Beleidsregels gemeentelijke taken uitvoering Wet kinderopvang gemeente Harderwijk

1.1. Nota Sociaal Domein

‘Samen doen wat nodig is’. Het leven brengt soms uitdagingen met zich mee. Een steuntje in de rug is dan zeer welkom. Deze steun verzorgen we samen met inwoners en partners. De nota sociaal domein biedt de ruimte om bij het organiseren en bepalen van hulp en ondersteuning echt anders te denken en te doen. Deze nota is geschreven voor degenen waar het uiteindelijk allemaal om draait: onze inwoners, klein en groot. Zij die, om welke reden dan ook, afhankelijk zijn van de ondersteuning die onze gemeente kan bieden.

1.2. Kansrijk opgroeien

Kansrijk opgroeien is één van de vier opgaven binnen de nota sociaal domein. Kansrijk opgroeien gaat over het bieden van perspectief aan kinderen en jongeren. Met de uitdaging dat alle kinderen gezond en veilig opgroeien, hun talenten ontwikkelen en naar vermogen meedoen. Uitgangspunt is dat de jeugd wordt gestimuleerd zich te ontwikkelen in de volle breedte: in onderwijs, sport, persoonlijke ontwikkeling en gezondheid. Hiervoor is een kind- en gezinsvriendelijke opvoedings- en opgroeiomgeving nodig. Een sterke pedagogische en sociale basis.

1.3. Toezicht en handhaving

In de kinderopvang worden de jongste kinderen uit onze gemeente opgevangen in een veilige en stimulerende omgeving, waar zij kunnen opgroeien binnen een sterke pedagogische en sociale basis, en waar ouders met een gerust hart op kunnen vertrouwen.

Met deze beleidsregels toezicht en handhaving in de kinderopvang verwijzen we naar de processen en maatregelen in de gemeente Harderwijk die ervoor zorgen dat kinderopvanginstellingen voldoen aan de wettelijke eisen en kwaliteitsnormen.

Toezicht: houdt in dat er regelmatig controles en inspecties plaatsvinden om te beoordelen of de kinderopvang veilig, gezond en pedagogisch verantwoord is. Het toezicht in Harderwijk wordt uitgevoerd door de GGD-NOG. De Wet kinderopvang legt de taak voor toezicht in de kinderopvang vast bij de GGD-GHOR.

Handhaving: betreft de acties die worden ondernomen wanneer een kinderopvanginstelling niet voldoet aan de gestelde eisen. Dit kan variëren van waarschuwingen en boetes tot het intrekken van vergunningen. Het doel van handhaving is om de kwaliteit van de kinderopvang te waarborgen en de veiligheid van kinderen te beschermen.

2.1. Toepassing

Deze beleidsregels zijn van toepassing op alle voorzieningen voor kinderopvang, gastouderbureaus en gastouderopvang binnen de gemeente Harderwijk.

Het college heeft op grond van artikel 1.61 Wet Kinderopvang de directeur publieke gezondheid van de GGD-NOG aangewezen en mandaat verleend om als toezichthouder kinderopvang op te treden of medewerkers van de GGD-NOG aan te wijzen als toezichthouder kinderopvang. De GGD-NOG voert voor de gemeente Harderwijk de onderzoeken uit. Het college heeft de registervoering en de handhavingstaken gemandateerd aan het team Samenleving van de gemeente Harderwijk.

De toezichthouder kinderopvang van de GGD-NOG komt jaarlijks op alle kindcentra en gastouderbureaus en onderzoekt jaarlijks 50% en minimaal eens in de drie jaar de in het LRK geregistreerde voorzieningen voor gastouderopvang. De toezichthouder onderzoekt de naleving van de kwaliteitseisen en adviseert de gemeente over deze naleving. De GGD-NOG legt de resultaten van het onderzoek vast in het inspectierapport. Daarin geeft zij tevens een advies. De GGD-NOG stelt de houder in de gelegenheid om

van het conceptrapport kennis te nemen en daarop een zienswijze te geven, met uitzondering van het ‘inspectierapport nader onderzoek’. De GGD-NOG neemt deze zienswijze op in het inspectierapport, stelt dit rapport vervolgens vast en publiceert het in het LRK.

De werkwijze van de GGD-NOG is in de Wet Kinderopvang en in de Beleidsregels werkwijze toezichthouder kinderopvang vastgelegd. Het college brengt jaarlijks verslag uit aan de Inspectie van het Onderwijs over de register- en handhavingstaken en de toezichttaken van de GGD-NOG. De Inspectie van het Onderwijs houdt als tweedelijns toezichthouder toezicht op de uitvoering van deze taken. De beleidsregels gemeentelijke taken uitvoering Wet kinderopvang gemeente Harderwijk worden indien wijzigingen in de landelijke wet- en regelgeving en/of gemeentelijk beleid hiertoe aanleiding geven geactualiseerd.

2.2. Citeertitel

Deze beleidsregels worden als Beleidsregels gemeentelijke taken uitvoering Wet kinderopvang gemeente Harderwijk aangehaald.

2.3. Definities

Hieronder vindt u definities van de belangrijkste in dit beleid voorkomende termen. Alle begrippen die in deze beleidsregels worden gebruikt en die niet nader worden omschreven hebben dezelfde betekenis als in de Wet kinderopvang en de onderliggende regelgeving.

Kinderopvang heeft een belangrijke plaats in onze samenleving. Kwalitatief goede kinderopvang draagt bij aan een goede start voor kinderen in de maatschappij en draagt bij aan een goede ontwikkeling en aan het welbevinden van kinderen. In de kinderopvang moeten kinderen zich veilig voelen en de ruimte krijgen om zich te ontwikkelen (denk aan sociale emotionele-, cognitieve- en taalontwikkeling). Het gaat daarbij om een brede ontwikkeling met aandacht voor sociale activiteiten zoals samen spelen, samenwerken en leren

van en met elkaar. Zo draagt kinderopvang bij aan een goede start voor kinderen in het basisonderwijs en de samenleving.

Dit volgt ook uit de twee doelen die de wetgever heeft gesteld bij het opstellen van de Wet kinderopvang. Het eerste doel is:

Het bevorderen van de ontwikkeling van kinderen. De houder van een kinderopvangvoorziening is verantwoordelijk voor het leveren van kwalitatief goede kinderopvang. Het is belangrijk dat direct vanaf de start van een opvanglocatie verantwoorde en kwalitatief goede kinderopvang wordt aangeboden. Ouders moeten erop kunnen vertrouwen dat ze hun kind in een veilige en gezonde, stimulerende en vertrouwde omgeving achterlaten. In het Landelijk Register Kinderopvang (LRK) staan alle organisaties die toestemming hebben gekregen om kinderopvang aan te bieden. In het register staan de contactgegevens van de organisaties, de onderzoeksrapporten van de toezichthouder en de handhavingsmaatregelen die het college heeft genomen.

Het tweede doel is de arbeidsparticipatie van de werkende ouders verbeteren. Hierop wordt in deze beleidsregels niet apart ingegaan.

3.1. Jaarlijkse rapportage kwaliteit kinderopvang

Het college brengt jaarlijks een rapportage toezicht en handhaving kinderopvang uit. Belangrijke onderdelen in dit verslag zijn de ontwikkelingen in risicoprofielen en het aantal keren dat het college handhavingsinstrumenten, zoals een aanwijzing, boete, last onder dwangsom en exploitatieverbod inzet. Het college houdt zo zicht op de staat van de kwaliteit van de kinderopvang. Het college kan de jaarlijkse rapportage ook gebruiken om de doeltreffendheid van de werkwijze te monitoren en waar nodig aan te passen. Daarbij kijkt het college ook naar de aard van de overtredingen waarop handhaving is ingezet. De resultaten van inspectieonderzoeken kunnen, naast aanscherpingen in de eigen werkwijze en het

vaststellen van speerpunten, ook leiden tot aanbevelingen richting de wetgever, de sector of tot de inzet van extra toezicht- en handhavingscapaciteit.

3.2. Visie en ambitie

De eerste jaren van een kind hebben grote invloed op de latere ontwikkeling. Het aanbieden van verantwoorde kinderopvang in een gezonde en veilige omgeving is daarom belangrijk. Voorzieningen voor jonge kinderen leveren daaraan een belangrijke bijdrage, naast het verminderen van achterstanden en het bevorderen van gelijke kansen. Goede kwaliteit is daarbij een essentiële factor. Daarom wil het college in Harderwijk dat kinderen toegang hebben tot kwalitatief goede kinderopvang waarin zij zich optimaal kunnen ontwikkelen. Het college ziet het ook als zijn rol houders te stimuleren de kwaliteit van de geboden opvang daar waar mogelijk te verbeteren en de kwaliteit en veiligheid van kinderopvang te waarborgen.

Het college vertrouwt erop dat houders zich uit eigen beweging houden aan alle kwaliteitseisen zoals vastgelegd in wet- en regelgeving. Bij de gemeente Harderwijk spreekt de beleidsmedewerker kinderopvang kinderopvanghouders aan op hun eigen verantwoordelijkheid en gaat met hen in gesprek over (lokale) ontwikkelingen en signalen.

4.1. Doel van het beleid

In de Wet kinderopvang staat de rol van het college beschreven. Deze beleidsregels zetten de invulling van de wettelijke taken van het college uiteen. Daarmee draagt dit beleid bij aan:

• •

  Een transparante werkwijze, omdat houders, ouders, toezichthouders en andere belanghebbenden vooraf zijn geïnformeerd over de mogelijkheden en bevoegdheden van het college;

• •

  Rechtsgelijkheid, door het vastleggen van beleidsregels die voor iedereen van toepassing zijn;

• •

  Het waarborgen van veiligheid van deze kwetsbare doelgroep;

• •

  Het bevorderen van de kwaliteit van de kinderopvang.

4.2. Wat komt aan de orde

De gemeentelijke integrale visie op handhaving en de relatie met het dossier kinderopvang wordt toegelicht. Vervolgens wordt er ingegaan op de verschillende mogelijkheden binnen het toezicht, waaronder herstelaanbod en risico gestuurd toezicht. Daarna wordt er uitgelegd hoe een aanvraag tot exploitatie wordt afgehandeld. Als laatste gaat het college in de beleidsregels in op de verschillende mogelijkheden voor handhaving bij het niet naleven van de kwaliteitseisen. Hierin staat aangegeven welke strategie wordt gevolgd. Daarbij wordt, per niet nageleefde kwaliteitseis, bepaald welke handhaving daarop volgt, waarbij het afwegingsmodel richting geeft.

In het afwegingsmodel (in de bijlage) staat vastgelegd:

• •

  Of er een boete wordt opgelegd en wat de hoogte is;

• •

  De hoogte van een last onder dwangsom;

• •

  De maximale hersteltermijn.

4.3. Landelijke en gemeentelijke ontwikkelingen

De Wet kinderopvang is sinds 2005 van toepassing. Sindsdien is het speelveld volop in beweging. Veranderingen in de laatste jaren zijn dan bijvoorbeeld dat er sinds 2018 geen peuterspeelzalen meer zijn. Ook is er in dat zelfde jaar een personenregister kinderopvang ingevoerd om continue screening in de kinderopvang te versterken.

Daarnaast is in 2018 en 2019 de wetgeving dankzij de (wijzigings-) Wet innovatie en kwaliteit kinderopvang (IKK) behoorlijk aangepast en is er hard gewerkt aan efficiëntere toezicht en handhaving.

Sinds 2024 is het flexibel toezicht ingevoerd. In 2022 en 2023 is hier binnen de gemeente Harderwijk al een start meegemaakt.

In 2024 is er gestart met het bepalen van speerpunten in het toezicht. Door jaarlijks andere speerpunten te bepalen heeft de GGD toezichthouder extra ruimte om tijdens het toezicht op deze items een verdieping in het toezicht te maken. Hierdoor wordt de kwaliteit van de geboden opvang op het item binnen de locatie intensiever getoetst.

Dit alles heeft ertoe geleid dat gemeente Harderwijk de voor u liggende beleidsregels kinderopvang heeft herzien en vastgesteld.

5.1. Kader

Om de kwaliteit in de kinderopvang te waarborgen heeft de rijksoverheid kwaliteitseisen vastgesteld waar kinderopvangorganisaties zich aan moeten houden. Bijvoorbeeld eisen aan het pedagogisch klimaat (ook in de voorschoolse educatie), personeel en groepen, veiligheid en gezondheid, accommodatie en inrichting en de omgang met ouders. Daarnaast zijn er eisen gesteld aan de administratie van een kinderopvangvoorziening.

Direct vanaf de start van een opvanglocatie moet aan deze kwaliteitseisen worden voldaan.

Ook stelt de Wet eisen aan de manier waarop de toestemming tot exploitatie, registratie van voorzieningen, wijzigingen in deze registratie, het toezicht en de handhaving plaatsvindt. Het college is verantwoordelijk voor het geven of intrekken van toestemming, de registratie, het toezicht op en de handhaving van de kwaliteit en kan binnen de wettelijke kaders haar taken invullen. De GGD is de aangewezen toezichthouder voor kinderopvang. De toezichthouder doet onderzoek naar de kwaliteit en beoordeelt of kindercentra, gastouderbureaus, voorzieningen voor gastouderopvang, houders en gastouders aan de eisen voldoen.

Daarnaast is de procedure bij aanvragen en wijzigingen van locaties vastgelegd en is het college in beginsel verplicht te handhaven wanneer de toezichthouder een overtreding van deze kwaliteitseisen heeft vastgesteld.

In deze richtinggevende beleidsregels leest u hoe het college in de meeste gevallen zijn bevoegdheid gebruikt. Dat neemt niet weg dat er altijd ruimte blijft voor maatwerk en het college hiervan kan afwijken.

In deze beleidsregels gaat het over kinderopvang bij:

• •

  Kinderdagverblijven met of zonder voorschoolse educatie;

• •

  Buitenschoolse opvang;

• •

  Gastouderopvang via gastouderbureaus.

5.2. Visie op handhaving

De gemeente heeft de volgende visie op handhaving. Wanneer wordt geconstateerd dat een kwaliteitseis niet wordt nageleefd, grijpt het college actief in met een handhavingsmaatregel. Feiten en omstandigheden van de begane overtreding worden daarbij meegewogen. Het doel van het handhavend optreden is niet bestraffen, maar herstel van de overtreding(en). Bij uitblijven van herstel heeft de gemeente Harderwijk de mogelijkheid om ook bestraffend op te treden. Onze uitgangspunten hierbij zijn:

• •

  Maatregelen zijn zo veel mogelijk gericht op het herstellen van de overtreding;

• •

  Bij constatering van een overtreding is handhaving voorspelbaar en transparant;

• •

  De hoogte van de last onder dwangsom is op de omvang van de voorziening afgestemd waardoor draagkracht in de maatregel is meegewogen;

• •

  Er kan bestraffend worden opgetreden met een bestuurlijke boete als er bijvoorbeeld recidive is;

• •

  De houder wordt per brief van genomen maatregel(en) op de hoogte gesteld.

5.3. Ambitie

De gemeente Harderwijk vindt kwalitatief goede kinderopvang zeer belangrijk. Toezicht en handhaving worden passend ingezet. Het streven is om jaarlijks de wettelijke verplichting van de 100% norm bij het toezicht op KDV, BSO en GOB en de 50% norm, of minimaal eens in de drie jaar, toezicht bij gastouderopvang. Het college heeft in beginsel de plicht tot handhaven en is verantwoordelijk voor de jaarverantwoording aan de Inspectie van het Onderwijs. De gemeente streeft daarnaast een goede relatie met de houder na en werkt vanuit vertrouwen.

De gemeente kan aan bepaalde kwaliteitseisen extra aandacht geven. Dit kan zij realiseren door intensiever toezicht te (laten) houden op voorschriften die al onderdeel uitmaken van het onderzoek.

De toezichthouder kinderopvang fungeert als de ogen en oren van de gemeente. De toezichthouder onderzoekt de naleving van de kwaliteitseisen en adviseert de gemeente over deze naleving. De toezichthouder geeft geen advies aan de houder maar kan wel toelichten wat en waarom er wordt getoetst.

6.1. Onderzoeken

De toezichthouder van de GGD-NOG voert de volgende onderzoeken voor de gemeente Harderwijk uit:

• •

  Onderzoek voor registratie: naar aanleiding van een ingediende aanvraag tot exploitatie onderzoekt de toezichthouder of de exploitatie redelijkerwijs zal plaatsvinden volgens de voorschriften van de Wet kinderopvang en onderliggende regelgeving.

• •

  Onderzoek na registratie: binnen 3 maanden na registratie in het LRK vindt een onderzoek plaats (dit onderzoek vindt niet plaats bij voorzieningen voor gastouderopvang).

• •

  Regulier jaarlijks onderzoek: jaarlijks worden alle kindercentra en gastouderbureaus onderzocht.

• •

  Onderzoek voorzieningen voor gastouderopvang; gemeente Harderwijk laat jaarlijks minimaal 50% en minimaal eens in de drie jaar de voorzieningen voor gastouderopvang onderzoeken.

• •

  Nader onderzoek: naar aanleiding van eerder geconstateerde overtreding(en), als er een handhavingsmaatregel ingezet is, onderzoekt de toezichthouder nadat de hersteltermijn verstreken is of de overtreding hersteld is.

• •

  Incidenteel onderzoek: een onderzoek naar aanleiding van onder meer een incident, een signaal, een wijzigingsverzoek van een houder of bijvoorbeeld een thema-onderzoek passend bij de gemeentelijke speerpunten.

De bevindingen worden tijdens een onderzoek en na het oordeel van de toezichthouder in een inspectierapport vastgelegd. Deze inspectierapporten geven een beeld van de kwaliteit van de voorziening. De rapporten worden in het LRK openbaar gemaakt.

6.2. Risico gestuurd en onaangekondigd toezicht

De toezichthouder houdt risico gestuurd toezicht op de geboden kwaliteit van kinderopvang en de naleving van de kwaliteitseisen. Dat betekent dat toezichthouders minder intensief inspecteren bij locaties waar geen zorgen over bestaan en intensiever bij locaties waar wél zorgen over zijn. Kortom: minder waar mogelijk, meer waar nodig. De werkwijze van de toezichthouder past bij de uitgangspunten in deze beleidsregels: er is meer en steviger toezicht op de locaties waar de kwaliteit niet vanzelfsprekend hoog is. De toezichthouder heeft vertrouwen in een houder als deze in alle informatie kan voorzien die nodig is om een oordeel te vormen over de kinderopvangvoorziening. Een houder die niet transparant is en onbetrouwbaar blijkt, is reden tot zorg. Ook een reactieve houding, niet open staan voor zelfreflectie of het niet nemen van verbetermaatregelen is reden tot zorg.

De toezichthouder stelt voor kindercentra en gastouderbureaus na elk jaarlijks onderzoek (en zo nodig vaker) een risicoprofiel op om de inspectielast te bepalen. Hiervoor gebruikt de toezichthouder een landelijk vastgesteld model, met verschillende indicatoren.

Overtredingen bij een of meerdere kindercentra van een houder kunnen ook leiden tot verscherpt toezicht bij andere kindercentra van dezelfde houder. Bij gastouders betrekt de toezichthouder het risicoprofiel van het gastouderbureau.

6.3. Flexibel inspecteren

Flexibel inspecteren maakt inspecties minder voorspelbaar en staat toe dat de kwaliteit van een voorziening beter kan worden getoetst. Door flexibel te inspecteren hoeft de toezichthouder minder verplichte inspectiepunten te doorlopen en is er meer ruimte voor uitgebreider of diepgaander onderzoek. Dit helpt tegen de voorspelbaarheid van het toezicht en biedt meer ruimte tot (risicogericht) maatwerk.

Door het flexibel toezicht heeft de gemeente Harderwijk de mogelijkheid om invloed uit te oefenen op de items die bij een onderzoek worden geïnspecteerd. Bij het overleg tussen de gemeente en de GGD worden speerpunten vastgesteld. Speerpunten zijn onderwerpen in items welke tijdens een inspectie extra aandacht krijgen. Een voorbeeld hiervan is het extra inspecteren van de veiligheid en gezondheid van de buitenruimte bij een kinderopvang locatie. Jaarlijks worden er in het overleg andere speerpunten vastgesteld. Nieuwe wetgeving of landelijke gebeurtenissen kunnen bijdragen bij het vaststellen van de speerpunten. Bij de start van het jaar worden de vastgestelde speerpunten in een overleg met de houders benoemd.

Naast jaarlijkse speerpunten heeft de gemeente Harderwijk de volgende altijd geldende speerpunten:

• 1.

  Toezicht vanuit vertrouwen door het versterken van de verbinding tussen houders en gemeente;

• 2.

  In samenwerking met de GGD-NOG, houders en gastouders actief informeren over nieuwe (wettelijke) ontwikkelingen. Deze ambitie volgt vanuit de visie dat betere naleving zorgt voor minder handhaving.

Door de flexibilisering van het toezicht kan het toezicht gerichter worden ingezet, verbetert de effectiviteit van het toezicht en daarmee kan het een bijdrage leveren aan de kwaliteit van de kinderopvang. Wel blijven er drie punten verplicht om standaard te toetsen, namelijk:

• •

  De aanwezigheid van een verklaring omtrent het gedrag (VOG) en de correcte inschrijving in het personenregister kinderopvang;

• •

  Er (indien hier sprake van is) wordt voldaan aan de eisen met betrekking tot voorschoolse educatie (VE);

• •

  Het toezicht op – en in gesprek gaan over – de pedagogische kwaliteit.

Afhankelijk van onder andere het risicoprofiel en de bepaalde speerpunten onderzoekt de toezichthouder de overige eisen. Ook houdt de toezichthouder op locatieniveau rekening met locatiekenmerken, meldingen en signalen.

6.4. Signalen

Het college vindt veilige en verantwoorde kinderopvang van groot belang. Met toezicht hierop door de GGD geeft Harderwijk hier invulling aan. Echter, er kunnen ook signalen en situaties zijn die de toezichthouder in het toezicht niet direct constateert, maar ouders, beroepskrachten en andere betrokkenen wel. Zowel het college als de toezichthouder roepen iedereen die een zorg, melding of signaal heeft over de kinderopvang op deze met ons te delen. Met signaal-gestuurd-toezicht reageert de toezichthouder op signalen uit de samenleving. Meldingen en klachten over incidenten, misstanden en terugkerende tekortkomingen zijn voor het toezicht een belangrijke bron van informatie. Ze kunnen een signaal zijn dat ergens sprake is van onveilige of kwalitatief niet goede kinderopvang.

Daarnaast heeft de toezichthouder afspraken gemaakt met houders dat zij bepaalde incidenten bij de toezichthouder melden. Ook informatie van de politie of Dienst Toeslagen kan voor de toezichthouder belangrijk zijn. Na elk signaal wordt bepaald welke actie nodig is, bijvoorbeeld een extra onderzoek of extra aandacht aan de aard van het signaal tijdens een jaarlijks onderzoek.

De toezichthouder deelt ook zelf signalen met andere toezichthouders in de kinderopvang. Dit zijn bijvoorbeeld de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit en gemeentelijk toezicht op het gebied van brandveiligheid. Ook kan de toezichthouder signalen delen met toezichthouders kinderopvang in een andere GGD-regio.

6.5. Gastouderopvang

Gastouderopvang vindt plaats in de woning van de gastouder of van het kind, is kleinschalig en persoonlijk. Ook de gastouderopvang moet een veilige en gezonde omgeving zijn voor kinderen. De wettelijke kwaliteits- en toezichteisen wijken op enkele punten af van die voor kindercentra. Dit betreft bijvoorbeeld de kwalificatie-eis. Ook is er geen vierogenprincipe (eis dat de gastouder altijd gezien of gehoord moet kunnen worden door een andere volwassene) en dus minder zicht op de dagelijkse praktijk. Ook zijn de verantwoordelijkheden anders verdeeld: niet alleen de gastouder (de houder van de voorziening) is verantwoordelijk voor de kwaliteit, maar ook het gastouderbureau dat bemiddelt en begeleidt. In de gemeente Harderwijk zijn ook gastouders actief die worden bemiddeld door een gastouderbureau buiten de GGD-regio. Hierdoor heeft GGD-NOG minder zicht op de kwaliteit van deze gastouderbureaus. Dit alles maakt de gastouderopvang een kwetsbare sector.

De toezichthouder kan binnen het inspectieonderzoek bij een gastouderbureau contact opnemen met de aangesloten gastouders, ook als hun voorziening voor gastouderopvang is gevestigd buiten onze gemeente. Zoveel mogelijk van de inspecties bij gastouders en gastouderbureaus zijn onaangekondigd. Wanneer de toezichthouder tijdens een inspectieonderzoek bij een gastouder een overtreding van het gastouderbureau vaststelt dan legt de toezichthouder deze overtreding ook vast in een inspectierapport.

Daarnaast kan de toezichthouder zorgen over een gastouderbureau en signalen uit inspectieonderzoeken delen met de toezichthouder die toezicht houdt op het gastouderbureau. Signalen die GGD-NOG ontvangt van andere toezichthouders over gastouderbureaus worden altijd onderzocht.

Gastouderbureaus dragen direct bij aan de kwaliteit van de gastouderopvang door goede begeleiding en bemiddeling. Zij zijn verplicht hun gastouders meerdere keren per jaar te bezoeken.

6.6. Voorschoolse educatie

Het college is verantwoordelijk voor voldoende aanbod en een goede spreiding van de voorschoolse educatie. Zij doet dit via subsidie aan kinderopvangorganisaties voor het realiseren van dit aanbod in de gemeente. Hier valt ook de vroegschoolse educatie onder: het aanbod aan kleuters in groep 1 en 2.

Diverse kinderdagverblijven in Harderwijk bieden voorschoolse educatie aan. Welke kinderdagverblijven dat zijn, is vermeld in het LRK. Deze kinderdagverblijven hebben een educatief aanbod om peuters te stimuleren in hun ontwikkeling, met een focus op de taalontwikkeling, en voor te bereiden op de basisschool. De voorschoolse educatie is onderdeel van het onderwijsachterstandenbeleid (OAB).

Voor voorschoolse educatie gelden aanvullende wettelijke en gemeentelijke kwaliteitseisen, waar de toezichthouder toezicht op houdt. De toezichthouder heeft hierbij een signaalfunctie richting de Inspectie van het Onderwijs die toezicht houdt op de gehele voor- en vroegschoolse educatie (VVE).

De wettelijke kwaliteitseisen maken standaard onderdeel uit van het jaarlijks onderzoek. Dit zijn bijvoorbeeld eisen aan het minimaal aantal uur aanbod, de opleidingseisen van de beroepskrachten en het vastleggen van de werkwijze in het pedagogisch beleidsplan en de uitvoering van het beleid.

In de volgende gevallen spreken we wettelijk gezien van een aanvraag tot exploitatie:

• •

  Bij aanvraag voor een nieuwe voorziening;

• •

  Bij wijziging van houder;

• •

  Bij verhuizing.

In tegenstelling tot een aanvraag voor een nieuwe voorziening en een verhuizing, dient een houder, voor een houderwijziging, een wijzigingsverzoek in.

7.1. Aanvraag tot exploitatie bij een nieuwe voorziening

Een nieuwe kinderopvangvoorziening mag pas in exploitatie gaan nadat het college schriftelijke toestemming (besluit) heeft verleend. Na toestemming wordt de voorziening vervolgens in het LRK geregistreerd.

Om deze toestemming te verkrijgen dient de houder een aanvraag tot exploitatie in bij de gemeente waar de beoogd te exploiteren kinderopvangvoorziening zich bevindt. De beslistermijn is 10 weken. Deze termijn kan in bepaalde situaties nog verlengd (opgeschort) worden. Het is dus van belang dat de houder een aanvraag tijdig voor de gewenste startdatum indient. Een aanvraag wordt middels een door de rijksoverheid vastgesteld aanvraagformulier ingediend.

7.2. Houderwijziging

Een kindercentrum of gastouderbureau dat wordt overgenomen, is veelal al in exploitatie en er worden kinderen opgevangen/ bemiddeld. Het is voor de continuïteit daarom van groot belang dat de oude en nieuwe eigenaar samen een overname goed regelen. Een houderwijziging wordt ingediend middels een door de rijksoverheid vastgesteld wijzigingsformulier.

De gemeente Harderwijk hanteert de volgende uitgangspunten bij een overname:

• •

  Een overname moet worden behandeld als een nieuwe aanvraag. Dat betekent dat ook bij een overname streng aan de poort wordt getoetst. Naleving van de kwaliteitseisen bij andere kinderopvangvoorzieningen en de handhavingshistorie van de nieuwe houder wordt meegewogen.

• •

  De nieuwe houder heeft redelijkerwijs tijd nodig om eventuele bestaande tekortkomingen op te heffen. Daar wordt rekening mee gehouden.

7.3. Verhuizing

Houders zijn primair verantwoordelijk voor de kwaliteit van hun aanbod. Ouders moeten er ook op kunnen vertrouwen dat het college adequate maatregelen neemt als de kwaliteit van de kinderopvang tekortschiet. Of de kwaliteit van de kinderopvang tekortschiet blijkt doorgaans uit inspectierapporten van de toezichthouder. Het niet naleven van de kwaliteitseisen kan echter ook door het college zelf worden vastgesteld.

Het college verwacht van houders in de kinderopvang dat zij verantwoorde en kwalitatief goede kinderopvang aanbieden en structurele maatregelen nemen om incidentele overtredingen op te heffen en voorkomen. Daarnaast verwacht het college van houders met meerdere locaties dat zij maatregelen op organisatieniveau doorvoeren. Daarmee is gewaarborgd dat een vastgestelde overtreding ook niet wordt herhaald op één van de andere locaties. Daar waar dat nodig is, grijpt het college in via handhaving.

In deze beleidsregels legt het college uit waarom overtredingen van de Wet- en regelgeving kinderopvang ernstig zijn en handhavend ingrijpen doorgaans noodzakelijk is. Het college gebruikt daarbij verschillende handhavingsinstrumenten om, waar nodig, kinderopvangorganisaties tot naleving van de kwaliteitseisen te bewegen.

Hiermee wil het college bereiken dat kinderen en ouders erop kunnen vertrouwen dat kinderen worden opgevangen bij kindercentra en gastouders die voldoen aan de (minimale) kwaliteitseisen gesteld in Wet-en regelgeving. Inspectierapporten zijn in te zien via het LRK en kunnen op verzoek worden toegezonden. Ouders kunnen deze informatie gebruiken bij het zoeken naar passende kinderopvang en het werk voor de oudercommissie.

Gezien het algemene belang van handhaving ziet het college alleen in uitzonderlijke gevallen af van handhaving. Het college weegt bij elke handhaving die hij inzet af welke maatregel geschikt, passend en noodzakelijk is. Daarmee is handhaving maatwerk. Immers, de omstandigheden bij iedere houder, locatie en overtreding zijn verschillend en daarom kan ook de aanpak bij overtredingen verschillen. Het college streeft ernaar voor iedere situatie passende maatregelen te treffen die leiden tot een spoedig herstel van de overtreding(en).

8.1. Preventie

In het belang van kwalitatief goede kinderopvang, en om het naleven van kwaliteitseisen te stimuleren, onderhoudt het college ook buiten het traject van bestuurlijke handhaving contact met kinderopvanghouders in de gemeente.

De toezichthouder kan gedurende het kalenderjaar houdergesprekken voeren met houders. Belangrijke doelen van deze gesprekken zijn het informeren van de houders en het inwinnen van relevante informatie. In de gesprekken komen (aankomende) veranderingen in Wet- en regelgeving, knelpunten en wijzigingen bij de houder aan de orde. Deze gesprekken zijn gericht op uitwisseling van informatie en ter voorkoming van overtredingen. Daarnaast stimuleren toezichthouders tijdens deze gesprekken de houders om de kwaliteit verder te ontwikkelen. Hierdoor is de houder op de hoogte van belangrijke wijzigingen en kan het toezicht efficiënter en doeltreffender worden ingericht. Een houdergesprek kan ook gevoerd worden met regionale vertegenwoordigers van landelijk opererende houders.

Jaarlijks wordt er door de gemeente een houderbijeenkomst georganiseerd voor houders van kindercentra. Tijdens een houderbijeenkomst worden belangstellenden geïnformeerd over actualiteiten, ontwikkelingen en aandachtspunten in de kinderopvangsector.

Wanneer het college een aanvraag ontvangt van een houder die nog niet in de gemeente actief is voert de beleidsmedewerker kinderopvang namens het college een voorgesprek met deze houder. Tijdens dit voorgesprek wijst de beleidsmedewerker op deze beleidsregels. Ook wordt besproken wat de verwachtingen en eisen zijn bij het starten van een kinderopvangvoorziening. Dit gesprek wordt in principe niet met nieuwe gastouders gehouden.

8.2. Maatwerk in handhaving

Vanuit de eigen taak en verantwoordelijkheid besluit het college welke handhavingsmaatregel passend en geboden is. Dit wordt per overtreding, locatie en houder afgewogen. Het college stelt handhavingsbesluiten zo duidelijk en eenvoudig mogelijk op. Ook combineert het college zoveel mogelijk handhavingsbesluiten, zoals meerdere aanwijzingen, in één brief aan de houder met een duidelijke toelichting, zodat minder verwarring ontstaat over wat het college verwacht van de ontvanger.

Het college betrekt bij de voorbereiding van elk besluit alle feiten en weegt alle belangen af.

Daarbij wordt afgewogen welke handhavingsmaatregel geschikt en noodzakelijk is om het beoogde doel te bereiken: kwalitatief goede kinderopvang. In iedere casus beoordeelt het college of evenredigheid bestaat tussen de ernst van een vastgestelde overtreding en de zwaarte van de op te leggen sanctie.

Ook in hoeverre de kwaliteit van opvang is beïnvloed door een tekortkoming wordt meegewogen in de handhavingsafweging. Bij het ontstaan van overtredingen kunnen specifieke omstandigheden een rol spelen. Bij het opstellen van een besluit houdt het college rekening met deze omstandigheden.

Het college hecht daarbij grote waarde aan het oordeel van de toezichthouder en betrekt dit in de besluitvorming. Ook een reactie van de houder op een inspectierapport betrekt het college bij de beoordeling.

In beginsel beoordeelt het college iedere overtreding afzonderlijk en wordt handhaving per overtreding ingezet. Wanneer naar het oordeel van de toezichthouder blijkt dat een houder voldoende maatregelen heeft getroffen om een overtreding structureel te herstellen, kan het college besluiten om af te zien van handhaving gericht op herstel. Maar blijkt uit één inspectieonderzoek dat één voorschrift meerdere keren is overtreden dan weegt dit mee in de ernst van de overtreding. Dit uit zich in een kortere hersteltermijn of een hoger sanctiebedrag. Als het college van oordeel is dat het onderzoek van de toezichthouder zorgvuldig is uitgevoerd wordt een handhavingsbesluit verstuurd.

8.3. Traject

De gemeente kan de volgende herstellende en bestraffende handhavingsmiddelen inzetten:

VNG tabel

Niet ieder middel is in iedere situatie geschikt om in te zetten. De gemeente Harderwijk kiest altijd het meest passende middel. Hieronder volgt een toelichting op de diverse middelen die de gemeente Harderwijk zal inzetten.

Informeel herstellend

Formeel herstellend

Formeel bestraffend

8.4. Gastouderopvang

De eerder beschreven werkwijze is ook van toepassing op de gastouderopvang. Daarbij houdt het college wel rekening met de aard van de gastouderopvang. Ook de gastouderopvang moet een veilige en gezonde omgeving zijn voor kinderen.

Bij de handhaving op de gastouderopvang, zijn de volgende zaken van belang:

• •

  Lagere boetes en dwangsommen voor de gastouder: door de beperkte omvang heeft een gastouder ook minder financiële draagkracht. Het college houdt hier rekening mee in de vaststelling van de bedragen voor boetes en dwangsommen.

• •

  Boetes bij niet gemelde wijzigingen: gastouderbureaus zijn medeverantwoordelijk voor het toezicht op de gastouderopvang en de toezichthouder doet alleen steekproefsgewijs onderzoek. Daarom is het van belang dat goed zicht is op de opvang: hoe is het geregeld, waar is wel en geen opvang en wie kan daarvoor worden aangesproken. Het college legt daarom direct boetes op bij het niet melden van een uitbreiding, het niet melden van de start of beëindiging van bemiddelingsrelaties en het niet melden van de beëindiging van de exploitatie van de voorziening. Boetes worden opgelegd aan het gastouderbureau, zij moeten wijzigingen tijdig melden.

• •

  Snellere sluiting: bij een gastouder gaat het college sneller over tot sluiting (exploitatieverbod) van de opvangvoorziening en intrekking van de toestemming. De kwaliteit van de opvang is namelijk onlosmakelijk verbonden aan de gastouder en het college verwacht daarom geen verbetering na herhaling van overtredingen.

• •

  Signaal naar andere gemeenten: als het college handhavingsmaatregelen inzet bij een gastouderbureau in een andere gemeente, informeert zij het betreffende college.

• •

  Personenregister kinderopvang: Het gastouderbureau is verantwoordelijk voor registratie en wijzigingen in het personenregister kinderopvang. Hiervoor is het gastouderbureau afhankelijk van informatie van de gastouder. Het ligt op de weg van het gastouderbureau om ervoor te zorgen dat zij tijdig de juiste informatie van hun gastouders ontvangen. Het ontbreken van informatie over wijzigingen in het huishouden van gastouders of in de groepssamenstelling bij bemiddeling van een gastouder door meerdere gastouderbureaus ligt in de risicosfeer van het gastouderbureau. Het is aan een gastouderbureau om aan te tonen dat zij er redelijkerwijs alles aan hebben gedaan om overtredingen te voorkomen.

8.5. Handhaving bij een gastouderbureau gevestigd buiten de gemeente Harderwijk

De toezichthouder kan bij een onderzoek bij een voorziening voor gastouderopvang binnen onze gemeente een overtreding vaststellen, begaan door een gastouderbureau gevestigd buiten onze gemeente. Aan gastouderbureaus gevestigd buiten onze gemeente mag het college geen aanwijzing opleggen. Ook het opleggen van een last onder dwangsom is in dit geval geen geschikt handhavingsmiddel. Immers, het college is doorgaans niet zelf verantwoordelijk voor het toezicht op deze bureaus. Een last onder dwangsom is alleen een effectief handhavingsmiddel als deze ook wordt ingevorderd bij herhaling van een overtreding. Nu het college hierop buiten haar gemeentegrenzen geen toezicht kan houden, vervalt de effectiviteit van dit handhavingsmiddel. Het enige handhavingsmiddel dat geschikt en daarmee noodzakelijk voor handhaving bij deze bureaus is het opleggen van een bestuurlijke boete.

8.6. Voorschoolse educatie (ve)

Als sprake is van een overtreding van de wettelijke basisvoorwaarden voor voorschoolse educatie, informeert de toezichthouder de Inspectie van het Onderwijs. Deze gebruikt de informatie als signaal in het eigen toezicht. De toezichthouder kan ook voor de ve specifieke eisen een herstelaanbod doen.

Het college verstrekt subsidie aan kinderdagverblijven met voorschoolse educatie om een ander kwaliteitsniveau te realiseren. Als de toezichthouder een overtreding vaststelt van de wettelijke kwaliteitseisen voorschoolse educatie, zet het college de handhavingsmiddelen in die hiervoor zijn beschreven. Als een aanwijzing niet is opgevolgd, treedt het college eerst op binnen de subsidierelatie. Overtredingen kunnen grond zijn voor het weigeren van een subsidieaanvraag of leiden tot lagere subsidievaststelling. Bij overtredingen van de aanvullende gemeentelijke kwaliteitseisen treedt het college direct op binnen de subsidierelatie. In kwartaal overleggen met de accounthouder van de gemeente en bij de aanvraag en verantwoording van de subsidie beschrijft het ve kinderdagverblijf op welke wijze de overtredingen duurzaam zijn of worden hersteld.

8.7. Publicatie van handhavingsbesluiten

Het college maakt handhavingsbesluiten openbaar in het LRK zodra deze onherroepelijk zijn. Een handhavingsbesluit is onherroepelijk zodra alle bezwaar- en beroepsprocedures tegen het besluit zijn afgerond. In de besluiten staat hoe in bezwaar en/of beroep gegaan kan worden.

Onder bijzondere omstandigheden kan het college gemotiveerd afwijken van de beleidsregels.

Deze beleidsregels worden aangehaald als ‘Beleidsregels gemeentelijke taken uitvoering Wet kinderopvang gemeente Harderwijk’ en treden in werking op de dag na bekendmaking in de gemeente Harderwijk.

De beleidsregels uitvoering Wet kinderopvang Harderwijk, zoals vastgesteld door het college op 16 augustus 2011 komen met deze nieuwe versie van de beleidsregels te vervallen.