Social Return on Investment (SRoI) Beleidskader Drechtsteden 2026

Besluit van het algemeen bestuur van de Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid van 2 april 2026.

1. Niet Vinken maar Vonken!

Binnen de Drechtsteden werken opdrachtgevers en opdrachtnemers via Social Return samen aan het realiseren van maatschappelijke impact bij de uitvoering van opdrachten.

Zij zetten gezamenlijk de inkoopkracht in om de brede welvaart (bestaanszekerheid, inclusie en duurzaamheid) van alle inwoners in de regio en daarbuiten te versterken. Met de toepassing van social return laten opdrachtgevers en opdrachtnemers samen zien dat zij naast het rendement uit levering, werken of dienst gemotiveerd zijn en zelf initiatief nemen om potentie in de regio te benutten. Ondernemen met Impact staat centraal, waarbij uitgangspunten zijn:

1. We zetten maatwerk in, om de brede welvaart in de regio te versterken. Kandidaten en maatschappelijke initiatieven zijn gevestigd in zowel de Drechtsteden als daarbuiten.

2. We benutten social return als vliegwiel om creatieve oplossingen op de 3 Drechtse doelen bestaanszekerheid, inclusie en duurzaamheid te vinden.

3. We gebruiken data om de omvang en voortgang van SROI in beeld te brengen en te volgen.

4. We maken SRoI zo eenvoudig mogelijk voor ondernemers, door het bieden van een menukaart waarmee zij zelf aan de slag kunnen.

5. De verschillende partners (gemeenten, bedrijfsleven, onderwijs en andere maatschappelijke partners) werken op gelijkwaardige wijze samen.

6. Samen vergroten we de zichtbaarheid van SRoI door over gerealiseerde impact te communiceren.

2. Beleid op hoofdlijnen

Dit beleidskader is van toepassing op de 10 aanbestedende diensten (7 Drechtsteden gemeenten, GR Sociaal, OZHZ en DG&J) van de Drechtsteden en valt binnen de kaders van het 'Regionaal inkoop- en aanbestedingsbeleid Drechtsteden', vastgesteld in 2020.

Conform artikel 2.80 uit de aanbestedingswet verbinden de aanbestedende diensten in de Drechtsteden bijzondere voorwaarden aan de uitvoering van overheidsopdrachten. Deze houden verband met economische, innovatiegerelateerde, arbeidsgerelateerde, sociale of milieuoverwegingen.

Binnen de Drechtsteden wordt Social Return toegepast op aanbestedingen van leveringen, werken en diensten met een waarde van €100.000 of meer (exclusief btw). Dit is een uniforme ondergrens voor alle opdrachttypen. Het uitgangspunt is een SRoI-verplichting van 5% van de opdrachtwaarde bij iedere opdracht.

Tussen de mededeling van het gunningsbesluit en het definitieve contract levert de geselecteerde opdrachtnemer altijd een SRoI-Actieplan aan (max. 2 A4), waarin hij beschrijft hoe hij maatschappelijke impact realiseert en bijdraagt aan een sterke regio met impact op de 3 brede welvaartsdoelen voor alle inwoners van de Drechtsteden en daarbuiten:

- Bestaanszekerheid

- Inclusie

- Duurzaamheid

De eenvoudige menukaart faciliteert in het opstellen van dit actieplan. Het Expertisecentrum SRoI, aangesloten bij het werkcentrum adviseert en toetst integraal op:

- Aansluiting met de 3 Drechtse doelen

- Verbinding met doelgroepen van de participatiewet

- Voorwaarde dat SRoI verband houdt met het voorwerp van de opdracht

In overleg bepaalt het expertisecentrum vervolgens de definitieve waardering van de voorgestelde activiteiten.

SRoI kan binnen het beleidskader ook als selectiecriterium, geschiktheidseis of gunningscriterium worden ingezet, afhankelijk van de opdracht. Daarbij worden keurmerken als Prestatieladder Sociaal Ondernemen (PSO) niet gehanteerd als bewijsmiddel voor sociaal ondernemen.

3. Invulling SRoI: maatschappelijke impact realiseren

De opdrachtnemer voert het actieplan uit zoals overeengekomen, en verantwoordt de voortgang via WIZZR. Het Expertisecentrum SRoI toetst en ondersteunt gedurende dit proces.

De 4 toegestane invulopties zijn weergegeven op bijgevoegde menukaart:

- Arbeidsparticipatie (dienstverbanden/plaatsingen)

- Arbeidsontwikkeling (training/scholing)

- Sociale inkoop

- Maatschappelijke activiteiten

Bij invulling via maatschappelijke activiteiten werkt de ondernemer samen met een maatschappelijke organisatie, zoals de Voedselbank, stichting Everydayheroes, (everydayheroes-bijdragen), Heilige Boontjes, Stichting MBO Drechtsteden (Stichting MBO), en Stichting Anders (Stichting Anders). Vanaf 1 januari 2026 wordt de verplichting gebaseerd op werkelijke kosten, zoals de factuurwaarde of salaris. In de Drechtsteden geloven we in het gelijkwaardig benutten van alle potentie. Het indelen van arbeid in ‘categorieën’ schaffen wij per 2026 af. De bouwblokkenmethode vervalt.

4. Positieve bijdrage brede welvaart

In de Drechtsteden bevorderen we betrokkenheid en eigen initiatief. De menukaart voorziet in een breed pallet aan mogelijkheden om maatschappelijke impact te realiseren en vormt ten alle tijden het uitgangspunt. Indien invulling via het actieplan (middels 4 menukaart opties) niet mogelijk blijkt, wordt een financiële bijdrage geleverd aan een initiatief dat aansluit bij de 3 Drechtse doelen:

- Ondernemer kiest samen met het Expertisecentrum, een passend initiatief.

- Er wordt gekozen uit een lijst van zorgvuldig geselecteerde lokale, regionale en landelijke initiatieven die aan onze criteria voldoen. Het expertisecentrum SRoI faciliteert in deze lijst.

- De bijdrage wordt rechtstreeks overgemaakt door opdrachtgever en -nemer aan het initiatief, zonder tussenkomst van derde partijen. Impact vloeit hiermee direct terug de ambities Bestaanszekerheid, Duurzaamheid of Inclusie.

5. Gezamenlijke verantwoordelijkheid

- De opdrachtgever meldt gegunde opdrachten binnen 5 werkdagen via WIZZR of e-mail (sroi@drechtsteden.nl).

- De opdrachtnemer neemt binnen 5 werkdagen contact op met het Expertisecentrum SRoI.

- De opdrachtnemer ontvangt na de melding van de betreffende opdracht inloggegevens voor WIZZR, waarmee maatschappelijke impact 24/7 zichtbaar is voor alle partners.

- Het Expertisecentrum SRoI is verantwoordelijk voor de begeleiding als ook de onafhankelijke toetsing en monitoring van het actieplan.

- De opdrachtnemer blijft verantwoordelijk voor de SRoI-invulling, ook bij inzet van onderaannemers.

- Indien de SRoI ook na de mogelijkheid tot financiële bijdrage aan een maatschappelijk initiatief niet wordt ingevuld tot de overeengekomen omvang, wordt een korting opgelegd door de opdrachtgever. De korting is gelijk aan het SRoI-bedrag, of – indien de SRoI voor een deel niet werd vervuld – een bedrag evenredig met het niet- vervulde deel. De korting wordt geëffectueerd door inhouding van het (rest)bedrag op de laatste termijn die wordt verrekend in de eindrekening in het kader van de overeenkomst.

Aldus vastgesteld door het algemeen bestuur van de Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid op 2 april 2026 en tevens besloten dat de Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid SRoI niet toepast op de tijdelijke inhuur van individuele, specialistische professionals via het Dynamisch Aankoop Systeem (DAS).

De secretaris,

Mr. R. Visser.

De voorzitter,

Drs. M. Stolk