Beleidskader Openbaarmaking rapportages toezichthouder rechtmatigheid

Dit document maakt deel uit van een nog te ontwikkelen rechtmatigheidstoezichtkader voor de Wmo 2015 en de Jeugdwet van de gemeente Capelle aan den IJssel.

De gemeente Capelle maakt rapporten en brieven openbaar om geïnteresseerden en belanghebbenden inzicht te bieden in hoe het rechtmatigheidstoezicht wordt uitgevoerd om de besteding van gemeenschapsgeld in het kader van de Jeugdwet en de Wmo in de gemeente Capelle rechtmatig te laten zijn.

De Wet open overheid (Woo) vormt de grondslag voor het openbaar maken van rapporten en brieven van het rechtmatigheidstoezicht in het kader van de Jeugdwet en de Wmo. Openbaarmaking heeft een aantal voordelen. Ten eerste stimuleert openbaarmaking aanbieders om te voldoen aan de (contractuele en wettelijke) afspraken en bij overtredingen of tekortkomingen de vereiste verbeteringen snel goed door te voeren. Ten tweede stellen de rapportages andere aanbieders in staat te leren van de bevindingen en conclusies in de rapporten. Openbaarmaking leidt dus tot een olievlek aan verbeteringen. De toezichthouder kan – ondanks dat deze slechts een handvol onderzoeken doet – effectief sturen op verbeteringen in het gehele veld. Ten derde helpt het openbaar maken van rapporten en brieven te voorkomen dat andere toezichthouders per toeval vlak achter elkaar hetzelfde onderzoek bij dezelfde aanbieder uitvoeren. De onderzoeksresultaten zijn immers voor iedereen in te zien. Openbaarmaking kan dus de (onderzoeks)druk bij aanbieders verlagen. Last but not least zorgt het openbaar maken van onderzoeksresultaten ook voor transparantie over het functioneren en de effectiviteit van het toezicht zelf. Het is voor iedereen duidelijk wat de toezichthouder heeft onderzocht en hoe het onderzoek is uitgevoerd.

De volgende soorten rapporten (en bijbehorende brieven) over zorgaanbieders worden in beginsel openbaar gemaakt1 , tenzij er afwegingen2 zijn om een rapportage of brief niet openbaar te maken:

• -

  controle naleving contract;

• -

  materiële controles;

• -

  detailcontroles;

• -

  thematische onderzoeken;

• -

  fraudeonderzoeken.

De volgende soorten rapporten (en bijbehorende brieven) over zorgaanbieders worden niet openbaar gemaakt, tenzij er afwegingen zijn om een rapportage of brief wel openbaar te maken:

• -

  formele controles;

• -

  controle jaarrekening en accountantsverklaring;

• -

  intern onderzoek.

Onderzoeken over de rechtmatige besteding van ontvangen persoonsgebonden budgetten door individuele pgb-budgethouders worden niet openbaar gemaakt.

Fase 1: van concept-rapport naar besluit openbaarmaking

In figuur 1 schema is weergegeven hoe de openbaarmakingsprocedure vanaf het moment dat een concept-rapport is opgesteld, verloopt tot het moment dat het college besluit over openbaarmaking:

Figuur 1 Proces van concept-rapport tot besluit college over openbaarmaking

Het concept-rapport wordt (samen met het formulier “Feitelijke onjuistheden”) verzonden naar de aanbieder voor een toets op feitelijke onjuistheden. De aanbieder krijgt hiervoor twee weken de tijd en kan binnen de termijn éénmalig verzoeken om een verlenging met nogmaals twee weken.

Daarna past de toezichthouder eventuele feitelijke onjuistheden aan en vermeldt dit in het formulier “Reactie feitelijke onjuistheden”. De aanbieder ontvangt dit formulier samen met het definitieve rapport en de formulieren “Zienswijze aanbieder op rapport” en “Zienwijze aanbieder op openbaarmaking”. De aanbieder kan via het zienswijze-formulier een reactie geven op het definitieve rapport én op het voornemen van de gemeente om het rapport te publiceren. De aanbieder krijgt hiervoor twee weken de tijd en kan binnen de termijn éénmalig verzoeken om een verlenging met nogmaals twee weken. De eventuele zienswijze van de aanbieder wordt als bijlage bij het rapport gevoegd. Reageert de aanbieder niet op het rapport, dan wordt dit vermeld in het rapport of de brief.

Mede op basis van de zienswijze van de aanbieder neemt het college een besluit over het al dan niet openbaar maken van het rapport en informeert de aanbieder over het besluit.

Fase 2: van besluit openbaarmaking tot oordeel over bezwaar

In figuur 2 is weergegeven hoe de openbaarmakingsprocedure verloopt vanaf het moment dat het college besluit over openbaarmaking totdat de gemeente heeft geoordeeld over een eventueel bezwaar vanuit de aanbieder:

Figuur 2 Proces openbaarmaking vanaf besluit college over openbaarmaking tot beslissing bezwaar

De gemeente kan een rapport al dan niet openbaar maken. Wordt een rapport niet openbaar gemaakt, dan informeert de gemeente de aanbieder en eventuele belanghebbenden over het besluit en volgt er geen publicatie.

Besluit de gemeente om een rapport wel openbaar te maken, dan informeert zij de aanbieder over haar besluit. De aanbieder heeft vervolgens de mogelijkheid om (binnen zes weken) al dan niet bezwaar in te dienen tegen de openbaarmaking. Wordt geen bezwaar ingediend, dan maakt de gemeente het rapport openbaar. Als een aanbieder wel bezwaar maakt, dan neemt de gemeentelijke bezwaarschriftencommissie of een ambtelijk adviseur het bezwaar in behandeling. Overigens kan de gemeente gedurende een bezwaarprocedure het rapport lopende de bezwaarprocedure gewoon openbaar maken. Het bezwaar en (eventueel daarna) beroep tegen de openbaarmaking van het rapport of de brief heeft namelijk geen schorsende werking.

Wil de aanbieder openbaarmaking voorkomen, dan moet hij de rechtbank binnen 14 dagen vragen om een voorlopige voorziening te treffen. Wordt deze voorlopige voorziening toegewezen, dan blijft het rapport niet openbaar totdat het bezwaar is afgehandeld. Wordt het verzoek afgewezen, dan kan de gemeente het rapport openbaar maken. Om misverstanden te voorkomen, wacht de gemeente drie weken met publicatie. Deze drie weken gaan in vanaf de datum dat de gemeente het besluit heeft genomen om te gaan publiceren.

Fase 3: van oordeel over bezwaar tot oordeel rechter

In figuur 3 is weergegeven hoe de openbaarmakingsprocedure verloopt vanaf het moment dat de gemeente heeft geoordeeld over een bezwaar en het besluit van de rechtbank in een eventuele beroepsprocedure vanuit de aanbieder:

Figuur 3 Proces vanaf beslissing op bezwaar college tot eventuele beroepsprocedure bij de rechtbank

De gemeente kan een bezwaar van een aanbieder al dan niet gegrond verklaren. Verklaart de gemeente het bezwaar gegrond, dan informeert de gemeente de aanbieder en eventuele belanghebbenden en volgt er geen publicatie. Is er al gepubliceerd (omdat de aanbieder niet binnen de termijn een voorlopige voorziening bij de rechtbank heeft aangevraagd), dan wordt de publicatie verwijderd.

Verklaart de gemeente een bezwaar ongegrond, dan worden de aanbieder en eventuele belanghebbenden geïnformeerd. De aanbieder kan vervolgens al dan geen beroep indienen en (eventueel) een voorlopige voorziening aanvragen bij de rechtbank tegen de openbaarmaking. Tekent de aanbieder geen beroep aan, dan volgt er publicatie. Tekent de aanbieder wel beroep aan met daarbij een verzoek voor een voorlopige voorziening, dan gaat de gemeente pas over tot publicatie op het moment dat de voorzieningenrechter het verzoek voor een voorlopige voorziening heeft afgewezen. Dient de aanbieder alleen beroep in, maar geen verzoek voor een voorlopige voorziening? Dan gaat de gemeente over tot publicatie c.q. dan blijft het rapport gepubliceerd, tot het moment dat de rechtbank het beroep tegen publicatie gegrond verklaard.