Jaarplan Uitvoering en Handhaving (U&H) 2026 gemeente Tholen

Gemeenten en provincie zijn vanuit de Omgevingswet (Ow) verplicht om jaarlijks een Uitvoeringsprogramma Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving vast te stellen. Zij stellen ook vast of de autonome taken (zoals APV) opgenomen zijn in het programma.

Dit is het Jaarplan VTH 2026 van de gemeente Tholen. Alle bevoegde gezagen in Zeeland hanteren dezelfde opbouw van dit uitvoeringsprogramma (en het bijbehorende jaarverslag). Dit vloeit voort uit het gezamenlijke VTH-beleid dat gericht is op een eenduidige en voor burgers en bedrijven herkenbare uitvoering van VTH-taken. Deze eenduidigheid maakt onderlinge afstemming en samenwerking makkelijker en draagt bij aan een integrale aanpak.

Het VTH-uitvoeringsprogramma is wat de gemeente Tholen allemaal gaat doen op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving om bij te dragen aan doelen in de fysieke leefomgeving. Het programma volgt na de evaluatie en de bepaling van de prioriteiten. In de toekomst zullen ook de relevante taken van vergunningverlening worden opgenomen in het Jaarplan VTH. Hiervoor volgen we de ontwikkelingen binnen het gezamenlijke VTH beleid Zeeland. Omdat 2026 (net zoals 2025) nog een pilotjaar is, is waar mogelijk bij een aantal genoemde prioriteiten wel ingegaan op het onderdeel vergunningverlening.

De prioriteiten worden gekoppeld aan een strategie, zoals bedoeld in de VTH strategie. In het jaarprogramma komen de WAT en HOE (zie VTH strategie) vraag bij elkaar en worden operationeel gemaakt. Dit uitvoeringsprogramma vormt de onderlegger voor de begroting. Het programma is ook te zien als een gedetailleerde uitwerking van de begroting op het gebied van VTH.

Op basis van dit Jaarplan VTH 2026 worden ook afspraken met de RUD Zeeland, de GGD (In de Ow speelt het thema gezondheid een belangrijkere rol dan in voorgaande programma’s onder de Wabo) en de Veiligheidsregio Zeeland gemaakt, op basis waarvan deze een eigen werkplan maken.

In artikel 1.2 Omgevingswet worden de “thema’s” van de fysieke leefomgeving (van een gemeente, provincie, waterschap etc.) genoemd. De “thema’s” die de wet noemt zijn:

Het uitvoeringsprogramma is in het verlengde van deze bestanddelen opgebouwd. En leefbaarheid is daaraan toegevoegd (APV o.a.). In hoofdstuk 2 worden alle kaders op een rij gezet. Het gaat om wettelijke kaders, Zeeuwse afspraken en lokale keuzes. Vervolgens worden de verschillende inhoudelijke thema’s behandeld.

Voor elk thema geven we aan wat het beoogde effect, ofwel doel is, voor het thema als geheel en wat de regionale en lokale prioriteiten binnen het betreffende thema zijn. Vervolgens geven we aan welke acties op het gebied van preventie, vergunningverlening, toezicht en handhaving ingezet worden, en welke middelen daarvoor beschikbaar zijn. Voor elk thema nemen we de wettelijk verplichte reflectie (en conclusie) op ten aanzien van de vraag of de ter beschikbaar gestelde middelen voldoende zijn om de vereiste activiteiten uit te voeren. In hoofdstuk 9 is onze inzet voor de verschillende samenwerkingsthema’s opgenomen. Hoofdstuk 10 beschrijft relevante ontwikkelingen en risico’s die wij zien voor een succesvolle uitvoering van dit uitvoeringsprogramma en in hoofdstuk 11 presenteren wij een samenvattend overzicht van de inzet van uren en middelen voor alle thema’s.

2.1. Wettelijke verplichtingen/plaats in de big 8

Bevoegde gezagen zijn wettelijk verplicht jaarlijks het uitvoerings- en handhavingsbeleid uit te werken in een uitvoeringsprogramma, zie art. 13.8 Omgevingsbesluit. Het voorliggende document voorziet in deze wettelijke verplichting. Hierbij vindt afstemming plaats met partners die belast zijn met de strafrechtelijke handhaving en zorgen de bestuursorganen richting de uitvoeringsdiensten (RUD Zeeland, VRZ en GGD) voor een uniform uitvoeringsprogramma. Het bestuursorgaan moet de voor het bereiken van doelen benodigde financiële en personele middelen in de begroting waarborgen, zie artikel 13.10 alsmede het bereiken van de doelen en de uitvoering van het uitvoeringsprogramma monitoren (artikel 13.11). Jaarlijks wordt de uitvoering en het doelbereik geëvalueerd.

Deze evaluatie leggen wij vast in het jaarverslag VTH, dat net als dit Jaarplan VTH door het college van Burgemeester en Wethouders wordt vastgesteld.

Het VTH-uitvoeringsprogramma vult in de big 8 (zie figuur 1) de stap in van ‘(strategische) plannen op het gebied van VTH. Erna volgt de opdrachtverlening ten behoeve van de feitelijke uitvoering.

Figuur 1: Big 8, ofwel de beleids- en uitvoeringscyclus

2.2. Zeeuwse afspraken VTH-beleid

In het gezamenlijke VTH-beleid (Nota VTH Beleid Zeeland 2024 Omgevingswet, vastgesteld op 19 december 2023 door College van B&W van de gemeente Tholen) hebben de Zeeuwse VTH-partners afspraken gemaakt over de wijze waarop VTH-taken worden uitgevoerd. Het college heeft op 16 december 2025 het Uitvoerings- en Handhavingsbeleid Zeeland 2025-2028 (U&H) vastgesteld. Dit beleid volgt eerdere versies VTH-beleid Zeeland (2012-2024) op. De gezamenlijke bestuurlijke uitgangspunten zijn:

1. Integraal werken

We werken als 1- loket (met behulp van casemanagement) en zorgen voor een integrale beoordeling van vergunningaanvragen en meldingen. Dit doen we door werken volgens de volgende doelstellingen:

• •

  (Integraal) Beschermen en benutten fysieke leefomgeving;

• •

  Verbeteren van de (integrale) dienstverlening;

• •

  Korte doorlooptijden van besluitvormingsprocessen;

• •

  Goede en tijdige participatie van burgers en bedrijven bij besluitvorming;

• •

  Transparantie en inzicht in procedures en processen;

• •

  Integrale en samenhangende besluiten.

2. Risicogericht werken

We richten ons op de grootste risico’s (op basis van een periodieke probleem- en risicoanalyse) en zorgen dat deze bedrijven en burgers de regels naleven. Bij onze prioriteitstelling wegen we de mate van het risico en het naleefgedrag mee. Met tijdige en goede voorlichting en communicatie proberen we overtredingen te voorkomen en risico’s beheersbaar te houden.

3. Voorkomen van ondermijning

We willen niet dat burgers of bedrijven een vergunning of toestemming gebruiken om activiteiten uit te voeren met geld dat verdiend is via misdrijven. Ook willen we niet dat burgers of bedrijven een vergunning (mede) gebruiken voor het plegen van misdrijven. We toetsen daarom de integriteit van aanvragers. Als hier onaanvaardbare risico’s uit komen maken we gebruik van bevoegdheden die we hebben in de Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (Wet Bibob). We kunnen gerichte aanvullende voorschriften in de vergunning zetten. Ook kunnen we een vergunning weigeren of intrekken. Natuurlijk doen we dat pas na een zorgvuldige en soms gezamenlijke afweging.

We zetten de instrumenten van preventie, toezicht en sanctie actief in om ondermijnende activiteiten te voorkomen of stoppen. Activiteiten die vallen onder ondermijnen gedogen we niet.

We gaan ondermijning tegen door goed samen te werken bij de uitvoering van de VTH taken. Zoals met het Openbaar Ministerie, andere overheden en ketenpartners. We sturen op samenwerking en gezamenlijke prioriteiten en wisselen onderling informatie uit. We vinden het wenselijk een eenduidig Zeeuws Bibob beleid te hanteren.

4. Betrouwbaar: doen wat we moeten doen

We zijn betrouwbaar voor onze burgers, partners en het bedrijfsleven. Dat doen we bijvoorbeeld door het standaardiseren van werk , toepassen van standaard vergunningsvoorschriften en dezelfde strategie. Dit zorgt voor rechtsgelijkheid.

5. Transparant

We voeren de VTH-taken transparant uit. Dit is een algemeen beginsel van behoorlijk bestuur, maar staat ook in sommige wetten. Denk aan het publiceren van vergunningen (EU verplichting) en meldingen en aan het openbaar maken van namen van risicovollere bedrijven die herhaaldelijk de regels overtreden. We zorgen dat procedures reproduceerbaar zijn, dat betekent dat het procesverloop en de beslissingen in het dossier staan.

6. Professioneel: kwaliteit, kennis en kunde

De uitvoering van taken voldoet minimaal aan de (landelijk) gestelde proces- en kwaliteitscriteria (zie: https://iplo.nl/regelgeving/instrumenten/vergunningverlening-toezicht-handhaving/kwaliteitscriteria-vergunningverlening-toezicht/).

Bij elk thema reflecteren we op de mate waarin we voldoen aan de kwaliteitscriteria en we lichten we toe hoe we ons daarin verder ontwikkelen. We werken conform de Landelijke Handhavingsstrategie Omgevingsrecht (LHSO, zie bijlage B), zoals vastgelegd in de Zeeuwse Sanctiestrategie. De LHSO is van toepassing na 1 januari 2024 door de gemeente Tholen vastgesteld op 19 december 2023.

7. Verantwoordelijkheid waar deze hoort

We nemen onze verantwoordelijkheid en werken binnen de kaders van geldende wet- en regelgeving. We gaan uit van de beginselplicht tot handhaving. Dit geldt ook voor de eigen vergunde werkzaamheden en die van medeoverheden.

We benaderen bedrijven, instellingen, particulieren en overheden vanuit het principe dat iedere partij eigen verantwoordelijkheid heeft. Daarom verwachten we ook dat bedrijven, instellingen, particulieren en overheden hun eigen verantwoordelijkheid voor de naleving van regels oppakken, onder andere door:

• •

  goede en volledige informatie aan te leveren bij vergunningaanvragen en meldingen;

• •

  zelf te zorgen voor actieve en betrouwbare informatie over risicovolle activiteiten, door ongewone voorvallen tijdig te melden.

De uitwerking van deze uitgangspunten in onze vergunningen-, toezicht, sanctie- en gedoogstrategie is te vinden in deel B van het gezamenlijke U&H beleid Zeeland 2025-2028.

2.3. Zeeuwse prioriteiten

Op basis van een gezamenlijke probleem- en risicoanalyse zijn de Zeeuwse VTH-prioriteiten bepaald.

De probleem- en risicoanalyse is gebaseerd op de volgende criteria:

• •

  De maatschappelijke betekenis van wat er kan gebeuren als bepaalde regels niet kunnen worden nageleefd;

• •

  Het naleefgedrag ofwel de kans dat er overtredingen plaatsvinden.

Uit de eerste probleem- en risicoanalyse zijn de volgende prioriteiten naar voren gekomen:

Figuur 2: Schematische weergave Zeeuwse VTH-prioriteiten

In dit uitvoeringsprogramma presenteren wij onze VTH-inzet voor deze Zeeuwse prioriteiten, waarbij het kan voorkomen dat een specifieke Zeeuwse prioriteit lokaal minder relevant is dan elders. De komende jaren zal de gezamenlijke probleem- en risicoanalyse doorontwikkeld worden.

Het college heeft op 16 december 2025 het Uitvoerings- en Handhavingsbeleid Zeeland 2025-2028 vastgesteld. Dit beleid volgt eerdere versies VTH-beleid Zeeland (2012-2024) op. We noemen het nu U&H omdat dit een term is die in de Omgevingswet wordt gehanteerd. Het beleid schetst de kaders voor uitvoering en handhaving in de fysieke leefomgeving voor de Zeeuwse overheden: milieu, water, bodem, natuur, ruimtelijke ordening, erfgoed en bouwen.

Nieuw is een integrale probleem- en risicoanalyse voor Zeeland, de invoering van het instrument bestuurlijke boete en een uitwerking van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen voor Zeeuwse gemeenten. In het U&H-beleid is in deel C een probleemanalyse opgenomen voor de beleidsperiode 2025-2028 op basis van analyses van alle individuele partners. Hier is een top 6 uit gedestilleerd van onderwerpen voor samenwerking binnen Zeeland voor de komende vier jaar. In het BOOR is besloten de top 6 als volgt te prioriteren:

• 1.

  U1 en H1 (Integraal beleid)

• 2.

  U2 en H2 (Vergunningen actueel)

• 3.

  U5 en H5 (Toezicht en ondermijning)

• 4.

  U3 en H3 (Waterkwaliteit)

• 5.

  U6 en H6 (Brandgevaar / calamiteiten)

• 6.

  U4 en H4 (Biodiversiteit en stikstof)

Deze prioriteiten worden in werkgroepen onder het Regieteam verder uitgewerkt de komende jaren. Na uitwerking en vaststelling hiervan in het BOOR en het AOOR zullen deze ook worden verwerkt in het jaarplan U&H en het daarmee samenhangende jaarverslag U&H.

De strategie is tot stand gekomen door samenwerking tussen verschillende Zeeuwse overheden, waaronder gemeenten, Provincie Zeeland, Waterschap Scheldestromen, en andere relevante organisaties zoals de omgevingsdiensten, GGD en Veiligheidsregio Zeeland. Het beleid is eind 2025 vastgesteld door al deze partijen.

2.4. Thoolse prioriteiten (Lokale prioriteiten)

In aanvulling op de regionale prioriteiten hebben we op basis van lokale doelen en omstandigheden aanvullende prioriteiten gesteld. Deze Thoolse prioriteiten zijn hieronder weergegeven:

2.5. Risicogericht werken

De frequentie en diepgang waarmee we onze vergunningverlenings-, toezichts- en handhavingstaken uitvoeren, bepalen we aan de hand van een risicoanalyse. Wij richten ons op de grootste risico’s (wij kunnen immers niet alles toetsen en controleren). Met tijdige en goede voorlichting en communicatie proberen wij overtredingen en risico’s te voorkomen.

2.6. Organisatie van VTH-taken

In 2021 is het nieuwe VTH-beleid (vanaf 2025 U&H-beleid) in werking getreden, dit beleid is in samenwerking met de Zeeuwse bevoegde gezagen en partners ontwikkeld. Concreet betekent dit voor de handhavers een gewijzigde aanpak door bijvoorbeeld toepassing van de sanctiematrix uit de Landelijke Handhaving Strategie (LHS). Gemeenten en provincies zijn samen verantwoordelijk voor de kwaliteit van de vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH)-taken. De vastgelegde VTH-kwaliteitscriteria 3.0 vormen de basis voor de minimale kwaliteit van de uitvoering. In bijlage C is een overzicht gegeven van alle interne en externe overlegstructuren.

Scheiding vergunningverlening en handhaving

Een scheiding tussen vergunningverlening en toezicht & handhaving is wettelijk verplicht voor milieu (en dit is dan ook zo georganiseerd). Voor andere thema’s is deze verplichting er niet, maar is dit wel zo georganiseerd omdat het bijdraagt aan objectiviteit en kwaliteit.

Bereikbaarheid buiten kantooruren

Binnen en buiten kantooruren moet de gemeente bereikbaar zijn voor meldingen en behandeling van incidenten en acute klachten voor APV-, bouw- en milieuzaken. Dit gaat via een piketdienst. RUD Zeeland heeft een eigen milieupiketdienst voor bedrijven die onder RUD Zeeland vallen. Gemeente Tholen heeft een piketdienst voor de openbare ruimte, deze piket dienst wordt ingevuld door medewerkers van het team Gemeentebedrijf. Milieuklachten komen buiten kantooruren via het provinciale Milieumeldpunt van de RUD Zeeland naar de gemeente. In geval van spoed, komt de melding telefonisch van het milieumeldpunt naar de piketdienst van het team Gemeentebedrijf. In alle andere gevallen wordt de melding digitaal doorgestuurd naar het cluster Vergunningen en Handhaving van het team Ruimte en de eerst volgende werkdag opgepakt.

Roulatiesysteem milieutoezichthouders

De periodieke milieucontroles worden uitgevoerd door een milieutoezichthouder. De functie van milieutoezichthouder is vacant en er wordt ingehuurd op deze functie. Hierdoor is er regelmatig een wisseling van toezichtshouders en komt het niet voor dat een toezichthouder een band opbouwt met een bedrijf. Controle bevindingen worden in Rx.Mission, het registratiesysteem voor vergunningverlening, toezicht en handhaving, geregistreerd. Rx.Mission geeft op adres niveau de actuele stand van zaken, geeft inzicht en maakt gericht handelen mogelijk.

Vormen van toezicht (zie ook VTH strategie)

Bij preventieve en repressieve controles zetten we verschillende toezichtinstrumenten of combinaties van instrumenten in. We onderscheiden de volgende vormen van toezicht:

• •

  Aangekondigd of onaangekondigd;

• •

  Steekproeven;

• •

  Fysiek toezicht, zichtbare aanwezigheid;

• •

  Administratief toezicht;

• •

  Aspectcontrole;

• •

  Systeemtoezicht (bijvoorbeeld het veiligheidssysteem bij BRZO-bedrijven);

• •

  Concerntoezicht (bijvoorbeeld op het compliance-systeem, werken volgens verschillende soorten regelgeving bij een concern met meerdere vestigingen).

In dit uitvoeringsprogramma geven we bij afzonderlijke thema’s aan welke toezichtsvorm(-en) ingezet worden. Als in dit uitvoeringsprogramma bij indicatoren gesproken wordt van ‘inspecties’ dan betreft het alle mogelijke vormen van toezicht.

De provinciale VTH-taken op het gebied van Bouwen zijn basistaak van de RUD 1 Zeeland maar worden in de praktijk in opdracht van de RUD Zeeland door de gemeenten uitgevoerd.

Met de inwerkingtreding van de Wkb op 1 januari 2024 zijn de rol en de taken van het bevoegd gezag veranderd. Voor nieuwe bouwwerken die onder gevolgklasse 1 (o.a. woningen, lage bedrijfsgebouwen en eenvoudige infrastructurele werken) vallen, is de preventieve toetsing aan de bouwtechnische voorschriften door het bevoegd gezag vervallen. Deze rol beperkt zich nu tot het toetsen van de bouwmelding en de gereedmelding. De volledigheidstoets van de bouwmelding wordt aan de hand van de indieningsvereisten uitgevoerd. Daarnaast gaat het bevoegd gezag na of de risico’s voldoende zijn geborgd. Bij de gereedmelding kijkt het bevoegd gezag of voldaan is aan de regels die aan de gereedmelding en de daarbij te verstrekken gegevens en bescheiden zijn gesteld. De markt is primair verantwoordelijk voor de (technische)bouwkwaliteit, het uitgangspunt is dat afwijkingen door marktpartijen worden opgelost. Het bevoegd gezag heeft slechts een vangnetfunctie om excessen af te vangen. De focus verschuift hierdoor van het bouwtoezicht naar handhaving. Het toezicht op bouwveiligheid wordt wel door de gemeente uitgevoerd. Voor bouwwerken die vallen onder verbouw, gevolgklasse 2 (o.a. onderwijsgebouwen en woongebouwen tot 70 meter hoogte) of gevolgklasse 3 (o.a. ziekenhuizen en gebouwen hoger dan 70 meter) blijven de taken vooralsnog ongewijzigd. Ongeacht de inwerkingtreding van de Wkb blijft het college wel het bevoegd gezag voor toezicht en handhaving.

De prioriteiten zoals hieronder geschetst zijn gesteld conform de primaire aandachtspunten bij toe

zicht op verbouw en de gevolgklassen 2 en 3.

Het hoofddoel cq. beoogde effect op het gebied van bouwen is een schone, veilige, gezonde en mooie leefomgeving voor iedereen. Daarom willen we dat de bouw-, sloop- en bestemmingsplanregels worden nageleefd. We willen geen incidenten of ongelukken en we willen hinder voorkomen en beperken.

In de volgende paragrafen is voor zowel de regionale prioriteiten (3.1 t/m 3.6) als de lokale prioriteiten (3.7 t/m 3.9) uitgewerkt wat het beoogde maatschappelijk effect is en hoe VTH ingezet wordt om dat effect te realiseren.

Een overzicht van de beschikbare en benodigde uren en middelen per prioriteit is opgenomen in paragraaf 3.10.

3.1. Bouwtoezicht (incl. monumenten en asbest)

Beoogd maatschappelijk effect (subdoel)

In de volgende tabel is het beoogde maatschappelijke effect verwoord en voorzien van een indicator (met streefwaarde) om dit te kunnen monitoren.

Hoe is het nu?

Met de uitvoering van bouwtoezicht streven we ernaar dat er volgens de geldende wet- en regelgeving wordt gebouwd. De praktijk leert dat het grootste deel van de bouwbedrijven en particulieren zich houden aan de bouw-, sloop- en omgevingsplanregels. Om te zorgen dat dit minimaal zo blijft, voeren we bouwcontroles uit en pakken we excessen aan.

Wat gaan we doen om het doel te bereiken?

Nieuw- en verbouw

Door de vereniging Bouw- en Woningtoezicht Nederland (VBWTN) is een toezichtmatrix opgesteld, waarin per categorie bouwwerk 28 controlemomenten zijn opgesomd (zie bijlage D). De categorieën zijn op basis van 4 (basis) gebruiksfuncties ingedeeld en op basis van bouwsom onderverdeeld. De gebruiksfuncties zijn ingedeeld in: Wonen, Publiek, Bedrijf en Overige en de onderverdeling is de (ambtelijk) vastgestelde bouwsom van: kleiner dan € 100.000, €100.000 tot € 1.000.000 en groter dan € 1.000.000. Aan elk van de genoemde taken kan een diepgang van controle worden gekoppeld. Het spreekt voor zich dat hoe diepgaander de controle des te meer tijd benodigd is. Deze methodiek is op de te verwachten werkvoorraad over 2026 (gemiddeld 300 omgevingsvergunningen / jaar) toegepast en resulteert voor de gemeente Tholen in 3100 benodigde uren voor bouw- en woningtoezicht.

Het is daarom net als in voorgaande jaren niet realistisch om de controles uit te voeren volgens het door VBWTN voorgestelde basisniveau (toezichtmatrix). Voor het bouwtoezicht wordt gemotiveerd afgeweken van het landelijk toezichtprotocol. In bijlage D zijn de landelijke indeling bouwprojecten en het door de gemeente Tholen gehanteerde Protocol bouwtoezicht en de bijbehorende toezichtmatrix opgenomen.

De bouwcontroles worden onderverdeeld in 3 momenten:

• 1.

  Aanloop werkzaamheden

De aanloopwerkzaamheden zijn opgedeeld in enkele controlemomenten: Bij seriebouw en grote projecten, met een hoge bouwsom, vindt vooraf een heibespreking plaats in aanwezigheid van een Bouwtoezichthouder. Tevens worden de bouwplaatsinrichting en aanverwante zaken vooraf besproken om met name hinder voor omwonenden en gebruikers van omliggende bebouwing zoveel mogelijk te beperken. Bij kleinere bouwprojecten wordt een advies voor de peilhoogte vooraf aan de betrokken aannemer toegezonden. Tijdens de bouw worden het funderingstype (paal of op staal) en de wapening funderingsbalk (constructieve sterkte) door de bouwtoezichthouder gecontroleerd.

• 2.

  Onder- en bovenbouw

Uit oogpunt van de constructieve veiligheid bezien is het controleren van de wapening in de vloeren, wanden en kolommen en dakconstructies belangrijk. Bij elke melding van gereedliggen van de wapening wordt deze door een bouwtoezichthouder ter plaatse gecontroleerd. Tevens kan in deze fase ook het uiterlijk van het bouwwerk, maar ook al de zaken uit oogpunt van bruikbaarheid/gebruiksveiligheid zoals ventilatie, brandwerende constructies worden gecontroleerd. Het moment waarop de controle wordt uitgevoerd is sterk afhankelijk van het type bouwwerk, de uitvoerende aannemer en de beschikbare tijd. De nadruk ligt vooral op veiligheid.

• 3.

  Eindcontrole

Volgens het Besluit Bouwwerken Leefomgeving dient ieder bouwwerk waarvoor bouwvergunning is verleend gereed gemeld te worden. Tijdens de eindcontrole worden de zaken als brandveiligheid, vluchtmogelijkheden, brandveiligheidsinstallaties, ventilatie- en EP-gerelateerde onderdelen als ook nutsvoorzieningen en vloerafscheidingen gecontroleerd. Bij de eindcontrole van grote bouwprojecten wordt in veel gevallen samengewerkt met de brandweer en de RUD-Zeeland.

Illegale bouw

Inzet op illegale bouw volgt op meldingen/klachten (piepsysteem) en op zogenaamde bijvangst bij het uitvoeren van reguliere toezichts-en handhavingscontroles. Bij de constatering van illegale bouw

wordt deze getoetst aan de interventiematrix van de LHSO. Naar aanleiding van de uitkomst hiervan wordt er een bestuurlijk en/of strafrechtelijk handhavingstraject opgestart.

Bestaande bouw

Het handhaven van de kwaliteit van de bestaande bouw behoort bij de taken van bouw- en woningtoezicht. Handhaving vindt plaats wanneer zich een exces dreigt voor te doen waarbij de veiligheid van bewoner(s) of omstanders in het geding is. Dit komt sporadisch voor om dat het vaak niet direct zichtbaar is en we zijn aangewezen op meldingen/klachten uit de omgeving.

Preventie

Voorlichting wordt steeds belangrijker. Burgers en bedrijven worden voorgelicht over actuele onderwerpen zoals de omgevingswet, beschikbare subsidies bv. voor woningverbetering en stoken van houtkachels.

3.2. Bouwwerken, brandveilig gebruik

Beoogd maatschappelijk effect (subdoel)

Hoe is het nu?

In samenwerking met de VRZ zorgen wij ervoor dat gebouwen (brand)veilig worden ontworpen, gebouwd en gebruikt. Er wordt voor de vergunningverlening advies opgevraagd bij de VRZ. De VRZ voert risico gestuurd controles uit conform de meerjarenplanning gemeente Tholen.

Wat gaan we doen om het doel te bereiken?

Risico gestuurd worden er door de VRZ brandveiligheidscontroles uitgevoerd. Indien er bij deze controles overtredingen/tekortkomingen worden geconstateerd, wordt er door de toezichthouder van de VRZ een rapportage opgesteld en wordt de overtreding geclassificeerd volgens de interventiematrix VTH en volgt een ambtelijke waarschuwing. Bij voortdurende overtredingen/tekortkomingen wordt de handhavingszaak juridisch overgedragen aan de gemeente.

3.3. Strijdig gebruik ruimtelijke ordening

Beoogd maatschappelijk effect (subdoel)

Hoe is het nu?

Gronden en gebouwen worden in overeenstemming met de planologische regels gebruikt. Bij constatering van strijdig gebruik wordt opgetreden.

Het in februari 2014 gestarte Project ‘Handhavend optreden tegen permanente bewoning van recreatieverblijven’ is in 2023 afgerond. Voortzetting van de controles na de projectperiode blijft gelet op het in de evaluatie gestelde essentieel om de resultaten van het project te consolideren. De projectmatige handhaving is ten einde gekomen, de handhaving an sich niet. Daarbij wordt opgemerkt dat een bestuurlijk vastgestelde specifieke handhavingsaanpak, bijvoorbeeld het uitvoeringsprogramma Handhavend optreden tegen permanente bewoning van recreatieverblijven voorgaat op het vastgestelde VTH - Beleid Zeeland 2021 (vanaf 2025 U&H-beleid Zeeland 2025-2028).

Wat gaan we doen om het doel te bereiken?

Inzet op strijdig gebruik volgt op meldingen/klachten (piepsysteem) en op zogenaamde bijvangst bij het uitvoeren van reguliere toezichts-en handhavingscontroles. Bij een constatering van strijdig gebruik wordt overeenkomstig de LHSO opgetreden.

In 2026 zal de aanpak van het illegaal (permanent) bewonen van de recreatieverblijven worden voortgezet. Er worden controles uitgevoerd om vast te stellen of de bewoning is gestopt. Indien de overtredingen voortduren worden deze getoetst aan de interventiematrix van de LHSO. Naar aanleiding van de uitkomst hiervan wordt er een bestuurlijk en/of strafrechtelijk handhavingstraject opgestart. Hiervoor wordt technische - en juridische capaciteit ingekocht.

3.4. Asbest

Beoogd maatschappelijk effect (subdoel)

Hoe is het nu?

Toezicht op de uitvoering van bedrijfsmatige asbestsaneringen wordt door de RUD uitgevoerd.

De particuliere meldingen worden door het cluster vergunningverlening opgepakt, de inwoners worden door de toezichthouders indien nodig geholpen bij het doen van een asbest melding (particulier). Indien het nodig wordt geacht wordt de locatie waar er asbest wordt verwijdert bezocht.

Wat gaan we doen om het doel te bereiken?

In het jaarplan 2026 van de RUD zijn voor de gemeente Tholen uren begroot voor het beoordelen en adviseren over asbestinventarisatierapporten en het uitvoeren van fysieke en administratieve controles op asbest. Daarnaast is voor eventuele asbest monstername een materieel budget begroot.

Bij particuliere meldingen verwijderen asbest, indien nodig bezoeken en controleren van de locatie door een toezichthouder of het verwijderen ook daadwerkelijk veilig gebeurt.

3.5. Huisvesting arbeidsmigranten en seizoenswerkers

Beoogd maatschappelijk effect (subdoel)

Hoe is het nu?

Bij klachten of meldingen vinden er controles plaats op het (illegaal) huisvesten van de arbeidsmigranten. Tevens wordt er gecontroleerd op strijdig gebruik en gebruik zonder een omgevingsvergunning voor kamergewijze verhuur van maximaal 4 personen.

Wat gaan we doen om het doel te bereiken?

In de kernen is vergunningvrij huisvesten van arbeidsmigranten alleen nog mogelijk als er sprake is van een huishouden. Tot en met 4 personen is kamergewijze verhuur aan arbeidsmigranten in de kernen mogelijk met een omgevingsvergunning. Deze wordt verleend als voldaan wordt aan bepaalde voorwaarden. De bestaande situaties/vergunningen blijven bestaan, als er sprake is van overgangsrecht. Naast de reguliere controles zullen er bij klachten of meldingen controles uitgevoerd worden bij (illegale) huisvestingen van arbeidsmigranten. Indien er tijdens de controles overtredingen worden geconstateerd worden deze getoetst aan de interventiematrix van de LHSO. Naar aanleiding van de uitkomst hiervan wordt er een bestuurlijk en/of strafrechtelijk handhavingstraject opgestart.

3.6. Erfgoed (Rijks- en gemeentelijk erfgoed)

Beoogd maatschappelijk effect (subdoel)

Hoe is het nu?

Bij klachten/meldingen en of verzoeken tot handhaving op het gebied van erfgoed vindt er adequaat toezicht en handhaving plaats. Geconstateerde overtredingen op het gebied van erfgoed hebben een hoge prioriteit in verband met de eventuele onomkeerbaarheid.

Wat gaan we doen om het doel te bereiken?

Het project voor het aanwijzen van gemeentelijke monumenten loopt door in 2026. Alle monumenteigenaren krijgen een abonnement aangeboden op de Monumentenwacht. Één keer per 3 jaar komen zij langs het object en inspecteren dit. Het rapport daarvan wordt naar de eigenaar en de gemeente gestuurd. Op deze wijze houden we zicht op de staat van onderhoud van de gemeentelijke monumenten.

Ook wordt er in 2026 voor een specifiek archeologisch Rijksmonument bekeken welke toezichtstrategie mogelijk en passend is. Dit in verband met het behoud van het archeologisch Rijksmonument.

Indien er tijdens de controles naar aanleiding van klachten/meldingen of verzoeken tot handhaving een overtreding wordt geconstateerd zal conform de LHSO worden opgetreden.

3.7. Verpaupering van woningen en gebouwen in kernen

Beoogd maatschappelijk effect (subdoel)

Hoe is het nu?

In de afgelopen jaren is er bij verschillende verpauperde panden handhavend opgetreden en zijn resultaten geboekt met een verbetering voor de leefomgeving. Bij klachten en meldingen met betrekking tot verpaupering wordt toezicht uitgeoefend en waar nodig handhavend opgetreden.

Wat gaan we doen om het doel te bereiken?

Bij ingediende klachten/meldingen of eigen constateringen de eigenaren aanmanen tot het opknappen van het pand gebruikmakend van de regels die zijn opgenomen in de Welstandsnota en de adviezen hierover van de gemeentelijke adviescommissie Omgevingskwaliteit. Pandeigenaren worden door ons gewezen op subsidie mogelijkheden om een verpauperd pand op te knappen. Indien een pandeigenaar niet overgaat tot herstel en er tijdens de controles overtredingen worden geconstateerd worden deze getoetst aan de interventiematrix van de LHSO. Naar aanleiding van de uitkomst hiervan wordt er een bestuurlijk en/of strafrechtelijk handhavingstraject opgestart.

3.8. Prioriteiten Wet Kwaliteitsborging

Beoogd maatschappelijk effect (subdoel)

Hoe is het nu?

Met de inwerkingtreding van de Wkb wordt geregeld dat de gemeente niet meer vooraf de bouwtechnische kwaliteit toetst van een bouwwerk. Dit is de rol van de private kwaliteitsborger. Ook is de kwaliteitsborger verantwoordelijk voor het toezicht tijdens de bouw.

Tijdens de bouwfase wordt er alleen in bepaalde situaties toezicht door de gemeente ingezet. Immers de kwaliteitsborger is verantwoordelijk voor het toezicht op de bouw. De kwaliteitsborger is zelf niet bevoegd om handhavend op te treden, de gemeente blijft het bevoegd gezag om gebruik te maken van haar handhavende instrumenten. Ook blijft de gemeente verantwoordelijk voor het toezicht en de handhaving op verbouwwerkzaamheden, bouw- en sloopveiligheid en bouwwerken met gevolgklasse 2 en 3.

Wat gaan we doen om het doel te bereiken?

In geval van strijdigheden tijdens de bouw, onvolledige dossiers bevoegd gezag zoals het ontbreken van de verklaring van de kwaliteitsborger of gegevens en bescheiden, maakt het college een afweging om op basis van de prioriteitenlijst (zoals opgenomen in bijlage H) handhavend op te treden zoals het opleggen van een bouwstop tijdens de bouw of om het gebruik van het bouwwerk wel of niet toe te staan. De WKB-prioriteitstelling, zoals weergegeven in bijlage H betreft een lokale afweging.

3.9. Klachten/meldingen en verzoeken tot handhaving bouwtoezicht ingeschaald in A3 t/m A4, B3 t/m B4, C1 t/m C4 en D1 t/m D4

Beoogd maatschappelijk effect (subdoel)

Hoe is het nu?

We reageren op klachten en/of meldingen die worden gedaan via de diverse hiervoor ten dienste staande kanalen (Zaaksysteem, telefoon, social media, e-mail). Naar de klager/melder vindt terugkoppeling plaats van hetgeen met de melding is gedaan. Bij meldingen waarbij eerst onderzoek nodig is kan de behandeltijd langer zijn. Alle formele verzoeken tot handhaving worden opgepakt en in behandeling genomen.

Wat gaan we doen om het doel te bereiken?

Via het Klantcontactcentrum (KCC), Zaaksysteem, social media en e-mail ontvangen we klachten en meldingen. Er wordt gekeken naar de aard van de klacht/melding of verzoek tot handhaving en of deze gegrond is. Afhankelijk van deze bevindingen wordt de betreffende zaak ingeschaald in de LHSO. Indien sprake is van een klacht/melding of verzoek tot handhaving welke binnen de kwadranten, A3 t/m A4, B3 t/m B4, C1 t/m C4 en D1 t/m D4 in de LHSO ingeschaald wordt, zal deze door handhaving verder opgepakt worden. Indien er tijdens de controles overtredingen worden geconstateerd worden deze getoetst aan de interventiematrix van de LHSO. Naar aanleiding van de uitkomst hiervan wordt er een bestuurlijk en/of strafrechtelijk handhavingstraject opgestart.

Indien er sprake is van een klacht/melding of verzoek tot handhaving welke niet binnen deze kwadranten ingeschaald kan worden, wordt deze niet direct opgepakt. Er wordt per geval een individuele belangenafweging gemaakt en er wordt bezien of er ondanks de prioritering in dat concrete geval toch handhavend moet worden opgetreden, zoals bijvoorbeeld het voortduren van overtreding(en) waarvoor eerder een interventie is toegepast. Bij de besluitvorming wordt extra aandacht besteed aan de wijze van communicatie.

3.10. Borgen van middelen en kwaliteit thema Bouwwerken en Bouwen

Personele en financiële middelen

(Toelichting bij deze tabel: in art 13.10 lid 1 van het Omgevingsbesluit staat dat de benodigde en beschikbare financiële en personele middelen inzichtelijk worden gemaakt)

In onderstaande tabel is de verdeling van de technische uren over de verschillende subdoelen weergegeven. De subdoelen 1, 4,6, 7 en 8 vallen onder de noemer bouw- en woningtoezicht. De uren voor de subdoelen 3 en 5 vallen onder handhaving. De uren die zijn opgegeven bij subdoel 9 betreffen de uren voor de behandeling van klachten/meldingen en verzoeken om handhaving. De uren brandveilig gebruik (subdoel 2) worden ingevuld door de VRZ.

Naast de technische uren zijn in de tabel apart de voor dit vakgebied beschikbare juridische uren weergegeven.

Van de voor dit vakgebied beschikbare technische capaciteit is 1 fte in eigen dienst. De overige benodigde uren worden ingehuurd.

Van de beschikbare juridische capaciteit is 0,84 fte in eigen dienst en de overige capaciteit wordt ingehuurd. Tevens is in 2025 € 85.000,- beschikbaar voor de inhuur van specialistische juridische capaciteit.

De beschikbare technische en juridische inzet is door inhuur in balans met de benodigde capaciteit. De op 1 januari 2024 in werking getreden Wkb zorgt vooralsnog niet voor een wijziging van de benodigde capaciteit.

Kwaliteitscriteria

De Zeeuwse gemeenten voldoen gezamenlijk aan de eisen van de VTH kwaliteitscriteria 3.0 – Deel B, dan wel kunnen via onderbouwde ‘explain’ aantonen dat de kwaliteit van uitvoering geborgd is. De naleving is het sterkst zichtbaar bij taken die in eigen beheer wordt uitgevoerd. Voor specialistische taken wordt kwaliteit vooral geborgd via uitbesteding aan onder meer RUD Zeeland en Erfgoed Zeeland.

De uitvoering van de VTH taken voor het onderdeel Infrastructuur liggen primair bij de Provincie Zeeland.

4.1. Wegen, spoorwegen

Zie jaarplan Provincie Zeeland.

4.2. Toepassen van grond, bagger en bouwstoffen in werken

Zie jaarplan Provincie Zeeland.

4.3. Borgen van middelen en kwaliteit thema Infrastructuur

Zie jaarplan Provincie Zeeland.

Het hoofddoel cq. beoogde effect op het gebied van Milieu is een schone, veilige, gezonde en mooie leefomgeving voor iedereen. Daarom willen we dat milieuregels worden nageleefd. We willen dat er geen incidenten of ongelukken zijn en dat er weinig tot geen hinder wordt beleefd.

Toezicht en handhaving op de milieubelastende activiteiten die onder het basistakenpakket vallen wordt uitgevoerd door de RUD Zeeland. De gemeente voert zelf nog toezicht en handhaving uit bij een aantal milieubelastende activiteiten (gemeentelijk takenpakket) waarbij programmatisch wordt gecontroleerd conform de in bijlage F opgenomen controlefreqeuntie. Deze is opgesteld naar aanleiding van een eerder uitgevoerde risicoanalyse.

In de volgende paragrafen is voor de regionale en lokale prioriteiten uitgewerkt wat het beoogde maatschappelijk effect is en hoe VTH ingezet wordt om dat effect te realiseren.

5.1. Zwaardere bedrijven (SEVESO) en MBA’s genoemd in hoofdstuk 3 Besluit Activiteiten Leefomgeving (BAL))

De uitvoering van de VTH taken voor deze regionale prioriteit ligt primair bij de RUD Zeeland. Zie hiervoor het jaarplan 2026 RUD Zeeland (bijlage J).

5.2. Afval (bedrijfsmatig)

Afval bedrijfsmatig (Zwaardere bedrijven en MBA's benoemd in hoofdstuk 3 BAL

Controle op afval afkomstig van zwaardere bedrijven en MBA's benoemd in hoofdstuk 3 BAL ligt primair bij de RUD Zeeland. Zie hiervoor het jaarplan 2026 RUD Zeeland.

Afval bedrijfsmatig lokale uitvoering Gemeente Tholen

Beoogd maatschappelijk effect (subdoel)

Hoe is het nu?

De lokale uitvoering van de VTH taken voor deze regionale prioriteit ligt voor een deel bij de gemeente Tholen. Het inzien en beoordelen van afvalstromen is een vast onderdeel van de milieucontroles. Op het moment van vaststellen van het jaarverslag VTH 2025 is er in geen van de gevallen voldaan aan de voorschriften voor de inzameling en afvoer van bedrijfsmatige afvalstoffen. Een aantal gevallen en ingezette toezichttrajecten loopt door in 2026. Om die reden is het niet noodzakelijk om deze prioriteit bij te stellen. Wel zal er extra aandacht worden besteed aan de monitoring van deze prioriteit, zodat het naleefgedrag goed kan worden bezien en waar nodig kan worden bijgesteld qua capaciteit of activiteiten.

Wat gaan we doen om het doel te bereiken?

Indien er tijdens de milieucontroles of naar aanleiding van klachten/meldingen of verzoeken tot handhaving een overtreding wordt geconstateerd wordt deze getoetst aan de interventiematrix van de LHSO. Naar aanleiding van de uitkomst hiervan wordt er een bestuurlijk en/of strafrechtelijk handhavingstraject opgestart.

5.3. Energie en duurzaamheid

De uitvoering van de VTH taken voor deze regionale prioriteit ligt primair bij de RUD Zeeland. Zie jaarplan 2026 RUD.

5.4. Vuurwerkinrichtingen

De uitvoering van de VTH taken voor deze regionale prioriteit ligt primair bij de RUD Zeeland. Zie jaarplan 2026 RUD Zeeland.

5.5. Mba bodem (saneringen, opslag van grond, bagger)

Beoogd maatschappelijk effect (subdoel)

Hoe is het nu?

Het bodemtoezicht vindt voor het overgrote deel vraag gestuurd plaats naar aanleiding van meldingen, klachten of eigen constateringen. De RUD Zeeland voert het basistakenpakket uit op het gebied van bodem. De bodemtaken met betrekking tot Vergunningverlening (bodemtoets) en Advisering liggen bij taakveld bodem van het team Ruimte van de gemeente.

Wat gaan we doen om het doel te bereiken?

Indien er tijdens de controles of naar aanleiding van klachten/meldingen of verzoeken tot handhaving een overtreding wordt geconstateerd wordt deze getoetst aan de interventiematrix van de LHSO. Naar aanleiding van de uitkomst hiervan wordt er een bestuurlijk en/of strafrechtelijk handhavingstraject opgestart.

5.6. Milieuklachten/meldingen en verzoeken tot handhaving ingeschaald in A3 t/m A4, B3 t/m B4, C1 t/m C4 en D1 t/m D4

Beoogd maatschappelijk effect (subdoel)

Hoe is het nu?

We reageren op klachten en/of meldingen die worden gedaan via de diverse hiervoor ten dienste staande kanalen (Zaaksysteem, telefoon, social media, e-mail). Naar de klager/melder vindt terugkoppeling plaats van hetgeen met de melding is gedaan. Bij meldingen waarbij eerst onderzoek nodig is kan de behandeltijd langer zijn. Alle formele verzoeken tot handhaving worden opgepakt en in behandeling genomen.

Wat gaan we doen om het doel te bereiken?

Via het Klantcontactcentrum (KCC), Zaaksysteem, social media en e-mail ontvangen we klachten en meldingen. Er wordt gekeken naar de aard van de klacht/melding of verzoek tot handhaving en of deze gegrond is. Afhankelijk van deze bevindingen wordt de betreffende zaak ingeschaald in de LHSO. Indien sprake is van een klacht/melding of verzoek tot handhaving welke binnen de kwadranten, A3 t/m A4, B3 t/m B4, C1 t/m C4 en D1 t/m D4 in de LHSO ingeschaald wordt, zal deze door handhaving verder opgepakt worden. Indien er tijdens de controles overtredingen worden geconstateerd worden deze getoetst aan de interventiematrix van de LHSO. Naar aanleiding van de uitkomst hiervan wordt er een bestuurlijk en/of strafrechtelijk handhavingstraject opgestart.

Indien er sprake is van een klacht/melding of verzoek tot handhaving welke niet binnen deze kwadranten ingeschaald kan worden, wordt deze niet direct opgepakt. Er wordt per geval een individuele belangenafweging gemaakt en er wordt bezien of er ondanks de prioritering in dat concrete geval toch handhavend moet worden opgetreden, zoals bijvoorbeeld het voortduren van overtreding(en) waarvoor eerder een interventie is toegepast. Bij de besluitvorming wordt extra aandacht besteed aan de wijze van communicatie.

5.7. Borgen van middelen en kwaliteit thema Milieu

De op de prioriteiten benodigde technische en juridische capaciteit is beschikbaar.

De opgegeven technische capaciteit is exclusief de beschikbare en benodigde capaciteit voor de uitvoering van de programmatische controles van milieubelastende activiteiten bij bedrijven die vallen onder het gemeentelijke takenpakket. Na de laatste wijziging van het basistakenpakket moet nog de daadwerkelijke overdracht plaatsvinden van dossiers naar de RUD zeeland. Dit heeft direct invloed op de benodigde en beschikbare capaciteit. De verwachting is dat het effect van deze wijziging van het basistakenpakket in de loop van 2025 inzichtelijk wordt.

Kwaliteitscriteria

De Zeeuwse gemeenten voldoen gezamenlijk aan de eisen van de VTH kwaliteitscriteria 3.0 – Deel B, dan wel kunnen via onderbouwde ‘explain’ aantonen dat de kwaliteit van uitvoering geborgd is. De naleving is het sterkst zichtbaar bij taken die in eigen beheer wordt uitgevoerd. Voor specialistische taken wordt kwaliteit vooral geborgd via uitbesteding aan onder meer RUD Zeeland en Erfgoed Zeeland.

De uitvoering van de VTH taken voor het onderdeel Water ligt primair bij het Waterschap Scheldestromen. Zoals in de inleiding is vermeld maakt het Waterschap Scheldestromen een eigen jaarplan. Om die reden is per prioriteit aangegeven dat hiervoor het jaarplan van het Waterschap Scheldestromen zal moeten worden geraadpleegd.

6.1. Waterkwaliteit

Zie jaarplan Waterschap Scheldestromen

6.2. Waterkwantiteit

Zie jaarplan Waterschap Scheldestromen

6.3. Grondwateronttrekking

Zie jaarplan Waterschap Scheldestromen

6.4. Verwijdering van grondwater en water van grondwatersaneringen

Zie jaarplan Waterschap Scheldestromen

6.5. Borgen van middelen en kwaliteit thema Water

Zie jaarplan Waterschap Scheldestromen

De uitvoering van de VTH taken voor het onderdeel Groen ligt primair bij RUD Zeeland, Staatsbosbeheer, Zeeuwslandschap, etc.. Zoals in de inleiding is vermeld maakt elke organisatie een eigen Jaarplan. Om die reden is per prioriteit aangegeven dat hiervoor het jaarplan van het betreffende bevoegd gezag zal moeten worden geraadpleegd.

7.1. Hinderlijk verblijf in natuurgebieden en zeeweringen

Zie jaarplan organisaties.

7.2. Natuurbrandrisico

Zie jaarplan organisaties.

7.3. Gebiedsbescherming en behoud natuurwaarden

Zie jaarplan organisaties.

7.4. Soortenbescherming

Zie jaarplan organisaties.

7.5. Kappen van bomen en houtopstanden

Zie jaarplan organisaties.

7.6. Borgen van middelen en kwaliteit thema Natuur

Zie jaarplan organisaties.

Het hoofddoel cq. beoogde effect op het gebied van leefbaarheid volgt uit het Jaarplan Integrale Veiligheid 2024/2025 (bijlage I). Het Jaarplan Integrale Veiligheid 2026 wordt op een later moment in 2026 vastgesteld. Voor nu wordt daarom nog verwezen naar het Jaarplan Integrale Veligheid 2024. Hierin is opgenomen dat we als Tholen investeren in de veiligheid van onze inwoners, zodat inwoners zich veilig voelen in de eigen leefomgeving. Soms nemen we hierin de leiding en soms ondersteunen we. In onze aanpak staat preventie voorop, waarbij we doorpakken daar waar het nodig is. Samen met de inwoners en andere partners streven we naar een veilige en prettige samenleving waarin inwoners weerbaar zijn, zich beschermd weten en zich veilig voelen, waarin overlast en criminaliteit zo veel als mogelijk voorkomen worden, waarin aanwezige overlast en criminaliteit stevig aangepakt worden.

De gemeente Tholen maakt onderdeel uit van district de Markiezaten waar we nauw mee samenwerken. In het Integraal Veiligheidsplan is de strategie bepaald voor de periode 2023 tot 2026. Daarin is niet alleen aandacht voor de gezamenlijke strategische agenda maar ook voor lokale accenten. Voor de gemeente Tholen zijn deze als volgt:

• 1.

  Zichtbaarheid en bereikbaarheid in de wijk;

• 2.

  Zichtbaarheid en bereikbaarheid in ons uitgestrekte buitengebied;

• 3.

  Ondermijning: overlast en criminaliteit binnen o.a. recreatieparken en jachthavens;

• 4.

  Zorgmijders en personen met onbegrepen gedrag;

• 5.

  Jeugd (overlast);

• 6.

  Integraal optreden en acties: integrale handhavingsacties, bedrijfscontroles, acties met buurtpreventie;

• 7.

  Verkeersoverlast;

• 8.

  Bestrijding van drugsoverlast, zowel handel en gebruik;

• 9.

  Aandacht voor cybercriminaliteit als cybergemeente binnen district de Markiezaten.

• 10.

  De burgemeester is cyberburgemeester en cybercriminaliteit is opgenomen in het Beleidsprogramma van de raad.

In de volgende paragrafen is voor de regionale en lokale prioriteiten uitgewerkt wat het beoogde maatschappelijk effect is en hoe VTH ingezet wordt om dat effect te realiseren.

8.1. Evenementen

Beoogd maatschappelijk effect (subdoel)

Hoe is het nu?

Binnen de gemeente Tholen wordt voor evenementen de onderstaande indeling gehanteerd.

• 1.

  Melding klein evenement (indien er wordt voldaan aan de voorwaarden zoals gesteld in artikel 2.25 lid 2 van de Algemene plaatselijke verordening).

• 2.

  Klein evenement (klasse A: beperkte risico’s voor omgeving).

• 3.

  Middelgroot evenement (klasse B: aandacht evenement).

• 4.

  Groot evenement (klasse C: risicovol evenement).

Voor het afhandelen van evenementenaanvragen vindt er vooraf afstemming plaats met de verschillende hulpdiensten, zodat er bij mogelijke incidenten capaciteit van hen beschikbaar is. Tevens geven zij vanuit hun expertise adviezen welke als voorwaarden verbonden worden aan de evenementenvergunningen. Er worden ook adviezen ingewonnen binnen de eigen organisatie. Dit alles om risico’s tijdens het evenement zoveel als mogelijk te beperken. Om deze werkwijze te realiseren wordt er een indieningstermijn voor het aanvragen van een evenement van minimaal 10 weken gehanteerd. Met deze werkwijze kunnen evenementenvergunningen juridisch correct worden afgegeven en heeft met de verschillende hulpdiensten afstemming plaatsgevonden over de voorwaarden waaronder de vergunningen kunnen worden verleend.

De evenementen worden door de toezichthouders APV al dan niet samen met een BOA gecontroleerd op de voorwaarden die aan de evenementen vergunningen zijn gesteld. Ook een schouw en een nul-meting (gemeentebedrijf) voorafgaand aan het evenement is een standaard controle bij grotere vergunde evenementen. Wanneer geluidsoverlast wordt voorzien doordat er bv. bij eerdere edities van een evenement klachten zijn geweest, worden indien mogelijk tijdens het evenement geluidsmetingen uitgevoerd. De geluidsmetingen worden uitgevoerd door milieu toezichthouders al dan niet in het bijzijn van een BOA/toezichthouder APV.

Wat gaan we doen om het doel te bereiken?

De evenementenvergunningen worden verleend door de medewerker APV en bijzondere wetten. Indien er tijdens de controles of naar aanleiding van klachten/meldingen of verzoeken tot handhaving een overtreding wordt geconstateerd wordt deze getoetst aan de interventiematrix van de LHSO. Naar aanleiding van de uitkomst hiervan wordt er een bestuurlijk en/of strafrechtelijk handhavingstraject opgestart. Verder worden grotere evenementen met de organisatoren geëvalueerd. Dit om lering te trekken uit en/of nadere afspraken te maken voor een mogelijk in de toekomst te houden vervolgevenement. Deze evaluatie levert ook input voor de bestuurlijke beoordeling van een aanvraag voor een vervolgevenement.

8.2. Illegale recreatie

Beoogd maatschappelijk effect (subdoel)

Wat gaan we doen om het doel te bereiken?

Daar waar het risico bestaat op illegale overnachtingen zoals op een rustige parkeerplaats of in een natuurgebied worden door de BOA’s/toezichthouders APV controles uitgevoerd op het illegaal overnachten. Indien nodig zal samenwerking worden gezocht met de ketenpartners.

8.3. Gescheiden afvalinzameling particulieren

Beoogd maatschappelijk effect (subdoel)

Hoe is het nu?

In 2024 is voor huis aan huis inzameling van het restafval met rolcontainer (240L) een andere betaalwijze ingevoerd (DIFTAR). Inwoners betalen per keer voor de aanbieding van hun restafvalcontainer naast het vast bedrag voor de afvalstoffenheffing. In 2025 is voor de huis aan huis inzameling met een ondergrondse restafvalcontainer en toegangspas deze zelfde betaalwijze ingevoerd (DIFTAR) en een maximale toegang per maand ingegaan. Men kan (behalve de medische uitzonderingen) maximaal 5 keer per maand naar de ondergrondse container.

Wat gaan we doel om het doel te bereiken?

Door burgers op een pro-actieve wijze te informeren over het zuiver aanbieden van grondstofstromen wordt geprobeerd om de hoeveelheid restafval te verminderen.

We zetten in op zeeuwse communicatiecampagne rondom het GFT. Er zit nog veel GFT in de restcontainer en soms wordt het GFT niet zuiver aangeboden. De afvalcoach gaat daar dit jaar met regelmaat voorlopen bij de GFT route en mogelijk ook bij de papier inzameling.

8.4. Geluidhinder openbare ruimte

Beoogd maatschappelijk effect (subdoel)

Hoe is het nu?

Deze meldingen geluidsoverlast worden door de toezichthouder milieu gecontroleerd op verzoek of naar aanleiding van klachten/meldingen. Mogelijke geluidsmeldingen die niet afkomstig zijn van milieubelastende activiteiten worden door BOA’s en/ of politie gecheckt.

Wat gaan we doen om het doel te bereiken?

Hier zal de toezichthouder milieu of BOA’s/politie controles uitvoeren. Indien er tijdens de controles of naar aanleiding van klachten/meldingen of verzoeken tot handhaving een overtreding wordt geconstateerd wordt deze getoetst aan de interventiematrix van de LHSO. Naar aanleiding van de uitkomst hiervan wordt er een bestuurlijk en/of strafrechtelijk handhavingstraject opgestart. Voor geluidsoverlast als gevolg van evenementen zie onder paragraaf 8.1.

8.5. Huisvesting arbeidsmigranten (welzijn en overlast)

Beoogd maatschappelijk effect (subdoel)

Hoe is het nu?

Bij klachten of meldingen vinden er controles plaats op het (illegaal) huisvesten van de arbeidsmigranten. Tevens wordt er gecontroleerd op strijdig gebruik en gebruik zonder een omgevingsvergunning voor kamergewijze verhuur van maximaal 4 personen. Zie ook verder onder paragraaf 3.5.

Wat gaan we doen om het doel te bereiken?

Naast de controles genoemd in paragraaf 3.5, wordt er ook gekeken naar de staat van de woning, kook-, woon- en slaapruimten. Daarnaast is er specifiek ook aandacht voor een juiste wijze van afvalinzameling. Ook worden de meldingen die via de mail, whatsapp, zaaksysteemmeldingen binnenkomen meegenomen in de controles van de toezichthouders en de BOA's.

Indien er tijdens de controles of naar aanleiding van klachten/meldingen of verzoeken tot handhaving een overtreding wordt geconstateerd wordt deze getoetst aan de interventiematrix van de LHSO. Naar aanleiding van de uitkomst hiervan wordt er een bestuurlijk en/of strafrechtelijk handhavingstraject opgestart.

8.6. Naleving Alcoholwet bij horecabedrijven, paracommercie, detailhandel en evenementen

Beoogd maatschappelijk effect (subdoel)

Hoe is het nu?

Indien er overtredingen in het kader van de Alcoholwet worden geconstateerd wordt er gesanctioneerd middels het Alcohol- en horecasanctiebeleid van de gemeente Tholen. Dit beleid beschrijft de aanpak van overtredingen bij alcoholverstrekkers en is gebaseerd op het districtelijke alcohol- en horecasanctiebeleid van de Markiezaten (districtelijk beleid) dat is overgenomen van de Brabantse werkgroep Drank- en Horecawet. Een onderdeel van dit beleidsstuk is een risicoanalyse en de sanctietabel op basis waarvan handhavingsmiddelen worden ingezet. De controles op de alcoholwet worden op verzoek uitgevoerd door een externe partij.

Wat gaan we doen om het doel te bereiken?

De controles op de naleving van de Alcoholwet worden uitgevoerd door BOA’s en toezichthouders van een externe partij. Deze controles worden steekproefsgewijs en naar aanleiding van klachten/meldingen uitgevoerd bij de horecabedrijven, paracommercie, detailhandel, en evenementen.

In 2026 zal er voor commerciële en para commerciële horecaondernemers een informatieavond worden georganiseerd over drank- en drugspreventie en andere onderwerpen die er voor deze branche toe doen in het kader van toezicht, handhaving en vergunningverlening. Ook zullen er in 2026 in het kader van preventie en het informeren over geldende wetgeving brieven met informatiemateriaal worden verstuurd naar verstrekkers van alcohol.

In 2026 zal er ook een nieuw en geactualiseerd Zeeuws Preventie- en Handhavingsplan voor de jaren 2027 – 2031 worden opgesteld.

8.7. Uitvoering Damoclesbeleid (hennepkwekerijen en Opiumwet)

Beoogd maatschappelijk effect (subdoel)

Hoe is het nu?

De burgemeester is bevoegd om bij het aantreffen van een handelsvoorraad drugs (“Wet Damocles”) lokalen en woningen, mits onderbouwd met een goed dossier, te sluiten. In april 2015 is het “Damoclesbeleid” vastgesteld en sluit de burgemeester lokalen en woningen bij het aantreffen van een handelsvoorraad drugs. In januari 2020 is er nieuw Damoclesbeleid vastgesteld. Daarin zijn nu ook sancties opgenomen in het geval van de constatering van voorbereidende handelingen. Uit de recente jurisprudentie volgt dat in het kader van het evenredigheidsbeginsel een gedegen motivering van Damoclesbesluiten steeds belangrijker wordt.

Wat gaan we doen om het doel te bereiken?

In het kader van uitvoering van het Convenant hennepteelt Zeeland - West-Brabant zijn de Politie Zeeland, het Openbaar Ministerie, de Zeeuwse gemeentes, woningcorporaties, netwerkbeheerders, drinkwaterbedrijven en het UWV overeengekomen de illegale handel, productie en gebruik van drugsproducten via de integrale aanpak te voorkomen, te bestrijden en gevaarlijke situaties onmiddellijk te beëindigingen. Aangetroffen hennepkwekerijen worden ontmanteld. Controles op hennepkwekerijen vinden signaalgericht plaats. De politie draagt hier zorg voor. De gemeentelijke toezichthouder is op de hoogte en indien noodzakelijk ook feitelijk bij de ontruiming aanwezig. Het aantal hiervoor bij de Politie vooraf geplande ruimdagen is afgelopen jaren wel aanzienlijk afgenomen. Daarnaast vinden er ad hoc ontmantelingen plaats van hennepkwekerijen en drugslabs etc. Daar is nooit een gemeentelijke toezichthouder bij aanwezig. In principe besluit de burgemeester altijd, om naast het strafrechtelijk traject door de politie, bestuursrechtelijk op te treden op grond van het vastgestelde Damoclesbeleid.

8.8. Preventief toezicht buitenruimte

Beoogd maatschappelijk effect (subdoel)

Hoe is het nu?

Het toezicht en de handhaving in de openbare ruimte wordt vanaf 2019 uitgevoerd door BOA’s die hiervoor zijn ingehuurd vanuit de voormalige BOA-pool Brabantse Wal en Tholen en later direct van de gemeente Bergen op Zoom. Vanaf 1 juni 2024 is er 1,89 fte BOA capaciteit in eigen dienst beschikbaar. Vanaf 1 november 2024 is deze capaciteit uitgebreid tot 2 fte.

Wat gaan we doen om het doel te bereiken?

Vanaf 2025 is er 2 fte BOA capaciteit in eigen dienst beschikbaar voor het toezicht en de handhaving in de openbare ruimte. Daarnaast is er 1 fte beschikbaar voor de functie van adviseur openbare orde en veiligheid waaronder ook de coördinatie van de BOA’s valt.

Vanaf juni 2024 is er eigen BOA-capaciteit. Overlastmeldingen zullen worden gecontroleerd waarbij het uitgangspunt is om de overlastgever eerst aan te spreken. Belangrijk hierbij is het vergroten van de zichtbaarheid en toegankelijkheid op het gehele grondgebied en het inzetten van preventie en voorlichtingsactiviteiten.

8.9. Parkeren

Beoogd maatschappelijk effect (subdoel)

Hoe is het nu?

Er worden BOA’s/toezichthouders van parkeerbeheer Bergen op Zoom voor de handhaving van het parkeerbeleid ingehuurd.

Wat gaan we doen om het doel te bereiken?

Bij klachten en meldingen met betrekking tot parkeren in de blauwe zone/grote voertuigen binnen bebouwde kom wordt toezicht uitgeoefend en waar nodig strafrechtelijk handhavend opgetreden door middel van het opleggen van boetes. Daarnaast zullen de BOA's naar aanleiding van eigen constateringen in overlastsituaties of meldingen en klachten acties ondernemen, waarbij het uitgangspunt is om de overtreder eerst aan te spreken.

8.10. Hondenpoep

Beoogd maatschappelijk effect (subdoel)

Hoe is het nu?

Er worden op dit moment preventieve acties uitgevoerd door berichten te verspreiden op Social Media ter voorkoming van hinder en overlast door hondenpoep. Daarnaast zijn er de laatste jaren extra prullenbakken in de gemeente geplaatst waarin hondenpoep gedeponeerd kan worden. De bezitters van honden hebben in 2024 een flyer en hondenpoepzakjes toegestuurd gekregen. Bij klachten worden in groenstroken gedurende een korte periode bordjes geplaatst om de eigenaren erop te attenderen om de hondenpoep op te ruimen.

Wat gaan we doen om het doel te bereiken?

De preventieactiviteiteten zullen worden voortgezet.

8.11. Borgen van middelen en kwaliteit thema Leefbaarheid

Voor de subdoelen van het thema leefbaarheid is naast de opgegeven technische capaciteit ook 1050 uur juridische capaciteit beschikbaar. Deze juridische capaciteit wordt hoofdzakelijk ingezet op de uitvoering van het Damoclesbeleid en de uitvoering van het alcohol - en horecasanctiebeleid. Deze uren zijn niet apart gelabeld en worden niet apart geregistreerd.

In de probleem- en risicoanalyse zijn enkele thema’s van samenwerking opgenomen. In de volgende paragrafen geven we aan hoe de gemeente Tholen bijdraagt aan deze samenwerkingsthema’s.

9.1. Ondermijning

Beoogd maatschappelijk effect (subdoel)

Hoe is het nu?

De Bibob-toets wordt gedaan door het team juridische zaken. Bij signalen van ondermijning worden ketenpartners geïnformeerd en er worden in gezamenlijkheid integrale controles uitgevoerd.

Wat gaan we doel om het doel te bereiken?

De Bibob-toetsing toepassen op basis van het Bibob-beleid gemeente Tholen. Ook wordt er op basis van de gemeentelijke, gezamenlijke accenten genoemd in het Integraal Veiligheidsplan 2023 – 2026 samengewerkt tussen ketenpartners.

9.2. Beleidsafstemming

Beoogd maatschappelijk effect (subdoel)

Hoe is het nu?

Door de werkgroep VTH worden de Zeeuwse VTH-partners doormiddel van thema dagen en nieuwsbrieven voorgelicht over het uitvoeren van de VTH-taak.

Wat gaan we doel om het doel te bereiken?

Meer samenwerken met ketenpartners met een éénduidige aanpak om zo tot een Zeeuws brede aanpak VTH te komen. Deze samenwerking kan worden bevordert door een Zeeuws breed casusoverleg waarin alle ketenpartners deelnemen, hierdoor kunnen ketenpartners de aanpak van het VTH beleid eenduidig maken. Ook zullen er door de provincie weer VTH themadagen worden georganiseerd.

9.3. Ketentoezicht

Beoogd maatschappelijk effect (subdoel)

Hoe is het nu?

De milieucontroles die door de gemeentelijke toezichthouders worden uitgevoerd, zijn controles van het gemeentelijke takenpakket.

De RUD Zeeland geeft uitvoering aan het landelijk vastgestelde basistakenpakket, waaronder ook inrichtinggebonden en niet-inrichtinggebonden toezicht op milieutaken.

Ketentoezicht is het op elkaar afgestemd toezicht van 1 of meer toezichthouders, dat zich uitstrekt tot alle partijen die achtereenvolgens betrokken zijn bij een activiteit. Voor toezicht en handhaving binnen de keten, vallen deze bevoegdheden niet onder het basistakenpakket. Het gaat hier dus om de activiteiten die betrekking hebben op het projectmatig organiseren/faciliteren van het toezicht op bovengenoemde stromen.

De VRZ voert de controles op de brandveiligheid uit.

Wat gaan we doel om het doel te bereiken?

De samenwerking met de ketenpartners intensiveren en kijken waar we samen controles kunnen uitvoeren. Ketentoezicht is een basistaak. Deze wordt nog niet uitgevoerd door RUD Zeeland.

9.4. Uitwisseling expertise

Beoogd maatschappelijk effect (subdoel)

Hoe is het nu?

Door casussen te bespreken binnen het cluster handhaving. Ook worden casussen zowel m.b.t. de bestuursrechtelijke toepassing van de LHSO als de strafrechtelijke casussen met VTH partners besproken om zo expertise en informatie uit te wisselen.

Wat gaan we doel om het doel te bereiken?

Casussen zullen intensiever worden besproken om zo de eenduidigheid te vergroten van toepassing van de LHSO.

Bij strafrechtelijke handhaving conform de LHSO worden er Boa’s vanuit VTH partner gemeenten ingezet voor het afnemen van verhoor en het opmaken van processen-verbaal. Dit vanwege de Boa domein 2 bevoegdheid/expertise. Deze bevoegdheid geldt op basis van de ‘Samenwerkingsovereenkomst, voor de inzet van buitengewoon opsporingsambtenaren (BOA’s) domein I en domein II’ voor het grondgebied van alle 13 Zeeuwse gemeenten. Deze samenwerkingsovereenkomst vormt de basis voor de uitwisseling van expertise op dit vakgebied binnen de Provincie Zeeland.

9.5. Inhoudelijke samenwerkingsprojecten

Illegale recreatie

In voorkomende gevallen wordt hierin samenwerking gezocht met de betrokken partners, bijvoorbeeld Staatsbosbeheer, Zeeuws landschap en Waterschap.

9.6. Borgen van middelen en kwaliteit thema Samenwerking

De uren en middelen die beschikbaar en benodigd zijn op de verschillende subdoelen maken onderdeel uit van de structurele uren/middelen op de verschillende primaire producten. Deze uren en middelen zijn niet apart gelabeld en worden ook niet apart geregistreerd.

Omgevingswet

In de transitiefase van de Omgevingswet tot aan 2032 vervolgen we het implementatietraject om te komen tot een gebiedsdekkend omgevingsplan. Ons streven is om het omgevingsplan stapsgewijs en gefaseerd op te bouwen. De komende jaren gaan we ervaring opdoen met de nieuwe wet en de nieuwe instrumenten en optimaliseren we de werkprocessen.

Wet kwaliteitsborging bouwen

De Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) is op 1 januari 2024 deels in werking getreden voor nieuwe bouwwerken die vallen onder gevolgklasse 1 (zoals woningen en lage bedrijfsgebouwen). In deze wet is geregeld dat de gemeente niet meer vooraf de bouwtechnische kwaliteit toetst van een bouwwerk, maar dat dit door een private kwaliteitsborger gebeurt. Ook is de kwaliteitsborger verantwoordelijk voor het toezicht tijdens de bouw. De gemeente toetst de aanvraag nog wel aan het Omgevingsplan en aan de welstandseisen.

De verschuiving van de toezichthoudende rol betekent niet dat er geen gemeentelijk toezicht meer is. Dit is er alleen niet meer tijdens de bouwfase. De gemeente blijft verantwoordelijk voor het toezicht op de bestaande bouw en bouw- en sloopveiligheid. Daarnaast blijft de gemeente het bevoegd gezag voor de handhaving daar de kwaliteitsborger zelf geen handhavingsbevoegdheid heeft.

Vanaf 2024 zitten we in een overgangsperiode waarbij er bouw- en woningtoezicht zowel volgens de oude- als de nieuwe werkwijze wordt uitgevoerd. Vanaf 1 januari 2024 worden alle aanvragen voor nieuwbouw in gevolgklasse 1 volgens de nieuwe werkwijze onder de Wkb afgedaan. Ook het toezicht tijdens de bouw wijzigt en wordt vanaf dat moment door een private kwaliteitsborger uitgevoerd. Komende jaren worden de effecten van deze wetswijziging inzichtelijk. Indien nodige passen we onze werkwijze aan en heroverwegen we de personele capaciteit.

In onderstaande tabel zijn de benodigde en beschikbare hoeveelheid uren en middelen voor alle thema’s op een rij gezet.

Doordat op het thema bouwwerken/bouwen zowel technische als juridische capaciteit wordt ingehuurd zijn de beschikbare uren in balans met de benodigde uren. Naast de beschikbare juridische capaciteit in uren is een budget van € 90.000,- beschikbaar voor inhuur van specialistische juridische capaciteit.

De uren voor boa capaciteit incl. de coördinatie, welke onderdeel uit maken van het thema leefbaarheid zijn in 2024 voor het eerst in deze hoeveelheid beschikbaar. Op basis van de ervaringscijfers over 2024 en 2025 beoordelen we of deze capaciteit daadwerkelijk in balans is met de benodigde capaciteit.

Verwacht wordt dat de beschikbare uren en middelen voor de overige thema’s in balans zijn met de benodigde uren en middelen