Beleidsregels gebiedsontzegging gemeente Smallingerland 2026

Ondertekening

Toelichting

Algemeen

Op basis van artikel 2:78van de Algemene plaatselijke verordening Smallingerland 2026(Apv) kan de burgemeester een persoon verbieden om zich in een aangewezen gebied te bevinden. Hiertoe kan de burgemeester overgaan indien de openbare orde in het geding is.

Het instrument van de gebiedsontzegging is bedoeld om de openbare orde in een bepaald gebied te herstellen. De gebiedsontzegging kan ten eerste worden ingezet bij notoire overlastveroorzakers, waarbij handhavers en hulpverleners geen grip krijgen op de situatie. De gebiedsontzegging kan in dat geval een tijdelijke oplossing bieden om van daaruit te werken naar een structurele oplossing.

Daarnaast kan een gebiedsontzegging nodig zijn bij overlast van uitgaanspubliek. Hierbij kan gedacht worden aan personen voor wie een toegangsverbod tot bepaalde horecagelegenheden geldt en die 's nachts op straat blijven rondhangen en de orde verstoren.

Hoewel de gebiedsontzegging een herstelsanctie is, heeft het een grote impact op de bewegingsvrijheid van de betrokkene. Dit betekent dat de burgemeester terughoudend dient om te gaan met deze bevoegdheid. Aan het opleggen van een gebiedsontzegging dient een uitgebreide belangenafweging vooraf te gaan. Er moet onder andere zijn voldaan aan de eisen van subsidiariteit en proportionaliteit. Dit betekent dat er geen ander, minder ingrijpend middel voorhanden mag zijn en dat de nadelige gevolgen in verhouding moeten staan tot het doel van het besluit. De ontzegging moet zijn gebaseerd op een concrete gedraging die de duur van de ontzegging en de omvang van het gebied waarvoor de ontzegging geldt, rechtvaardigt.

Doel beleidsregels

Met deze beleidsregels wordt het begrip 'openbare orde' zoals omschreven in artikel 2.78 van de Apv nader ingekleurd en wordt vastgelegd op welke wijze de burgemeester gebruik maakt van de bevoegdheid tot het opleggen van een gebiedsontzegging

Openbare orde

In artikel 1 wordt vastgelegd wat er onder andere wordt verstaan onder het openbare orde belang.

Het kan daarbij gaan om het voorkomen of beperken van structurele overlast, het voorkomen of beperken van aantastingen van het woon- en leefklimaat of het waarborgen van de veiligheid van personen en goederen. In artikel 4 is vervolgens vastgelegd met welke concrete gedragingen de openbare orde in ieder geval het geding is. Het gaat hier namelijk om overtreding van feiten die de openbare orde raken op basis van de Apv of het Wetboek van Strafrecht.

Dit is geen uitputtende opsomming. Ook voor gedragingen niet in artikel 4 genoemd worden, kan een gebiedsontzegging worden opgelegd. Daarbij zal de burgemeester dan wel voldoende moeten motiveren waarom dit in het belang is van de openbare orde.

Waarschuwing

Gelet op de eisen van subsidiariteit en proportionaliteit, krijgt de betrokkene eerst een waarschuwing en wordt er niet direct tot een gebiedsontzegging overgegaan. De betrokkene wordt eerst de kans geboden om zijn gedrag aan te passen. De politie geeft eerst een mondelinge waarschuwing, waarna deze schriftelijk wordt bevestigd door de burgemeester.

Als de betrokkene zich binnen 6 maanden na de waarschuwing, wederom misdraagt, kan de burgemeester de gebiedsontzegging daadwerkelijk opleggen.

Artikel 2 lid 4 en 5 geven een uitzonderingsmogelijkheid voor het eerst opleggen van een waarschuwing. Dat dient zeer terughoudend te worden toegepast en kan alleen voor die gevallen waarbij het opleggen van eerst een waarschuwing het voorkomen of beperken van structurele overlast, de aantasting van woon- en leefklimaat dan wel het waarborgen van de veiligheid van personen en goederen ondermijnt. Een voorbeeld is meerdere keren in zeer korte tijd, bijvoorbeeld een week een van de gedragingen benoemd in de lijst van artikel 4 vertonen. Indien de burgemeester gebruik maakt van de uitzonderingsmogelijkheid van art 2 lid 4 of 5 dan dient dat uitgebreid gemotiveerd te worden naar aard en frequentie van de gedraging. Dit blijft de motivatie voor het afwijken van de reguliere weg van eerst waarschuwen. Nieuw is dat daar nu een tussenvariant voor wordt opgenomen voor maximaal 72 uur.

Aard gedraging

De duur en de omvang van het gebied waarvoor het verbod geldt, worden bepaald aan de hand van de aard van de gedragingen. Des te ernstiger de gedraging, des te langer kan het verbod duren. Voor een aantal concreet benoemde gedragingen is dit ook in artikel 4 uitgewerkt. Hierin is de maximale duur van de ontzegging vastgelegd en onderverdeeld en 3 verschillende categorieën. Daarbij is de tweede of meest recente gedraging bepalend. Zoals hierboven ook al aangegeven is de opsomming in artikel 4 niet uitputtend bedoeld. Het koppelen van de aard van de overtreding aan de duur van de ontzegging, kan wel analoog worden toegepast voor andere gedragingen dan die genoemd in artikel 4.

Vooraankondiging

Voordat een gebiedsontzegging daadwerkelijk wordt opgelegd, wordt de betrokkenen eerste in de gelegenheid gesteld om zijn zienswijze tegen dit besluit. Dit is ingegeven door het bepaalde in artikel 4:8 van de Awb, gelet op de nadelige gevolgen van de gebiedsontzegging voor de betrokkene en het daarom te verwachten is dat deze bedenkingen zal hebben tegen de gebiedsontzegging.

Woning en werklocatie

Verder wordt er bij het aan te wijzen gebied rekening gehouden met de woning en werklocatie van de betrokkene. Als dit in het aan te wijzen gebied valt wordt dit zodanig vastgesteld dat er een aanlooproute is van en naar de woning, werklocatie of openbaar vervoer.

Als de betrokkenen in het aangewezen gebied werkt, wordt wel geëist dat hij zijn werkrooster bij de politie indient.

Recidive

Bij recidive zal er vooraf niet meer worden gewaarschuwd, maar kan de burgemeester nadat de betrokkene zijn zienswijze heeft kunnen indienen, direct een gebiedsontzegging opleggen, Dat geldt ook voor de situaties waarbij gebruik is gemaakt van een gebiedsontzegging van maximaal 72 uur.

Lichte bevelsbevoegdheid Gemeentewet

Tot slot wordt er een onderscheid gemaakt met de lichte bevelsbevoegdheid op grond van artikel 172, derde lid van de Gemeentewet.

Deze bevoegdheid is zwaarder en verdergaand dan een gebiedsontzegging op basis van artikel 2:78 van de Apv. De bevelsbevoegdheid van artikel 172, derde lid van de Gemeentewet is vooral bedoeld voor situaties waarin (nog) geen overtredingen plaatsvinden en waarin snel gehandeld moet worden met kortdurende gebiedsontzeggingen. Dit om aan een acute dreiging voor de openbare orde het hoofd te kunnen bieden. Dit middel kan worden aangewend voor die gevallen waarbij onmiddellijke handhaving van de openbare orde noodzakelijk is, om zo grip te krijgen op een crisis- of noodsituatie.

Het opleggen van een gebiedsontzegging op basis van de Apv kent een andere insteek. Het gaat hierbij om bestuurlijke handhaving, naar aanleiding van een opeenstapeling van overtredingen en overlastproblematiek.

Als de burgemeester gebruik maakt van de lichte bevelsbevoegdheid op grond van de Gemeentewet, zijn deze beleidsregels dan ook niet toepassing.