhandel, maatschappelijke diensten en sport. Op basis van de huidige schaal van Dronten (circa 30.100 inwoners) is het niet nodig om vooraf grote aanpassingen te doen.

Verandering van functies
De bestaande functie omvat voornamelijk agrarisch grondgebruik. Deze functie maakt plaats voor woningbouw. Dit is een ingrijpende verandering voor grondeigenaren en gebruikers. De gemeente erkent dat dit impact heeft op individuele situaties. In het ontwikkelperspectief wordt bekeken in hoeverre bestaande functies, zoals woningen of bedrijven, kunnen worden ingepast.

TOETSINGSKADER VOOR DE GEBIEDSONTWIKKELING EN FLEXIBILITEIT
Toetsingskader
De leidende Drontense principes worden verder uitgewerkt tot een toetsingskader voor de ontwikkeling van het woongebied. Dit kader komt op hoofdlijnen aan bod in hoofdstuk 5 (maatregelen) van dit programma en wordt verder geconcretiseerd in het omgevingsplan. Het biedt richting en laat ruimte voor maatwerk en innovatie.

Flexibiliteit
De opgave is om een relatief grootschalig woongebied zo in te richten en in te passen dat het bijdraagt aan de vijf Drontense principes, en daarbij optimaal gebruik te maken van de kwaliteiten van het gebied zelf. Het streven is een goede balans tussen een helder toetsingskader én voldoende ruimte voor variatie in de toekomstige invulling.

De ontwikkeling van Uitleggebied Zuid vindt plaats in een periode waarin veel verandert. Beleidsinzichten, woningbehoefte en maatschappelijke opgaven ontwikkelen zich snel. Daarom is het belangrijk om bewust ruimte te houden voor bijsturing.

Dit programma bouwt voort op bestaande documenten, zoals het Koersdocument en Ontwikkelperspectief, en sorteert voor op de wijziging van het omgevingsplan.

KENMERKEN
De kenmerken van het gebied vormen het vertrekpunt voor de toekomstige ontwikkeling van Uitleggebied Zuid. De ligging, inrichting, geschiedenis, bodem en bereikbaarheid bieden kansen én aandachtspunten. Voor een uitgebreidere beschrijving wordt verwezen naar het Ontwikkelperspectief Uitleggebied Zuid (hoofdstuk 2 Cultuurlandschap).

CULTUURHISTORIE
In Oostelijk Flevoland zijn grootschalige polders aangelegd met grotere kavels, grotere bedrijven en een veel ruimere nederzettingsstructuur ten opzichte van eerdere inpolderingen. De open delen van de polder waren bestemd voor grootschalige akkerbouwbedrijven. Intensievere en gevoelige teelten zoals fruit kregen hun eigen zone. Fruitteelt in Oostelijk Flevoland was bijzonder gewild. De ruime kavels, het vlakke landschap en de mogelijkheid om het grondwaterstandbeheer nauwkeurig te regelen, maakten het mogelijk om intensieve fruitteelt op een schaal te realiseren die elders nauwelijks haalbaar was. De polder bood bovendien een uitstekende infrastructuur. De kavels in de fruitteeltzone waren bewust kleiner dan die van de akkerbouw. De zone ten zuiden van Dronten was eenvoudigweg ideaal ontworpen om hoogwaardige fruitteelt te realiseren.

PROJECTGEBIED EN STUDIEGEBIED
Het projectgebied wordt begrensd door de Palingtocht, Ansjovisweg, Rietweg en de zuidelijke grens van het WVG-gebied. Met deze afbakening worden de stedenbouwkundige structuren gevolgd en wordt rekening gehouden met de indeling van percelen. De Dronterweg is daarmee ook onderdeel van het Ruimtelijk Raamwerk en opgenomen in het studiegebied. Op andere schaalniveaus’ wordt ook nagedacht over de impact van Uitleggebied Zuid, zoals over de behoefte aan voorzieningen.

De kaarten zijn indicatief en hebben geen juridisch-planologische werking. De weergegeven erven, eigendomsgrenzen, bebouwing, gebruikssituatie en omvang-kunnen afwijken van de feitelijke situatie.

LANDSCHAPPELIJKE ANALYSE

• De Dronterweg is vormgegeven als ruim opgezette weg met bomen aan weerszijden die de ruimtelijke beëindiging van de dorpskern vormt.

• De Palingtocht maakt onderdeel uit van het primair waternetwerk van Waterschap Zuiderzeeland. Door te investeren in deze watergang maken we het gehele watersysteem van Oostelijk Flevoland meer robuust.

• Tussen de bestaande wijken is er een sterke groenstructuur die in verbinding staat met het Van Veldhuizenbos en vervolgens het Wisentbos.

• Het agrarisch landschap kenmerkt zich door de kleinere maat van de fruitteelt kavels, waarbij de erven van de pachterswoningen bewust schuintegenover elkaar zijn gepositioneerd. Daarnaast zijn de hagen rondom de fruitteeltgebieden een onderscheidende factor.

• Kenmerkend zijn de groene coulissen. De open lanschapsbeleving van de polder is bijvoorbeeld te zien vanaf de Ansjovisweg ter plaatse van de entree naar de Golfresidentie.

• Laanbeplanting en elzensingels vormen de belangrijkste structuurdragers binnen het gebied en daarmee een recrea-tief netwerk.

• Opvallend langs de Van den Hamlaan is zijn de kavels de beplanting van grote, fraaie solitaire bomen en boomgroepen op. In het midden van de Van den Hamlaan, ter plaatse van de Ansjovistocht, maakt de weg een kleine knik. Dit zorgt voor afwisseling door de overhoeken.

• Elzenhagen verzorgen de structuur van het landschap en tonen ook hoe de bewoners deze hagen in cultuur hebben onderhouden. Naast hun functionele en ecologische waarde vormen deze hagen gebiedseigen landschapselementen die in belangrijke mate bijdragen aan de identiteit en herkenbaarheid van Uitleggebied Zuid.

• De bewoners van de Van den Hamlaan zijn echte ondernemers. Zij beheren samen de akkers en de erven rondom hun woningen. De bewoners en ondernemers zijn daarmee de ambassadeurs van de lokale cultuur en kennis. Voor herkenbaarheid van de geschiedenis worden de erven en de werkgelegenheid aan de Van den Hamlaan behouden, versterkt en waar mogelijk uitgebreid.

• Aan de zuidzijde van het plangebied blijft de agrarische functie behouden. Tussen agrarisch gebruik waarbij gewasbeschermingsmiddelen worden toegepast en nieuwe gevoelige functies een richtafstand van 50 meter aangehouden.

• Aan de noordzijde van het plangebied ligt een bovengrondse 150 kV-hoogspanningslijn. Binnen 100 meter worden daarom voorzorg geen nieuwe gevoelige functies toegestaan.

De kaarten zijn indicatief en hebben geen juridisch-planologische werking. De weergegeven erven, eigendomsgrenzen, bebouwing, gebruikssituatie en omvang-kunnen afwijken van de feitelijke situatie.

De ontwikkeling van Uitleggebied Zuid is stevig verankerd in het beleid van de gemeente Dronten. Verschillende visiedocumenten, beleidskaders en participatieprocessen geven richting aan deze opgave. Vaststelling van de documenten is steeds vooraf gegaan door uitgebreide participatieprocessen. Het betreft de volgende documenten:
• Structuurvisie Dronten 2030 (2012)
• Woonvisie 2016-2021 (2016)
• Richting aan groei - Een visie op de woningbouwopgave en locatiestudie voor de gemeente Dronten tot 2050 (2023)
• Toekomstvisie Dronten 2050 (2024)
• Startnotitie uitleglocatie ‘Dronten-Zuid’ - Naar een integraal ontwikkelperspectief (2024)
• Koersdocument Uitleggebied Zuid (2025)
• Ontwikkelperspectief Uitleggebied Zuid (2026)

In bijlage 1 en 2 is per document een toelichting op de inhoud gegeven. Op basis van de documenten is het Koersdocument Uitleggebied Zuid opgesteld. Dat document is richtinggevend voor het programma.

ONTWIKKELPERSPECTIEF UITLEGGEBIED ZUID (2026)
Opzet Ontwikkelperspectief
Het Ontwikkelperspectief voor Uitleggebied Zuid in Dronten is een verdieping van het Koersdocument. Het bouwt voort op het Koersdocument Uitleggebied Zuid en het eerder vastgestelde Masterplan met de daarin opgenomen analyses met betrekking tot historische ontwikkeling, context en karakter van het gebied en de thema’s zoals duurzaamheid. Het Ontwikkelperspectief bevat specifiek het ruimtelijk raamwerk voor de toekomstige ontwikkeling van het gebied. Tevens is ingegaan op het proces en participatie en welke stappen er volgen in de verdere gebiedsontwikkeling met de kwaliteitsborging. Hoofdstuk 3 bevat de weergave van de belangrijkste elementen van het Ontwikkelperspectief.

Ambitie en opgave
De ambitie van Uitleggebied Zuid is het realiseren van een integrale visie op een wijk die duurzaam, gezond, sociaal, betekenisvol, veilig en leefbaar is, met ruimte voor eigen initiatief en welzijn van bewoners als centrale pijlers. Uitgangspunten zijn De uitgangspunten voor dit Ontwikkelperspectief Uitleggebied Zuid zijn vastgesteld in het Koersdocument (zie paragraaf 1.2).

De opgave
De opgave is dat Uitleggebied Zuid ruimte moet bieden aan circa 3.200 woningen. Voor het Ontwikkelperspectief is de hoofdopgave: het concretiseren van hoe en waar deze woningen kunnen worden gerealiseerd, binnen de gewenste kwaliteit van leven en ruimte voor de omgeving. Het gaat ook om diversiteit in woningtypes en leefomgeving, zodat er voor verschillende doelgroepen geschikte woningen komen.

Grondeigendommen
Het plangebied strekt zich uit van de Rietweg aan de westzijde tot en met de Ansjovisweg aan de oostzijde. De Van den Hamlaan loopt midden door het gebied. Het gebied wordt ontwikkeld in kwadranten. Het eerste kwadrant (noordoost gedeelte) wordt als eerste tot ontwikkeling gebracht. Uitleggebied Zuid kent diverse grondeigenaren. Om de toekomstige ontwikkeling te kunnen borgen, heeft de gemeente op het gehele plangebied het Voorkeursrecht gevestigd.

Analyse en kaders
Het Ontwikkelperspectief analyseert het gebied bekeken vanuit diverse aspecten: cultuurlandschap, samenleven en buurtschappen en mobiliteit, Vervolgens zijn het ruimtelijke raamwerk, kaderkaart, ontwikkelvelden en het convenant toe-komstbestendig bouwen uitgewerkt als basis voor verdere ruimtelijk-functionele ontwikkelingen in het gebied, rekening houdend met de bestaande situatie en kenmerken.

Participatie en het proces
Het Ontwikkelperspectief bevat een terugblik en vooruitblik met betrekking tot participatie en proces.

De gemeente voert periodiek onderzoek uit naar de woningbouwbehoefte. Ook de provincie Flevoland onderzoekt de woningbehoefte en daaruit vloeit ook een bouwopgave voor Dronten voort. De studies naar de woningbouwbehoefte in Dronten zijn in bijlage 2 opgenomen. Het betreft de volgende documenten en afspraken:
• Flevolandse Woonagenda Woonwensen centraal, provincie Flevoland (2021)
• Omgevingsverkenning, Trends, ontwikkelingen en cijfers (2022)
• Ontwikkeldocument Woningbouwopgave (2022)
• Regionale woondeal ZUND-gemeenten, provincie Flevoland (2023)
• Integrale Opgave Woningbouw & Brede Welvaart, provincie Flevoland (2024)
• Voortgangsrapportage integrale opgave Woningbouw en Brede Welvaart, provincie Flevoland (2025)

Het meest actuele onderzoek betreft het Woningbehoefteonderzoek 2025-2040 (gemeente Dronten, 2025). Zie bijlage 2 voor een uitgebreide weergave. Dit onderzoek bevestigt de onderzoeksresultaten van de daaraan voorafgaande onderzoeken.

WONINGBEHOEFTEONDERZOEK 2025-2040 (GEMEENTE DRONTEN, 2025)
Het woningbehoefteonderzoek bevat een lokale raming van de woningbehoefte in Dronten voor 2030 en 2040, met een doorkijk naar 2050. De berekende behoefte biedt input voor de discussie over de ontwikkeling van de bestaande en toekomstige woningvoorraad en invulling van het woningbouwprogramma. De bevindingen worden hierna vermeld.

• Huishoudensontwikkeling en toekomstige woningbehoefte
- De huishoudensontwikkeling en het woningtekort tezamen resulteren in een totale kwantitatieve woningbehoefte van 1.380 woningen tot 2030 en
circa 2.540 woningen tot 2040.

• De kwalitatieve invulling van de woningbehoefte
- De behoefte is het grootst aan eengezinswoningen. Het gaat om 76% van de opgave tot 2040, zowel in de huur- als koopsector. In de huursector is
er met name behoefte aan sociale huurwoningen: een verwachte opgave van 650 woningen tot 2040 (26% van de totale opgave). De behoefte aan
middenhuur- en dure huurwoningen is gering.
- Doorstroming zorgt voor enige verschuiving in de woningbehoefte: meer behoefte aan kleinere woningen en een grotere opgave aan woningen in
het betaalbare segment. Het toevoegen van betaalbare drie-a-vierkamerappartementen zou aan doorstroming kunnen bijdragen.
- Binnen de geraamde opgave bestaat tot 2040 behoefte aan ongeveer 1.000 seniorenwoningen, zoals nultreden-woningen, zorggeschikte woningen
of andere gerelateerde bijzondere woonvormen.

• Meer ambitie en groeikansen
- De gemeente heeft de ambitie om meer te bouwen dan strikt noodzakelijk en wil daarmee bijdragen aan het zowel het landelijk woningtekort als in
de regio. Dat regionale en landelijke tekort aan woningen neemt steeds verder toe, omdat de groei van de woningvoorraad achterblijft bij de groei
van het aantal huishoudens. Dit probleem is voorlopig niet opgelost. Voor Dronten, met ruimte voor bouwlocaties, biedt dit kansen.
- Betaalbare eengezinswoningen met een tuin in een ruime en groene omgeving kunnen de groeiende groep woningzoekende jonge stellen en
gezinnen verleiden om naar Dronten te verhuizen.
- Tegelijkertijd is enige variatie in de woningvoorraad van belang. Voor de groeiambitie van Dronten moeten alle doelgroepen aangetrokken én
vastgehouden worden.

BETEKENIS VOOR HET PROGRAMMA UITLEGGEBIED ZUID
Dronten heeft een stevige bouwopgave tot 2040 en daarna. Daarnaast kan Dronten ook voorzien in de woningbouwbehoefte die zich in de MRA-gemeenten manifesteert. Er is een duidelijke verhuisbereidheid vanuit Almere en Lelystad geconstateerd. Doorgroei van Dronten naar 60.000 inwoners is perspectiefrijk.

In en rond Biddinghuizen, Dronten en Swifterbant wordt continue verder gebouwd aan bijzondere projecten: in het groen, aan het water, in en rond de kernen. In totaliteit gaat het om een stevig bouwprogramma. De realisering hiervan verloopt voorspoedig en de markt neemt de uitbreiding van het woningaanbod goed op. Kenmerkend is dat per project specifieke kwaliteiten worden gerealiseerd.

De gemeente heeft nog ruim 3.300 woningen op de planning staan. Zowel in Biddinghuizen, Dronten als Swifterbant wordt gewerkt aan nieuwe wijken die naar verwachting rond 2030 grotendeels voltooid zullen zijn. Uit prognoses blijkt dat ook na 2030 nieuwe woningen nodig zijn.

Om door te groeien van 46.000 inwoners naar 60.000 inwoners zijn 5.000 tot 6.000 woningen nodig bovenop de al bestaande plannen van circa 3.300 woningen. Het programma voor locaties buiten of aan de randen van de kernen zal dan ook bestaan uit woningbouwprojecten die veelal grootschaliger zijn dan de huidige woningbouwprojecten, met een totale omvang van circa 7.500 woningen. Dat is meer dan nodig is voor een groei naar ca. 60.000 inwoners. Daarmee is er een goede marge waardoor er invulling kan worden gegeven aan een mogelijk grotere behoefte. Ook kunnen in de tijd bepaalde locaties afvallen of kleiner worden. De gemeente richt de planvorming zo in dat flexibel kan worden omgegaan met veranderende marktomstandigheden.

De gemeente Dronten ontwikkelde zich de afgelopen decennia tot een gemeente met ruim 46.000 inwoners. Ook de komende decennia zal Dronten blijven groeien. Er is blijvend behoefte aan nieuwe woningen. Dit kan niet binnen de beschikbare woningbouwplannen worden gefaciliteerd. Duidelijk is dat één van de grootste opgave is het geven van een stevige impuls aan de uitbreiding van de woningvoorraad en het behouden of verbeteren van de betaalbaarheid ervan. Daarnaast is versterkte inzet nodig voor een combinatie van woningbouw met opgaven op het gebied van natuur- en bodemkwaliteit, klimaatadaptatie, zorg en welzijn, economische ontwikkeling en werkgelegenheid, voorzieningen, onderwijs en mobiliteit, die moeten meegroeien met het aantal inwoners.

De beleidsdocumenten, trendrapportages en onderzoeken van de provincie Flevoland en de gemeente Dronten zelf wijzen uit dat de gemeente een stevige woningbouwopgave heeft. Voor het oplossen van het bestaande woningtekort, de ontwikkeling in huishoudensamenstelling en de groei van de bevolking is een toename van woningen nodig. Doorgroei naar 60.000 inwoners is kansrijk gezien de druk op de woningmarkt in de Metropoolregio Amsterdam (MRA). Met name verhuizingen vanuit Almere en Lelystad zorgen voor een relevante vraag naar woningen in Dronten. De recente ontwikkelingen en beschikbare woningbouwplannen in Dronten geven aan dat deze bij lange na niet voldoende zijn om te voorzien in de woningbouwbehoefte (zie ook paragraaf 2.3 woningbehoefteonderzoek).

Voor het programma voor Uitleggebied Zuid is het Ontwikkelperspectief Uitleggebied Zuid richtinggevend. In paragraaf 2.2 zijn de uitgangspunten en ambitie hiervan vermeld. In deze paragraaf worden de ruimtelijk-functionele keuzes beschreven.

SAMENLEVEN EN BUURTSCHAPPEN
In Uitleggebied Zuid vormen de buurtschappen een fundamentele structuur voor het sociale weefsel van de wijk, waarin per 60 tot 70 woningen een herkenbare gemeenschap wordt gevormd.

• Buurtschappen worden georganiseerd rond een centraal erf, groene kamer of gedeelde verblijfsruimte. Deze plekken hebben een duidelijk herkenbare begrenzing door hagen, bomen, zichtlijnen of de ontsluitingsstructuur, waardoor een groep woningen zich werkelijk één buurt voelt. Een aanwijsbare vitale plek met de openbare ruimte die beheerd kan worden door de buurtbewoners. Autoluwe straten en geclusterd parkeren aan de randen versterken het gemeenschapsgevoel doordat de verblijfsruimte voor de mensen centraal staat. Paden voor lopen en fietsen verbinden de buurtschappen onderling én met de hoofdstructuur van de wijk, maar zonder dat het interne karakter verloren gaat.

• Binnen elk buurtschap komt er ruimte voor ontmoeten: een kleine speelplek, collectieve tuin, een pleintje met buurt-bankjes of een gedeelde werkplek in een woongebouw. Ook worden woningen gegroepeerd in korte rijen, kleine clusters, of erfstructuren, zodat bewoners elkaar daadwerkelijk tegenkomen. Elk buurtschap is voldoende groot om levendigheid te bieden, maar kleinschalig genoeg om elkaar te kennen.

• Door de wijk op te bouwen uit een reeks van deze buurtschappen ontstaat een sociaal robuuste en Drontense dorpse wijk: groot in totaal, maar kleinschalig in beleving. Het geheel wordt zo meer dan de som der delen, een netwerk van lokale gemeenschappen, stevig verankerd in het Drontense DNA.

MOBILITEIT
De inrichting van de wijk en mobiliteit worden gericht op een integrale aanpak die gezondheid, een groene leefomgeving en toekomstbestendigheid met elkaar verbindt. Ingezet wordt op een veilige omgeving, meer ruimte voor spelen en ontmoeting, en het bieden van goede voetgangersvoorzieningen, een fijnmazige fietsinfrastructuur met een lage omrijdfactor en frequent openbaar vervoer. Door het dagelijks leven dichter bij huis te organiseren en de bereikbaarheid voor langzaam verkeer en openbaar vervoer te verbeteren, ontstaat een wijk waar bewoners meer keuzevrijheid hebben in hun verplaatsingen en waar duurzame mobiliteit vanzelfsprekender wordt.

• In Uitleggebied Zuid wordt het STOMP-principe toegepast, waarbij wandelen de hoogste prioriteit krijgt. Het Koersdocument zet in op strategische zones met dagelijkse voorzieningen binnen circa 500 meter van woningen, zodat bewoners lopend hun dagelijkse behoeften kunnen vervullen.

• Fietsen vormt de tweede laag binnen STOMP. In Uitleggebied Zuid worden buurtcentra gerealiseerd voor dagelijkse voorzieningen, zodat bewoners worden gestimuleerd om minder te reizen. In deze centra kunnen onder andere basisscholen, speelvoorzieningen, ontmoetingsplekken, maatschappelijke en commerciële functies worden ondergebracht. Zo is het streven dat iedere bewoner binnen 300 meter toegang heeft tot de belangrijkste voorzieningen.

• Bij de start van de wijk worden de eerste OV-haltes zo gepositioneerd dat zij kunnen uitgroeien tot een mobiliteits-hub. Dit maakt het makkelijker voor bewoners om verschillende vervoerswijzen te combineren en ondersteunt een geleidelijke verschuiving naar duurzame mobiliteit. Het OV-netwerk stapsgewijs uitgebreid moeten worden.

• Bij de invoering van deelmobiliteit wordt rekening gehouden met de verschillende woonmilieus en de doelgroep die er komt te wonen.

• Bij het bepalen van de parkeernormen wordt gekozen voor een waarde in het midden van de CROW-bandbreedte, zodat voldoende parkeergelegenheid wordt geboden, terwijl tegelijkertijd de ruimte voor andere functies, groen en duurzame mobiliteit behouden blijft. Een belangrijk uitgangspunt voor de parkeernormen is de mogelijkheid tot maatwerk. Ingezet wordt op fietsparkeren van hoogwaardig niveau,

• De nieuwe wijk wordt goed verbonden met het bestaande dorp. Het is belangrijk dat hiervoor de Dronterweg tussen Ansjovisweg en Rietweg binnen de bebouwde kom wordt getrokken. Dit betekent dat de maximumsnelheid wordt verlaagd van 80 km/u naar 50 km/u. De weg is momenteel nog in beheer en onderhoud bij de provincie Flevoland en zal op termijn worden overgedragen aan de gemeente.

• De erfontsluitingsweg van Uitleggebied Zuid wordt vormgegeven als een rondweg met aan beide zijden woningen, voorzien van trottoirs voor bereikbaarheid en nutsvoorzieningen. Deze weg wordt ingericht als 30 km/uur-weg, met prioriteit voor fietsers en is de route voor het openbaar vervoer. Kenmerkend zijn vier rijen bomen die zorgen voor een aantrekkelijke, groene en leefbare straatomgeving.

De kaarten zijn indicatief en hebben geen juridisch-planologische werking. De weergegeven erven, eigendomsgrenzen, bebouwing, gebruikssituatie en omvang-kunnen afwijken van de feitelijke situatie.

RUIMTELIJK RAAMWERK
Uitleggebied Zuid wordt in een periode langer dan een decennium gerealiseerd. Om flexibel te blijven in de ontwikkeling van Uitleggebied Zuid wordt het masterplan opgedeeld in twee onderdelen: het ruimtelijk raamwerk en de ontwikkelvelden. Het ruimtelijk raamwerk vormt de vaste waarde. Binnen deze structuur kunnen de ontwikkelvelden vervolgens worden ingevuld en aangepast aan de inzichten en behoeften van de tijd. De ontwikkelvelden kennen elk een eigen wateropgave, die binnen het veld wordt gerealiseerd, robuust wordt ontworpen en is verbonden met het watersysteem van het dorp.

Het Ontwikkelperspectief beschrijft het ruimtelijk raamwerk en borgt de ruggengraat van het Uitleggebied. In het raamwerk zijn onder meer opgenomen: de basisopgave watercompensatie in oppervlaktewater, het Drontense Dorpsbos, de groen-sociale parels, hoofdontsluiting mobiliteit voor auto en fiets en de groen-blauwe dooradering. Samen vormen deze kaartlagen het ruimtelijk raamwerk; de kaderkaart.

Kaderkaart

• Het ruimtelijk raamwerk is vastgelegd in de kaderkaart en biedt ruimte voor een zekere mate van flexibiliteit. Belangrijke onderdelen vormen Van den Hamlaan als fietsstraat, de KV-zone en de spuitzone-bosrand, een rondweg als erfontsluiting, de bestaande erven. Op de kaderkaart is bovendien een basislaag ingetekend met bestaande groenelementen, zoals bomen en elzenhagen.

• Het ontwerp van het landschap in de KV-zone bestaat uit een stevige bosrand, als onderdeel van de vrijwaringszone rond de hoogspanningsmasten. Het grootste deel van de watercompensatie wordt hier opgenomen. Een verbrede tocht met ondieptes en beplantingszones vormt een robuust watersysteem.

• Binnen de bouwvelden zijn zoneringen opgenomen die de ambitie voor bos-mantel-zoomvegetatie vertalen als ecologische uitlopers van de hoofdgroenstructuren. Het bos bevindt zich in de spuitzone-bosrand, de KV-zone en de groensingels van de vizieren. De mantel (grasland met struiken) en de zoom (kruidenrijk grasland) liggen in de ontwikkelvelden. De combinatie van woningen en deze ecologische waarden creëert een bijzonder woonmilieu.

De kaarten zijn indicatief en hebben geen juridisch-planologische werking. De weergegeven erven, eigendomsgrenzen, bebouwing, gebruikssituatie en omvang-kunnen afwijken van de feitelijke situatie.

Zonering
De ontwikkelvelden zijn primair bedoeld voor de invulling van woonbuurten en daarnaast voor niet-wonen. Binnen het plangebied liggen deze niet-wonen, strategische ontwikkelvelden op loopafstand van de woonbuurten, met een maximale afstand van 500 meter vanaf iedere woning. Deze randvoorwaarde bepaalt dat er in Uitleggebied Zuid twee strategische ontwikkelvelden noodzakelijk zijn. Het ligt voor de hand om deze te programmeren voor scholen en overige voorzieningen. Ook een gezondheidscentrum maakt onderdeel uit van het niet-wonen programma, zoals beschreven in de Kadernotitie. De groene parel is eveneens opgenomen als een niet-wonen voorziening, waar groen-sociaal, maatschappelijk programma een plek krijgt.

De kaarten zijn indicatief en hebben geen juridisch-planologische werking. De weergegeven erven, eigendomsgrenzen, bebouwing, gebruikssituatie en omvang-kunnen afwijken van de feitelijke situatie.

Woonbeleid
Uitleggebied Zuid is een essentieel project voor de groeiopgave van de gemeente Dronten richting 2050. Uitgangspunt hierbij is geluk – woongeluk.

● Woningtekort en huishoudensgroei
Er is een acuut tekort van circa 330 woningen voor starters in Dronten. Tot 2040 is er behoefte aan 2.540 extra woningen, waarvan 1.380 al vóór 2030 nodig zijn. Er wonen op dit moment 18.760 huishoudens in de gemeente (36% gezinnen, 30% alleenstaanden en 34% stellen). Het aantal huishoudens neemt tot 2050 toe met 3.270 huishoudens.

● Demografische ontwikkelingen
Door vergrijzing neemt het aantal alleenstaande ouderen sterk toe. Er komen ook nieuwe huishoudens bij, vooral stellen en gezinnen.

Voorkeur woningtypes
In Dronten is de huidige woningvoorraad circa 17.980 woningen. 76% van de woningbehoefte bestaat uit eengezinswoningen (koop en huur). Variatie in de woningvoorraad is van belang: alle doelgroepen moeten aangetrokken én vastgehouden worden. Er is veel vraag naar: betaalbare koopwoningen (35%), duurdere koopwoningen (36%) en sociale huurwoningen (26%). Behoefte aan middenhuur en dure huur is beperkt.

● Doorstroming en seniorenwoningen
Doorstroming van ouderen uit ruime woningen naar appartementen kan ruimte creëren voor gezinnen. Er is behoefte aan circa 1.000 seniorenwoningen, zoals nultreden-woningen en zorggeschikte woningen.

● Ambitie en groeikansen
De gemeente Dronten wil meer bouwen dan strikt nodig om ook regionaal en landelijk bij te dragen aan het woningtekort. Dronten biedt ruimte voor bouwlocaties, wat groei mogelijk maakt conform de visie ‘Richting aan Groei’ waarbij ervan uitgegaan wordt dat 2/3 van de nieuwe woningen wordt ingevuld door toekomstige inwoners van buitenaf.

● Aantrekkingskracht voor jonge gezinnen
Dronten is aantrekkelijk voor jonge gezinnen uit de Metropoolregio Amsterdam (MRA) door: betaalbare eengezinswoningen met tuin, ruimte, groen en het dorpse karakter. Er is een uitstroom uit de MRA door hoge woonkosten en beperkt woningaanbod.

● Samenwerking en concurrentie
Regionale samenwerking en variatie in woningtypes zijn nodig om alle doelgroepen aan te trekken en te behouden. Buurgemeenten Lelystad en Kampen bieden een vergelijkbaar woningaanbod en concurreren daarmee met Dronten.

●Woonprogramma
Het is van belang dat het woonprogramma aansluit bij de behoeften van onze eigen inwoners en dat we daarnaast de juiste woningen bouwen voor toekomstige inwoners die van buiten de gemeente komen om toe te groeien naar 60.000 inwoners. Om te zorgen voor een gemengde bevolkingsopbouw wordt ingezet op 30% sociale huur, 40% betaalbaar (zowel koop als huur) en 30% duur.

ECONOMISCHE FUNCTIES
Voor de economische functie is het Strategisch Beleidskader Economie (SBE) (2025-2035) opgesteld om richting te geven aan de economische ontwikkeling van Dronten en in te spelen op actuele uitdagingen met brede welvaart als uitgangspunt.

● Winkelvoorzieningen
- De Retailstrategie Dronten vastgesteld in 2025 (Retailstrategie Dronten, Werken aan een toekomstbestendige retailstructuur in 2035) heeft als hoofddoel het behouden en versterken van levendige en compacte centrum-gebieden. Belangrijke aandachtspunten zijn:
● Dat er tot 2035 geen ruimte is voor extra winkelruimte voor supermarkten.
● Winkelcentrum Suydersee wordt versterkt als hoofd-, verblijf-en beleefcentrum door te focussen op niet-winkelfuncties, een verbrede
functiemix en het vergroenen van de openbare ruimte.
● De positie van winkelcentrum de Wardhof heeft een directe relatie met de ontwikkeling van de nieuwbouwwijk Uitleggebied Zuid.

-De Strategie Werklocaties (STEC, 2025/2026) geeft koers aan de ontwikkeling van toekomstbestendige werklocaties in Dronten. Voor Uitleggebied Zuid is de strategie om werken en wonen integraal te verbinden en het lokale ondernemerschap te faciliteren, passend bij het gewenste dorpse karakter van de wijk. Dit betekent dat het ruimtelijk raamwerk rekening moet houden met flexibele oplossingen voor kleinschalige economie dicht bij huis.

● Lokaal ondernemerschap
Het uitgangspunt is dat de wijk primair een woongebied wordt, maar met voldoende ruimte voor economische activiteiten die passen bij de schaal en identiteit van de buurt. Een belangrijk onderdeel hiervan zijn de bestaande agrarische ondernemers. De oorspronkelijke fruitschuren en agrarische erven kunnen daarnaast functioneren als buurtvoorzieningen, bijvoorbeeld voor ontmoeting, lokale handel of sociaal ondernemerschap, waarmee ze een maatschappelijke meerwaarde krijgen. Er is ruimte voor kleinschalige voorzieningen zoals boerderijwinkels, zorgfuncties en gedeelde werkplekken.

● Kleinschalige economie
De inzet is gericht op kleinschalige werkgelegenheid die past bij het dorpse karakter door het reserveren van ruimte voor gedeelde thuiswerkplekken en buurt-werkhubs voor zzp’ers en kleinschalige dienstverleners.

● Randvoorwaarden
Het voorzieningenprogramma bestaat uit de maatschappelijke en commerciële voorzieningen die een plek krijgen in de wijk. Hiervoor wordt maximaal 5% van het gebied beschikbaar gesteld. Voorzieningen zijn complementair aan de bestaande functies in de rest van het verzorgingsgebied en moeten voorzien in een behoefte.

● Proactieve benadering van kleinschalig ondernemerschap
De gemeente hanteert in Uitleggebied Zuid een proactieve grondhouding ten aanzien van kleinschalig ondernemerschap, als integraal onderdeel van het adaptief voorzieningenprogramma. Collectieve ruimten kunnen flexibel worden ingezet als werkplek, buurtvoorziening of ontmoetingsruimte en in de tijd van functie veranderen, afhankelijk van de behoefte.

● Maatschappelijke voorzieningen

• Wijkprogramma
  Het wijkprogramma voor Uitleggebied Zuid combineert maatschappelijke voorzieningen, zorg, onderwijs, ontmoeting en kleinschalige commerciële functies, passend bij de schaal, identiteit en historie van de wijk. Rekening wordt gehouden met de veranderende samenstelling en behoeften van de wijkbewoners in de tijd. Maatschappelijke voorzieningen, ontmoetingsruimtes en functies binnen het MFC zijn zo ontworpen dat ze adaptief ingezet kunnen worden.

• Maatschappelijk programma
  Het maatschappelijk programma omvat alle voorzieningen die bijdragen aan ontmoeting, spelen, bewegen en sociale cohesie in de wijk, opgezet volgens toepasselijke normering.

• Onderwijs en zorg
  In de wijk is uiteindelijk ruimte voor twee KindCentra met voldoende klaslokalen, multifunctionele gymlokalen en schoolpleinen die ruimte bieden voor spelen en ontmoeting. Voorzieningen worden gefaseerd aangelegd. Op het gebied van zorg is voorzien in een centraal zorgcentrum met huisartspraktijk, apotheek, tandarts, fysiotherapie en dagbesteding.

• Multifunctioneel centrum (MFC)
  Een Multifunctioneel Centrum kan fungeren als het sociale, maatschappelijke en economische hart van Uitleggebied Zuid. Door de synergie van functies kan het centrum ruimte bieden aan onder meer kinderopvang, huisartsen en paramedische diensten, welzijnsinitiatieven en ontmoetingsruimtes, flexibele werkplekken, kleinschalige horeca en dienstverlening, en culturele en sportieve programmering zoals een dependance van de bibliotheek in nabijheid van het KindCentra.

Alle voorzieningen dragen bij aan een gezonde, sociale en levendige wijk. Ze vormen een geïntegreerd netwerk dat zowel de leefbaarheid als de duurzame, sociale en economische vitaliteit van Uitleggebied Zuid ondersteunt en passen qua locatie en schaal bij de identiteit van de wijk.

ONTWIKKELVELDEN

• Beeldkwaliteitssferen

  • Uitleggebied Zuid wordt ontwikkeld als een groene, natuurinclusieve wijk op de overgang van dorp en polder, met een ontspannen ruimtelijke opzet en een typisch Drontens woonmilieu. Beeldkwaliteit speelt een cruciale rol in het creëren van een samenhangende en aantrekkelijke leefomgeving. Nieuwe ontwikkelingen moeten aansluiten bij de identiteit van de plek en het karakteristieke fruitteeltlandschap van de polder.

  • Het ruimtelijk raamwerk, met de Van den Hamlaan als centrale drager, vormt de structuur waarbinnen de ontwikkelvelden hun positie, sfeer en ontwerpuitgangspunten krijgen. Voor de verschillende zones zijn sferen en karakteristieken beschreven die richting geven aan typologie, verschijningsvorm, materiaalgebruik en architectuur. De kwaliteitsregels die hieruit volgen vormen het toetsingskader voor ontwerp en beoordeling en borgen een consistent, functioneel en aantrekkelijk resultaat.

• Opbouw en vier sferen

  • De wijk is opgebouwd rond de Van den Hamlaan als centrale as, met daaraan de erven. Deze zone krijgt een eigen sfeer waarin levend erfgoed de bepalende rol speelt, om zo het karakter van deze laan en de erven te behouden.

  • Voor Uitleggebied Zuid zijn vier sferen onderscheiden: de Fruit bossen, ‘Fruitlaan’, de Fruiterven end de Van den Hamlaan. Deze vier sferen bepalen gezamenlijk op hoofdlijnen de beeldkwaliteit van Uitleggebied Zuid en zorgen voor een duidelijke ruimtelijke oriëntatie: hoe dichter naar de randen, hoe ecologischer; hoe dichter bij de Van den Hamlaan, hoe meer voorzieningen, erven en schuurtypologieën het straatbeeld bepalen.

  • Een gezonde mix van architectuurstijlen zorgt voor heen gevarieerd gebied. Per woonbuurt (ca. 60-70 woningen), komt er minimaal één projectarchitect.

CONVENANT TOEKOMSTBESTENDIG BOUWEN
Met de ondertekening van het Convenant Toekomstbestendig Bouwen (2025) heeft de gemeente Dronten haar duurzaamheidsbeleid verankerd binnen een breed gedragen regionaal en landelijk kader. Het convenant biedt een helder normenkader voor energie, circulariteit, klimaatadaptatie, natuurinclusiviteit en duurzame mobiliteit.

● In de uitwerkingsfase van projecten wordt vroegtijdig een duurzaamheidsvisie en energieconcept opgesteld. Daarbij wordt bepaald welke maatregelen passen bij het gekozen ambitieniveau, zoals biobased materialen, regenwaterbuffers, natuurinclusieve bouwdelen en energiezuinige installaties. Deze werkwijze geeft de gemeente grip op de duurzaamheidskwaliteiten van nieuwbouw en biedt tegelijkertijd een transparant afwegingskader voor initiatiefnemers.
● Het convenant bevat een pakket haalbare en betaalbare maatregelen voor energie, circulair bouwen, klimaatadaptieve inrichting en natuurinclusief ontwerp. Voor het natuurinclusieve ontwerp geldt aanvullend het gemeentelijk beleid zoals uitgewerkt in de ‘Toolbox Natuurinclusief Ontwikkelen – Dronten Uitleggebied Zuid’. Doordat gemeenten dezelfde methodiek toepassen, ontstaat een gelijk speelveld waarin duurzaamheid structureel onderdeel is van het vergunningentraject. In de praktijk worden de afspraken uit het convenant expliciet betrokken bij de beoordeling van vergunningaanvragen. Daarbij worden aspecten zoals energieprestatie, hittestress, waterbeheer, biodiversiteit en materiaalgebruik actief getoetst aan het gekozen ambitieniveau. Voorafgaande kwaliteitsdialogen tussen gemeente, ontwikkelaar, architect, adviseurs en supervisor zorgen ervoor dat duurzaamheid vanaf het eerste ontwerpmoment richtinggevend is.

● Aan de voorkant van het ontwikkelproces worden met initiatiefnemers procesafspraken gemaakt over de toepassing van het Convenant Toekomstbestendig Bouwen. Per ontwikkeling worden de duurzaamheidsambities expliciet vastgelegd, inclusief het beoogde ambitieniveau (Brons, Zilver of Goud) en de relevante onderdelen van het convenant waarop wordt ingezet.

● Voor alle ontwikkelingen geldt dat minimaal het ambitieniveau Brons wordt nagestreefd. Indien dit ambitieniveau niet haalbaar blijkt, dient dit gemotiveerd en onderbouwd te worden toegelicht. Bij uitvragen en selectieprocedures kan de gemeente daarnaast meerwaarde belonen, door ontwikkelaars extra waardering of punten toe te kennen wanneer zij aantoonbaar verder gaan dan het minimale ambitieniveau en inzetten op hogere duurzaamheidsambities.

● Op deze wijze ontstaat duidelijkheid vooraf over verwachtingen en randvoorwaarden, wordt duurzaamheid integraal onderdeel van het ontwikkelproces en wordt ruimte geboden voor innovatie en ambitie boven het minimumniveau.

● Voor Dronten vormt het convenant een krachtig fundament onder de duurzaamheidsregels van het Ruimtelijk Kader. Door te werken met ambitieniveaus, vroegtijdige duurzaamheidsvisies en een eenduidig beoordelingskader, wordt duurzaamheid niet gezien als aanvullende eis, maar als integraal onderdeel van de ruimtelijke kwaliteit en toekomst-bestendigheid van Uitleggebied Zuid.

1.Ambitieniveaus vastleggen (Brons / Zilver / Goud) als duurzaamheidslat voor nieuwe deelprojecten.
2.Vroegtijdige duurzaamheidsvisies en energieconcepten verplicht stellen in uitwerkingsplannen, inclusief materiaalkeuzes, groenstructuren en klimaatadaptatie.
3.Eenduidig beoordelingskader hanteren bij vergunningverlening, waarbij projecten aantoonbaar moeten voldoen aan het gekozen ambitieniveau.
4.Kwaliteitsdialogen organiseren, zodat duurzaamheid een ontwerpmotor wordt in plaats van een aanvullende eis.

LOGISCHE UITBREIDING
Het is logisch dat een kern zoals Dronten verder groeit, bijvoorbeeld met een uitbreiding aan de zuidzijde. Het gebied biedt hiervoor geschikte kenmerken en kwaliteit. Dronten-Zuid is bovendien een relatief overzichtelijke locatie. Er is ruimte voor een aantrekkelijke woonwijk waarin wonen en natuurontwikkeling samen kunnen gaan. De ontwikkeling kan bovendien in fasen worden gerealiseerd, wat de uitvoerbaarheid vergroot.

LOCATIE
De locatie zelf kent geen grote belemmeringen die de ontwikkeling onmogelijk maken. Er zijn geen aanwijzingen voor risico’s op het gebied van waterhuidhouding, bodemkwaliteit of industriële contouren. Ook aansluiting op het bestaande wegennet is met enkele aanpassingen, verantwoord te realiseren.

AANDACHTSPUNTEN
Hoewel het gebied goed ontwikkelbaar lijkt, zijn er enkele aandachtspunten waarmee in de verdere planvorming rekening moet worden gehouden:

• Stikstofdepositie
  De verwachte toename van verkeer kan leiden tot extra stikstofuitstoot. Dit kan invloed hebben op stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden in de omgeving. Er is onderzoek nodig naar de effecten en naar mogelijkheden voor saldering of andere maatregelen.

• Economische uitvoerbaarheid
  De gemeente laat doorrekenen of het plan financieel haalbaar is. Daarbij worden meerdere scenario’s onderzocht. Zo wordt duidelijk welke keuzes nodig zijn om de plannen financieel verantwoord uit te voeren.

• Grondverwerving
  Voor het realiseren van de plannen is de medewerking van grondeigenaren nodig. Als vrijwillige verkoop niet snel genoeg verloopt, zijn andere strategieën nodig, bijvoorbeeld fasering of andere vormen van grondverwerving.

• Netcongestie
  Gezien de huidige netcongestie en de voorziene aansluitstop in de FGU-pocket (Flevoland-Gelderland-Utrecht) staat de traditionele energielevering voor Uitleggebied Zuid onder druk. Daarom wordt gezocht naar mogelijkheden om Uitleggebied zuid te ontwikkelen als een zelfvoorzienend systeem. Hierover vindt afstemming plaats met nutsbedrijven en netbeheerders.

GERICHTE INZET NODIG
Om deze aandachtspunten goed op te pakken, is extra inzet nodig op drie onderdelen:

• een stikstofonderzoek inclusief beoordeling van mitigerende maatregelen;

• een financiële verkenning van meerdere ontwikkelscenario’s;

• een verwervingsstrategie met ruimte voor maatwerk en fasering;

• het bekijken van de mogelijkheden voor een zelfvoorzienend systeem in overleg met betbeheerders en nutspartijen.

  Door deze inzet wordt de haalbaarheid van Dronten-Zuid verder versterkt en ontstaat een stevig fundament voor het vervolg op het voorliggende programma: de wijziging van het omgevingsplan.

3.3.1 Plan-mer-(beoordelings)plicht

3.3.2 Wat houdt een plan-m.e.r.-beoordeling in?

3.3.3 Plan-mer-beoordeling Uitleggebied Zuid

De inhoudelijke maatregelen vloeien voort uit het Ontwikkelperspectief en daarnaast uit eerdere documenten het Koersdocument en de Woonvisie. In dat opzicht vullen de documenten het Ontwikkelperspectief aan.

Vanuit de mer-beoordeling volgen nog enkele maatregelen die betrekking hebben op de voorbereiding voor vaststelling van het omgevingsplan.

GEBIEDSONTWIKKELINGSPROCES
In het kort ziet het gebiedsontwikkelingsproces voor Uitleggebied Zuid er als volgt uit.

• De visie Richting aan Groei (2023) geeft richting aan de groeiopgave tot aan 2050. Ook bevat het een voorstel voor ontwikkelingslocaties en geeft het randvoorwaarden mee. De Startnotitie - Uitleglocatie Dronten-Zuid (2023) bevat een beschrijving van het gehele proces van de gebiedsontwikkeling.

• In het Koersdocument Uitleggebied Zuid (2025) wordt de opgave uitgediept en wordt het beoogde eindresultaat bepaald:
  - wat voor wijk past bij en is een aanvulling op Dronten, nu en in de toekomst?
  - welke gemeentelijke doelen worden nagestreefd in de wijk?
  - Met een uitwerking van de aanpak om de doelen te bereiken.

• Het Koersdocument wordt uitgewerkt in het Ontwikkelperspectief voor Uitleggebied Zuid. Het Ontwikkelperspectief is parallel aan het voorliggende programma in voorbereiding. Bij de vaststelling van dit programma in december 2025 worden naar verwachting delen uit het Ontwikkelperspectief aan het programma toegevoegd.

• Het programma en ontwikkelperspectief worden vervolgens vertaald in het omgevingsplan in de vorm van een wijziging van het omgevingsplan. Op basis hiervan kunnen omgevingsvergunningen worden verleend. Voor de eerste 300 woningen wordt een Bopa-procedure (Buitenplanse OmgevingsPlanActiviteit) toegepast.

ORGANISATIE GEBIEDSONTWIKKELINGSPROCES
Voor de planvorming en besluitvorming rond Uitleggebied Zuid is een duidelijke organisatiestructuur ingericht. Deze structuur zorgt voor een goede samenwerking, heldere verantwoordelijkheden en betrokkenheid van bestuur, ambtelijke organisatie en gemeenteraad. In de rest van deze paragraaf wordt de organisatie structuur verder uitgewerkt.

Programmateam ‘Zuid’
Het programmateam ‘Zuid’ is de ambtelijk opdrachtnemer voor het uitleggebied ’Dronten-Zuid'. Het is verantwoordelijk voor de uitwerking binnen de kaders van de bestuurlijke opdracht. Het team wordt aangestuurd door de programmamanager ‘Zuid’ en deze wordt ondersteund door een junior programmamanager, programmaondersteuner en/of programma secretaris. Het programmateam ‘Zuid’ rapporteert aan de stuurgroep en ambtelijk opdrachtgever. Het team bestaat uit:

• programmamanager ‘Zuid’, junior programmamanager, procesmanager;

• stedenbouwkundige en planeconoom;

• beleidsadviseurs wonen, water, duurzaamheid, sociaal domein, economische zaken, mobiliteit, groen en civiel ingenieur openbare ruimte.
  Daarnaast zijn de volgende specialisten, incidenteel, betrokken: participatieadviseur, communicatieadviseur, jurist (privaat- en/of publiekrechtelijk) en rentmeester

Stuurgroep
De stuurgroep toetst, adviseert en besluit over (deel)producten gedurende het proces. Besluiten worden voorbereid in de stuurgroep en worden voorgelegd aan college en/of gemeenteraad. De stuurgroep bestaat uit: twee bestuurlijke portefeuillehouders (bestuurlijk opdrachtgever en portefeuillehouder sociaal domein), ambtelijk opdrachtgever, programmamanager ‘Zuid’ en de junior programmamanager.

Regieteam
Het regieteam is de ambtelijk opdrachtnemer van de groeiopgave ‘Dronten 2050’ en de ambtelijk opdrachtgever voor dit programma. Het is de verbinder van dit programma met ‘Dronten 2050’, is sparringpartner en monitort de bestuurlijke opdracht op kritische wijze. Het draagt tevens zorg voor de capaciteit en middelen.

College
Het college zorgt voor de voorbereiding van de diverse documenten. Daarbij betrekt het college de samenleving door verschillende participatiemogelijkheden te organiseren. Deels neemt het college zelf besluiten, deels bereidt het college besluiten voor voor de gemeenteraad of stemt besluitvorming tijdig met de gemeenteraad af, zoals voor dit programma.

Gemeenteraad
De gemeenteraad heeft meerdere rollen: volksvertegenwoordiger, kadersteller en controleur van het college. Daarom wordt de raad actief betrokken bij de ontwikkeling van Uitleggebied Zuid. In lijn met het raadsbesluit om te groeien naar 60.000 inwoners, zal de raad worden gevraagd om:

• een voorbereidingskrediet beschikbaar te stellen;

• het koersdocument vast te stellen als kaderstellend document (zie paragraaf 5.1);

• in te stemmen met het programma, op basis waarvan het college het programma vaststelt;

• de wijziging van het omgevingsplan vast te stellen.

  De raad wordt daarnaast actief geïnformeerd over de voortgang. Het programmateam zoekt in overleg met de griffie en het presidium naar passende werkvormen voor deze informatievoorziening, zoals technische sessies of informatieavonden.

Voor de voorbereiding en uitvoering van het programma Uitleggebied Zuid zijn verschillende middelen nodigmeerdere partijen zijn betrokken en is de planning relevant. De tabel geeft hierin inzicht. Daarin zijn ook de momenten voor informele of formele monitoring en evaluatie van de voortgang van de planvorming vermeld. Tijdens deze momenten wordt beoordeeld of de samengestelde documenten of instrumenten voldoen aan de gestelde doelen, uitgangspunten en participatieverwachtingen. Indien nodig kunnen documenten of instrumenten worden bijgesteld of aangevuld op basis van nieuwe inzichten of reacties uit de omgeving.In een separate tabel is het overzicht van in te zetten middelen, de betrokkenheid van partijen, planning, monitoring en evaluatie weergegeven. Daarin zijn de vier fasen, zoals opgenomen in de Startnotitie uitleglocatie Dronten-Zuid, onderscheiden: initiatieffase, definitiefase, ontwerpfase en realiseringsfase.

ALGEMEEN BEELD
Het Programma Uitleggebied Zuid is volgens eerdere hoofdstukken kansrijk. Toch zijn er nog onzekerheden die tijdens de verdere uitwerking aandacht vragen. Voorbeelden zijn:

• de uitkomst van het stikstofonderzoek en mogelijke behoefte aan saldering of ecologische onderbouwing;

• het verloop van gronduitgifte en grondverwerving;

• en de economische haalbaarheid bij wisselende marktomstandigheden.

VERANDERINGEN ONDER DE OMGEVINGSWET
Sinds 1 januari 2024 geldt de Omgevingswet. Die brengt een aantal veranderingen mee in het toetsingskader voor gebieds-ontwikkelingen:

• De norm ‘goede ruimtelijke ordening’ is vervangen door ‘evenwichtige toedeling van functies aan locaties’.

• De regeling voor de gebiedsontwikkeling moet worden opgenomen in het omgevingsplan van de gemeente.

• Publicatie van plannen vindt plaats via het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) in plaats van op ruimtelijkeplannen.nl.

Het toetsingskader van de Omgevingswet wijkt in beperkte mate af van het vaststellen van een bestemmingsplan onder de Wet ruimtelijke ordening. Inhoudelijk is het toetsingskader van geluid gewijzigd, overige aspecten zijn als het ware vanuit het vorige Wro-regime zonder noemenswaardige veranderingen, overgeheveld naar het regime van de Omgevingswet.

Per 1 januari 2024 beschikt de gemeente over één omgevingsplan, dit zijn de bestemmingsplannen die in de loop der tijd zijn vastgesteld. Het is de bedoeling dat dit omgevingsplan voor 2032 wordt aangepast aan de vereisten van de Omgevingswet. Dit betreft met name het vernieuwen van de oorspronkelijke bestemmingsregelingen en daarmee de wijze waarop de toelaatbaarheid van veranderingen in de fysieke leefomgeving worden geregeld. Bij voorkeur wordt de regelgeving voor het Uitleggebied Zuid ingevoegd in het nieuw samen te stellen omgevingsplan. Hiervoor zouden een structuur en inhoud van het nieuwe omgevingsplan beschikbaar moeten zijn. Aangezien dit nog niet het geval is, wordt voor het Uitleggebied Zuid een afzonderlijke regeling opgesteld, die in het digitale omgevingsplan wordt ingevoegd in de vorm van een afzonderlijk hoofdstuk. In ene later stadium kunnen delen van dit hoofdstuk alsnog worden geïmplementeerd in de nieuwe structuur en inhoud van het omgevingsplan, dat de komende jaren wordt ontwikkeld. Deze digitale verandering onder de Omgevingswet vragen weliswaar specifiek aandacht. De praktijk laat zien dat het goed mogelijk is om binnen aan de vereisten van de Omgevingswet te voldoen. Hiervan zijn inmiddels vergelijkbare voorbeelden vanuit de praktijk beschikbaar.

PARTICIPATIE PLAN UITLEGGEBIED ZUID
De gemeente Dronten hecht grote waarde aan participatie. Dit draagt bij aan de kwaliteit en het draagvlak van beleid n het maakt de kwaliteit van het woonomgeving beter voor de huidige en toekomstige inwoners. Participatie met omwonenden en ook met de toekomstige inwoners van het gebied is essentieel om de effecten en doelstellingen van het Koersdocument te realiseren. Participatie is ook een essentieel onderdeel van de Omgevingswet.

WAT GING HIERAAN VOORAF?

• Voortbouwen op eerdere participatietrajecten
  Het participatieproces voor Uitleggebied Zuid bouwt voort op een reeks eerdere trajecten. Deze vormen samen de basis voor de huidige visie op groei, ruimtelijke kwaliteit en samenwerking met inwoners en belanghebbenden.

• Toekomstberaad Dronten 2050
  In 2023 en 2024 organiseerde de gemeente het Toekomstberaad Dronten 2050. In dit traject dachten inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en experts mee over de lange termijnontwikkelingen van de gemeente. Tijdens dit beraad vonden gesprekken, werkplaatsen en digitale consultaties plaats waarin thema’s als verstedelijking, duurzaamheid, mobiliteit en leefkwaliteit centraal stonden. De inzichten die hieruit zijn voortgekomen, hebben geleid tot de formulering van de Drontense Principes. Deze principes vormen sindsdien een gedeeld vertrekpunt voor keuzes omtrent de ruimtelijke ontwikkeling van Dronten en liggen ook ten grondslag aan de toekomstige uitbreiding richting het zuiden. Het Toekomstberaad geldt daarmee als een belangrijke participatieve basis voor de besluitvorming rond Uitleggebied Zuid.

• Wet voorkeursrecht
  In voorbereiding op de gebiedsontwikkeling heeft de gemeente de Wet voorkeursrecht gemeenten (Wvg) gevestigd. Deze juridische stap werd omgeven door intensieve communicatie richting grondeigenaren. De gemeente organiseerde informatiebijeenkomsten waarin de werking en consequenties van de Wvg werden toegelicht. Daarnaast zijn individuele gesprekken gevoerd met grondeigenaren, waarbij zowel ambtelijk als de rentmeester vragen beantwoordden en persoonlijke situaties bespraken. Deze gesprekken waren gericht op transparantie, zorgvuldigheid en het creeren van vertrouwen. De informatievoorziening rondom de Wvg maakte daarmee een integraal onderdeel uit van het participatieproces.

• Bewoners
  Voor de bewoners van de Van den Hamlaan is vanwege hun directe betrokkenheid gekozen voor een gebiedsspecifieke vorm van participatie. De projectleider en stedenbouwkundige hebben bewoners thuis bezocht voor keukentafelgesprekken waarin de wensen en relevante persoonlijke omstandigheden voor de inrichting van het gebied zijn opgehaald. Daarnaast zijn de stand van zaken, ruimtelijke mogelijkheden, toelichting op de totstandkoming van een ont-werp en andere aandachtspunten zijn toegelicht. De persoonlijke benadering stond hierbij voorop omdat de impact voor deze bewoners en ondernemers zeer groot is. De vragen en ideeën toen besproken vormen de leidraad van het ontwerp. Bijvoorbeeld door het behoud van de erven, de kleine ondernemingen en het in tact laten van de Van den Hamlaan zelf. Verder zijn in januari en februari op twee zaterdagen informatieochtenden geweest voor alle bewoners en ondernemers van de Van den Hamlaan waarin de actuele informatie is gedeeld en de eerder opgehaalde signalen zijn besproken.

• Inwoners
  Op zaterdag 31 januari en 14 februari organiseerde gemeente Dronten inloopmiddagen voor de ontwikkeling van Uitleggebied Dronten-Zuid, een nieuwe wijk die een belangrijke bijdrage moet leveren aan de groeiambitie Dronten 2050. De ontwerpfase is gestart, en dus nodigt de Gemeente Dronten inwoners uit om kennis te laten maken met de contouren van de plannen voor het gebied. Hier kunnen ze in gesprek over ideeën, ervaringen en wensen. Het doel: samen bouwen aan een wijk waar geluk centraal staat: waar mensen elkaar ontmoeten, samen activiteiten ondernemen en zich kunnen ontplooien.
  De inwoners zijn twee middagen welkom geheten in De Tekentafel. De inloopmiddagen zijn achter de rug en de belangstelling was groot; meer dan 250 bewoners gingen in gesprek over de inrichting van de wijk, bekeken de eerste kaart met wegen, paden en groen, en plakten hun dromen en ideeën op de post-its en borden met vragen. Ook kwam Jongerenpanel Dronten langs om behoeften te delen. De input vormt een waardevolle basis voor het verdere ontwikkelingsplan, waarin de gemeente samen met inwoners werkt aan een Dronten dat klaar is voor de toekomst.

PARTICIPATIELIJNEN EN KLANKBORDGROEP
Participatie wordt opgebouwd van klein naar groot, dus van persoonlijk tot alle geïnteresseerden. Om klein te beginnen selecteren we de stakeholders die grote gevolgen ondervinden van de projecten als eerste lijn.

• Eerste lijn
  Deze eerste lijn wordt actief benaderd en krijgt de mogelijkheid om ten alle tijde, wanneer gewenst, een persoonlijk gesprek met de gemeente aan te vragen. Stakeholders waarvoor de gevolgen minder groot zijn vormen de tweede lijn. De tweede lijn kan zich aanmelden en wordt geïnformeerd.

• Tweede lijn
  Voor de tweede lijn komt er een klankbordgroep. Ondernemers en bewoners kunnen als vertegenwoordigers deelnemen aan de klankbordgroep. Je bent een vertegenwoordiger wanneer je namens je straat, bedrijf of buurt plaatsneemt in de klankbordgroep, de belangen van die groep behartigt en de informatie vervolgens ook weer breed terugkoppelt aan je achterban.

Op deze manier blijft de communicatie efficiënt en kan in een kleinere setting snel worden getoetst hoe er tegen bepaalde oplossingen wordt aangekeken en waar eventuele knelpunten zitten. Hiermee wordt rekening gehouden voor het geval opschaling naar het informeren van de volledige tweede lijn nodig is. Als de participatie in de eerste en tweede lijn succesvol is, gaan we over naar de derde lijn. In dit proces betreft de derde lijn de gehele kern Dronten. Op deze manier versterken we het eindresultaat en houden we zoveel mogelijk rekening met gevoeligheden.

DE PARTICIPATIELADDER

• Participatieladder
  De gemeente Dronten gebruikt de participatieladder om duidelijk te maken welke mate van invloed inwoners en belanghebbenden op verschillende momenten kunnen uitoefenen. De ladder onderscheidt informeren, raadplegen, adviseren, co-creatie en meebeslissen. Per fase en per onderwerp bepaalt de gemeente welk niveau passend is. Zo wordt inzichtelijk wat al vaststaat en waar ruimte is voor inbreng. Het instrument helpt verwachtingen te sturen en zorgt ervoor dat participatie proportioneel en transparant wordt georganiseerd.

• Participatieopties
  Informeren richt zich op het delen van feiten en voortgang. Bij raadplegen wordt actief input opgehaald, terwijl adviseren betekent dat een advies van betrokkenen zichtbaar wordt meegewogen. Co-creatie wordt ingezet wanneer gemeente en deelnemers samen ontwerpen of oplossingen ontwikkelen. Meebeslissen is voorbehouden aan onderdelen waar direct belanghebbenden invloed kunnen uitoefenen binnen vooraf gestelde kaders.

PARTICIPATIE ONDERWERPEN

• Participatieavonden
  Het participatieproces is zo ingericht dat op vooraf bepaalde momenten wordt vastgesteld welke onderwerpen openstaan voor invloed. Tijdens participatieavonden bespreekt de gemeente samen met de klankbordgroep welke vervolgsessies nodig zijn en welke thema’s verdere verdieping vragen. Daarmee ontstaat een proces dat enerzijds planmatig is en anderzijds voldoende ruimte biedt om in te spelen op nieuwe informatie en behoeften uit de omgeving.

• Participatieonderwerpen
  Onderwerpen om over te participeren zijn het masterplan, mobiliteit, inrichting openbare ruimte (inclusief mogelijke gemeenschappelijke ruimtes), ontmoeting en spelen en het eigen woningontwerp.

PARTICIPATIEMIDDELEN

• Inzet diversiteit aan middelen
  De gemeente maakt gebruik van een combinatie van digitale en fysieke middelen. Op dit moment wordt een omgeving ingericht voor communicatie over het programma Dronten 2050, waar Uitleggebied Zuid onderdeel van maakt. Via deze website worden informatie, nieuwsberichten en projectupdates gedeeld. De website vormt het centrale communicatiekanaal voor iedereen die het proces wil volgen. Deze digitale middelen zullen ook in samenspraak met ontwikkelaars opgepakt worden, zodat er een eenduidige manier van informeren en participeren is.

• Bijeenkomsten
  Daarnaast organiseert de gemeente bijeenkomsten zoals informatieavonden, inloop dagen of avonden, verdiepende sessies en meewerkbijeenkomsten (co-creatie) met specifieke groepen, waaronder toekomstige kopers of direct aanwonenden. Deze middelen worden per fase afgestemd op het niveau van participatie dat op dat moment passend is.

UITLEGGEBIED ZUID - MASTERPLAN
Het masterplan kent een hoge mate van abstractheid.

• Eerste lijn
  De echte inkleuring van het gebied gebeurt bij het maken van een stedenbouwkundig- en inrichtingsplan. Voor Uitleggebied Zuid staan de bewoners van de Van den Hamlaan, aan de rechtstand Rietweg- Ansjovisweg, in de eerste lijn van de communicatie. Zij ervaren de directe impact van de gebiedsontwikkeling en worden daarom actief benaderd door de gemeente en voor hen wordt een aparte avond georganiseerd.

• Tweede lijn
  De tweede lijn bestaat uit bewoners in de omliggende woongebieden en linten, waaronder de Golfresidentie, de Parkresidentie en de bewoners die in de zuidelijke bocht van de Van den Hamlaan wonen. Deze groepen bevinden zich in de zone die indirect gevolgen kan ondervinden van de nieuwe ontwikkeling. De derde lijn omvat alle inwoners van de kern Dronten. Zij worden betrokken bij het brede gesprek over de toekomst van Dronten, de woningbouwopgave, leefkwaliteit en de groei die het project mogelijk maakt.

AFWAARDEREN DRONTERWEG
Voor het project rond de Dronterweg wordt dezelfde gelaagde aanpak gebruikt.

• Eerste lijn
  De eerste lijn bestaat hier uit de bewoners die direct of parallel van de Dronterweg wonen en uit de bewoners die langs de groenzone bij het Van Veldhuizenbos zijn gesitueerd.

• Tweede lijn
  De tweede lijn bestaat uit de bewoners van de Van den Hamlaan, de twee residenties en de wijken Landmaten en De Manege. Dit zijn de gebieden die in het dagelijks functioneren mogelijk effecten merken van aanpassingen aan de Dronterweg.

• Derde lijn
  De derde lijn wordt opnieuw gevormd door de gehele kern Dronten, die op hoofdlijnen betrokken wordt bij de vraag hoe de bereikbaarheid, verkeersveiligheid en structuur van de zuidzijde van Dronten zich in de toekomst moeten ontwikkelen.

FASE 1 - UITLEGGEBIED ZUID
Voor de eerste realisatiefase in Kwadrant 1 hanteert de gemeente een specifieke ordening van groepen.

• Eerste lijn
  De eerste lijn bestaat uit de direct betrokken bewoners aan de Van den Hamlaan en de Ansjovisweg en fungeert als klankbord voor het proces. Deze vertegenwoordigers brengen de belangen van hun achterban in en worden intensief betrokken bij het toetsen van ontwerpen en uitgangspunten.

• Tweede lijn
  De tweede lijn bestaat uit de direct aanwonenden, waaronder de overige bewoners van de rechte stand van de Van den Hamlaan, de Ansjovisstraat, de VVE bestuurders van de Golf- en Parkresidentie en de eerste straten van de wijken Landmaten en De Manege. Deze groepen ontvangen een actieve uitnodiging om mee te denken en hun visie in te brengen.

• Derde lijn
  De derde lijn vormt opnieuw de bredere gemeenschap van de kern Dronten, die op hoofdlijnen wordt meegenomen in het proces en de grote keuzes van de ontwikkeling.

Kopers en huurders van woningen
Een speciale plek krijgen de kopers en huurders van de woningen. Dit zijn immers de (toekomstige) inwoners van de gemeente die in dit gebied hun thuis vinden. Doelstelling is dat deze groep mee kan denken over het ontwerp voor het openbaar gebied. Hoe willen ze het gebruiken, wat is passend voor het gebruik, hoe willen ze zelf onderdeel van het behoud van de leefkwaliteit zijn. Het eigenaarschap voor mensen die onderdeel zijn van de communities van rond de 150 bewoners begint bij het ontwerp. Dit is onderdeel van de gemeenschapsvorming in Uitleggebied Zuid.

PARTICIPATIE ONTWIKKELPERSPECTIEF
Voor de participatie van het Ontwikkelperspectief wordt ingezet op respect voor het bestaande en twee sporen.

Respect voor het bestaande
De aanpak voor participatie is opgebouwd rond twee duidelijke participatiesporen:
1. de direct betrokken bewoners aan de Van den Hamlaan;
2. de bredere groep inwoners van de gemeente Dronten, inclusief toekomstige bewoners.

• Spoor 1: bewoners Van den Hamlaan

  • Ingezet wordt op transparante communicatie door tijdige informatie te geven over verwachtingen, planning en mogelijke gevolgen voor bewoners en grondeigenaren. De eerder gevoerde persoonlijke benadering wordt nu verder uitgebreid met gezamenlijke informatiebijeenkomsten. Tijdens deze sessies krijgen bewoners de gelegenheid om vragen te stellen, zorgen te uiten en aan te geven hoe zij het liefst betrokken blijven.

  • De bijeenkomsten creëren een platform voor open gesprek, verminderen mogelijke weerstand en zorgen voor wederzijds begrip. Er wordt overwogen deze momenten structureel te herhalen, zodat bewoners gedurende het hele traject goed geïnformeerd blijven.

• Spoor 2: brede informatievoorziening aan inwoners

  • Alle inwoners van Dronten en toekomstige bewoners worden betrokken. In deze fase ligt de nadruk op informeren, enthousiasmeren en het ophalen van eerste perspectieven en ideeën. De gemeente richt zich op brede toegankelijkheid, bewustwording en het verzamelen van meningen over belangrijke thema’s uit het Koersdocument.

  • Inwoners worden uitgenodigd om mee te denken over uitgangspunten zoals duurzaamheid, voorzieningen, groen, mobiliteit en betaalbaarheid. De input helpt de gemeenteraad bij het maken van keuzes en creëert tegelijkertijd bewustzijn bij inwoners over de dilemma’s die horen bij gebiedsontwikkeling.

  • Inwoners, kinderen en jongeren worden via diverse kanalen uitgenodigd om ideeën in te dienen voor de naamgeving van de wijk. Een commissie beoordeelt de inzendingen en geeft vervolgens een advies, waarna de nieuwe naam wordt vastgesteld en feestelijk bekendgemaakt.

Participatie vormt door het gehele proces dat de gemeente Dronten voor Uitleggebied Zuid heeft gevolgd, een essentiële rode draad. Document zijn opeenvolgend vastgesteld, die steeds op elkaar voortbouwden. Bij de opeenvolgende documenten zijn de resultaten van de participatie va het voorafgaande document betrokken. Tegelijkertijd zijn bij iedere participatiestap alle aspecten van de beoogde ontwikkelingen van in volle breedte aan de orde geweest. Ook rondom de participatie rondom he Ontwikkelperspectief is dit gebeurd. Via verschillende lijnen zijn ook de schaalniveaus van het Ontwikkelperspectief aan de orde geweest.

De gemeenteraad heeft meerdere rollen:

• Kaderstellend: het vaststellen van het koersdocument en het ontwikkelperspectief;

• Controlerend: het volgen van de voortgang van het programma;

• Vertegenwoordigend: de raad brengt de stem van inwoners in het proces.
  In het kader van de vaststelling van het programma gaat het om consultatie van de raad, niet om vaststelling door de raad. Dat is voorbehouden aan het college.

In overleg met de griffie en het presidium worden passende werkvormen uitgewerkt (zoals beeldvormende sessies, werk-ateliers of excursies) om de raad goed te betrekken. Daarbij wordt de raad geïnformeerd over:

• de kaders die eerder zijn vastgesteld, met de overeenkomsten of verschillen die in het programma zijn voorgesteld;

• de onderdelen van het omgevingsprogramma die specifiek betrekking hebben op de rol van de raad, zoals het budgetrecht en het adviesrecht voor Bopa’s;

• de raad specifiek aandacht heeft besteed en welke effecten dit heeft voor het omgevingsprogramma of voor te treffen maatregelen.

  Deze informatie is van betekenis voor de verwachtingen ten aanzien van medewerking door de raad aan het verdere gebiedsontwikkelingsproces.

De vaststelling van het omgevingsprogramma vormt het sluitstuk van het proces om te komen tot een programma. Voor dit omgevingsprogramma is de uitgebreide voorbereidingsprocedure op grond van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) doorlopen. Het ontwerp-omgevingsprogramma en de bijbehorende documenten hebben gedurende zes weken ter inzage gelegen. In deze periode kon eenieder schriftelijk of mondeling een zienswijze indienen bij de gemeente.

De ingediende zienswijzen zijn door de gemeente beoordeeld en beantwoord in een nota van zienswijzen, die als bijlage bij het collegebesluit is opgenomen. De zienswijzen hebben niet geleid tot inhoudelijke wijzigingen van het omgevingsprogramma. Wel is naar aanleiding van de procedure verduidelijkt dat de opgenomen kaarten en figuren in het ontwikkelperspectief en het gebiedsprogramma indicatief van aard zijn en geen juridisch-planologische werking hebben. De weergegeven erven, eigendomsgrenzen, bebouwing, gebruikssituatie en omvang kunnen afwijken van de feitelijke situatie.

Het college van burgemeester en wethouders heeft het omgevingsprogramma Uitleggebied Zuid op 26 mei 2026 definitief vastgesteld. Met deze vaststelling ligt het bestuurlijke kader vast voor de verdere uitwerking van de gebiedsontwikkeling en de voorbereiding van de benodigde wijzigingen van het omgevingsplan.

Na vaststelling wordt het besluit tot vaststelling van het programma gepubliceerd op de Landelijke voorziening bekendmaken en beschikbaar stellen (LVBB) en vermeld in het gemeentelijke bekendmakingskanaal. De Landelijke voorziening bekendmaken en beschikbaar stellen (LVBB) is onder de Omgevingswet de centrale landelijke voorziening voor de publicatie van omgevingsdocumenten. Daarnaast worden betrokken partijen, grondeigenaren en bewoners actief geïnformeerd. Hierbij wordt gebruikgemaakt van meerdere communicatiekanalen, zoals:

• de gemeentelijke website;

• nieuwsbrieven;

• informatiebijeenkomsten;

• een bewonersbrief aan de direct omwonenden.