Beleidsregels Tijdelijke regeling alleenverdienersproblematiek fase 2 gemeente Tilburg 2025, 2026 en 2027

Ondertekening

Algemene toelichting

Al langere tijd is bekend dat bepaalde alleenverdienershuishoudens onder het bestaansminimum kunnen uitkomen. Dit staat bekend als “Alleenverdienersproblematiek”. Deze problematiek wordt veroorzaakt door ‘een samenloop van overheidsregelingen en fiscaliteit, die voor bepaalde categorieën tot een niet voorziene benadeling heeft geleid’.

Concreet ontvangen huishoudens met één kostwinner met een partner zonder of met slechts een heel laag inkomen een lager bedrag aan toeslagen van de Belastingdienst, doordat een combinatie van belastingregels, toeslagen en uitkeringen nadelig uitpakt. Dit kan bijvoorbeeld een combinatie zijn van een huishouden met een inkomensdervingsuitkering en een kleine aanvullende bijstand. Door deze samenloop van regelingen ontvangen deze huishoudens vaak minder huur- en zorgtoeslag, waardoor hun netto-inkomen lager uitvalt dan dat van vergelijkbare huishoudens met een volledige bijstandsuitkering. Het blijkt complex om het fiscale stelsel hierop aan te passen. Daarom zijn gemeenten gevraagd inwoners die dit betreft te ondersteunen. Gemeenten ontvangen hiervoor een bijdrage vanuit het rijk.

Tijdelijke oplossing

We zien 2 fasen in de oplossingsrichting, totdat in 2028 het fiscale stelsel wordt aangepast.

• 1.

  Voor de jaren 2022-2024 wordt deze situatie aangemerkt als bijzondere omstandigheid en kan een individuele berekening worden gemaakt van misgelopen toeslagen en worden de concreet misgelopen toeslagen o.g.v. de individuele bijzondere bijstand vergoed (art. 35 lid 1 van de wet). Gemeenten mogen hiervoor een aparte regeling binnen de bijzondere bijstand opstellen.

• 2.

  In de jaren 2025-2027 wordt op grond van het nieuwe artikel in de wet (Artikel 78gg) een door het Rijk vastgesteld vast normbedrag verstrekt. Dit is een bijzondere en onbelaste tegemoetkoming en geen bijstand meer.

Vanaf 2028 moet het toeslagenstelsel van de Belastingdienst aangepast zijn, waarna deze problematiek is opgelost.

Op 24 februari 2025 zijn de beleidsregels bijzondere bijstand alleenverdienersproblematiek fase 1 gemeente Tilburg 2022,2023 en 2024 vastgesteld voor fase 1 (2022 t/m 2024).

Deze beleidsregels gaan over fase 2 , gebaseerd op aparte wetgeving.

Achtergrond beleidsregels

De Wet tijdelijke regeling alleenverdienersproblematiek (Wtrap) is op 1 januari 2025 in werking getreden. De wet is een aparte regeling binnen de Participatiewet en biedt de wettelijke grondslag om de bij de Belastingdienst bekende huishoudens met alleenverdienersproblematiek over de jaren 2025, 2026 en 2027 ambtshalve een vaste tegemoetkoming te betalen. De vaste tegemoetkoming wordt jaarlijks bij ministeriële regeling vastgesteld door de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Voor het kalenderjaar 2025 is de tegemoetkoming vastgesteld op € 1.000,- per huishouden. De tegemoetkoming is geen bijstand in de zin van deze wet en is daardoor onbelast.

Deze beleidsregels geven invulling voor de werkwijze ten aanzien van 3 groepen van alleenverdieners. Dit zijn:

• 1.

  Alleenverdieners die op de lijst van het Inlichtingenbureau staan. Het Inlichtingenbureau (verder IB) deelt de bij de Belastingdienst bekende Burgerservicenummers van de meestverdienende partner van de betrokken huishoudens via het gegevensportaal met onze gemeente. De werkwijze voor deze doelgroep staat beschreven in artikel 2 van deze beleidsregels.

• 2.

  Alleenverdieners die wij zelf in beeld hebben die te maken hebben met de alleenverdienersproblematiek. Dit gaat om inwoners die een aanvullende bijstandsuitkering van de gemeente ontvangen of bekend zijn omdat zij gebruik maken van een minimaregeling. De werkwijze voor deze doelgroep staat beschreven in artikel 3 van deze beleidsregels.

• 3.

  Alleenverdieners die zelf het vermoeden hebben tot de doelgroep te behoren en op eigen initiatief een aanvraag doen (zogenaamde zelfmelders). De werkwijze voor deze doelgroep staat beschreven in artikel 4 van deze beleidsregels.

Artikelsgewijze toelichting

Artikel 2. Ambtshalve toekenning huishoudens op lijst Belastingdienst

Om te voorkomen dat alleenverdieners in geval van een verhuizing tussen de wal en het schip belanden, wordt voor alle ambtshalve toekenningen de peildatum voor de woonplaats die de Belastingdienst hanteert op de lijst van alleenverdieners, overgenomen. Voor 2025 is dat 15 januari 2025.

De lijst van het IB bevat niet alle gegevens die nodig zijn om de tegemoetkoming ambtshalve toe te kennen. Het college doet voor het vaststellen van het recht op een tegemoetkoming een check of de alleenverdiener in leven is. Dit is een voorwaarde om een tegemoetkoming te kunnen verstrekken.

Daarnaast heeft het college de volgende bewijsstukken (minimaal) nodig:

• 1.

  Een geldig legitimatiebewijs;

• 2.

  Het bankrekeningnummer waarop de tegemoetkoming kan worden uitbetaald.

Zonder deze bewijsstukken kan het recht op de tegemoetkoming niet worden vastgesteld en / of uitbetaald.

Artikel 3. Ambtshalve toekennen voor huishoudens die in beeld zijn bij de gemeente

Indien een huishouden bij ons bekend is, maar niet op de lijst van het IB staat, kennen we onder voorwaarden over de jaren 2025 en/of 2026 en/of 2027 per afzonderlijk kalenderjaar de vaste tegemoetkoming ook ambtshalve toe, als de inwoner in het desbetreffende jaar aan de voorwaarden voldoet. Deze keuze volgt niet uit de wet, maar is een bewuste keuze van het college om het bereik van de doelgroep te vergroten en de voorziening laagdrempelig en eenvoudig in de uitvoering te houden.

Artikel 4. Aanvraag zelfmelder

Huishoudens die vermoeden dat zij tot de doelgroep behoren, maar de tegemoetkoming niet ambtshalve hebben gekregen, kunnen zelf een aanvraag indienen. Dit artikel bepaalt welke criteria het college hanteert om te bepalen of het huishouden recht heeft op de vaste tegemoetkoming.

In lid 4 van dit artikel is opgenomen dat het huishouden op het moment van de aanvraag woonachtig moet zijn in de gemeente. Tot het huishouden wordt niet gerekend de persoon die op het moment van de aanvraag enkel is ingeschreven in de basisregistratie personen als ingezetene met enkel een briefadres.

In aanvulling op lid 7 van dit artikel kan er bij een sterk wisselend inkomen ook gekeken worden naar het inkomen in het jaar voorafgaand aan het jaar, waarin de aanvraag wordt ingediend. Is de belanghebbende zelfstandige, dan wordt uitgegaan van het inkomen op de aangifte inkomstenbelasting van het voorafgaande kalenderjaar.

In lid 9 van dit artikel is de vermogensgrens van de zorgtoeslag vanwege rechtsgelijkheid opgenomen als één van de criteria bij de beoordeling of het huishouden tot de doelgroep alleenverdienersproblematiek behoort. Deze regeling voorziet in een tegemoetkoming voor misgelopen toeslagen. Daarom is het passend dat het college ervoor kiest om bij een aanvraag de vermogensgrenzen van de toeslagen hanteert. Daarnaast is bij de vaststelling van de lijst door de Belastingdienst voor ambtshalve toekenning ook rekening gehouden met de vermogensgrenzen van de toeslagen.

In lid 10 van dit artikel is opgenomen dat aanvragen uiterlijk tot 31 december 2028 kunnen worden ingediend. De meeste huishoudens ontvangen in het najaar van 2028 hun definitieve beschikking toeslagen over 2027. Dat geeft de alleenverdieners voldoende tijd om een aanvraag in te dienen.

Artikel 5. Toekenning en verstrekking

Indien het huishouden voorafgaand aan de aanvraag, dan wel ambtshalve verstrekking, in een andere gemeente heeft gewoond is het mogelijk dat deze gemeente al een tegemoetkoming (geheel of gedeeltelijk) heeft verstrekt. In deze situatie brengt het college de eerder verstrekte tegemoetkoming in mindering op de toe te kennen tegemoetkoming. Als de vorige gemeente de maximale tegemoetkoming voor dat jaar al betaald heeft verstrekken wij geen tegemoetkoming meer.

In lid 3 van dit artikel is opgenomen dat de beschikking een beperkte geldigheidsduur heeft van maximaal 3 maanden. In de meeste gevallen ontbreekt namelijk een geldig legitimatiebewijs en een bankrekeningnummer waarop de tegemoetkoming betaald kan worden. Om te voorkomen dat een inwoner pas maanden later de gevraagde bewijsstukken inlevert, wordt de geldigheidsduur van de beschikking beperkt. De overweging hierbij is dat 3 maanden een redelijke termijn is om deze bewijstukken te overleggen.

Artikel 6. Inwerkingtreding en duur

Deze beleidsregels blijven van toepassing op alle aanvragen die voor 1 januari 2029 zijn ingediend en ook op eventueel daartegen ingediende bezwaar- en beroepschriften.