Energiebeleidsprogramma

De energietransitie

Het gebruik van fossiele brandstoffen heeft ernstige gevolgen voor het klimaat. Wereldwijd loopt de gemiddelde temperatuur op en er is sprake van grotere weersextremen. Eén van de manieren om de CO₂ uitstoot te verminderen is de overgang naar duurzame energiebronnen in combinatie met besparing van het energiegebruik. De impact van deze energietransitie is groot. Het verminderen van het gebruik van gas en olie vraagt om elektrificatie. Energie uit zon en wind is geen continue stroom. Dit betekent dat enerzijds de levering van energie niet altijd en overal hetzelfde is. Anderzijds is door de lokale opwek de onafhankelijkheid van het buitenland minder. Elektrificatie vraagt om kostbare en nog jaren durende uitbreiding van de energie infrastructuur en om opslag van energie.

De energietransitie heeft zowel effect op ons dagelijks leven, onze economie als de wereldwijde verhoudingen. De gemeente kan de lokale weerbaarheid en flexibiliteit vergroten door de opwek van energie en het gebruik lokaal goed te organiseren. Ook spannen we ons in om alle inwoners de mogelijkheid te geven mee te gaan in de ontwikkelingen. Dat doen we niet alleen, maar samen met ondernemers en inwoners.

Barneveld in 2040

Energiesysteem van de toekomst

Nederland, en Barneveld, zit in transitie: we stappen rap over op duurzame bronnen van energie en er komt steeds meer duurzame energie bij door decentrale opwek. Het gros van die duurzame bronnen is in de vorm van elektriciteit, zowel aan de vraagkant als aan de opwekkant. Momenteel zit daardoor in grote delen van het land een deel van de ontwikkelingen op slot met netcongestie: het ‘oude systeem’ barst uit zijn voegen.

Doorgaan op de huidige manier van elektrificatie is niet slim: scenario’s van Netbeheer Nederland laten zien dat er een verdrie- en zelfs mogelijk verviervoudiging komt van de vraag naar elektriciteit.[1] Dit is vanuit meerdere perspectieven onhoudbaar, als we niet gaan verslimmen: het aantal uren van negatieve stroomprijzen neemt in rap tempo toe. Dat betekent dat we op sommige momenten veel meer energie produceren dan we gezamenlijk verbruiken. Tegelijkertijd, is er bijvoorbeeld tijdens dunkelflaute (als de zon niet schijnt en de wind niet waait) een grote vraag naar energie die niet duurzaam kan worden ingevuld.

Volgens de scenario’s van Netbeheer Nederland zullen er, als we doorgaan zonder te verslimmen, in 2050 grote gaten ontstaan tussen de overschotten en tekorten aan energie (zie figuur 1). Zonder structurele aanpassingen in ons energiesysteem en stuurbaarheid van ons gedrag, is de energietransitie dus praktisch, ruimtelijk en financieel vrijwel onmogelijk.

Tegen deze achtergrond wordt in Barneveld momenteel de elektriciteitsinfrastructuur verzwaard, waarbij de systeemcapaciteit wordt verdubbeld. Wanneer we niet wordt verslimmen, zal er kort na de verzwaring in 2035 mogelijk opnieuw netcongestie ontstaan door de autonome groei van de vraag van elektriciteit.

Vanuit het Rijk en partners worden momenteel plannen gemaakt om netbewust gedrag te stimuleren. Onderdeel van de plannen zijn onder andere een mogelijk variabel nettarief (dat mogelijk honderden euro’s per jaar duurder kan uitvallen voor niet-netbewuste huishoudens en bedrijven); bedrijven dwingen om flexibiliteit beschikbaar te stellen aan de netbeheerder; de installatie van net-balancerende batterijen. Bovenstaande geeft aanleiding om ook in Barneveld onze visie op het energiesysteem van de toekomst aan te passen.

[2] https://www.netbeheernederland.nl/sites/default/files/2025-05/netbeheer_nederland_scenarios_editie_2025_-_def_12-05.pdf

---

Het Rijksbeleid met betrekking tot klimaat en energie is gebaseerd op de doelstellingen van de Klimaatconferentie van de Verenigde Naties in 2015 in Parijs, en de uitwerking daarvan in het klimaatakkoord en de klimaatwet. De centrale doelstelling hierbij is om in 2030 een 55% reductie van broeikasgassen te realiseren ten opzichte van 1990. De voortgang richting deze doelstelling wordt jaarlijks gemonitord via onder meer de Klimaat- en Energieverkenning (KEV), het Dashboard Klimaatbeleid, de emissieregistratie van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM), en de Klimaat- en Energienota.

De verschillende plannen van het Rijk en hun (geplande) verschijningsdatum staan in bijlage 1.

Klimaatdoelen

In het klimaatplan 2025-2035 stelt het kabinet dat op weg naar klimaatneutraliteit de uitstoot van broeikasgassen in 2030 met 55% moet zijn gedaald ten opzichte van 1990 en in 2040 met 90%.

Het kabinet wil dat het klimaatbeleid...

• ... leidt tot rechtvaardige uitkomsten. Dat wil zeggen dat het kabinet inzet op een klimaatbeleid voor iedereen. Voor kopers en huurders. Voor lage, midden en hoge inkomens. Voor mkb en grootbedrijf.

• ... economisch perspectief biedt. Het kabinet wil de koploperspositie van Nederland in een verduurzamende wereld versterken en uitbouwen, en ervoor zorgen dat het aantrekkelijk blijft om in ons land te investeren in verduurzaming, ook voor het mkb.

• ... ruimte biedt aan maatschappelijk initiatief. Het betreft hier energiecoöperaties, maar ook sport en (gezondheids)zorg.

• ... rekening houdt met de samenhang tussen de drie transities die gelijktijdig moeten plaatsvinden om klimaatneutraliteit te bereiken. Het betreft hier de energie-, grondstoffen-en voedseltransitie.

Daarnaast formuleert het kabinet vier leidende principes:

• Realisatie klimaatdoelen: het kabinet wil het land schoon doorgeven en de impact van klimaatverandering op huidige en toekomstige generaties die niet aan de klimaatverandering hebben bijgedragen beperken.

• Gemeenschappelijke maar gedifferentieerde verantwoordelijkheid: brede betrokkenheid en actieve participatie van medeoverheden, bedrijfsleven, maatschappelijke organisaties en burgers is essentieel.

• Bijdrage en ondersteuning naar draagkracht: het kabinet erkent dat het voor sommige groepen erg moeilijk is om mee te komen in de transitie en zet daarom in op beleid waarbij sterkere schouders zwaardere lasten dragen.

• De vervuiler betaalt: het kabinet zet in Europees verband in op beleid waarin ten minste de maatschappelijke prijs wordt betaald voor uitstoot. Het gaat hier om de energie-, grondstoffen- en voedseltransitie.

Duurzame opwek

Het Rijksbeleid op het gebied van energie staat beschreven in het Nationaal Plan Energiesysteem. Het Rijk verwacht dat 70% van de elektriciteit wordt opgewekt door energie uit zon en wind in 2030. In een latere fase zal kernenergie een bijdrage aan de energieproductie en de balans in het netwerk moeten leveren. Het Rijk formuleert een aantal uitgangspunten voor de opwek:

• In 2050 vormt CO₂-vrije elektriciteit onze grootste bron van energie.

• Inzet op netto nul uitstoot van elektriciteitssysteem in 2035.

• Heldere kaders en randvoorwaarden om de ontwikkeling van flexibiliteit en voldoende diversiteit mogelijk te maken.

• Forse, tijdige uitbreiding en efficiënt gebruik elektriciteitsinfrastructuur.

• Strategische verbondenheid binnen Europa.

De energiemix zal zich, naar de visie van het Rijk, ontwikkelen overeenkomstig figuur 2.

Windenergie zal met name op zee versneld worden ontwikkeld. In de routekaart Wind op Zee staan de windenergiegebieden met de windparken waarvoor het Rijk tot en met 2027 een vergunning wil uitgeven. De laatste windparken in deze routekaart zijn vanaf 2032 actief. Dan staat er volgens het Rijk in totaal een vermogen van 21 gigawatt (GW). Voor wind op land werkt het Rijk aan milieunormen voor onder andere geluid en slagschaduw. Wind is onderdeel van de ambitie om via de Regionale Energiestrategieën 35 Terawattuur (TWh) duurzame energie via wind en zon jaarlijks op te wekken in 2030.

Om de productie van waterstof en toepassing in de industrie te stimuleren stelde het kabinet Schoof €2,1 miljard beschikbaar. Daarnaast wordt de raffinageroute voor groene waterstof aangepast zodat het aantrekkelijker wordt om groene waterstof te gebruiken bij de productie van brandstoffen.

In een sterk variabele energieproductie is opslag een belangrijke voorwaarde voor stabiliteit in het netwerk. Het Rijk heeft ook voor opslag een routekaart ontwikkeld voor elektriciteit, moleculen en warmte. Daarbij ligt een sterke nadruk op ontwikkeling van kennis en innovatie. Het Rijk maakt onderscheidt tussen korte-termijnopslag en seizoensopslag. Gemeenten hebben voor de realisatie een belangrijke rol bij de planvorming en vergunningverlening. De routekaart adviseert om voor te sorteren met een aantal acties:

• Agendeer binnen de gemeentelijke organisatie het belang van batterijen als randvoorwaarde voor regionale plannen voor batterijen net als voor transformatorstations of kabels.

• Zorg voor besef dat het cruciaal is voor de ambities van de regio. Het vrijhouden van geschikte plekken scheelt in doorlooptijd en voorkomt weerstand. Houd al bij het maken van ruimtelijke plannen rekening met de hiervoor benodigde ruimte, bijvoorbeeld bij de inrichting van een bedrijventerrein.

• Zorg dat er bij het verwerken van aanvragen voor vergunningen voor baterijen een beleidsmedewerker betrokken is die bekend is met de netsituatie. Regelmatig overleg met de regionale netbeheerder zorgt voor actuele kennis hiervan.

• Korte-termijn opslag van warmte is van invloed op de elektriciteitsvoorziening, omdat een belangrijk deel van de elektriciteit voor warmte (en koude) gebruikt wordt. Elektrificatie zal een belangrijke rol spelen in gebieden waar individuele, duurzame oplossingen worden toegepast, maar ook in gebieden waar de elektrificatie van de industrie grootschalig zal worden uitgerold. Hierdoor zal het verzachten van netcongestie op alle spanningsniveaus belangrijker worden. De variatie in beschikbare duurzame elektriciteit en de netcongestie kan in deze gebieden opgevangen worden door het optimaliseren van de inzet van power-to-heat en lokale opslag van warmte. Verder kan de opslag van warmte in veel gevallen een betaalbaarder techniek zijn dan elektriciteitsopslag.

• Het wordt aanbevolen conversies van elektriciteit naar warmte en vice versa mee te nemen in afwegingen voor lokaal energiebeleid.

Energiewet

Warmtetransitie

De warmtetransitie krijgt juridisch en beleidsmatig vorm via twee nieuwe wetten: de Wet collectieve warmte (Wcw) en de Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie (Wgiw). De Wcw versterkt de publieke regie op warmtenetten door gemeenten de bevoegdheid te geven om warmtekavels aan te wijzen en warmtebedrijven te selecteren, waarbij publieke partijen minimaal 50% eigendom moeten hebben. De Wgiw biedt gemeenten juridische instrumenten om gebieden aan te wijzen die van het aardgas af gaan, en verankert het warmteprogramma in het omgevingsplan.

ACM-prioriteringskader

Vanaf 1 januari 2026 gaat het nieuwe prioriteringskader van de Autoriteit Consument en Markt (ACM) in voor grootverbruikers. Voor kleinverbruikers is dit naar verwachting op 1 juli 2026. Dit kader heeft als doel om in netcongestiegebieden prioriteit te geven aan de aansluiting van maatschappelijke urgente ontwikkelingen (bijvoorbeeld veiligheidsdiensten, gezondheidzorg, woningbouw en scholen). Deze methode is bedoeld om beter aan te sluiten op de uitdagingen van de energietransitie en de veranderende energiemarkt. Het kader wijkt af van het traditionele ‘first come, first served’ (FCFS)-principe en maakt het mogelijk om maatschappelijke belangen zwaarder te laten wegen bij netaansluitingen.

Het prioriteringskader maakt onderscheid tussen vier categorieën, waarbij nummer 1 de hoogste prioriteit heeft.

1. Congestieverzachters. Projecten die het net ontlasten of ruimte creëren voor andere aansluitingen, zoals warmtenetten met opslag, slimme sturing of flexibele inzet.

2. Veiligheidsfuncties. Essentiële voorzieningen zoals defensie, politie, ziekenhuizen en noodinfrastructuur krijgen voorrang vanwege hun kritieke rol in de samenleving.

3. Basisbehoeften. Projecten die voorzien in fundamentele maatschappelijke behoeften zoals woningbouw, drinkwater, onderwijs en collectieve woonvormen.

4. Categorie 4 is overig en heeft de laagste prioriteit. Hieronder vallen o.a. bedrijven, laadinfrastructuur, sport, cultuur en recreatie.

Lokaal eigenaarschap

In het Klimaatakkoord is vastgelegd dat we bij de ontwikkeling van duurzame energieprojecten op land streven naar 50% lokaal eigendom. Dit betekent dat inwoners, coöperaties en lokale bedrijven actief kunnen deelnemen en mede-eigenaar kunnen worden van bijvoorbeeld wind- of zonneparken. Lokaal eigenaarschapdraagt bij aan maatschappelijke acceptatie, eerlijkere verdeling van lusten en lasten, en betrokkenheid bij de energietransitie.

Ook binnen de warmtetransitie krijgt lokaal eigenaarschap steeds meer betekenis. In de Wet collectieve warmte (Wcw) en de aankomende Energiewet wordt ruimte geboden voor warmtegemeenschappen: lokale, niet-commerciële initiatieven waarin inwoners of lokale partijen mede-eigenaar zijn van de warmtevoorziening in hun wijk. Gemeenten kunnen lokaal eigenaarschap stimuleren via participatieprocessen, selectiecriteria bij warmtebedrijven en het juridisch vastleggen van zeggenschap in hun warmteprogramma.

De ambitie rondom lokaal eigenaarschap kan worden meegenomen in het beleid en in maatschappelijke tenders, maar is niet afdwingbaar via een omgevingsverordening.

Omgevingswet

De Omgevingswet vormt de juridische basis voor de lokale uitwerking van klimaat- en energiebeleid. Via de omgevingsvisie, beleidsprogramma’s en het omgevingsplan kunnen gemeenten duurzaamheidsambities, de energietransitie en de warmtetransitie ruimtelijk en programmatisch verankeren. Dit Energiebeleidsprogramma is een directe uitwerking van onze omgevingsvisie en sluit aan bij de integrale benadering die de Omgevingswet voorschrijft.

Inleiding

De provincie werkt aan het actualiseren van haar beleid op het gebied van energie. Dat gaat om de klimaatdoelen, opwekdoelen van de zeven Regionale Energiestrategieën in de provincie, besparingsdoelen en beleid ten aanzien van de netcongestie: het energiesysteem van de toekomst. De verschillende plannen van de Provincie en hun (geplande) verschijningsdatum staan in bijlage 2.

Klimaatdoelen

De provincie sluit zich aan bij de klimaatdoelen zoals die zijn geformuleerd door het Rijk: 55% CO₂ uitstootreductie in 2030 ten opzichte van 1990. De uitstootreductie verwachten we vooral van de gebouwde omgeving, mobiliteit en industrie.

Duurzame opwek, netcongestie en warmtetransitie

Voor de opwek van duurzame energie brengt de provincie haar beleid in lijn met de Regionale Energiestrategieën uit de zeven Gelderse Regio’s. Tot voor kort gingen die Regionale Energiestrategieën vooral over grootschalige opwek met wind en zon.

Voor de aanpassing van het provinciale beleid en de omgevingsverordening aan de RES-doelstellingen is een milieueffectrapportage (MER) nodig die in 2024 is uitgevoerd. In juli 2025 is deze MER (‘PlanMER wind, zon en warmte') vastgesteld. Het realisatiegebied voor windenergie Harselaar komt in deze rapportage als kansrijk naar voren.

Ter bescherming van de Wespendief is op basis van het Gelders Milieuonderzoek Windenergie Veluwe de provinciale beleidslijn voor windenergie en de omgevingsverordening herzien. Deze herziening heeft gevolgen voor Barneveld omdat de verordening het opwekken van windenergie niet toestaat op de Veluwe en een kilometer daaromheen. In de zone van 1 tot 8 km rondom de Veluwe is beperkt windenergie mogelijk:

• Wanneer windturbines de maanden mei tot en met augustus stilstaan zijn ze toegestaan in de 1-8 km zone.

• De provincie komt met een voorstel voor een beperkt aantal windturbines in de 1-8 km zone die in de maanden juli en augustus stil moeten staan.

• Boerderijmolens zijn niet toegestaan op de Veluwe en 1 km daaromheen en mogen in de 1-8 km zone niet hoger zijn dan 25 meter tiphoogte.

Buiten de zones zijn in de gemeente Barneveld erfmolens met een ashoogte van 35 meter toegestaan. Het realisatiegebied Harselaar ligt in de 1-8 km zone en het is wachten op provinciale toestemming om initiatieven met betrekking tot wind op Harselaar te mogen uitvoeren. Het onderzoek van de provincie om een afstandsnorm van tweemaal de tiphoogte in te stellen voor de hele provincie zal naar verwachting geen invloed hebben op het realisatiegebied Harselaar.

In de provinciale omgevingsverordening zijn in juni 2024 de regels uit de landelijke zonneladder overgenomen. Hierdoor is zon op landbouwgrond niet gewenst tenzij het agrarisch gebruik als hoofdactiviteit kan blijven plaatsvinden (Artikel 5.90, voorkeursvolgorde aanleglocaties voor zonne-energie). De landelijke zonneladder verschilt daarin niet van de herziene Barneveldse Zonneladder. Ook andere criteria als landschappelijke inpassing en lokaal eigendom verschillen niet van de Barneveldse versie.

Voor de warmtetransitie ligt de regie bij de gemeenten. De provincie is vooral ondersteunend met de oprichting van een expertteam. Daarnaast kan het Gelders warmte infrabedrijf (GWIB) de aanleg van warmtenetten in bestaande woonwijken versnellen. Het GWIB ondersteunt Gelderse gemeenten bij het ontwikkelen, leggen en onderhouden van warmteleidingen. Samen met (lokale) warmteleveranciers kunnen we de gebouwde omgeving van duurzame warmte voorzien. Tot slot biedt de provincie het ontwikkelprogramma geothermie Gelderland aan. Hiermee wil ze de knelpunten en oplossingen rondom geothermie verkennen en kennis en ervaring uitwisselen.

De provincie zoekt naar mogelijkheden om met ‘kleine’ kerncentrales bij te dragen aan het energiesysteem van de toekomst. Daartoe is in 2025 een onderzoeksrapport verschenen waaruit blijkt dat Barneveld geen geschikte locatie heeft voor zo’n Small Modular Reactor (SMR). De geschikte locaties liggen vooral langs de rivieren.

In 2025 verscheen het tweede provinciaal Meerjarenprogramma Infrastructuur Energie en Klimaat (pMIEK). Landelijk is afgesproken dat het pMIEK-proces iedere twee jaar herhaald wordt. Daarin zijn prioriteiten gesteld voor de aanpak van nieuwe projecten ter versterking van de energie infrastructuur. Barneveld komt in de pMIEK niet voor omdat de versterking van onderstation Harselaar al gepland was toen het pMIEK verscheen.

---

Voor energie en warmte zijn er meerdere beleidsstukken vastgesteld binnen de gemeente Barneveld, namelijk: de Energievisie 2015-2020, de Warmtevisie 2021, de Barneveldse Zonneladder, Structuurvisie Wind 2021 en de Notitie Lokaal Eigenaarschap. Deze laatste drie zijn overgenomen in de Omgevingsvisie. De Energievisie en Warmtevisie komen te vervallen met dit beleidsprogramma. De overige beleidsstukken blijven van kracht.

Oude Energievisie

In 2015 verscheen de eerste Energievisie van de gemeente Barneveld getiteld ‘Investeren in Barneveldse bronnen’. De gemeenteraad stelde de kaders van deze visie vast in 2015 .

In 2021 startten we ook met de Regionale energiestrategie Regio Foodvalley, waarin regionale afspraken zijn gemaakt over opwek en besparing. Barneveld bracht haar gemeentelijke doelstellingen als bijdrage aan de regionale energiestrategie in: 650.000 zonnepanelen en 12 megawatt (MW) windenergie in 2030. Deze doelstellingen zijn gebaseerd op de Barneveldse Zonneladder en de Structuurvisie Wind.

In de Energievisie zijn de volgende doelstellingen vastgelegd:
• 2% energiebesparing per jaar
• 20% duurzame energieopwekking in 2020

De doelstellingen van de Energievisie waren gericht op 2020. Met de monitor van het Programma Duurzaamheid zijn de doelstellingen rondom energiebesparing doorberekend naar 2030 en gesplitst in energieverbruik door woningen en energieverbruik door bedrijven en instellingen. Uit de monitor blijkt dat we goed op weg zijn in het behalen van dit doel. Zie figuur 3.

Ook de duurzame opwek is opgenomen in de monitor van het Programma Duurzaamheid. De doelstellingen voor duurzame opwek zijn doorgerekend naar 2030. Sinds 2015 zijn er goede stappen gezet. We staan uitgebreid stil bij de huidige status met betrekking tot de doelstellingen in hoofdstuk 8 (grootschalige opwek en opslag).

Oude Warmtevisie

Eind 2021 verscheen de Barneveldse Warmtevisie. Daarin schetsten we een pad waarlangs Barneveld stap voor stap aardgasvrij kan worden. Het gasgebruik bij woningen in de gemeente is tussen 2020 en 2023 afgenomen met 26,8%. Terwijl het aantal woningen in die periode met 3,4% is toegenomen. Bij bedrijven is de afname 13,1%. In de Barneveldse Warmtevisie zijn vier hoofdlijnen geschetst, die verder worden toegelicht in het Warmteprogramma (hoofdstuk 4). In dit hoofdstuk evalueren we per hoofdlijn. Ook beschrijven we het vervolg per hoofdlijn.

De Barneveldse Zonneladder

In 2019 is de Barneveldse Zonneladder vastgesteld. In 2021 is deze aangevuld. Het doel is om in 2030 in onze gemeente 475.000 zonnepanelen op daken en 175.000 panelen op land en hebben liggen. Voor de aanleg van zonnevelden zijn met de Barneveldse Zonneladder voorwaarden opgesteld waaraan plannen moeten voldoen. Speerpunten daarbij zijn:
· meervoudig ruimtegebruik;
· inpassing in het landschap;· participatie van omwonenden;
· het versterken van de ecologie.

De beleidsvoornemens van de Barneveldse Zonneladder zijn overgenomen in de Omgevingsvisie van de gemeente en in de Regionale Energiestrategie Foodvalley. De huidige stand van zaken en de maatregelen rondom dit onderwerp staan in hoofdstuk 8 (grootschalige opwek en opslag).

Structuurvisie Windenergie

In 2021 is de Structuurvisie Wind vastgesteld. In de structuurvisie staat de meest kansrijke plek voor windturbines en de voorwaarden voor een windproject. De doelstelling van de gemeente is om minimaal 0,038 TWh aan windenergie op te wekken.

De uitgangspunten en doelen van de Structuurvisie Wind zijn nog steeds van kracht. De Omgevingsvisie verwijst actief naar de Structuurvisie Wind. De huidige stand van zaken en de maatregelen rondom dit onderwerp zijn te lezen in hoofdstuk 8 (grootschalige opwek en opslag).

Notitie Lokaal Eigenaarschap

De Notitie Lokaal Eigenaarschap in Barneveld is een beleidsdocument dat vastlegd dat we streven naar minimaal 51% lokaal eigenaarschap bij duurzame energieprojecten, zoals windmolens en zonneparken. De huidige stand van zaken en de maatregelen rondom dit onderwerp zijn te lezen in hoofdstuk 8 (grootschalige opwek en opslag).

---

Internationaal en nationaal zijn er afspraken gemaakt om klimaatverandering tegen te gaan door de uitstoot van broeikasgassen, zoals CO₂ (koolstofdioxide), te verminderen. De landelijke doelstelling is om in 2050 klimaatneutraal te zijn. Ook de gemeente Barneveld is aan deze doelstelling gebonden en hanteert deze.

Klimaatneutraliteit

Klimaatneutraal wil zeggen dat de opname gelijk is aan de afgifte van het totaal aan broeikasgassen. Naast CO₂ zijn CH₄ (methaan) en N₂O (lachgas) de belangrijkste broeikasgassen. Dit vraagt dus om beleid gericht op de afname van de uitstoot van het totaal aan broeikasgassen en vergroting van de opnamecapaciteit. De doelstelling om klimaatneutraal te zijn in 2050 betekent dat de CO₂-uitstoot (en andere broeikasgassen, omgerekend naar CO₂-equivalenten), moet zijn verminderd met 55% in 2030 en met 100% in 2050 ten opzichte van de uitstoot in 1990. Wanneer we in dit stuk spreken over CO₂(-uitstoot), doelen we op CO₂-equivalenten.

Energietransitie

De energietransitie speelt een cruciale rol in de transitie naar klimaatneutraliteit, aangezien de energieproductie en -consumptie wereldwijd verantwoordelijk is voor een significant deel van de totale uitstoot van broeikasgassen. Binnen de gemeente Barneveld kunnen we een bijdrage leveren aan de energietransitie door toe te werken naar een nieuw energiesysteem – het energiesysteem van de toekomst – door onze energievoorziening en energieverbruik te verduurzamen. Dit doen we niet alleen door het bevorderen van hernieuwbare energiebronnen, maar vooral ook door energie-efficiëntie te verbeteren, en bewustwording rondom energiebesparing te vergroten bij zowel inwoners als bedrijven.

---

In dit beleidskader zijn normen onze kwantitatieve doelstellingen die functioneren als richtlijnen voor het beoogde energiesysteem van de toekomst in de gemeente Barneveld. Ze definiëren waar de gemeente wil zijn op het gebied van de energietransitie, en op welk moment, bijvoorbeeld met betrekking tot energiebesparing, duurzame opwekking, reductie van broeikasgasuitstoot, en verduurzaming van gebouwen en infrastructuur op een bepaald moment in de toekomst. De monitoring van deze normen werken we uit in hoofdstuk 9.

We reduceren de uitstoot van CO2 binnen de gemeente Barneveld

In lijn met de internationale en nationale afspraken streven we er binnen de gemeente Barneveld naar om onze CO₂-uitstoot terug te brengen met 55% in 2030 en 100% in 2050 t.o.v. 1990. Binnen dit beleidsprogramma focussen we op het terugbrengen van CO₂-uitstoot binnen de invloedssfeer van de gemeente. De directe invloed van de gemeente Barneveld op de vermindering van de uitstoot van broeikasgassen is beperkt. Die invloed ligt bij de uitstoot van de publieke dienstverlening en voor een deel in de gebouwde omgeving.

• Binnen de eigen gemeentelijke organisatie willen we onze CO₂-uitstoot verminderen met 55% in 2030 ten opzichte van 2015.

• Binnen de publieke dienstverlening en in de gebouwde omgeving willen we onze CO₂-uitstoot verminderen met 55% in 2030 ten opzichte van 1990.

We besparen jaarlijks 2% energie

Binnen de gemeente streven we ernaar om jaarlijks 2% van het energieverbruik te verminderen van commerciële en publieke dienstverlening (bedrijven en instellingen) en van de gebouwde omgeving (wonen).

We verhogen de opwekking van lokale hernieuwbare energie, zoals zonne-energie en windenergie

Zoals eerder vastgesteld binnen de gemeente, verhogen we de opwekking van hernieuwbare energie, zodat het aandeel van hernieuwbare energie verhoogt in relatie tot de totaal gebruikte energie. Hierbij houden we vast aan de doelstellingen die al zijn vastgelegd in de Structuurvisie Wind en in de Barneveldse Zonneladder. Deze doelstellingen houden in dat we met betrekking tot wind- en zonne-energie streven naar het opwekken van 12 megawatt windenergie (op Harselaar) en het plaatsen van 650.000 zonnepanelen – waarvan 475.000 op dak en 175.000 op land – in 2030. Met deze doelen draagt de gemeente Barneveld ook bij aan het behalen van de doelen van de Regionale Energiestrategie (zoals vastgesteld in 2021).

We streven ernaar om aardgasvrij te zijn in 2050

Op landelijk niveau is het doel om in 2050 van het aardgas af te zijn. In de praktijk brengt dit vele uitdagingen met zich mee, waaronder voldoende netcapaciteit. Er is onderzoek gedaan naar de mogelijkheden van grootschalige warmtenetten binnen de gemeente, waaruit blijkt dat het nu niet haalbaar is om hiermee te werken in de gemeente.We zien kansen in de ontwikkeling van energiehubs, waterstof voor industrie en logistiek en het benutten van het bestaande aardgasnetwerk voor duurzame alternatieven. We blijven de ontwikkelingen op het gebied van collectieve warmtevoorzieningen volgen en zijn alert op kansen.

Ons doel is om het elektriciteitsnetwerk op orde te maken, en met tussentijdse maatregelen zoveel mogelijk aardgasvrij-ready te zijn voor 2050, zodat we de stap naar aardgasvrij kunnen maken wanneer het elektriciteitsnetwerk op orde is of uiterlijk in 2050.

---

Leidende principes zijn fundamentele keuzes of uitgangspunten die richting geven aan de manier waarop we de verduurzaming van bestaande gebouwde omgeving als ook nieuwe ontwikkelingen vormgeven. Ze bepalen de prioriteiten, waarden en strategieën die de uitvoering sturen. Onze leidende principes zijn onderling verbonden en versterken elkaar in hun werking. Deze leidende principes vloeien voort uit die van het Rijk en de provincie, als ook onze omgevingsvisie.

Ontwikkelingen en inzichten met betrekking tot de energietransitie gaan razendsnel, dit vraagt van de gemeente om ook de eigen werkwijze te blijven evalueren en aanpassen. Zo blijven we zo effectief mogelijk bijdragen aan onze leidende principes.

Samen aan de slag

Het bouwen aan het energiesysteem van de toekomst doen we samen – inwoners, bedrijven, organisaties zoals woningcorporaties en overheden zoals de gemeente. We werken vanuit een gezamenlijk gedragen visie en op basis van vertrouwen, waarbij ieders stem telt, ook die van de volgende generatie. Ook het milieu krijgt een stem, onder andere via de verplichte milieueffectrapportage (MER), zodat we de impact op onze leefomgeving transparant meewegen in de besluitvorming.

Bottom-up initiatieven, zoals particuliere energieprojecten, smart energy hubs, energiegemeenschappen en coöperaties, zijn essentieel in deze transitie. Ze versterken lokaal eigenaarschap, vergroten betrokkenheid en zorgen voor duurzame oplossingen die passen bij de specifieke behoeften van onze gemeenschap. Door in te zetten op lokaal eigendom van energiebronnen en infrastructuur komen de voordelen bij de gemeenschap terecht. Deze beweging laat zien hoe ‘zelf, samen, gemeente’ in de praktijk vorm krijgt: inwoners nemen initiatief, gemeenschappen bundelen krachten en de gemeente ondersteunt, faciliteert en neemt waar nodig de regie.

Door gezamenlijk te werken, creëren we een breed draagvlak en stimuleren we innovatie die op grotere schaal toegepast kan worden. Regionale, nationale én mogelijk internationale samenwerking versterkt onze slagkracht. Zo dragen we samen bij aan een eerlijke en duurzame energietoekomst.

We zetten in op het vergroten van zelfvoorziening in energie

Binnen de gemeente Barneveld streven we naar het vergroten van zelfvoorziening in energie, waarbij huishoudens, bedrijven en/of collectieven zo veel mogelijk – waar mogelijk in samenwerking – in hun eigen energievraag kunnen voorzien. Energiegemeenschappen vormen een belangrijk onderdeel van de Energiewet die 1 januari 2026 ingaat. Lokale initiatieven en bedrijven kunnen gebruik maken van de nieuwe mogelijkheden om energie te delen.

Met slimme achter-de-meter-oplossingen, eigen opwek en opslag en/of buffering optimaliseren we het gebruik van duurzame energie, verminderen we de afhankelijkheid van het net en verhogen we de efficiëntie. Samenwerking met de netbeheerder blijft van belang, met name in situaties waarin centrale coördinatie noodzakelijk is.

Efficiënt energieverbruik

We hanteren de trias energetica als uitgangspunt voor onze strategie: we beperken energiegebruik waar mogelijk. Niet alleen voor verwarmen maar ook voor koeling. Inzicht creëren in energieverbruik door te meten, en daarop gebaseerde energiebesparing, is de eerste en meest effectieve stap richting een duurzaam energiesysteem.

Daarbij erkennen we dat enkel technische maatregelen niet volstaan. Het stimuleren van bewust gedrag en het ondersteunen van gebruikers bij het maken van duurzame keuzes vormen een essentieel onderdeel van onze aanpak.

Mix van (groene) energiebronnen

We kiezen voor een slimme mix van energiebronnen die aansluit bij de lokale omstandigheden. Binnen deze mix blijft gas voorlopig een noodzakelijke schakel om de energietransitie mogelijk te maken. Waar mogelijk kiezen we voor groen gas als een duurzame tussenoplossing. Door samen te werken, biovergisting en andere innovatieve technieken te benutten, kunnen we fossiele afhankelijkheid geleidelijk afbouwen zonder concessies te doen aan leveringszekerheid.

Eventuele nadelige effecten van duurzame energiebronnen, op het milieu en de volksgezondheid, zullen we altijd zo veel mogelijk minimaliseren.

Een decentraal energiesysteem met opslag

We bouwen aan een robuust, veilig en decentraal energiesysteem, waarin lokaal opgewekte energie – bijvoorbeeld op wijkniveau of gebouwniveau – zoveel mogelijk lokaal wordt gebruikt. Uiteindelijk willen we opwek en gebruik zo veel mogelijk lokaal in balans brengen en zo dicht mogelijk bij elkaar plaatsen om het energienetwerk zo min mogelijk te belasten.

Om het energienet stabiel en betrouwbaar te houden, stemmen we de opwek en het gebruik van energie zoveel mogelijk op elkaar af. Idealiter vallen deze samen, of wordt overtollige energie tijdelijk opgeslagen. Zo voorkomen we grote verschillen tussen vraag en aanbod, zoals op een zonnige middag met veel zonne-opwek en weinig verbruik, of op een koude winteravond met piekgebruik. Door deze pieken te verminderen of slim te sturen, beperken we de belasting van het stroomnet.

Wat niet direct wordt gebruikt aan energie en warmte, slaan we lokaal op. Opslagmogelijkheden dragen bij aan het ontlasten van het net en vergroten de efficiëntie. Ook het inzetten van waterstof als energiedrager biedt kansen, met name voor sectoren zoals industrie en logistiek. Door vraag, aanbod en opslag lokaal te organiseren, versterken we de betrouwbaarheid van het energiesysteem.

Innovatie staat centraal

Innovatie speelt een belangrijke rol in de energietransitie. Lokale bedrijven en organisaties ontwikkelen vernieuwende oplossingen en lokale energiesystemen, zoals energiehubs, binnen de gemeente Barneveld die bijdragen aan ons energiesysteem van de toekomst. Daarbij zijn meten, monitoren en aansturen (digitalisering) van het energiesysteem belangrijke onderdelen van innovatie.

De gemeente volgt de technologische innovaties nauwlettend. We blijven op de hoogte van ontwikkelingen binnen bijvoorbeeld batterijtechnologie, grootschalige opslag en andere relevante innovaties. We beoordelen continu welke vooruitgangen relevant zijn voor praktische toepassing in het vormgeven van ons energiesysteem van de toekomst.

Energiesysteem is randvoorwaardelijk bij gemeentelijke ontwikkelopgaven

We maken energie mede-sturend bij de fysieke ontwikkelopgave van de gemeente: bij nieuwe ontwikkelingen wordt in een vroeg stadium nagedacht over een geschikt energiesysteem om zo een duurzame energievoorziening te bewerkstelligen, in samenhang met andere (ruimtelijke) opgaven en belangen. Daarnaast wordt de benodigde ruimte voor dit systeem meegenomen in ontwerpen.

We maken slimme keuzes ten tijde van schaarste

Tot zeker 2033-2035 hebben we in de regio te maken met netcongestie. Hierdoor is het geen gegeven dat we als gemeente op elk moment onze ambities wat betreft fysieke ontwikkelopgaven kunnen verwezenlijken. Indien nodig, moeten we keuzes maken op welke ontwikkelingen we willen inzetten. Hiermee zorgen we dat, gezien de beperkende werking van energie, toch de meeste maatschappelijke waarde kunnen toevoegen.

Betaalbaarheid en rechtvaardigheid

Bij het opbouwen van het energiesysteem van de toekomst staat rechtvaardigheid voorop. Het is essentieel dat de voordelen en de lasten van de energietransitie eerlijk verdeeld worden, zodat niemand wordt uitgesloten en er een goede balans bestaat tussen individuele en maatschappelijke kosten.

Dit betekent dat we niet alleen naar de technische en economische haalbaarheid kijken, maar ook naar sociale en ecologische rechtvaardigheid. Iedereen, ongeacht achtergrond of inkomen, moet gelijke toegang hebben tot schone energie en de mogelijkheid om zowel bij te dragen aan als te profiteren van de energietransitie.

Door rechtvaardigheid als leidend principe te hanteren, streven we ernaar dat meer inwoners financiële zekerheid hebben en minder geldzorgen ervaren, met zekerheid over energievoorziening voor de toekomst.

---

Om te voldoen aan landelijke eisen, onze eigen normen en leidende principes, houden we ook rekening met de manier waarop nieuwe ontwikkelingen vorm krijgen binnen de gemeente. Het programma van eisen is een set van technische, ruimtelijke en beleidsmatige voorwaarden en uitgangspunten die geldt voor nieuwe ontwikkelingen (renovaties aan de openbare ruimte of een nieuwbouwontwikkeling).

In dit programma van eisen hanteren we allereerst het afwegingskader Duurzaamheid, dat wordt toegepast ongeacht het type ontwikkeling. Naast dit afwegingskader, maken we bij afwegingen voor nieuwe ontwikkelingen onderscheid tussen woningbouw, maatschappelijk vastgoed en bedrijven(terreinen). Voor elk van deze geven we in dit onderdeel aan wat op dit moment wettelijk vereist is voor nieuwe ontwikkelingen. Daarnaast geven we aan wat onze gemeentelijke uitgangspunten zijn, deze zijn opgesteld in een samenwerking van verschillende disciplines binnen de gemeente (zoals de taskforce netcongestie). Bij maatschappelijk vastgoed en bedrijventerreinen lichten we ook onze beslisbomen voor tijdelijke inzet van (groen) gas toe.

Tot slot lichten we gemeentelijke uitgangspunten toe voor de uitbreiding van de lokale energie-infrastructuur.

Afwegingskader Duurzaamheid

Het Afwegingskader Duurzaamheid ondersteunt bij het vertalen van gemeentelijke duurzaamheidsdoelen naar ambities op projectniveau. In projecten is een grote impact te realiseren op de CO₂-reductie.

Het kader helpt duurzaamheid structureel te integreren in fysieke projecten, stimuleert interdisciplinaire samenwerking en creëert bewustwording. Op de thema’s energie, duurzame mobiliteit, klimaatadaptatie, biodiversiteit en groen en circulaire economie worden de ambities bepaald en tijdens het gehele project bijgehouden.

Het afwegingskader is beschikbaar binnen de gemeente via het Programma Duurzaamheid.

Woningbouw

Maatschappelijk vastgoed

Bedrijventerreinen

Prioriteringskader lokale energie-infrastructuur

De netbeheerder is bezig met het realiseren van een grote verzwaringsopgave in de gemeente. In ongeveer driekwart van de buurten in de gemeente Barneveld zal er tot 2050 minimaal een verdubbeling van het aantal trafo-huisjes bijgeplaatst moeten worden, zodat de groeiende vraag naar elektriciteit kan worden opgevangen en stroomuitval door overbelasting wordt voorkomen. Het plaatsen van deze trafo-huisjes kan niet allemaal tegelijk.

Liander, de Woningstichting en de gemeente werken samen in het middenspanningsatelier om wijken in Barneveld te verzwaren. Voorlopig denkt Liander drie wijken per jaar te kunnen verzwaren. Liander staat aan de lat voor het bepalen van volgorde van het overgrote deel van de verzwaring, met input van de gemeente en de Woningstichting. Wijken waar er technische noodzaak is tot verzwaring worden door Liander geprioriteerd. Wanneer er geen technische noodzaak is, verzwaren we eerst de wijken waar de Woningstichting grootschalige verduurzamingsplannen heeft. Dit draagt bij aan de wettelijk verplichting van woningcorporaties om te verduurzamen, draagt in belangrijke mate bij aan de gemeentelijke duurzaamheidsdoelstellingen door de schaal, en helpt energiearmoede in de gemeente terug te dringen. Tenslotte, geeft de gemeente input over welke wijken daarna verzwaard kunnen worden aan de hand van een prioriteringskader. Hiervoor zijn vijf prioriteringscriteria opgesteld, die hieronder op volgorde van belang staan:

• a.

  Aanwezigheid van maatschappelijk vastgoed met een publieke functie voor veiligheid, gezondheid, opvang en educatie. Hierbij gaat het om het behouden van de functie van maatschappelijk vastgoed, en dus niet over de verduurzaming daarvan;

• b.

  Aantal huishoudens in een wijk met een relatief lager inkomensniveau en een relatief hoge energierekening. Hiermee geven we voorrang aan wijken waar verduurzaming een positieve impact kan hebben op de energierekening, zodat we ongelijke toegang tot de energietransitie voorkomen;

• c.

  De hoogte van de mogelijke gasreductie bij verduurzaming dankzij de verzwaring; hoe meer het gasverbruik verminderd kan worden hoe hoger de prioriteit van de wijk.

• d.

  Aanwezigheid MKB (midden- en kleinbedrijf) in de wijk;

• e.

  Mogelijkheid tot peakshaving. Peakshaving is het verminderen van energieverbruik of het inzetten van lokale opslag om pieken in de vraag naar elektriciteit te voorkomen en het net daardoor te ontlasten. Dit kan bijvoorbeeld door het slim laden van elektrische voertuigen. Deze wijken krijgen een lagere prioriteit in de afweging, omdat hier gedragsverandering het moment van verzwaring kan uitstellen.

---

Eind 2021 verscheen de Barneveldse Warmtevisie. Daarin is een pad geschetst waarlangs de gemeente stap voor stap aardgasvrij kan worden. In de visie werden vier hoofdlijnen geschetst:

• a.

  Gemeentebreed inzetten op isoleren en besparen. Via onder andere het energieloket, energiecoaches, de Toekomstbestendig Wonen Lening en de dorpsgerichte benadering, werden woningeigenaren en huurders gestimuleerd om te isoleren, zuinige installaties aan te schaffen en te besparen door gedrag aan te passen. Ook zijn er veel inspanningen voor verduurzaming verricht door de Woningstichting;

• b.

  Aanpak verkenningsgebieden. De gemeente is in de warmtevisie verdeeld in gebieden die kansrijk zijn voor oplossingen op de kortere termijn (tot 2025), de middellange termijn (tot 2040) of de lange termijn (tot 2050). Ook is beschreven welke aardgasvrije opties bij welk gebied passen, bijvoorbeeld all-electric, groen gas en/of een warmtenet;

• c.

  Aanpak bedrijven en utiliteitsbouw. Er is samenwerking gezocht met bedrijven om zowel individuele als collectieve oplossingen te vinden die het gebruik van gas kunnen verminderen;

• d.

  Regionale afstemming. In de Regio Foodvalley is samengewerkt om een regionale aanpak te realiseren waar mogelijk.

Hieronder evalueren we de resultaten van deze aanpak per hoofdlijn.

Hoofdlijn 1: Gemeentebreed inzetten op isoleren en besparen

Er zijn meer dan duizend huishoudens geïnformeerd door energiecoaches over de mogelijkheden van energie besparen. In De Glind en Kootwijk zijn stichtingen opgericht die lokaal willen investeren in besparing, bijvoorbeeld door het stimuleren van isolatie en collectieve oplossingen. Resultaten van een aantal acties die hebben plaatsgevonden in de gemeente zijn hieronder opgesomd.

• a.

  Door energiecoaches van het Energieloket van Barneveld zijn meer dan 1000 energieboxen uitgedeeld aan inwoners met beperkte financiële middelen.

• b.

  950 inwoners van de gemeente hebben in 2025 gebruikgemaakt van de Witgoedactie. Het doel van deze actie was het vervangen van verouderd en energieverspillend witgoed, zodat huishoudens met een inkomen tot 120% van de bijstandsnorm zowel energie als kosten besparen.

• c.

  Susteen en de energiecoöperatie Voorthuizen hebben inwoners benaderd met een ontzorgingsprogramma, bestaande uit een huisbezoek en een advies voor de woning. Er zijn een paar duizend huizen benaderd per brief waarvan meer dan driehonderd huishoudens gebruik hebben gemaakt van het aanbod.

• d.

  Vanaf 1 januari 2020 tot en met 31 oktober 2025 hebben 375 inwoners gebruik gemaakt van de Toekomstbestendig Wonen Lening (TBWL), verkregen via Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse Gemeenten (SVn).

• e.

  Alle kantoren voldoen aan de verplichting energielabel C of beter.

• f.

  We maken jaarlijks warmtebeeldfoto's op aanvraag georganiseerd door het Energieloket. Ervaringen met de warmtebeeldfoto’s zijn nagegaan in 2024. In mei 2024 gaven 121 respondenten met een enquête deze dienstverlening gemiddeld een 7,7.

• g.

  Vanaf 14 oktober 2024 tot en met 31 oktober 2025: 328 inwoners hebben gebruik gemaakt van de isolatiesubsidie Specifieke Uitkering Lokale Aanpak Isolatie (SpUk LAI).

Vanuit de Regionale klimaatmonitor zien we dat het gasgebruik bij woningen in de gemeente Barneveld tussen 2020 en 2023 is afgenomen met 26,8%. Terwijl het aantal woningen in die periode met 3,4% is toegenomen. Bij bedrijven is de afname 13,1%.

Ook zien we in de klimaatmonitor dat inwoners veel zelf aan de slag zijn gegaan. Zowel met het isoleren van de woning als door de aanschaf van (hybride) warmtepompen. In Figuur 4 en Figuur 5 is het aantal maatregelen te zien waarvoor subsidie is aangevraagd via de Investeringssubsidie duurzame energie en energiebesparing (ISDE), de Subsidie energiebesparing eigen huis (SEEH), de Subsidieregeling Verduurzaming en Onderhoud Huurwoningen (SVOH) en Subsidieregeling verduurzaming voor verenigingen van eigenaars (SVVE). Het daadwerkelijk aantal uitgevoerde maatregelen zal wat hoger liggen omdat niet iedereen subsidie aanvraagt. In Figuur 6 is te zien hoeveel woningen in de gemeente overgestapt zijn op een (hybride) warmtepomp. Figuur 7 toont de afname in het aardgasverbruik in de gemeente.

Hoofdlijn 2: Aanpak verkenningsgebieden

Hoofdlijn 3: Aanpak bedrijven en utiliteitsbouw

Mogelijke energieoplossingen voor met name bedrijventerrein Harselaar zijn onderzocht. Een voorbeeld is het onderzoek naar een Smart Energy Hub op Harselaar en de intentieverklaring Green Deal Harselaar. Met het oprichten van de ontwikkelcoöperatie voor de energiehub zijn stappen gezet voor energieoplossingen voor het nieuw te realiseren bedrijventerrein op Harselaar. We hebben diverse bijeenkomsten georganiseerd rondom het thema Energie, zowel voor ondernemers als door ondernemers. Tijdens deze sessies stonden actuele onderwerpen centraal, zoals:

• Oplossingen achter de meter: praktische mogelijkheden om energie-efficiëntie en kostenbesparing te realiseren.

• Impact van de Energiewet: inzicht in de gevolgen van nieuwe regelgeving voor bedrijfsvoering.

Naast kennisdeling is het doel om ondernemers met elkaar te verbinden en samenwerking te stimuleren.

Hoofdlijn 4: Regionale afstemming

In de regionale samenwerking onderzoeken we de mogelijkheden voor mestvergisting (een vorm van biovergisting) waarbij Barneveld twee kansrijke locaties kent: De Glind en Harselaar. Deze locaties worden nu verder onderzocht op haalbaarheid en welke partijen bij de ontwikkeling betrokken kunnen worden. De gemeente heeft hier een financiële bijdrage aan geleverd.

We spelen als gemeente sinds 2019 een actieve rol in de Regionale Energiestrategie (RES) van Regio Foodvalley, ook op het gebied van warmtevoorziening. In dit kader verkennen we meerdere scenario’s die kunnen bijdragen aan een toekomstbestendige warmtevoorziening. De basis ligt bij het op orde brengen van de elektrificatie, waarbij de uitdaging vooral zit in de mate waarin deze wordt doorgevoerd - zowel voor bestaande bouw als voor nieuwbouw. Door deze regionale samenwerking kunnen we gezamenlijk tot passende oplossingen komen die aansluiten bij de lokale mogelijkheden en ambitie.

---

We zijn al een aantal jaren aan de slag met de warmtetransitie. Naast de visie en kaders in hoofdstuk 3, vormen de uitkomsten van de aanpak tot nu en gedane onderzoeken een belangrijke basis voor onze visie op de toekomst, waarin actuele inzichten en praktische haalbaarheid centraal staan. Uit de resultaten blijkt dat een blijvende inzet op energiebesparing, slim omgaan met energie en netverzwaring een essentiële basis vormen voor de verdere aanpak. Wij blijven ons hier doorlopend voor inzetten en bouwen graag verder op basis van de bestaande aanpak op vier hoofdlijnen (zie Figuur 8). Hier is communicatie als belangrijk onderdeel aan toegevoegd.

Hoofdlijn 1: Gemeentebreed inzetten op isoleren en energie besparen

In het hoofdstuk over Energiebesparing (hoofdstuk 5) beschrijven we wat we als gemeente (gaan) doen op dit thema.

Hoofdlijn 2: Aanpak verkenningsgebieden

De programmatische aanpak netcongestie middenspanning loopt de komende jaren door aan de hand van de buurtrealisatieplannen, in samenwerking met het middenspanningsatelier. Bij deze samenwerking hoort ook bredere afstemming met de netbeheerder, de woningbouwcorporatie en waar nodig met inwoners. Deze samenwerking vindt plaats als deel van het uitvoeringsplan van de Taskforce Netcongestie, en wordt nader uitgewerkt in het hoofdstuk over netcongestie (hoofdstuk 6). Hierbij houden we rekening met het prioriteringskader met betrekking tot het plaatsen van trafo-huisjes, zoals te lezen in het programma van eisen in ons Energiebeleidskader (hoofdstuk 3).

Naast de netverzwaring gaan we de komende jaren transitiepaden per gebied uitwerken. Gebiedsgericht werk pakken we integraal op binnen de gemeente. De transitiepaden moeten inzichtelijk maken hoe we stap voor stap aardgasvrij (-ready) worden per gebied van de gemeente. De transitiepaden fungeren als input voor de gebiedsprogramma's en het omgevingsplan.

Om te komen tot deze transitiepaden gaan we twee keer per jaar om tafel met de woningstichting en Liander om de verduurzaming van de woningvoorraad af te stemmen. De gemeente wil in gedeelde verantwoordelijkheid met inwoners, bedrijven en de netbeheerder de mogelijkheden onderzoeken van (netbewust) overstappen op aardgasvrij (-ready) wonen. Hierbij is ons programma van eisen in hoofdstuk 3 van belang, maar ook mogelijke ontwikkelingen rondom diverse typen batterijen op huis-, straat- of dorpsniveau of buurtwarmtenetten. De gemeente wil daarin niks opleggen aan inwoners maar faciliteren, ondersteunen en meedenken bij proces of onderzoek. Om deze redenen blijven we technologische ontwikkelingen continu volgen, ook als deze op dit moment (nog) niet haalbaar zijn. We communiceren hier transparant over richting inwoners en andere betrokkenen in de gemeente.

Daarnaast hebben we met de Woningstichting ook meerjarenafspraken (prestatieafspraken) vanuit het woonbeleid, waar ook energie een onderwerp is.

Hoofdlijn 3: Aanpak bedrijven en utiliteitsbouw

In het Warmteprogramma nemen we op dit moment geen specifieke maatregelen op voor bedrijven en utiliteitsbouw op het gebied van warmtevoorziening. De focus van maatregelen ligt voornamelijk op het onderdeel elektriciteit, waar we inzetten op verduurzaming en efficiënt gebruik van energie. In de thematische hoofdstukken energiebesparing (hoofdstuk 5) en energieplanologie (hoofdstuk 7) zijn maatregelen opgenomen die betrekking hebben op bedrijven en utiliteitsbouw.

Hoofdlijn 4: Regionale samenwerking

De regionale samenwerking blijft van groot belang voor de gemeente. We doen lokaal wat kan, en stemmen af en werken samen in de regio waar nodig en nuttig.

Met betrekking tot regionale samenwerking blijven we allereerst inzetten op het verkennen van mogelijkheden rondom mestvergisting (een vorm van biovergisting) om groen gas te produceren in De Glind en Harselaar. Dit betekent dat we tijd investeren in het ondersteunen van partijen die hier onderzoek naar doen en dat we deze ontwikkelingen nauw volgen.

Daarnaast blijven we actief samenwerken met de RES en het nieuwe Energieperspectief dat daar wordt ontwikkeld. De uitgangspunten van de regio en van dit Energiebeleidsprogramma komen overeen. In de regio stemmen we met elkaar af over passende regionale oplossingen met betrekking tot de warmtetransitie en volgen we de laatste informatie over ontwikkelingen. Zo volgen we de ontwikkelingen in de regio rondom Small Modular Reactors (SMRs), warmtenetten, geothermie en andere duurzame alternatieven.

Communicatie

Om de warmtetransitie vorm te geven en toe te werken naar aardgasvrij (ready) wijken, is communicatie met verschillende betrokkenen van groot belang. We kunnen de transitie niet alleen waarmaken en werken samen met regionale en lokale partijen. We communiceren zo transparant mogelijk met inwoners en ander belanghebbenden over de stand van zaken en het perspectief op de toekomst. Hierbij delen we ook goede voorbeelden van lokale oplossingen voor energie- en warmte uitdagingen, zoals Stichting Duurzaam De Glind en Stichting Kootwijk Energieneutraal.

---

We zetten ons in om onze inwoners te ondersteunen met het verduurzamen van hun (koop- en huur-)woningen en om inwoners te ondersteunen met energievraagstukken. Dat doen we op verschillende manieren, waarbij we zowel kijken naar technische mogelijkheden als naar aanpassingen in gedrag. Dat doen we aan de hand van informatie, voorlichting, advies aan huis, subsidies en leningen. Hieronder lichten we toe op welke middelen, doelgroepen en aanpak onze focus ligt. De rol van de gemeente is daarin zowel faciliterend als stimulerend.

Het Energieloket

Het Energieloket is een (wettelijk verplicht) middel van de gemeente Barneveld om woningeigenaren en huurders te helpen met vragen over het verduurzamen van hun woning. Inwoners kunnen hier terecht voor informatie, voorlichting en persoonlijk advies over energiebesparende maatregelen, het duurzaam opwekken van energie en subsidies en leningen. Het doel is om inwoners op een toegankelijke manier te ondersteunen bij het zetten van energiebesparende stappen die passen bij hun situatie.

Het Energieloket werkt met een ervaren team van vrijwillige energiecoaches die zijn opgeleid om inwoners gratis deskundig advies te geven. Dit advies kan aan huis en op afstand worden gegeven en omvat zowel technische als gedragsmaatregelen, variërend van grote ingrepen tot kleinere, praktische oplossingen. Het eigen energieverbruik vormt dan ook altijd het startpunt van ieder energieadviesgesprek. Na het energieadviesgesprek ontvangen inwoners een verslag van dit gesprek. In dit rapport staan de bevindingen van de coach, het advies, een stappenplan, energiebesparingstips evenals een overzicht van subsidies en leningen.

De energiecoaches werken ieder vanuit hun eigen dorp of buurt. Zij zijn voor de gemeente Barneveld ware energieambassadeurs die hun kennis en ervaring met enthousiasme en plezier belangeloos delen met andere inwoners. Zij hebben vaak hun eigen woning verduurzaamd of beschikken vanuit hun professie over de benodigde technische en/of financiële kennis. De energiecoaches zijn thuis in technische maatregelen, denk aan isolatie, zonnepanelen, warmtepomp of thuisbatterij. En in zaken van financiële aard, zoals de saldering, de energiebelasting of de energierekening. Ook kunnen zij woningeigenaren en huurders adviseren over het effect van ander gedrag. Zo kunnen kleine gedragsveranderingen, zoals korter douchen of wassen op een lagere temperatuur, bij elkaar opgeteld euro's per maand aan energiebesparing opleveren. De gemeente organiseert meerdere keren per jaar bijeenkomsten en of bedrijfsbezoeken voor de energiecoaches om kennisdeling te bevorderen.

Daarnaast kunnen inwoners zich in het stookseizoen aanmelden voor gratis warmtebeeldfoto’s van hun woning in combinatie met een energieadviesgesprek. Warmtebeeldfoto's maken zichtbaar waar warmte uit de woning weglekt en waar inwoners isolerende maatregelen kunnen nemen om energie en dus kosten te besparen. Het Energieloket blijft zijn informatievoorziening verbeteren, onder meer via nieuwe diensten en tools en door input van stakeholders, zoals inwoners via de DoenDenkers. Vanuit het oogpunt van bestaanszekerheid verkennen we hoe het Energieloket extra zichtbaar en actief kan zijn in specifieke wijken om de toegankelijkheid te vergroten.

Om inwoners te informeren over de mogelijkheden om energie te besparen en ze positief uit te dagen om dit te gaan doen, delen we in communicatiecampagnes en op de website Duurzaam Barneveld inspirerende verhalen van inwoners die actief bezig zijn met energie besparen. Soms gaat het daarbij over techniek (zoals informatie over een warmtepomp) en andere keren gaat het daarbij over inzicht in gedrag. Ook gebruiken we deze website in combinatie met communicatiecampagnes om de positionering te versterken van de energiecoaches die verbonden zijn aan het Energieloket.

Wijkgerichte aanpak

Om ons voor te bereiden op het energiesysteem van de toekomst sluiten we waar mogelijk en relevant met energiebesparingsactiviteiten aan bij de netverzwaring die de komende jaren plaatsvindt in de verschillende wijken. We zien het moment van netverzwaring (vastgelegd in een buurtrealisatieplan) als natuurlijk en logisch moment om inwoners mee te nemen in de veranderingen. Aandacht voor de noodzaak van netverzwaring kan bijdragen aan bewustwording van de invloed die inwoners hier zelf of gezamenlijk op hebben. Het energienet is van ons allemaal. Door energie te besparen en slim te gebruiken kunnen we overbelasting van het net – samen – voorkomen.

Met een wijkgerichte aanpak richten we ons daarom in de eerste plaats op energiebesparing, door woningeigenaren en huurders te informeren over isolatie en (gedrags)maatregelen om zo het energieverbruik te verlagen. We houden daarbij rekening met de verschillen per wijk, omdat elke wijk andere kenmerken heeft. Per wijk zullen we samen met inwoners zoeken naar passende oplossingen om het gas- en stroomverbruik te verminderen. Met onze wijkgerichte aanpak streven we ernaar om alle inwoners te bereiken, woningeigenaren en huurders die de energierekening wél en soms tijdelijk niet kunnen betalen. In onze communicatie hierover kunnen we samen met de netbeheerder optrekken.

Bestaanszekerheid

Bij al onze energiebesparingsacties hebben we oog voor inwoners die uitdagingen hebben met betrekking tot bestaanszekerheid, bijvoorbeeld energiearmoede (ongeacht of zij woningeigenaar of huurder zijn). Om te ondersteunen bij het verlagen van de energierekening van deze doelgroep hebben we tijdelijke acties gehad zoals de Energiebox en de Witgoedactie. Daarnaast loopt de subsidieregeling Lokale Aanpak Isolatie (t/m 2028) en wijzen wij op de lening mogelijkheden van het Nationaal Warmtefonds (rentevrij voor lagere inkomens).

Voor deze doelgroep willen we graag een structurele aanpak kunnen aanbieden. Dit doen we met het oog op een inclusief toegankelijk energiesysteem waarin iedereen kan meedoen. We ontwikkelen een concreet plan van aanpak om ondersteuning op de juiste plek te laten landen, in nauwe samenwerking met het sociaal domein (minimabeleid, schuldhulpverlening) en het Programma Bestaanszekerheid, en met organisaties zoals de Woningstichting. Bij het plan van aanpak zullen ook de bijbehorende uitvoeringskosten in kaart worden gebracht worden.

Subsidies en regelingen

We hebben een aantal (subsidie)regelingen opgezet waarbij inwoners ondersteuning kunnen krijgen bij het verduurzamen van hun woning en deze regelingen willen we in stand houden. Via het energieloket wijzen we inwoners ook op andere subsidies en leningen gericht op energiebesparing vanuit het Rijk en de provincie zoals het Nationaal Warmtefonds.

Met de Toekomstbestendig Wonen Lening (TBWL) biedt de gemeente inwoners een lening aan voor het nemen van energiebesparende maatregelen. Woningeigenaren met een niet of slecht geïsoleerde woning die hun energiekosten willen verlagen, kunnen daarnaast (onder voorwaarden) gebruik maken van de gemeentelijke isolatiesubsidie, op basis van het Nationaal Isolatieprogramma SpUk LAI. Deze subsidieregeling willen we verbreden zodat een grotere doelgroep er aanspraak op kan maken.

---

De energie-infrastructuur van de gemeente Barneveld is vooralsnog afhankelijk van het FGU-netwerk (Flevopolder/Gelderland/Utrecht). In dit netwerk is er sprake van netcongestie, waardoor sinds 2022 alle aanvragen voor grootverbruikaansluitingen op de wachtlijst staan. Daarnaast zullen vanaf 1 juli 2026 kleinverbruikaansluitingen op een wachtlijst terecht komen. Hiermee is de impact van netcongestie op onze fysieke ontwikkelopgave hoog en zal potentieel zeer hoog worden wanneer ook kleinverbruikaansluitingen op de wachtlijst komen te staan.

Congestie op grootverbruikaansluitingen

Sinds 2022 is er een wachtrij voor nieuwe, en uitbreiding van bestaande, grootverbruikaansluitingen. Dit betekent concreet dat veel nieuwe bedrijven, logistieke- en snellaad infrastructuur, en groter maatschappelijk vastgoed geen afdoende aansluiting meer kunnen krijgen. Dit leidt onder andere tot een groei in de aanvraag van de grootste kleinverbruikaansluiting (3x80 ampère); een groei van (diesel)aggregaten; en een groei van slimme oplossingen. Deze wachtrij zal nog tot zeker 2033, en mogelijk zelfs 2035 aanhouden.

Dreigende congestie op kleinverbruik

Momenteel is het nog wel mogelijk om woningen en reguliere publieke laadpalen aan te sluiten. Klein maatschappelijk vastgoed, dat toe kan met maximaal 3x80 àmpere kan ook nog worden aangesloten, en ook kleine bedrijven met een kleinverbruikaansluiting. Echter, in Barneveld willen we wijken ontwikkelen in plaats van enkel woningen. Dit betekent dat er vaak ook een school, eventuele zorgfaciliteiten, sportaangelegenheden en voorzieningen zoals een supermarkt in de wijk erbij moeten komen. De impact van netcongestie is dus ook voor de woningbouw groot.

Net-overzicht

Barneveld hangt momenteel onder het FGU-netwerk van TenneT. Op TenneT-niveau is er sprake van netcongestie. Tot zeker 2033-2035 zal de regio last blijven houden van netcongestie. Barneveld is via het onderstation (OS) Lelystad en OS Dodewaard verbonden met het TenneT-netwerk. Naar verwachting zal TenneT in 2033 het FGU-netwerk opknippen in vier delen, waardoor Barneveld enkel nog afhankelijk is van OS Lelystad en daarmee een deel van de druk op het net zal wegvallen. Zie figuur 9 voor de schematische weergave van het FGU-netwerk voor en na de knip.

Vrijwel de hele gemeente Barneveld wordt gevoed door OS Harselaar (slechts een zeer klein deel van oostkant van de gemeente wordt gevoed vanuit OS Harderwijk). Dit onderstation staat weer onder het grotere OS-Lelystad. De verzwaring van OS Harselaar staat gepland voor na 2030. Hierbij wordt de potentiële capaciteit verdubbeld van 146 Mega Volt Ampère (MVA) 150/20 kilovolt (kV) naar 306 MVA opgesteld vermogen. Daarmee wordt het een volwaardig station. Momenteel staat er 25 MW aan afname capaciteit op de wachtrij. De uitbreiding is dus voorlopig ruim voldoende om de wachtrij in te lopen, daarbij blijft het onderstation wel afhankelijk van de aanlevering door TenneT, welke tussen 2033 en 2035 gereed zou moeten zijn. OS Harderwijk zal in 2026 worden verzwaard. De capaciteit van dit station zal uitgebreid worden met 80 MVA.

Het netcongestie vraagstuk is relatief nieuw. Overheidsorganisaties en netbeheerders zijn nog niet goed op dit vraagstuk ingericht. Het vraagt iets van het strategisch vermogen van organisaties, maar ook van beleid, en de tactische en operationele inzet. Aan de ene kant moeten we omgaan met netcongestie in het hier en nu, maar aan de andere kant moeten we ook rekening houden met een energiesysteem van de toekomst in het daar en later. Het is daarnaast een zeer dynamisch vraagstuk, waarbij impactvolle ontwikkelingen elkaar snel opvolgen. Dit maakt een flexibele aanpak essentieel.

---

Begin 2024 is binnen de gemeente Barneveld de Taskforce Netcongestie opgezet om de impact van netcongestie op de ambities van de gemeente in kaart te brengen. Naar aanleiding hiervan is een procesregisseur netcongestie aangesteld om de impact van netcongestie te verkleinen.

De Taskforce heeft een uitvoeringsplan netcongestie opgesteld, dat door het college is vastgesteld begin 2025. Hierin focussen we op een aantal pijlers: sneller bouwen om het elektriciteitsnet op orde maken, het beter benutten van bestaande capaciteit, omgaan met schaarste op het net, slim samenwerken met partners en strategisch programmeren. Hieronder valt ook het integraal aan de slag gaan met energie en fysieke ontwikkelingen, wat in hoofdstuk 7 verder beschreven wordt.

Sneller bouwen

De komende jaren moet het elektriciteitsnet worden verzwaard én uitgebreid om in onze huidige én toekomstige elektriciteitsbehoefte te kunnen voorzien. Aan de hand van buurtrealisatieplannen (BRPs) zorgen we, in samenwerking met Liander, dat wijken verzwaard worden. Hierdoor minimaliseren we de netcongestie in deze wijken op het laagspanningsnet en is er meer ruimte voor verduurzaming door middel van warmtepompen.

Liander en TenneT staan aan de lat voor deze uitbreiding en verzwaring. De gemeente speelt hierbij een faciliterende rol door onder andere de locatiebepaling van kabels en trafo-huisjes, het verkopen van – en faciliteren bij – de koop van grond hiervoor, en het verlenen van vergunningen.

Beter benutten van bestaande capaciteit

De hoeveelheid elektriciteit die binnen de gemeente en daarbuiten kan worden getransporteerd is beperkt. Toch willen we ambities voor woningen, maatschappelijk vastgoed, bedrijven en duurzame mobiliteit wel zoveel mogelijk waarmaken. De gemeente is er dus bij gebaat dat bestaande aansluitingen zo efficiënt mogelijk worden gebruikt en de vraag bij nieuwe aansluitingen zoveel mogelijk wordt beperkt: we moeten een netbewuste gemeente worden.

Om dit te realiseren gaan we onder andere inzetten op netbewuste nieuwbouw. In 2026 worden er provinciale kaders rondom netbewuste nieuwbouw gepubliceerd. Dit zal een directe doorwerking hebben voor de gemeente. Ook zullen we ons maatschappelijk vastgoed zo netbewust mogelijk inrichten en bedrijven en inwoners stimuleren om dit ook te doen door achter-de-meter oplossingen toe te passen. Ook gedragsverandering speelt hierbij een grote rol: we moeten onze apparaten gaan aanzetten buiten de piekuren om het net te ontlasten en aanzetten wanneer we veel opwekken door zon of wind.

Omgaan met schaarste

Door netcongestie zijn er nauwelijks meer aansluitingen op het net mogelijk. Aansluitingen die worden vergeven gaan via het ACM-prioriteringskader (het ACM-prioriteringskader wordt verder beschreven in hoofdstuk 7). Dit bemoeilijkt verschillende ontwikkelingen, maar maakt niet alles onmogelijk. Daarom, gaan we bij belangrijke projecten op zoek naar alternatieven. Hierbij hanteren we het opgestelde programma van eisen (hoofdstuk 3) om ervoor te zorgen dat we als gemeente onze duurzaamheidsambities niet uit het oog verliezen. Voor prioritaire projecten die geen aansluiting krijgen, gaan we op zoek naar alternatieven. Ook ondersteunen we private initiatiefnemers, zoals energyhubs voor bedrijventerreinen, collectieve oplossingen voor maatschappelijk vastgoed in combinatie met omliggende woningbouw, afstemmen van energieverbruiksprofielen en wijkbudgetten. De gemeente biedt ondersteuning via bijvoorbeeld onderzoek, vergunningverlening en facilitering van opslag en aansluiting.

Slim samenwerken met partners

Het vinden van oplossingen voor netcongestie vraagt om de betrokkenheid van vele partijen. Als gemeente hebben we een beperkte rol, maar benutten we de mogelijkheden die er zijn. Het Rijk, de Provincie, de regio, netbeheerders, bedrijven, maatschappelijke instellingen en burgers spelen een belangrijke rol. Het is daarom belangrijk om als gemeente altijd scherp te zijn op onze eigen rol en ambities, en om slim samen te werken met relevante partners. Dit doen we op verschillende (strategische) niveaus, zoals regionaal en met Liander. Zo kunnen we bijvoorbeeld netbewuste nieuwbouw in gezamenlijkheid oppakken, de uitbreiding van de infrastructuur bijhouden en leren van elkaars aanpak wat betreft netcongestie.

Strategisch programmeren

De netcongestieproblematiek heeft een impuls gegeven aan het op een strategische manier nadenken over de opwek, opslag, gebruik en transport van energie. Het alsmaar uitbreiden van het net op basis van pieken is onhoudbaar (zowel financieel als qua ruimtegebruik). Om ook in Barneveld ons energiesysteem toekomstbestendig te maken, moeten we strategisch aan de slag met:

• De energie-infrastructuur, de energievormen, de opslag en conversie van energie;

• De relatie tussen de ontwikkeling van het energiesysteem en de ontwikkeling van wonen, bedrijvigheid, mobiliteit, landbouw en energie-opwek.

Daarom hebben we het programma van eisen uit hoofdstuk 3 ontwikkeld en ontwikkelen we verdere kaders met betrekking tot netcongestie, waarin we toewerken naar het energiesysteem van de toekomst. Deze kaders zullen gaan over de inzet van batterijen en het gronduitgiftebeleid voor bedrijventerreinen, en moeten een plek krijgen in het omgevingsplan. Het gebruik van batterijen heeft impact op de fysieke ruimte. Door de energievraag en ontwikkelingen op het gebied van energieopslag, zien we dat er ruimtelijke kaders nodig zijn voor energieopslag in de vorm van batterijen. Hierbij kijken we onder andere naar de ruimtelijke inpassing, veiligheid en de maatschappelijke meerwaarde.

---

Om zicht te houden op onze voortgang met betrekking tot onze normen, monitoren we zo veel mogelijk op basis van openbare data zoals de Regionale klimaatmonitor. We sluiten hierbij aan bij de bestaande monitorings- en rapportagestructuur van het programma Duurzaamheid. Dit betekent dat voortgang op maatregelen uit het Energiebeleidsprogramma wordt gerapporteerd via dezelfde systematiek. De monitor van het programma Duurzaamheid breiden we uit.

De voortgang van normen wordt jaarlijks gemonitord en opgenomen in de reguliere rapportage van het Programma Duurzaamheid. Door jaarlijks te monitoren kunnen we bijsturen en maatregelen aanpassen waar nodig.

We reduceren de uitstoot van CO2 binnen de gemeente Barneveld

Met betrekking tot het reduceren van de CO₂ uitstoot kijken we naar onze eigen gemeentelijke uitstoot en naar uitstoot binnen de publieke dienstverlening en gebouwde omgeving. Om de gemeentelijke uitstoot te monitoren, maken we gebruik van de CO₂-prestatieladder. De CO₂-prestatieladder is een duurzaamheidsinstrument voor bedrijven en overheden om hun CO₂-uitstoot structureel te verminderen door inzicht te krijgen, plannen te maken om energie en CO₂ te reduceren, bij te sturen en hierover te communiceren en samen te werken. Inzicht in de CO₂ uitstoot van de eigen organisatie maken we jaarlijks inzichtelijk. Data met betrekking tot de publieke dienstverlening en gebouwde omgeving halen we uit de Regionale klimaatmonitor.

We besparen jaarlijks 2% energie

Het jaarlijks besparen van 2% energie is van toepassing op commerciële en publieke dienstverlening (bedrijven en instellingen) en de gebouwde omgeving (wonen) en onze eigen organisatie. We monitoren ons doel via de Regionale klimaatmonitor en de CO₂-prestatieladder.

We verhogen de opwekking van lokale hernieuwbare energie, zoals zonne-energie en windenergie

De doelstellingen met betrekking tot opwek van duurzame elektriciteit worden via de RES in beeld gebracht. In onze monitoring wordt de opwek omgerekend naar terajoule (TJ). Dit betekent een doelstelling van 936 TJ opwek van duurzame elektriciteit in 2030 met zon op dak en op land en mogelijk in de toekomst wind.

We streven ernaar om aardgasvrij te zijn in 2050

Het streven van de gemeente om aardgasvrij (-ready) te zijn in 2050 wordt aan de hand van een aantal zaken gemonitord. Dit gebeurt elk jaar. Zo kijken we allereerst naar het aantal woningen in Barneveld via de Regionale klimaatmonitor.

Daarnaast monitoren we wat de hoofdverwarmingsinstallatie van de woningen is en welk percentage hiervan aardgasvrij is. Dit doen we met behulp van het CBS en de Regionale klimaatmonitor.

Met de hulp van Liander creëren we ook jaarlijks inzicht in het gasverbruik van woningen en het aantal aardgasverwijderingen dat heeft plaatsgevonden.

Tenslotte monitoren we het aantal subsidieaanvragen bij de gemeente in het kader van het Nationaal Isolatieprogramma, om inzicht te krijgen in hoeveel woningen in onze gemeente stappen zetten richting betere isolatie en daarmee voorbereid worden op de transitie naar aardgasvrij.