Uitvoeringsprogramma economische visie 2026-2027

In maart 2021 is de economische visie door de gemeenteraad vastgesteld. De visie gaat over wat we willen bereiken richting 2040, maar laat ook onze economische kracht zien. In de economische visie zijn 4 ambities gesteld: ons verhaal waarmaken, investeren in onze mensen, ons gebied verder ontwikkelen en onze economische basis versterken. In een uitvoeringsprogramma geven we concreet aan hoe we onze ambities willen bereiken en welke acties we gaan uitvoeren. Voor u ligt het uitvoeringsprogramma voor de jaren 2026 en 2027.

In het eerste hoofdstuk gaan we in op de ambities van de economische visie, de voorgaande uitvoeringsprogramma’s, regionale samenwerking en de andere kaders waar dit uitvoeringsprogramma raakvlakken mee heeft. Het gaat dan om het Programma Binnenstad, de Visie Recreatie en Toerisme en stappenplan ‘wijkwinkelcentrum Hart van de Wijk’ en de Bedrijven- en Kantorenstrategie van de MRA.

In het tweede hoofdstuk blikken we terug op de acties die we in de voorgaande jaren hebben uitgevoerd om onze ambities te bereiken. In hoofdstuk 3 beschrijven we welke activiteiten we in 2026 en 2027 gaan uitvoeren en wat de financiële middelen zijn. Dit doen we aan de hand van 5 pijlers. Samengevat staan de volgende acties op de planning voor 2026 en 2027:

In hoofdstuk 4 gaan we ten slotte in op monitoring en evaluatie van dit uitvoeringsprogramma.

1.1 Economische visie

In maart 2021 is de economische visie door de gemeenteraad vastgesteld. De visie gaat over wat we willen bereiken richting 2040, maar laat ook onze economische kracht zien. De kracht die we nu al hebben. Als gemeente willen we die economische kracht behouden en waar het kan versterken.

In de economische visie zijn de volgende 4 ambities gesteld.

1.2 Uitvoeringsprogramma

In een uitvoeringsprogramma wordt uiteengezet hoe we onze ambities de komende jaren willen bereiken en welke acties we gaan uitvoeren. Eerder hebben we een uitvoeringsprogramma 2021-2022 en 2023-2024 vastgesteld.

Om concrete stappen te maken op alle ambities zijn de agenda’s vormgegeven aan de hand van 4 pijlers. Het kiezen van 4 pijlers helpt ons om focus te krijgen en te houden, intern en extern, en zo gedegen te bouwen aan de ambitie die we ons voor 2040 gesteld hebben.

• 1.

  Uitbouwen van de innovatieve voedselkamer & werelderfgoed Beemster.

• 2.

  Stimulering arbeidsmarkt, (tech)onderwijs & campusontwikkeling.

• 3.

  Centrumontwikkeling en voorzieningen.

• 4.

  Circulaire economie en bedrijventerreinen.

In 2025 is verder gewerkt aan de vele acties uit het uitvoeringsprogramma 2023-2024, aan voorliggende evaluatie en het nieuwe uitvoeringsprogramma voor 2026-2027. Daarnaast is gewerkt aan de Visie Recreatie en Toerisme en het bijbehorende uitvoeringsprogramma.

1.3 Andere kaders

Programma Binnenstad

Naast de Economische Visie heeft de gemeenteraad in 2022 het Programma Binnenstad: Visie en het bijbehorende Uitvoeringsprogramma vastgesteld. Uiteraard heeft dit uitvoeringsprogramma grote raakvlakken met het hier voorliggende uitvoeringsprogramma. Om herhaling te voorkomen komen acties die al in het uitvoeringsprogramma voor het Programma Binnenstad niet terug in dit uitvoeringsprogramma.

Visie Recreatie en Toerisme

Daarnaast heeft de gemeenteraad in 2024 de Visie Recreatie en Toerisme 2040 vastgesteld. In januari 2026 is het Uitvoeringsprogramma Recreatie en Toerisme 2026 vastgesteld. Hier zijn 5 sleutelthema’s in opgenomen die sterke onderlinge verbanden houden met andere programma’s waar het cluster Economie zich mee bezighoudt, zoals sleutelthema 5: door ontwikkelen van de Binnenstad en sleutelthema 4: versterken van cultuur en het Werelderfgoed. Voor wat betreft de activiteiten op het gebied van recreatie en toerisme wordt verwezen naar de inhoud van voorgenoemd uitvoeringsprogramma.

Stappenplan ‘wijkwinkelcentrum Hart van de Wijk’

In 2025 is het ‘stappenplan wijkwinkelcentrum Hart van de Wijk’ gedeeld met de gemeenteraad. Dit stappenplan geeft een handleiding om te komen tot een wijkwinkelcentrum dat toekomstbestendig als hart van de wijk kan functioneren. Dit stappenplan volgt op het ‘Beleidskader dagelijkse voorzieningenstructuur Purmerend’ waarin wordt beschreven hoe wij als gemeente onze dagelijkse voorzieningenstructuur klaarmaken voor de toekomst.

Bedrijven- en Kantorenstrategie

In 2024 is de gemeenteraad geïnformeerd over de bedrijvenstrategie voor de MRA. In 2025 is binnen de MRA de kantorenstrategie uitgewerkt en deze wordt begin 2026 aan alle gemeenteraden toegestuurd ter vaststelling.

1.4 Regionale samenwerking

Regio Deal Waterland

Ook regionaal heeft dit uitvoeringsprogramma raakvlakken met andere kaders. Zo is door het Rijk de Regio Deal Waterland toegekend. Gemeente Purmerend heeft de deal in oktober 2024, mede namens de gemeentebesturen van Edam-Volendam, Waterland en Landsmeer, Talland College, Purmerendse Scholengroep en Vereniging Ondernemend Waterland aangevraagd. Een Regio Deal is een samenwerking tussen het Rijk en de regio om de brede welvaart te versterken, uitdagingen in de omgeving aan te pakken en inwoners en ondernemers meer kansen en mogelijkheden te bieden. Regio Waterland staat voor grote uitdagingen, zoals vergrijzing, vertrek van jongeren, verouderde voorzieningen en druk op het lokale mkb.

Deze deal, waar we samen met omliggende gemeenten, het onderwijs, bedrijfsleven en andere samenwerkingspartners aan werken, richt zich op 3 grote opgaven:

• 1.

  Jong talent (tot en met 27 jaar) behouden en terughalen naar Waterland.

• 2.

  Verduurzaming van de ouderenzorg en passende huisvesting voor jongeren.

• 3.

  Dit alles realiseren met een innovatief en toekomstbestendig mkb in Waterland.

In oktober 2025 is het convenant tussen het Rijk en de Regio ondertekend en in 2026 wordt de samenwerkingsovereenkomst met onder andere het programmaplan Regio Deal Waterland ondertekend door de regionale convenantpartijen. Het Regio Deal programma duurt 5 jaar. Bestaande projecten kunnen worden versterkt en nieuwe initiatieven gestart met ondersteuning van de Regio Deal-financiering.

Zaanstreek-Waterland

Binnen de regio Laag Holland werken we samen met 2 promotieorganisaties, namelijk Zaans voor de regio Zaanstreek en Bureau Toerisme Laag Holland voor de gemeenten Edam-Volendam, Landsmeer, Wormerland, Waterland en Purmerend. Binnen deze samenwerking werken we aan de promotiemogelijkheden van de gehele regio Laag Holland, waarbinnen deze 2 organisaties de opdracht hebben gekregen om de regionale marketing en promotie te bewerkstelligen. Afstemming binnen de regio Laag Holland vindt plaats op meerdere niveaus: van bestuurlijke overleggen, ambtelijke overleggen en het bespreken van actieplannen en het uitvoering geven aan een regionale promotionele agenda.

Binnen de arbeidsmarktregio Zaanstreek-Waterland werken de gemeenten, het onderwijs, bedrijfsleven en vakbonden samen aan regionale arbeidsmarktvraagstukken. Gemeente Purmerend is bestuurlijk vertegenwoordigd in het Regionaal beraad met de wethouder economie, werk en inkomen. Ambtelijk zijn we vertegenwoordigd in het tactisch overleg arbeidsmarkt om zo optimaal samen te werken tussen de domeinen economie, werk en inkomen. Op de agenda van het regionaal beraad staat onder andere de hervorming van de arbeidsmarkt, ontwikkeling van regionale werkcentra, leven lang ontwikkelen en de sectortafels.

Metropoolregio Amsterdam (MRA)

Ook in breder regionaal verband wordt door de gemeente intensief samengewerkt met andere overheden. De Metropoolregio Amsterdam (MRA) is het informele samenwerkingsverband van 30 gemeenten, de provincies Noord-Holland en Flevoland en de Vervoerregio Amsterdam. De MRA is door het Rijk aangewezen als een zogenaamd NOVEX-gebied (Nationale OmgevingsVisie Executiekracht). Een status die in de Nationale Omgevingsvisie wordt toegekend aan regio’s met opstapelende ruimtelijke uitdagingen. In de MRA ligt een grote woningbouwopgave die niet los gezien kan worden van andere ruimtelijke opgaves op bijvoorbeeld het gebied van mobiliteit, klimaatadaptatie en energie. Binnen de NOVEX MRA-aanpak werken het Rijk en de MRA samen om deze ruimtelijke ambities slim te combineren. In de MRA werd al intensief samengewerkt en sinds de toekenning van de NOVEX status is de samenwerking nog intensiever geworden.

In de MRA behartigen we de belangen van gemeente Purmerend. Op het gebied van economie liggen hier ook belangrijke kansen, want binnen de MRA worden gelden verdeeld en afspraken gemaakt over verdelingen in de regio. Bijvoorbeeld over verdeling van toeristen, de woonwerkbalans of investeringen in innovatieve economie. In de MRA agenda 2025-2028 zijn de ambities neergelegd voor de toekomst van de regio.

De belangrijkste thema’s voor economie zijn:

• 1.

  Woonwerkbalans.

  De deelregio Zaanstreek-Waterland staat voor de uitdaging om meer banen dan woningen te creëren. Als de disbalans in Wonen-Werken gekeerd moet worden, betekent dit het toevoegen van 2.500 banen per jaar in de deelregio Zaanstreek-Waterland. Gedacht wordt aan het inzetten op banen voor theoretisch opgeleiden. Het gaat dan vooral om kantoorbanen. Onderdeel van het gesprek kan zijn dat wordt ingezet op bedrijfsverplaatsingen. De Koog en het Waterlandkwartier zouden zich bij uitstek lenen voor het toevoegen van binnenstedelijke werkfuncties. Dit zijn daarom ook belangrijke gebiedsontwikkelingen. Met de doorontwikkeling van de E|SPORTS TECH CAMPUS groeit dit deel van Purmerend uit tot een moderne en levendige campuszone waar wonen, sport, onderwijs en werken samenkomen.

• 2.

  Toerisme-verblijfsaccommodaties.

  Gezien de gunstige ligging van Purmerend tot bijvoorbeeld Amsterdam en Schiphol, is Purmerend een centrumstad in de noordflank van de MRA. Ingezet wordt op het toevoegen van 500 - 1.000 hotelkamers in gemeente Purmerend. Dit is tegelijkertijd de (economisch-financiële) basis voor een schaalsprong in de ontwikkeling van de toeristisch-recreatieve sector, met positieve effecten op het vestigingsklimaat, bestedingen in de lokale detailhandel en horeca, en werkgelegenheid voor met name praktisch opgeleiden.

• 3.

  Innovatieve economie.

  Als gemeente Purmerend zijn we sterk vertegenwoordigd in de doorontwikkeling van de innovatieve economie van de MRA: we zijn medeauteur van de MRA Actieagenda Innovatie, hebben (ambtelijk) zitting in het Programmateam Innovatie en maken we deel uit van het Bestuurlijk Opdrachtgeverschap. Een specifieke actielijn uit het programma ‘versterken van publiek-private financiering’ werken we verder uit, onder andere door samenwerking met de Regiodeal Waterland en het onderzoeken van een publiek-privaat investeringsfonds voor de E|SPORTS TECH CAMPUS. Dit staat in ieder geval op de planning voor 2026.

• 4.

  Arbeidsmarkt en onderwijs.

  De ambitie van de MRA is om de tekorten op de arbeidsmarkt te verminderen en om toekomstbestendig werk te bieden aan huidige en nieuwe inwoners. Dit ook door een optimale aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt.

• 5.

  Circulariteit en verduurzamen bedrijventerreinen.

  De gemeente is sterk vertegenwoordigd in de MRA voor de onderwerpen Bedrijventerreinen, Kantorenmarkt, Transformatiegebieden en het verduurzamen van bedrijventerreinen binnen de Metropoolregio. De doelstelling is om bedrijven en bedrijventerreinen te vergroenen, maatregelen door te voeren welke klimaatadaptief zijn en circulariteit en duurzaam hergebruik stimuleert.

1.5 Opbouw

De terugblik in hoofdstuk 2 laat zien welke projecten zijn uitgevoerd die bijdragen aan het bereiken van de ambities van de economische visie. Er is al een hoop bereikt. We gaan verder met datgene wat we nu al doen en dat maken we concreet door de acties voor 2026 en 2027 op te schrijven. Dit wordt in hoofdstuk 3 toegelicht. In hoofdstuk 4 wordt ten slotte ingegaan op monitoring en evaluatie van dit uitvoeringsprogramma.

In dit hoofdstuk blikken we terug op de activiteiten die de vorige jaren zijn uitgevoerd. We doen dit aan de hand van de 4 pijlers die in de eerdere uitvoeringsprogramma’s waren opgenomen.

2.1 Pijler 1: Uitbouwen van de innovatieve voedselkamer & Werelderfgoed Beemster

Deze pijler geeft invulling aan de volgende ambities van de economische visie.

Agrarische sector

Voor verbetering van het toekomstperspectief voor agrarische ondernemers nam de gemeente deel aan de landelijke pilot KPI- kringlooplandbouw. Dit is een initiatief om een meetmethode te ontwikkelen, zodat prestaties beloond kunnen worden en agrarische ondernemers inzicht krijgen in hun duurzame stappen. Hier hebben we samen met partners, zoals de provincie, HHNK, Water Land & Dijken, Rabobank en akkerbouwers aan gewerkt. Het resultaat is dat er een adviesrapportage is opgeleverd is aan het ministerie. Kort samengevat is in het adviesrapport te lezen dat KPI’s voor kringlooplandbouw op bedrijfsniveau is getest. De KPI’s geven bruikbare inzichten in nutriëntenbalans, emissies en bodemgezondheid, maar opschaling vereist betere data, standaardisatie en duidelijke afspraken over beheer en beloning.

We zijn een studiegroep regeneratieve landbouw gestart om samen met boeren en onderzoekers praktische proeven te doen voor betere bodem, meer biodiversiteit en meer weerbaarheid tegen klimaatverandering. We werken nog aan een toekomstvisie voor de agrarische sector. Deze actie staat verder ook voor 2026 op de planning.

Daarnaast hebben we een duurzaamheidscoach ingezet voor het verduurzamen van de agrarische sector. In de periode 2023-2025 zijn 20 agrarisch ondernemers voorzien van advies over bijvoorbeeld energie, grondstoffen en subsidies.

Om de stad en het platteland te verbinden is in 2023 onderzoek gedaan naar de korte keten locatie ‘De Beemsterling’ in Purmerend. Het resultaat is dat een korte keten winkel niet rendabel en dus niet exploiteerbaar is. Wel is volop ingezet op de promotie en directe verkoop van streekproducten op lokale markten en evenementen en als onderdeel van nieuwe fietsroutes en in foldermateriaal.

Campagnes

Verder zijn er diverse campagnes gelanceerd voor de stimulering van:

• •

  Boer-burger verbinding;

• •

  Consumptie lokale voedselproducten;

• •

  Draagvlak agrarisch ondernemen.

Hieronder volgt een greep uit de campagnes:

• •

  Landingspagina Beemster streekproducten laagholland.com;

• •

  Streekproducten route kinderen;

• •

  Folder verkooppunten voedselproducten Beemster;

• •

  Gaststad Streekdiner provincie Noord-Holland in de markthal;

• •

  Lancering ANWB De groene stellingroute Beemster;

• •

  Deelname moddercampagne NH tijdens oogststijd;

• •

  Deelname “Week van ons eten” Beemster Foodtour, Beemstermenu, werelds langste borrelplank.

Beemster merk

Voor het behoud en de versterking van het Beemster merk zijn 2 acties opgestart die ook in 2026 een vervolg krijgen. Het gaat om het verbeteren van de (digitale) ontsluiting van het Beemster Werelderfgoed en het opstellen en uitvoeren van een projectplan (op basis van uitkomsten enquête Werelderfgoed, DNA Purmerend en projectplan SPBW).

Uitvoeringsprogramma Recreatie en Toerisme

In januari 2026 is het eerste uitvoeringsprogramma van Recreatie en Toerisme vastgesteld, waarbinnen 5 sleutelthema’s allerlei actiepunten zijn opgenomen. Het gaat om de volgende thema’s:

• 1.

  Uitbreiden van verblijfsaccommodaties;

• 2.

  Versterken van het agrotoerisme;

• 3.

  Stimuleren van waterrecreatie;

• 4.

  Versterken van cultuur en Werelderfgoed;

• 5.

  Door ontwikkelen van de Binnenstad van Purmerend.

2.2 Pijler 2: Stimulering arbeidsmarkt, (tech)onderwijs & campusontwikkeling

Deze pijler geeft invulling aan de volgende ambities van de economische visie.

Opbouw van de sectortafels 2022–2025

Vanaf eind 2022 zijn we begonnen met het opzetten van de sectortafels. De tafels hebben tot doel om de aansluiting tussen onderwijs en bedrijfsleven te verbeteren en meer in te spelen op de vraag van de arbeidsmarkt. Hiermee proberen we de zogeheten mismatch te voorkomen en sectoren waar grote opgaven aan verbonden zijn te helpen bij het vinden van medewerkers. Denk bijvoorbeeld aan de energietransitie, bouwopgave, digitalisering en innovatie. Eerst kwam bouw en techniek, daarna de tafel hospitality. In 2023 volgden retail, zorg en onderwijs. In 2024 is ook transport en logistiek van start gegaan. De tafels worden grotendeels gefinancierd vanuit de arbeidsmarktregio. Aan elke tafel zitten vertegenwoordigers van onderwijs, bedrijfsleven en overheid. De overheid (vanuit gemeente Purmerend) is nu nog trekker van het initiatief, maar wil steeds meer naar een faciliterende rol toe groeien. In 2023 en 2024 lag de focus op het scherpstellen van ambities en doelen.

In 2025 zijn concrete activiteiten ontplooid vanuit de sectortafels om het onderwijs en bedrijfsleven dichter bij elkaar te brengen, zoals:

• •

  Congressen, bedrijfsbezoeken en netwerkbijeenkomsten;

• •

  Een stagekalender en een tool voor gastdocenten;

• •

  Regio Safari’s en bedrijfsbezoeken voor leerlingen en docenten in het kader van loopbaanoriëntatie;

• •

  Projecten zoals SamenZo (bedrijfscarrousel en pop-up winkel Kesbeke), Techniekloods, en de Banenwinkel;

• •

  Aanvraag en toekenning Techkwadraat subsidie.

Daarnaast zijn nieuwsbrieven verspreid en zijn foto’s en verslagen beschikbaar op www.sectortafels.nl, waar per tafel de lopende projecten en ontwikkelingen zichtbaar zijn. Kort samengevat hebben de sectortafels geleid tot meer samenwerking tussen onderwijs, bedrijven en overheid, concrete pilots en tools voor praktijkleren, en een stevige basis voor verdere regionale ontwikkeling.

Waterland Werkt

De stichting Purmerend 2000 Plus waarin Purmerend als bestuurslid participeert, is opdrachtgever van Waterland Werkt. Dit opdrachtgeverschap wordt uitgevoerd door de gemeente. Dit jaar is voor het eerst gewerkt met een externe partij voor de organisatie van het evenement dat jaarlijks duizenden bezoekers trekt. Zeker 100 verschillende bedrijven en instellingen waren aanwezig met een stand om leerlingen en werkzoekenden te enthousiasmeren voor hun sector en bedrijf.

Waterlandse Ondernemersdag

Dit jaar werd in samenwerking met de VOWA (Vereniging Ondernemend Waterland) ook de eerste Waterlandse Ondernemersdag georganiseerd, waarin de regionale ondernemer van het jaar bekend werd gemaakt. Er werden naast het plenaire programma breakoutsessies gehouden over actuele thema’s, zoals de Regio Deal Waterland, Sectortafels en generaties op de werkvloer.

Regio Deal

In 2024 zijn we gestart met de aanvraag voor de Regio Deal Waterland. Stappen die zijn gezet:

• •

  Startbijeenkomst en convenantfase; het convenant is opgeleverd;

• •

  Meerdere bijeenkomsten (pressure cookers) met zeker 100 verschillende partners om tot het programmaplan te komen;

• •

  Opstellen van een subsidieverordening;

• •

  Voorbereidingen voor samenwerkingsovereenkomst, vorming van een programmateam en de voorlopige inrichting van de website.

Innovators Arena en start-up activiteiten

In 2024 zijn de voorbereidingen getroffen voor de Innovators Arena. In 2025 is de regionale start-up competitie ontwikkeld en uitgevoerd. Innovators Arena stimuleert het ondernemersklimaat en innovatie, trekt startups naar de regio en helpt het netwerk rondom de campus te verbreden. Bovendien leggen we hiermee de verbinding met de innovatieagenda van de MRA en wordt samengewerkt met de ROM in West.

E|SPORTS TECH CAMPUS

De ontwikkeling van de E|SPORTS TECH CAMPUS vormt een belangrijk onderdeel van de uitvoering van de economische visie. De campus geeft invulling aan de zogenoemde softwarekant van De Koog: het ecosysteem van onderwijs, ondernemers en overheid stimuleert innovatie, talentontwikkeling, ondernemerschap en samenwerking.

Waar de gebiedsontwikkeling van De Koog zich richt op de fysieke randvoorwaarden (hardware, zie ook bij pijler 4), richt de campus zich op het activeren van economische en maatschappelijke waarde. De E|SPORTS TECH CAMPUS fungeert hierbij als systeem waar beleid, praktijk en innovatie samenkomen.

Tot en met 2025 is de campus ontwikkeld naar een functionerend innovatie-ecosysteem. Zo is de Stichting E|SPORTS TECH CAMPUS opgericht, gestart met bijvoorbeeld het Living Lab en zijn onderwijs, ondernemers, maatschappelijke organisaties, sportorganisaties en overheden structureel betrokken. Gamification vormt hierbij een verbindend principe: door het inzetten van spelelementen en digitale technologie worden onderwijs, zorg, sport en het mkb vernieuwd en met elkaar verbonden. Eind 2025 bestaat het ecosysteem uit meer dan 50 bedrijven, 12 kennisinstellingen en circa 25 innovatieprojecten in verschillende fasen.

De campus werkt langs 5 vaste programmalijnen die direct aansluiten op de economische visie:

• •

  Wendbare, flexibile, inclusieve arbeidsmarkt;

• •

  Gezonde leefstijl voor iedereen;

• •

  Veerkrachtige en toekomstbestendige economie;

• •

  Jongeren behouden voor de regio;

• •

  Campus (internationaal) op de kaart zetten.

Hieronder volgt een greep uit enkele concrete resultaten:

• •

  Circa 20 Living Lab-projecten (onder andere AR/VR in zorg en onderwijs, Digital Twin pilots);

• •

  Succesvolle pilots zoals de WOZ Digital Twin en de virtuele banenwinkel;

• •

  Innovators Arena 2025 als incubatorachtig programma voor innovatieve ondernemers;

• •

  150+ inspiratie- en netwerkbezoeken aan de campus;

• •

  Meerdere community events.

Deze activiteiten hebben geleid tot zichtbaarheid, nieuwe samenwerkingen en externe financiering (provincie, MRA, regio Zaanstreek-Waterland).

Vanuit economie wordt ervoor gezorgd dat de campus door ontwikkelt door de campus te verankeren in de economische visie en uitvoeringsagenda, te zorgen voor passende beleidskaders, subsidies en samenwerkingsprogramma’s, ruimte voor werken, leren en ondernemen op en rond De Koog mogelijk te maken en de campus te positioneren binnen regionale en landelijke economische netwerken.

Om deze ambities te realiseren is verdere professionalisering van de campusorganisatie noodzakelijk. De groei van het ecosysteem, de toenemende betrokkenheid van onderwijs en bedrijven en de verwachte gebiedsontwikkeling in De Koog vragen om een organisatie die niet alleen projecten uitvoert, maar het geheel duurzaam kan dragen en laten renderen voor de regio. In dat kader wordt verkend hoe de verdere uitbouw van de campusorganisatie kan worden gekoppeld aan de inzet van middelen uit onder andere de Regio Deal Waterland en een meerjarige gemeentelijke bijdrage. Daarmee ontstaat een basis voor governance, community management, business development en programmering, zodat publieke investeringen in het Campushart ook daadwerkelijk worden omgezet in economische en maatschappelijke impact voor Purmerend en de regio.

2.3 Pijler 3: Centrumontwikkeling en voorzieningen

Deze pijler geeft invulling aan de volgende ambitie van de economische visie.

Deze pijler gaat formeel over centrumontwikkeling, maar dit vertelt niet het hele verhaal. Vanuit economie wordt namelijk geadviseerd op de vele gebiedsontwikkelingen die in de gemeente plaatsvinden. Dit is dus breder dan alleen het centrum. Gebiedsontwikkeling is onderdeel van ambitie 3 van de economische visie. Binnen de gebiedsontwikkelingen worden economische vraagstukken geformuleerd en opgelost. Hieronder volgt daarom een beschrijving van de bijdrage die economie heeft geleverd aan de gebiedsontwikkelingen.

Programma Binnenstad

Purmerend heeft een historische binnenstad, waar zowel vroeger als vandaag veel handel werd en wordt gedreven. Het is een unieke en uitdagende plek waar je heerlijk kunt wonen, werken, ondernemen en beleven. Op 22 december 2022 is de Visie op de Binnenstad vastgesteld door de Raad. Afgelopen jaren is er al flink geïnvesteerd in het aantrekkelijker maken van de binnenstad. Voor alle uitgevoerde acties voor de binnenstad wordt verwezen naar het Programma Binnenstad en het bijbehorende uitvoeringsprogramma. Het spreekt voor zich dat economie hier in de uitvoering een belangrijke bijdrage aan levert en nog zal leveren.

Waterlandkwartier

Het Waterlandkwartier wordt een wijk van en voor Purmerend. Er ontstaat een rijk en levendig stedelijk gebied waar wonen, werken en recreëren samenkomen. Met circa 1.800 woningen voor jong en oud, nieuwe en bestaande werkplekken, scholen, zorg en andere (maatschappelijke) voorzieningen en kleinschalige horeca voor iedereen. Er komt een ingerichte openbare ruimte, waar bewoners en bezoekers tijd kunnen doorbrengen in het groen, kunnen sporten en spelen, lopen en fietsen. Binnen het Waterlandkwartier ligt een belangrijke opgave voor Economie. Uit de Actualisatie kantorenstrategie MRA (d.d. 25 augustus 2025) blijkt dat de regio Zaanstreek-Waterland nu 67.000 m2 onder geprogrammeerd is wat kantoorruimte betreft. Daarnaast is de Woon-werkbalans binnen de gemeente Purmerend niet in balans. Dit betekent dat er meer geïnvesteerd moet worden in werkgelegenheid binnen de gemeente. In het Waterlandkwartier wordt gewerkt aan extra werkgelegenheid.

Het Wagenweggebied

Er is de afgelopen jaren veel veranderd in het Wagenweggebied. Het gebied verandert steeds meer van een bedrijventerrein naar een levendige, stadse wijk waar wonen, werken en verblijven samengaan. Ook de komende jaren wordt er nog op verschillende plekken gebouwd. Om het gebied nog fijner te maken om te wonen, werken en verblijven, gaan we de inrichting aanpakken. Een gespecialiseerd bureau werkt aan een inrichtingsplan voor de openbare ruimte van het Wagenweggebied.

Oostflank

Onder de noemer Oostflank werken wij samen met BPD | Bouwfonds gebiedsontwikkeling aan de ontwikkeling van nieuwe wijken. Groen, natuur, wonen en vrijetijdsbeleving moeten elkaar hier straks versterken. Circa 5.000 tot 5.800 nieuwe woningen worden verdeeld over het terrein van de golfbaan en Purmer-Zuid Zuid. Tevens zal circa 30.000 m2 aan voorzieningen worden gerealiseerd. Het Purmerbos blijft behouden, de bosdelen worden met elkaar verbonden en de natuur wordt versterkt. In het gebied komen alle voorzieningen die nodig zijn in een wijk, zoals basisscholen, zorgvoorzieningen, een buurtsupermarkt en sportvoorzieningen. Het college van de gemeente Purmerend heeft in oktober 2025 het ontwerp gebiedsprogramma voor de Oostflank vastgesteld.

De Koog en Baanstee

Zie voor de gebiedsontwikkelingen op de Koog en Baanstee de volgende paragraaf (pijler 4).

Beemster (diverse locatieontwikkelingen)

Voor de Beemster zijn dorpsvisies vastgesteld voor de fusie Purmerend-Beemster. De verschillende dorpsontwikkelingsvisies geven de ontwikkelrichtingen voor Beemster weer die tot 2040 noodzakelijk, mogelijk of wenselijk zijn. Gebiedsontwikkelingen in de Beemster die eruit springen (en deels afgerond zijn) zijn onder andere De Keyser (Middenbeemster) en De Nieuwe Tuinderij (Zuidoostbeemster). Door actieve inzet van publiek private samenwerking en een focus op woningproductie zijn deze projecten versneld opgestart en gefaseerd uitgevoerd. Dit heeft geleid tot een duidelijke economische impuls. In Middenbeemster wordt een nieuw multifunctioneel centrum gebouwd en zijn extra woningen gebouwd die bijdragen aan de lokale woningbehoefte, dat direct heeft gezorgd voor meer werk in de bouw en extra klanten voor lokale voorzieningen in de Beemster. Dit versterkt de leefbaarheid en maakt het gebied aantrekkelijker voor gezinnen en ondernemers.

2.4 Pijler 4: Circulaire economie en bedrijventerreinen

Deze pijler geeft invulling aan de volgende ambities van de economische visie.

Bedrijventerrein Baanstee Noord

Vanuit Cluster Economie begeleiden wij ondernemers die hun bedrijf willen uitbreiden of verplaatsen. Wij begeleiden ondernemers die zich willen vestigen op bedrijventerrein Baanstee Noord tot de realisatie van de vestiging. Dit gaat van verkennende gesprekken tot de gronduitgifte en van gronduitgifte tot en met de oplevering. Gedurende het proces nemen wij als gemeente een ondernemer mee in de omgevingskwaliteit met een previsor, een duurzaamheidscoach die mee denkt en toetst op duurzaamheidsaspecten, stikstof en klimaatadaptatie en een adviseur die eventuele afwijkingen, ten opzichte van het Omgevingsplan doorneemt met een ondernemer. Ook wordt een ondernemer gewezen op mogelijke subsidies voor klimaatadaptatie voor groene daken en of duurzaamheid. Uiteindelijk is het doel dat de ondernemer een soepel vergunningproces kan doorlopen.

Duurzaamheid en circulariteit

De duurzaamheidscoach wordt niet alleen ingezet bij de toetsing en advisering van nieuwe bedrijven op de Baanstee Noord, maar adviseert ook bedrijven op de bestaande bedrijventerreinen de Koog, Baanstee West, Baanstee Oost, Bamestra en Insulinde. De duurzaamheidscoach adviseert op duurzaamheid, energie, circulariteit, stikstof en klimaat adaptieve maatregelen.

Kavels

Op Baanstee Noord zijn nog slechts een aantal kavels te koop. Dit is de reden dat de gemeente kritisch is op het uitgeven van de nog beschikbare gronden en zich richt op een aantal pijlers. Daarnaast is het toevoegen van werkgelegenheid een belangrijk onderdeel voor de nog beschikbare bedrijfsgronden.

Energiehub Baanstee Noord

Vanwege de afgekondigde netcongestie en de schaarste aan stroom, worden stroomaanvragen groter dan 3 x 80 Ampère (kracht) niet meer door Liander aangeboden. De gemeente is druk bezig met de uitwerking van een energiehub. Hier kunnen stroomaanvragen en overcapaciteit verdeeld worden. De energiehub Baanstee Noord is door de provincie Noord-Holland als één van de meest kansrijke energiehubs aangewezen. De verwachting is dat deze energiehub in 2028 operationeel zou kunnen zijn, waardoor bedrijven wel weer stroom kunnen verkrijgen.

Stichting Parkmanagement Baanstee Noord

De Stichting Parkmanagement Baanstee Noord is opgericht. Het bestuur start laagdrempelig met de uitvoering van 24/7 camerabewaking. Later kunnen de werkzaamheden worden uitgebreid met bijvoorbeeld bewegwijzering, afvalinzameling, duurzaamheid en zelfs een parkmanager. Parkmanagement draagt samen met ondernemers en gemeente bij aan een veilige, schone omgeving waardoor het fijn ondernemen is op Baanstee Noord.

De Koog

De Koog is een belangrijk ontwikkelgebied in Purmerend. Met de doorontwikkeling van de E|SPORTS TECH CAMPUS groeit dit deel van Purmerend uit tot een moderne en levendige campuszone waar wonen, sport, onderwijs en werken samenkomen.

De campus vormt het hart van een regionaal innovatief ecosysteem waarin ondernemers, onderwijsinstellingen, overheid en sportorganisaties samenwerken aan technologische vernieuwing, talentontwikkeling en nieuwe bedrijvigheid. Het omliggende bedrijventerrein biedt de fysieke ruimte om deze innovaties te ontwikkelen, te testen en op te schalen, wat leidt tot meer en betere banen, sterkere bedrijven, toekomstgericht onderwijs en een veerkrachtige regionale economie. Het Campushart wordt daarbij de centrale ontmoetingsplek waar studenten, professionals en ondernemers elkaar dagelijks treffen om te leren, te werken, te wonen en te recreëren. Zo bindt de campus talent aan de regio en vormt zij een blijvende motor voor economische en maatschappelijke ontwikkeling in Purmerend en de regio Waterland.

Eind 2024 is de ontwikkelstrategie voor De Koog vastgesteld. In de eerste fase ligt de focus op het Campushart. Voor dit gebied is een Spelregelkaart opgesteld waarin onder meer bouwhoogtes, functies, programmatische invulling en ontwikkelvoorwaarden zijn vastgelegd. Deze kaart biedt eigenaren en ontwikkelaars duidelijkheid over de ontwikkelmogelijkheden van hun percelen. Begin 2025 heeft de gemeenteraad ingestemd met de Spelregelkaart voor het Campushart. Zoals ook bij pijler 2 is toegelicht, gaat het hier om de ‘hardware’ kant van het Campushart; de ruimtelijke en vastgoedmatige ontwikkeling van De Koog.

MRA

Binnen de MRA is economie sterk vertegenwoordigd en zichtbaar voor de onderdelen bedrijventerreinen en circulariteit. Zo zijn de afgelopen periode de Bedrijvenstrategie, Kantorenstrategie en het Transformatiekader uitgewerkt en ter vaststelling aan de gemeenteraden aangeboden. Lokaal is economie vertegenwoordigd binnen de Werkgroep Bedrijventerreinen. Hier hebben, naast de gemeente, politie, ondernemers en ondernemersverenigingen plaats in genomen. Zo is team economie goed benaderbaar en weet wat er leeft onder de ondernemers in Purmerend en Beemster.

In dit hoofdstuk beschrijven we wat we in 2026 en 2027 gaan doen. Dit doen we aan de hand van 5 pijlers. Per pijler worden de concrete acties beschreven. Ten opzichte van de vorige uitvoeringsprogramma’s is pijler 1 voortaan getiteld ‘Agrarisch en Werelderfgoed Beemster’ (in plaats van ‘Uitbouwen van de innovatieve voedselkamer & Werelderfgoed Beemster’) en is pijler 3 voortaan getiteld ‘Gebiedsontwikkeling’ (in plaats van ‘Centrumontwikkeling en voorzieningen’), omdat advisering vanuit economie plaatsvindt op alle gebiedsontwikkelingen. De pijlers sluiten zo beter aan op de praktijk en op de ambities van de economische visie. Daarnaast is pijler 5 toegevoegd, namelijk ‘Recreatie en Toerisme’. In de laatste paragraaf wordt ingegaan op de financiële middelen.

3.1 Pijler 1: Agrarisch en Werelderfgoed Beemster

De pijler geeft invulling aan de volgende ambities van de economische visie:

Voor deze pijler staan de volgende acties op de planning:

3.2 Pijler 2: Stimulering arbeidsmarkt en onderwijs & campusontwikkeling

De pijler geeft invulling aan de volgende ambities van de economische visie:

Voor deze pijler staan de volgende acties op de planning:

3.3 Pijler 3: Gebiedsontwikkeling

De pijler geeft invulling aan de volgende ambities van de economische visie:

Voor deze pijler staan de volgende acties op de planning:

3.4 Pijler 4: Circulaire economie en bedrijventerreinen

De pijler geeft invulling aan de volgende ambities van de economische visie:

Voor deze pijler staan de volgende acties op de planning:

3.5 Pijler 5: Recreatie en Toerisme

Recreatie en Toerisme vormt een belangrijk onderdeel van het stimuleren van de lokale economie. We willen een basis creëren om te kunnen verblijven in onze gemeente, waar het fijn vertoeven is, we het verhaal van Purmerend met trots uitdragen en we onze lokale economie een impuls geven. Zoals ook in hoofdstuk 1 is toegelicht, is de Visie Recreatie en Toerisme 2040 en het Uitvoeringsprogramma Recreatie en Toerisme 2026 vastgesteld. De activiteiten op het gebied van recreatie en toerisme dragen bij aan de volgende ambities van de economische visie:

Waar momenteel actie aan wordt gegeven, zijn de volgende projecten:

• •

  Opstellen van verblijfsaccommodatiebeleid;

• •

  Promoten van de toeristenlijn in de Binnenstad;

• •

  Adviseren ontwikkelingen rondom fort Spijkerboor;

• •

  Ontwikkelen Werelderfgoedmarkers in Droogmakerij de Beemster;

• •

  Digitaal beleefbaar maken UNESCO Werelderfgoed;

• •

  Promoten vergaderfaciliteiten in de gemeente;

• •

  Adviseren verplaatsing camperstandplaats Het Bolwerk;

• •

  Formuleren nieuwe opdracht DMO Bureau Toerisme Laag Holland per 2027.

Voor dit uitvoeringsprogramma nemen we specifiek 1 actie op. Voor de overige acties wordt verwezen naar het Uitvoeringsprogramma Recreatie en Toerisme 2026.

3.6 Financiële middelen

Voor de uitvoering van de acties zijn financiële middelen nodig. In onderstaande tabel wordt per pijler een overzicht gegeven van de beschikbare budgetten. Uiteraard is hiernaast ook personele inzet nodig. Dit vindt binnen de bestaande formatie plaats.

Dit uitvoeringsprogramma geldt voor de periode 2026 en 2027. Aan het eind van 2026 zal de balans voor dat jaar worden opgemaakt en kan een korte evaluatie worden gemaakt, waarbij eventueel ook tussentijds acties bijgesteld of juist toegevoegd kunnen worden. Bij het nieuw op te stellen uitvoeringsprogramma voor de periode 2028 en verder zal per actie worden verantwoord wat hiervoor is gedaan en wat de status is. Uiteraard biedt het uitvoeringsprogramma tijd en ruimte om tussentijds bij te sturen. Daarnaast gaan we de komende tijd enerzijds onderzoeken of we een interactief dashboard kunnen maken om de voortgang te monitoren.