Uitvoeringsprogramma Uitvoering en Handhaving 2026

Het Uitvoeringsprogramma, Uitvoering en Handhaving 2026 van de gemeente Bronckhorst geeft richting aan de wijze waarop wij onze taken op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving komend jaar uitvoeren. Dit programma vormt een belangrijke schakel tussen het vastgestelde en onze dagelijkse praktijk. Door de beleidsdoelen te vertalen naar concrete activiteiten, prioriteiten en borging, zorgen we voor een transparante en doelgerichte uitvoering van onze VTH-taken. Het is belangrijk hierbij op te merken dat we in de tweede helft van 2026 aan de slag gaan met een nieuwe handhavingsstrategie waarin wij Vasthouden wat goed gaat en verbeteren wat nodig is in deze veranderende wereld.

Met dit Uitvoeringsprogramma leggen we vast wat we het komende jaar willen bereiken, hoe we dat doen en welke middelen hiervoor beschikbaar zijn. Zo werken we samen aan een betrouwbare uitvoering van onze VTH-taken en aan de verdere ontwikkeling van onze organisatie.

Het uitvoeringsprogramma 2026 geeft inzicht in de uitvoerings- en handhavingswerkzaamheden van het cluster Omgeving en het cluster Openbare Veiligheid, Toezicht en Handhaving. Het beleidsplan Toezicht en Handhaving 2023–2027 vormt de basis voor de uitwerking van deze werkzaamheden. Daarnaast hebben we binnen de clusters Omgeving en Openbare Veiligheid, Toezicht en Handhaving opgehaald wat we willen behouden en welke verbeterpunten we zien. Deze punten hebben we vertaald naar de werkzaamheden van de clusters.

Om onze werkzaamheden goed te kunnen uitvoeren, hebben we voldoende formatie en middelen nodig. In hoofdstuk 4 en hoofdstuk 5 werken we deze verder uit.

2.1. Uitvoering en Handhaving

Het Uitvoeringsprogramma Uitvoering en Handhaving beschrijft de werkzaamheden die wij uitvoeren binnen de clusters Omgeving en Openbare Veiligheid, Toezicht en Handhaving (OVTH), inclusief de formatie en de middelen die wij hiervoor inzetten.

In dit uitvoeringsprogramma brengen wij de werkzaamheden in beeld voor:

• •

  Cluster Omgeving: Ruimtelijke Ordening

• •

  Cluster Omgeving: Vergunningen en Meldingen

• •

  Cluster OVTH: Toezicht

• •

  Cluster OVTH: Handhaving

Wij laten in het uitvoeringsprogramma de beleidsmatige, projectmatige en uitvoerende werkzaamheden van deze teams zien. Openbare veiligheid (openbare orde en veiligheid) nemen wij hierin niet mee. De werkzaamheden van dit team sluiten niet aan bij onze werkwijze en bij de fysieke leefomgeving.

De werkzaamheden van het cluster Juridische Zaken nemen wij alleen op in het overzicht van de uitvoering. Dit cluster handelt de bezwaar- en beroepsprocedures af die voortkomen uit onze besluiten.

2.2. Beleidsplan Toezicht en Handhaving 2023 – 2027

Met het Beleidsplan Toezicht en Handhaving 2023–2027 zorgen we in de gemeente Bronckhorst voor een veilige, gezonde en duurzame leefomgeving. In dit beleidsplan leggen we sterk de nadruk op samenwerking en preventie. We stimuleren inwoners en ondernemers om zelf verantwoordelijkheid te nemen, zodat we handhaving waar mogelijk kunnen voorkomen.

De kern van ons beleid is risicogericht werken. We zetten toezicht en handhaving vooral in op plekken waar de kans op overtredingen groot is en de gevolgen ernstig kunnen zijn.

We hanteren het principe “ja, mits” en kiezen voor een laagdrempelige, oplossingsgerichte aanpak. Het voeren van het goede gesprek speelt daarbij een belangrijke rol. Bij overtredingen zoeken we eerst informeel contact om samen tot een oplossing te komen, voordat we formele maatregelen inzetten. Wanneer handhaving toch nodig is, volgen we de Landelijke Handhavingsstrategie en handelen we proportioneel en zorgvuldig.

We bepalen onze prioriteiten op basis van een risicoanalyse. Belangrijke thema’s zijn ondermijning, de implementatie van de Omgevingswet, brand- en constructieve veiligheid, monumentenzorg, strijdig gebruik van gronden en gebouwen, evenementen en alcoholtoezicht. Middelgrote en lage prioriteiten, zoals illegale bouw of reclame, krijgen aandacht wanneer dat nodig is.

Onze naleefstrategie bestaat uit preventie, toezicht en handhaving. In uitzonderlijke situaties passen we een zorgvuldig gedoogbeleid toe. We zetten sancties alleen in wanneer andere middelen niet werken en toetsen deze altijd op proportionaliteit en juridische zorgvuldigheid.

Dit hoofdstuk geeft een overzicht van de werkzaamheden die we binnen de clusters Omgeving en Openbare Veiligheid, Toezicht en Handhaving uitvoeren. Onze werkzaamheden bestaan uit drie hoofdonderdelen:

• -

  Beleidsontwikkeling en -uitvoering. We werken aan beleidsprojecten die we in 2026 als opdrachtnemer uitvoeren. Deze paragraaf geeft een overzicht van de beleidsontwikkelingen die we zelf oppakken.

• -

  Samenwerkingsprojecten, We leveren bijdragen aan projecten die in andere organisatieonderdelen of buiten de gemeente worden gestart. In deze paragraaf lichten we toe aan welke projecten we deelnemen en welke rollen we daarbij vervullen.

• -

  Uitvoering en beheer: dagelijkse operationele werkzaamheden verrichten. We verrichten dagelijkse operationele werkzaamheden op het gebied van uitvoering en handhaving. Deze paragraaf laat zien welke uitvoerende taken we in het komende jaar oppakken.

De hoofdwerkzaamheden van beide clusters liggen op het terrein van uitvoering en handhaving. Met onze inzet dragen we bij aan een betrouwbare uitvoering van gemeentelijke taken, transparante processen en een leefomgeving waarin ruimte voor ontwikkeling samengaat met duidelijke kaders.

3.1. Beleidsontwikkeling en -uitvoering

Binnen de clusters Omgeving en Openbare Veiligheid, Toezicht en Handhaving stellen we beleid op dat onze uitvoering en handhaving ondersteunt en juridisch verankert. Dit beleid vormt de basis voor keuzes in prioritering, werkwijze en samenwerking. In deze paragraaf laten we zien welke beleidsontwikkelingen we in 2026 zelf oppakken.

3.2. Samenwerkingsprojecten, Bijdragen aan projecten met andere organisatieonderdelen

We werken aan diverse projecten waarvoor we ook capaciteit nodig hebben van de clusters Omgeving en Openbare Veiligheid Toezicht en Handhaving. Hieronder geven we een overzicht van deze projecten.

De lijst is niet volledig. Van enkele vakdisciplines hebben we geen projecten ontvangen en daarnaast weten we niet altijd welke projecten externen starten.

3.3. Uitvoering en beheer: dagelijkse operationele werkzaamheden verrichten

In het uitvoeringsprogramma richten we ons op werkzaamheden op procesniveau. We behandelen aanvragen, klachten en meldingen, voeren controles uit en verwerken informatieplichten. Met deze aanpak houden we overzicht en focussen we op de kernprocessen die bijdragen aan een betrouwbare uitvoering van de Omgevingswet. Voor 2027 werken we dit verder uit in het afdelingsplan. Daarin beschrijven we per taak de afbakening, doelstelling en beschikbare capaciteit.

We verwachten dat het aantal werkzaamheden stabiel blijft vergeleken met voorgaande jaren. Doordat we het VTH‑programma beter gebruiken en voor meer processen inzetten, lijkt het alsof het aantal zaken iets toeneemt. In de onderstaande overzichten tonen we het verwachte aantal zaken in 2026.

3.4. Prioritering van de werkzaamheden

De uitvoerings- en handhavingswerkzaamheden zijn veelomvattend, zowel in de beleidsontwikkeling, de projectmatige aanpak als in de uitvoering. Op basis van onze ervaring in de afgelopen jaren verwachten we dat we met de huidige formatie niet alle werkzaamheden kunnen uitvoeren. Daarom moeten we keuzes maken welke werkzaamheden we volledig uitvoeren, welke we in beperkte mate oppakken en welke we niet uitvoeren.

In 2026 vinden de gemeenteraadsverkiezingen plaats. Daardoor kunnen de prioriteiten van het college en de gemeenteraad veranderen. Om die reden maken we in het uitvoeringsprogramma 2026 nog geen keuzes over welke werkzaamheden we wel, beperkt of niet uitvoeren.

De werkzaamheden voor de uitvoering en handhaving vinden plaats binnen verschillende clusters en teams. We werken onderling samen en stemmen onze werkzaamheden op elkaar af. Doordat we in verschillende clusters en teams werken, verschillen de verantwoordelijkheden. Deze verantwoordelijkheden staan vast in het mandaatbesluit van de gemeente Bronckhorst. Zo voorkomen we dat medewerkers van het cluster Omgeving en het cluster Openbare Veiligheid, Toezicht en Handhaving elkaars werkzaamheden uitvoeren.

Het onderstaande overzicht geeft inzicht in de beschikbare formatie per team. Dit inzicht helpt ons bij het plannen van werkzaamheden, het signaleren van knelpunten en het onderbouwen van mogelijke capaciteitsvraagstukken.

De doelen van dit overzicht zijn:

• •

  inzicht geven in de personele bezetting;

• •

  ondersteunen bij besluitvorming over tijdelijke inzet, herverdeling van taken of werving;

• •

  signaleren van structurele of tijdelijke knelpunten in beschikbaarheid.

4.1. Cluster Omgeving

De formatie van het cluster Omgeving is de afgelopen jaren vrijwel stabiel gebleven. Door het aflopen van contracten voor tijdelijke inhuur en door pensionering neemt de formatie echter af. We zetten erop in om bestaande vacatures te vervullen of tijdelijke inhuur te verlengen, zodat de formatie van het cluster Omgeving op peil blijft.

We verdelen de formatie over twee teams. Het team Ruimtelijke Ordening richt zich vooral op het behandelen van verzoeken voor het voorbereiden en wijzigen van het Omgevingsplan. Het team Vergunningen en Meldingen richt zich vooral op het behandelen van (concept)verzoeken voor omgevingsvergunningen en bijzondere wetgeving.

4.2. Cluster Openbare Veiligheid, Toezicht & Handhaving

De formatie van het cluster Openbare Veiligheid, Toezicht en Handhaving is de afgelopen jaren gegroeid. Deze groei komt voort uit een toenemende maatschappelijke en bestuurlijke vraag, veranderingen in de samenleving en het herstellen van capaciteitstekorten uit het verleden.

In de afgelopen periode hebben we kritisch gekeken naar de personele bezetting. Waar mogelijk hebben we tijdelijke inhuur afgebouwd en vervangen door vaste aanstellingen. Vertrekkende medewerkers hebben we tijdig vervangen. Eind 2025 hebben we de benodigde nieuwe medewerkers aangenomen, waardoor de formatie in 2026 weer grotendeels op sterkte is en duurzaam is ingericht.

We verdelen de formatie van het cluster Openbare Veiligheid, Toezicht en Handhaving over drie teams. Het team Toezicht richt zich vooral op het uitvoeren van controles en het behandelen van meldingen en klachten. Het team Handhaving richt zich op het behandelen van verzoeken om handhaving en op de uitvoering van handhavingszaken. Het team Openbare Orde heeft geen uitvoerende of handhavende taken en is daarom niet meegenomen in dit overzicht.

4.3. Kwaliteitscriteria uitvoering en handhaving

Voor de uitvoering en handhaving zijn de Kwaliteitscriteria 3.0 vastgesteld. Deze kwaliteitscriteria ondersteunen het hele proces van vergunningverlening, toezicht en handhaving. Ze zorgen ervoor dat het proces overzichtelijk verloopt en dat iedereen – van medewerkers tot ondernemers – weet welke stappen belangrijk zijn en welke regels we volgen. Hierdoor behandelen we aanvragen en voeren we controles op een duidelijke en uniforme manier uit, werken processen efficiënter en kunnen we resultaten beter volgen. De criteria helpen medewerkers om hun kennis actueel te houden, hun werk volgens vaste kwaliteitsnormen uit te voeren en beslissingen eerlijk en transparant te nemen.

De formatie zoals opgenomen in dit hoofdstuk is nog niet getoetst aan de kwaliteitscriteria. In 2026 brengen we de uitwerking van de formatie, de aansluiting op de kwaliteitscriteria en de gevolgen daarvan voor de gemeente Bronckhorst in beeld.

Voor de uitvoering en handhaving hebben we financiële middelen nodig om de formatie en de bijbehorende kosten te bekostigen. Deze middelen zijn geborgd in de programmabegroting 2026‑2029, met name binnen het programma Wonen en leefomgeving.

Voor de formatie zijn voor de clusters is als budget aanwezig:

Voor de uitvoering van de werkzaamheden zijn daarnaast verschillende budgetten beschikbaar die niet direct in te zetten zijn voor formatie maar wel deels voor inhuur:

Een deel van de werkzaamheden wordt uitgevoerd door andere organisaties: