Beleidsregels waterpijpcafés gemeente Arnhem 2026

Ondertekening

Bijlage 1 Toelichting op de beleidsregels

Aanleiding

In Nederland is sprake van een toename van openbare inrichtingen die gelegenheid bieden om waterpijp/shisha te roken. Ook in Arnhem zijn inmiddels meerdere waterpijpcafés gevestigd. De ervaring leert, ook in Arnhem, dat deze activiteit een negatief effect kan hebben op de openbare orde in en in de directe nabijheid van de openbare inrichting evenals de veiligheid aldaar, de gezondheid van bezoekers van de openbare inrichting en de woon- en leefsituatie in de omgeving. Daarnaast kleven aan het gebruik van waterpijp verschillende risico’s voor de gezondheid en veiligheid van bezoekers, met (eveneens) allerhande gevaren voor de openbare orde van dien.

Juridische basis beleidsregels

In Arnhem wordt de activiteit ‘waterpijpcafé’ apart benoemd in de definitie van het begrip ‘openbare inrichting’ (zie artikel 2.3.1.1 van de APV) waarvoor op grond van artikel 2.3.1.2 van de APV een exploitatievergunning vereist is. Echter is het vanwege de voornoemde effecten noodzakelijk om naast het verbinden van een geldigheidsduur aan de exploitatievergunning een beoordelingscriterium te stellen en voorschriften te verbinden aan het aanbieden van waterpijp of shisha. Hiermee wordt helderheid verschaft voor (toekomstige) exploitanten, handhavers en omwonenden over de geldende voorwaarden die van toepassing zijn wanneer er waterpijpen voor gebruik worden aangeboden.

Deze beleidsregels strekken vanwege de bijzondere aard van waterpijpcafés tot de uitwerking van (met name) de artikelen 2.3.1.3 lid 1 aanhef en onder e, 2.3.1.6 aanhef en onder b en artikel 2.3.1.7 van de APV. Hierin is achtereenvolgens geregeld dat de burgemeester bevoegd is aan een exploitatievergunning voorschriften te verbinden en nadere eisen te stellen aan de exploitatie van een bepaalde soort openbare inrichting, zoals een waterpijpcafé. Tevens is hierin als weigeringsgrond opgenomen dat naar het oordeel van de burgemeester moet worden aangenomen dat de woon- en leefsituatie in de omgeving van de openbare inrichting of de openbare orde op ontoelaatbare wijze nadelig wordt beïnvloed. Deze beleidsregels geven in relatie tot waterpijpcafés weer wanneer de laatstgenoemde belangen in het geding kunnen zijn, en hoe die belangen worden gediend, door aan een vergunning voor een waterpijpcafé specifieke voorschriften te verbinden.

Toelichting bij artikel 3 – uitwerking beoordelingscriterium (effecten op de omgeving)

De stoffen, waaronder CO en rook, die vrijkomen bij het gebruik van waterpijpen zijn niet alleen schadelijk voor de mensen die aanwezig zijn in de openbare inrichting maar kunnen ook voor de nabije omgeving schadelijk zijn. Met name in een woning die boven een openbare inrichting is gelegen, kan het CO-gehalte toenemen. Om die reden is in deze beleidsregels opgenomen dat een ontoelaatbare nadelige beïnvloeding van de woon- en leefsituatie aan de orde is, als een waterpijpcafé direct gelegen is onder een woonruimte. Naast het risico van een verhoogd CO-gehalte in de woning kan de afgezogen lucht ook zorgen voor geuroverlast. De afgelopen jaren is daadwerkelijk gebleken dat diverse personen die woonachtig waren boven een waterpijpcafé veel overlast ervaarden van een waterpijpcafé onder hun woning‚

Toelichting bij artikel 4 - voorschriften ten aanzien van een openbare inrichting

Uit artikel 1.3 en artikel 2.3.1.7 van de APV volgt dat aan een exploitatievergunning voorschriften en beperkingen kunnen worden verbonden. Uit bovenstaande blijkt dat openbare inrichtingen die waterpijp aanbieden een vergroot risico kunnen zijn voor de openbare orde, de openbare veiligheid, de volksgezondheid en het woon- en leefklimaat ter plaatse. Daarom zijn in deze beleidsregels een aantal aanvullende voorschriften gesteld.

Open indeling

Een open inrichting betekent dat van buiten te zien is wat zich binnen afspeelt. De inrichting moet daarvoor een open en transparant karakter hebben. Vanuit de openbare ruimte moet in het belang van de openbare orde en veiligheid, zicht kunnen zijn op en in de inrichting zodat toezicht daarop, ook zonder daartoe de inrichting te hoeven betreden, vanaf de openbare ruimte mogelijk is. Het zicht op en in de inrichting moet blijvend gewaarborgd zijn. Daartoe mag, in aansluiting op de Welstandsnota Arnhem 2015, maximaal vijf procent van de ramen, deuren en vensters bedekt zijn met folie, etsglas of plakletters. Ook gordijnen dienen tijdens openingstijden geopend te zijn. Daarnaast mogen geen handelingen worden verricht of goederen of voorwerpen worden geplaatst, zodanig dat hierdoor het zicht op en in de inrichting wordt belet of beperkt. Deze eis van een open indeling draagt tevens bij aan sociale controle, vermindert de kans op overlast en op illegale activiteiten.

Openbare ruimte en terrassen

Volgens de beleidsregels worden aan de exploitatievergunning specifieke regels verbonden met betrekking tot het opwarmen van kooltjes en het gebruik van waterpijpen op een bij het waterpijpcafé behorend terras. Deze voorschriften zijn niet gebaseerd op en staan los van de regels bij of krachtens de Tabaks- en rookwarenwet (Trw). Zij strekken ertoe omwille van de openbare orde, overlast aan en in de openbare ruimte te voorkomen, waaronder ten gevolge van rook- en geurvorming. Dat is dus een ander motief dan dat van de Trw.

Deze voorschriften zien niet op terrassen op de weg, waarvoor afzonderlijke regels gelden op grond van artikel 2.3.1.13 van de APV en het Arnhemse Terrassenbeleid 2020.

Bijlage 2 Handhavingstabel

A. Handhavingstabel bij exploitatie zonder daartoe benodigde aantekening in de exploitatievergunning voor een waterpijpcafé

B. Handhavingstabel bij overtreden van voorschriften van een exploitatievergunning met een aantekening voor een waterpijpcafé