Beleidsregels uitwegen gemeente Voorst 2026

1.3. Wettelijk kader

In de Algemene plaatselijke verordening (Apv) is opgenomen dat het zonder vergunning verboden is een uitweg te maken naar de weg of verandering te brengen in een bestaande uitweg naar de weg.

Per 1 januari 2026 luidt artikel 2.1.5.3 van de Apv als volgt:

Artikel 2.1.5.3 (Omgevings)vergunning voor het maken, hebben, veranderen van een uitweg

• 1. Het is verboden zonder omgevingsvergunning van het college:

• a. een uitweg te maken naar de weg;

• b. van de weg gebruik te maken voor het hebben van een uitweg;

• c. verandering te brengen in een bestaande uitweg naar de weg.

• 2. Voor de toepassing van het eerste lid wordt onder weg verstaan wat artikel 1 van de Wegenverkeerswet 1994 daaronder verstaat.

• 3. Onverminderd het bepaalde in artikel 1.8 kan de vergunning als bedoeld in het eerste lid worden geweigerd in het belang van:

• a. de bruikbaarheid van de weg;

• b. het veilig en doelmatig gebruik van de weg;

• c. de bescherming van het uiterlijk aanzien van de omgeving;

• d. de bescherming van groenvoorzieningen in de gemeente.

• 4. Het verbod is niet van toepassing op beperkingengebiedactiviteiten met betrekking tot een weg of waterstaatswerk waarvoor regels zijn gesteld bij of krachtens de Omgevingswet, provinciale Omgevingsverordening of Waterschapsverordening.

Voor het realiseren van een uitweg kunnen naast de daarvoor benodigde omgevingsvergunning andere vergunningen of toestemmingen nodig zijn. Daarnaast kan het voorkomen dat er, ondanks het ontbreken van redenen om een aanvraag voor een vergunning voor een uitweg te weigeren, eigendomsverhoudingen of andere regelgeving in de weg staan aan de komst van de gewenste uitweg. De uitweg mag dan niet gerealiseerd worden, ondanks de omstandigheid dat de vergunningaanvraag niet voor een weigering in aanmerking komt. Hierna komen een aantal reguleringsinstrumenten aan de orde die kunnen samenlopen met de vergunningaanvraag:

• • omgevingsplan;

• • omgevingsvergunning;

• • Waterschapsverordening Waterschap Vallei en Veluwe;

• • toestemming van andere eigenaren;

• • toestemming van eigenaren van nutsvoorzieningen.

Omgevingsplan

Voor alle gronden in de gemeente Voorst is een integraal omgevingsplan van toepassing. Het omgevingsplan bepaalt onder meer hoe gronden mogen worden gebruikt. De functie van het perceel kan zich er tegen verzetten dat een uitweg wordt aangelegd. Daarbij kan onder andere gedacht worden aan de functies: "Bos", "Natuur", "Groen" en "Houtopstanden". Op zo'n perceel mag dan geen uitweg worden aangelegd, zelfs niet als weigering van een uitwegvergunning op basis van de in de Apv opgenomen toetsingscriteria niet aan de orde is.

Voor een deel van de gronden geldt dat daarop zonder omgevingsvergunning geen werken of werkzaamheden mogen worden aangelegd. Het gaat daarbij vaak om graafwerkzaamheden, het aanbrengen van verhardingen, het dempen van sloten of het kappen van bomen of bosschages.

Omgevingsvergunning

Om een uitweg te realiseren moet in sommige gevallen een houtopstand worden gekapt. In de gemeente Voorst geldt een kapverbod voor bepaalde houtopstanden. Alleen met een omgevings-vergunning, activiteit velen van houtopstanden mogen die worden gekapt.

Het kan dus voor komen dat voor een uitweg twee gemeentelijke reguleringsinstrumenten in beeld zijn, die samenkomen in één omgevingsvergunning. Het gaat dan om de volgende activiteiten:

• • activiteit: maken, hebben of veranderen van een uitweg;

• • activiteit: vellen van houtopstanden

Als er strijdigheid is met één of meer van de reguleringsinstrumenten dan kan/mag de uitrit uiteraard niet worden aangelegd.

Waterschapsverordening

Omvat het aanleggen van een uitweg ook een ingreep in een watergang (sloot) dan kan verlening van een omgevingsvergunning door het Waterschap Veluwe op basis van de Waterschapsverordening aan de orde zijn. In bepaalde gevallen kan volstaan worden met een melding.

Toestemming andere eigenaren

Als het een uitweg betreft waarvoor, om de (openbare) weg te bereiken, eerst gebruik moet worden gemaakt van het perceel van een derde dan is ook zijn toestemming noodzakelijk. Andere eigenaren kunnen particulieren zijn, maar ook overheden zoals de Provincie Gelderland of het Waterschap Vallei Veluwe. Het niet geven van de toestemming door de andere eigenaar is echter geen grond om vergunning voor het maken of veranderen van een uitweg te weigeren. Een vergunning als bedoeld in artikel 2.1.5.3. van de Apv zegt dus niets over de mogelijkheid om grond van een derde te kunnen gebruiken.

Toestemming eigenaar nutsvoorziening

Het kan voor komen dat een bovengrondse nutsvoorziening (versterkerkast, controlekast, traforuimte e.d.) verplaatst moet worden om een uitweg te kunnen realiseren. De nutsvoorzieningen zijn eigendom van het nutsbedrijf of de gemeente. De aanlegger van de uitweg heeft toestemming nodig om de nutsvoorzieningen te (laten) verplaatsen. Meestal zal het nutsbedrijf dan wel de gemeente zelf de nutsvoorziening (laten) verplaatsen. De kosten worden dan door het nutsbedrijf in rekening gebracht bij de aanvrager.

In deze beleidsregels wordt verstaan onder:

• a. Algemene plaatselijke verordening (Apv): De rechtsgeldige versie van de Algemene plaatselijke verordening van de gemeente Voorst;

• b. aanvrager: degene die op grond van artikel 2.1.5.3 van de Apv vergunning vraagt voor het hebben of maken van een uitweg naar de weg of verandering aan te brengen in een bestaande uitweg naar de weg;

• c. bebouwde kom: de gebieden binnen de grenzen die zijn vastgesteld op grond van artikel 20a van de Wegenverkeerswet 1994;

• d. Breedte: Bij de breedte van een uitweg wordt in deze regels de effectieve breedte bedoeld die uitmondt op de rijbaan. Dit is de breedte exclusief ruimte benodigd voor boogstralen. Het is hierbij niet van belang of de uitweg al dan niet van verhardingsmaterialen voorzien is;

• e. College: Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Voorst;

• f. Grotere bedrijfscomplexen: bedrijfscomplexen die een frontbreedte, waarmee bedoeld wordt het deel dat aan de openbare weg grenst, van ten minste 50 meter hebben.

• g. Omgevingsplan: Integraal plan dat gemeentelijke regels voor de fysieke leefomgeving bevat;

• h. Uitweg: De uitweg is de ruimte (uitgedrukt in lengte en breedte) die dienst doet als in- en uitgang voor voertuigen ter ontsluiting van gebouwen, bouwwerken niet zijnde gebouwen (bijvoorbeeld telecommunicatiemasten) of percelen op de openbare weg. Met "uitwegen" worden in deze notitie ook "in- en uitritten", "opritten" evenals de verbreding van "uitwegen", "inritten" en "opritten" bedoeld. Voor nadere informatie over het begrip uitweg wordt verwezen naar onderdeel 5 van deze beleidsregels;

• i. Voortuin: Tuingedeelte dat zich tussen de voorgevel van de woning en de openbare ruimte bevindt;

• j. Weg: weg, als bedoeld in artikel 1, eerste lid, onder b van de Wegenverkeerswet 1994 (alle voor het openbaar verkeer openstaande wegen of paden met inbegrip van de daarin liggende bruggen en duikers en de tot die wegen behorende paden en bermen of zijkanten).

6.1. Toetsingscriteria uitwegen binnen en buiten de bebouwde kom

Burgemeester en wethouders weigeren vergunning voor een nieuwe uitweg en de verandering van een bestaande uitweg indien:

Bruikbaarheid van de weg

• a. de uitweg zorgt voor een verstoring van de afwatering;

• b. door het maken van een uitweg of het veranderen van een bestaande uitweg nadelige gevolgen optreden voor de functionaliteit van straatmeubilair, verkeersvoorzieningen of onderdelen van het gemeentelijk riool en/of de nutsvoorzieningen;

• • Indien mogelijk kan van weigering worden afgezien als verplaatsing van deze voorziening(en) mogelijk is (zijn) en de aanvrager de daarmee gemoeide kosten wil dragen;

• c. er een verzamelpunt voor afvalcontainers verloren gaat en er geen alternatieve locatie in de directe nabijheid voorhanden is;

• d. de uitweg tot gevolg heeft dat één of meer openbare parkeerplaatsen komen te vervallen, tenzij die binnen een afstand van 50 meter van de uitweg, op kosten van de melder, kan dan wel kunnen worden gecompenseerd;

• e. een uitweg ten koste gaan van een parkeerplaats, specifiek bedoeld voor het laden van elektrische voertuigen of van een parkeerplaats die als gehandicaptenparkeerplaats is ingericht, waarbij het niet van belang is of het een algemene of individuele gehandicapten-parkeerplaats betreft;

• f. het om een uitweg gaat die direct aansluit op een al dan niet van een voetpad/trottoir voorziene openbare weg, waarbij zich tussen het particuliere terrein en de openbare weg geen groenstrook bevindt en het mede daardoor voor verkeersdeelnemers niet zichtbaar en daarmee duidelijk is waar de uitweg zich precies bevindt;

Veilig en doelmatig gebruik van de weg

• g. de gewenste uitweg ten behoeve van een woning breder is dan 3,5 meter. Verbreding tot maximaal 6 meter is mogelijk in uitzonderlijke gevallen. Een mogelijk uitzonderlijk geval kan het bezit van een dubbele garage zijn. Door de aanvrager dient beargumenteerd te worden aangegeven dat er sprake is van een uitzonderlijk geval;

• h. bij een dubbele uitweg ten behoeve van twee woningen de maximale breedte meer dan 6.00 meter bedraagt. Het samenvoegen van twee naast elkaar gelegen maar aparte uitwegen tot één uitweg is dus alleen mogelijk als de totale breedte van de (gezamenlijke) uitweg maximaal 6.00 meter bedraagt;

• i. de gewenste uitweg ten behoeve van een niet in een (voormalige) woning gevestigd bedrijf breder is dan 7,00 meter of de gewenste uitweg ten behoeve van een in een (voormalige) woning gevestigd bedrijf breder is dan 3,5 meter;

• j. er al een uitweg aanwezig is;

• In afwijking van het vorenstaande kunnen burgemeester en wethouders een tweede uitweg dan wel nog meer uitwegen toestaan, mits aan één of meerdere van de volgende aanvullende voorwaarden voldaan wordt en de overige beleidscriteria niet in het geding zijn:

• Het betreft:

• • de ontsluiting van een woning, staande op een perceel met een frontbreedte van ten minste 25 meter, mits daardoor geen versnippering optreedt in het straatbeeld, de afstand tussen de uitwegen, gemeten aan de wegzijde van het perceel, groter is dan 15 m., de breedte van elk van de uitwegen maximaal 3.5 m. is én de noodzaak van een tweede uitweg onomstotelijk wordt aangetoond, gelet op de bruikbaarheid van het perceel;

• • de ontsluiting van grotere bedrijfscomplexen, mits de noodzaak van een tweede uitweg onomstotelijk wordt aangetoond gelet op de bruikbaarheid van het perceel. Meerdere uitwegen worden toegestaan, met dien verstande dat per ten minste 25 meter frontbreedte slechts één uitweg met een maximale breedte van 7 m. aanvaardbaar is en de afstand tussen de inritten groter is dan 15 m;

• • de ontsluiting van een agrarische bedrijf, waarvan het perceel op een dusdanige wijze is ingericht dat niet met één uitweg aan het principe 'vuile uitweg – schone uitweg' kan worden voldaan.

• Wanneer voldaan wordt aan één of meerdere van de in j genoemde voorwaarden dan mogen in geval van twee uitwegen deze gecombineerd worden tot één brede (dubbele) uitweg van maximaal 6 m. breed bij woningen en maximaal 14 m breed bij grotere bedrijfscomplexen, waarbij de afstandseis tussen de uitwegen vervalt;

• k. de uitweg komt te liggen op of in de directe nabijheid van een rotonde, kruising, splitsing van wegen, opstelstroken dan wel voorsorteervakken;

• l. de uitweg komt te liggen op een plaats waar onoverzichtelijke en/of onveilige situaties kunnen ontstaan;

• m. de uitweg komt te liggen op een plaats waar verlichting en/of bebording is aangebracht en deze uit oogpunt van veilig gebruik van de weg niet verplaatst kan/kunnen worden;

• n. de aanleg van de uitweg de verkeersdoorstroming in belangrijke mate zal kunnen belemmeren;

• o. deze komt te liggen op een plaats op het perceel van de aanvrager waar de ruimte voor het plaatsen van een personenauto in de lengterichting en daarmee haaks op de weg minder dan 5 meter zou bedragen;

• p. een gesloten verharding – zoals asfalt, beton of bedrijfsvloerplaten – wordt toegepast, althans op gemeentegrond.

Uiterlijk aanzien van de omgeving

• q. de uitweg leidt tot parkeren in de voortuin van woningen. Van een verbod tot het parkeren in de voortuin van woningen is geen sprake als de mogelijkheid van (mede)gebruik van de tuin als parkeerplaats expliciet planologisch is toegestaan. Wanneer er naast de woning een grondstrook met een breedte van 2.5 m of meer als parkeerplaats voor een motorvoertuig beschikbaar is, ongeacht of deze strook zich voor of achter de rooilijn bevindt, kan positief worden beschikt op een aanvraag, mits er geen redenen zijn de vergunning te weigeren op grond van één of meerdere van de overige weigeringsgronden.

• Groenvoorzieningen in de gemeente

• r. er sprake is van houtopstanden en bomen, die pas na het afgeven van een omgevings-vergunning gekapt mogen worden, moeten wijken in verband met het maken of veranderen van uitwegen, tenzij de hiervoor vereiste omgevingsvergunning is verleend;

• s. de uitweg is geprojecteerd in gemeentelijk 'groen' zoals is aangegeven op de Basiskaart Grootschalige Topografie (BGT) en/of in het Omgevingsplan de functie van gemeentelijk 'groen' heeft;

• t. verhardingsmateriaal, waarmee de uitweg wordt gerealiseerd, op een afstand van minder dan 2,5 meter van de stam van een bij de gemeente in eigendom zijnde boom, wordt aangebracht.

6.2. Aanvullende toetsingscriteria uitwegen binnen de bebouwde kom

Onverminderd het bepaalde in onderdeel 6.1. weigeren burgemeester en wethouders vergunning voor een nieuwe uitweg en de verandering van een bestaande uitweg binnen de bebouwde kom als:

Veilig en doelmatig gebruik van de weg

• a. in verband met een aan de zijkant van een woning te bouwen of gebouwde garage of carport door de eigenaar van de woning een uitweg gewenst wordt, maar de ruimte in de lengterichting en daarmee haaks op de weg op eigen terrein vόόr de garage of carport minder dan 5 meter bedraagt;

• b. het bedrijfsterrein niet groot genoeg is om voertuigen op eigen terrein te kunnen parkeren en/of laden en/of lossen op (geheel) eigen terrein niet mogelijk is, tenzij geparkeerd of geladen en/of geladen of gelost wordt op een wijze waarbij de vrachtwagen zich in de lengterichting van de weg bevindt en niet voor een verkeersonveilige situatie zorgt.

6.3. Aanvullende toetsingscriteria uitwegen buiten de bebouwde kom

Onverminderd het bepaalde in 6.1. weigeren burgemeester en wethouders vergunning voor het maken van een uitweg of verandering van een bestaande uitweg buiten de bebouwde kom indien:

Veilig en doelmatig gebruik van de weg

• a. de gewenste uitweg ten behoeve van een niet bebouwd perceel, niet zijnde een woonperceel, bedrijfsperceel of een agrarisch perceel breder is dan 3,5 m. In afwijking hiervan is vergunning voor een bredere uitweg mogelijk indien:

• • de openbare weg aantoonbaar niet breed genoeg is om de uitweg op redelijke wijze te bereiken of te verlaten;

• b. bedrijven voor de bedrijfsvoering gebruik maken van voertuigen met een hele grote draaicirkel waardoor deze voertuigen het perceel niet op en af kunnen rijden zonder schade aan te richten aan de bermen naast of tegenover de uitweg;

• c. door de gewenste uitweg de afwikkeling van het verkeer op de rijbaan belemmerd wordt;

• d. de gewenste uitweg ten behoeve van een afzonderlijke agrarische perceel een breedte heeft van meer dan 5 m.

Uiterlijk aanzien van de gemeente

• e. Bij functieverandering van vrijgekomen of vrijkomende agrarische bebouwing wordt afgeweken van het uitgangspunt dat de bestaande perceel ontsluiting wordt gebruikt voor alle woningen.

• In situaties, waarbij historisch gezien sprake is (geweest) van een samenhangende éénheid, wordt niet meegewerkt aan verzoeken om elke woning afzonderlijk (op de openbare weg) te ontsluiten. Meerdere uitwegen worden aanvaardbaar geacht als uit een erfinrichtings- of beeldkwaliteitsplan blijkt dat er door de aanleg van een extra uitweg geen sprake is van een onaanvaardbare aantasting van het uiterlijk aanzien van de gemeente met dien verstande dat in een dergelijke situatie zoveel mogelijk aangesloten te worden bij de bestaande structuur van het landschap. Verder dient dan rekening te worden gehouden met bestaande en toekomstige nutsvoorzieningen, aansluiting op de openbare weg en bereikbaarheid bij calamiteiten door voertuigen voor hulpverlenende instanties (brandweer, ambulance, e.d.).

7.1. Bermsloten

In bepaalde gevallen is het voor de aanleg van een uitweg nodig dat er een bermsloot gedempt wordt. Deze sloot kan in beheer zijn en onder schouw staan van het waterschap Vallei en Veluwe. In dat geval dient de aanvrager van de omgevingsvergunning het aanleggen van een dam te melden bij het waterschap. In andere gevallen worden de volgende voorwaarden gehanteerd:

• • Er moet een duiker worden toegepast met een diameter van minimaal 300 mm, of, indien er bestaande duikers aanwezig zijn, minimaal van dezelfde diameter als die duikers;

• • De duiker moet van beton of harde HDPE zijn, waarbij verbindingen waterdicht moeten worden uitgevoerd;

• • De zijkanten van de dam dienen opgezet te worden met stapelzoden onder een helling van 1:1.

7.2. Eisen ten aanzien van aanleg en materiaalkeuze

Burgemeester en wethouders stellen, in aanvulling op een vergunning (op grond van haar eigendomsrecht en daarmee op basis van privaatrecht), eisen ten aanzien van de wijze van aanleg en materiaalkeuze, althans voor wat betreft het deel van de uitweg dat zich op gemeentegrond bevindt.

Gelet hierop staan burgemeester en wethouders niet toe dat bij de aanleg of verandering van een uitweg:

Aanleg, materialen en onderhoud

• a. (het deel van) de uitweg op gemeentegrond binnen de bebouwde kom niet door of namens de gemeente wordt aangelegd en/of

• b. bij de aanleg of wijziging van een uitweg buiten de bebouwde kom gebruik wordt gemaakt van andere dan door de gemeente voorgeschreven materialen.

Alle kosten die gepaard gaan met de aanleg, verandering of verwijdering van de uitweg door de gemeente komen voor rekening van de houder van de met de aanleg, of verandering van de uitweg verband houdende vergunning. Daarnaast zijn er op basis van de gemeentelijke Legesverordening voor het in behandeling nemen van een aanvraag voor een omgevingsvergunning voor het maken, hebben of veranderen van een uitweg leges verschuldigd.

Onder die kosten, niet zijnde leges, vallen in ieder geval de kosten voor:

• • het verplaatsen van kolken, verlichting, bebording, nutsvoorzieningen of andere zaken;

• • de compensatie van vervallen openbare parkeerplaatsen en openbaar groen;

• • het aanleggen, wijzigen of veranderen van het deel van de uitweg dat zich op gemeentegrond bevindt;

• • het plaatsen, wijzigen of verwijderen van een duiker;

• • het schoonhouden en het bouwkundig onderhoud van de duiker;

• • onderhoud van de uitweg wanneer deze door de melder zelf is aangelegd.

Het deel van de uitweg dat zich op gemeentegrond bevindt, wordt pas dan aangelegd, gewijzigd of veranderd nadat betaling van de hiervoor genoemde kosten heeft plaatsgevonden.

De overige uitgangspunten die door de gemeente gehanteerd worden bij bepaling van de aard en de hoogte van de verschuldigde kosten in verband met de aanleg of wijziging van een uitweg zijn in een afzonderlijk document opgenomen.