Leidraad dwangsombedragen en begunstigingstermijnen Berkelland 2026

Algemeen

Dit is de Leidraad dwangsombedragen en begunstigingstermijnen van de gemeente Berkelland. Deze leidraad geldt voor alle handhavingssancties waartoe het college van burgemeester en wethouders van Berkelland (college) besluit op grond van de Omgevingswet (en aanverwante regelgeving). Deze leidraad biedt houvast bij het bepalen van de hoogte van de dwangsom en de op te nemen begunstigingstermijn. Op termijn gaat deze leidraad onderdeel uitmaken van de Uitvoerings- en handhavingsstrategie van de gemeente Berkelland.

Last onder dwangsom

Het college is bevoegd tot het opleggen van een last onder bestuursdwang of een last onder dwangsom op grond van artikel 125 van de Gemeentewet in samenhang met artikel 5:32 van de Algemene wet bestuursrecht.

Een last onder dwangsom is een verplichting vanuit de overheid waarin iemand wordt aangeschreven om een overtreding te beëindigen (de last), als dit niet (op tijd) gebeurt dan moet diegene een geldbedrag betalen (de dwangsom). Het doel van het opleggen van een last onder dwangsom is om overtredingen ongedaan te laten maken en eventuele vervolgovertredingen te voorkomen.

Hoogte van de dwangsom

De dwangsom moet bij handhavingsbesluiten voldoende prikkel bieden om de overtreder te bewegen om de overtreding te (laten) beëindigen zonder dat de dwangsom wordt verbeurd. De hoogte van een dwangsom is afhankelijk van de aard van de overtreding en moet in (redelijke) verhouding tot de zwaarte van het geschonden belang staan (zie artikel 5:32b van de Algemene wet bestuursrecht). Daarnaast wegen wij ook de beoogde werking van de dwangsomoplegging mee. Indien mogelijk wordt ook de hoogte van de kosten van de te treffen voorzieningen in relatie tot het genoten voordeel van de overtreder bij voortzetting van de overtreding meegewogen. De bedragen in onderstaande tabel zijn het uitgangspunt. Hier kan alleen gemotiveerd van afgeweken worden.

Begunstigingstermijn

Een begunstigingstermijn heeft als doel om de overtreder in de gelegenheid te stellen om de geconstateerde overtreding te beëindigen zonder dat hij of zijn een dwangsom verbeurt (moet betalen). De termijn moet daarom voldoende lang zijn om aan de aanschrijving te voldoen, maar de termijn mag ook niet langer zijn dan strikt noodzakelijk. De termijnen in de tabel zijn indicaties, hier kan altijd gemotiveerd van afgeweken worden.

Wij kunnen besluiten om de begunstigingstermijn te verlengen. Dit kan bijvoorbeeld in de volgende gevallen:

• 1.

  de overtreder verzoekt tijdig om een verlenging van de begunstigingstermijn en kan aan de hand van objectieve gegevens aannemelijk maken dat hij de opgelegde last niet binnen de gestelde termijn kan uitvoeren;

• 2.

  de overtreder maakt aan de hand van objectieve gegevens aannemelijk dat opheffing van de illegale situatie in het vooruitzicht ligt; of,

• 3.

  een voorlopige voorziening wordt aangevraagd door de overtreder en de rechtbank verzoek ons om de begunstigingstermijn te verlengen tot het moment dat op het bezwaar een besluit is genomen of uitspraak is gedaan op het beroep.

Geen beëindiging van de overtreding, recidive

Indien een eerste aanschrijving niet tot opheffing van de overtreding heeft geleid of wanneer sprake is van een herhaling van een overtreding dan schrijven wij opnieuw aan. Kennelijk vormde de aanschrijving onvoldoende prikkel om de overtreding volledig en/of tijdig te beëindigen of beëindigd te houden. Dan verdubbelen wij de hoogte van de dwangsom. Indien dit nog altijd niet tot het gewenste resultaat leidt, of indien de aard en ernst van de overtreding daartoe aanleiding geeft, kunnen wij besluiten om een last onder bestuursdwang op te leggen.

Last onder bestuursdwang

Artikel 5:21 van de Awb bevat de grondslag voor de last onder bestuursdwang. Kort gezegd betekent het opleggen van een last onder bestuursdwang dat wij de overtreder de kans geven de overtreding zelf te beëindigen. Indien de overtreden hieraan niet of niet tijdig voldoet, beëindigen wij de overtreding zelf, op kosten van de overtreder.

Evenredigheid

Zoals bij alle te nemen besluiten moeten ook handhavingssancties evenredig zijn. Bij het opleggen van de sanctie beoordelen wij of het besluit geschikt en noodzakelijk is. Daarna beoordelen wij of het besluit op zichzelf evenwichtig is. Daarbij wegen wij de door de overtreder aangedragen omstandigheden mee.

Invordering last onder dwangsom

Als na het aflopen van de begunstigingstermijn niet is voldaan aan de aanschrijving dan verbeurt de overtreder van rechtswege de opgelegde dwangsom. Deze moet binnen 6 weken worden betaald (artikel 5:33 van de Algemene wet bestuursrecht). Als de overtreder de verschuldigde dwangsom niet binnen zes weken betaald, dan nemen wij een invorderingsbesluit.

Hierna is de tabel dwangsomhoogtes en begunstigingstermijnen opgenomen.

Tabel dwangsomhoogtes en begunstigingstermijnen

In de tabel hieronder zijn de dwangsombedragen en begunstigingstermijnen voor veelvoorkomende overtredingen opgenomen. Indien een overtreding niet expliciet is benoemd wordt aansluiting gezocht bij een vergelijkbare overtreding.

Afwijking van de genoemde bedragen is mogelijk, bijvoorbeeld vanwege de ernst en omvang van de overtreding. Deze afwijking moet wel gemotiveerd worden.