Verordening commissie Geloofsbrieven gemeente Hof van Twente 2026

Ondertekening

Toelichting verordening commissie geloofsbrieven

Artikel 2 lid 1 en lid 2

Op grond van de Kieswet beslist het centraal stembureau of een kandidaat-raadslid al dan

niet voldoet aan de wettelijke eisen van benoembaarheid. Tegelijk met de mededeling dat

het kandidaat-raadslid de benoeming aanneemt worden aan de raad stukken overlegd

waaruit blijkt dat de benoemde voldoet aan de eisen om als lid van de raad toegelaten te

worden. Dit omvat de volgende stukken:

• •

  een ondertekende verklaring met de openbare betrekkingen die hij bekleedt

• •

  een uittreksel uit de basisregistratie personen met zijn woonplaats, geboorteplaats en

-datum,

• •

  en (indien niet-Nederlander) stukken waaruit blijkt dat hij voldoet aan de vereisten van

artikel 10, tweede lid, van de Gemeentewet.

De commissie Geloofsbrieven beoordeelt de toelaatbaarheid tot de raad aan de hand van de

Gemeentewet, door deze stukken te toetsen en te bekijken of de opgegeven hoofd- en

nevenfuncties de toelating tot de raad in de weg staan (artikel V4 kieswet: ‘Daarbij gaat het

na, of de benoemde aan de vereisten voor het lidmaatschap voldoet en geen met het

lidmaatschap onverenigbare betrekking vervult, en beslist het de geschillen welke met

betrekking tot de geloofsbrief of de verkiezing zelf rijzen.’). Dit geldt zowel bij het aantreden

van een nieuwe raad als bij een tussentijdse benoeming. De commissie baseert zich hierbij

op artikelen 10, 11, 12 en 13 Gemeentewet.

Artikel 2 lid 3

De gemeenteraad heeft de taak om het verloop van de verkiezingen te onderzoeken. De

Kieswet stelt regels over het onderzoek van de geloofsbrieven en het onderzoek van het

proces-verbaal van het centraal stembureau (artikel V 4 Kieswet).

Artikel 2 lid 5 en lid 6

Het beoordelen van de benoembaarheid van kandidaat-wethouders is géén primaire taak

van de commissie Geloofsbrieven, maar – in het verlengde van de zorgplicht van de

burgemeester ex artikel 170 gemeentewet – van de bestuurlijke driehoek (burgemeester –

griffier – gemeentesecretaris) c.q. een eventuele commissie Integriteit. De raad is

verantwoordelijk voor het beoordelen voor de benoembaarheid van kandidaat-wethouders.

Daarom is het logisch dat de commissie Geloofsbrieven namens de raad de rapportage van

de bestuurlijke driehoek bespreekt en wel op basis van:

• •

  artikelen 35, 36a Gemeentewet (benoembaarheidsvereisten),

• •

  artikel 36b Gemeentewet (onverenigbare functies).

Artikel 2 lid 8

Uit artikel V4 lid 1 Kieswet volgt dat de commissie alleen een besluit neemt als uit de

geloofsbrieven of het proces-verbaal van het centraal stembureau geschillen voortkomen.

Het kan daarbij voorkomen dat de stemmen staken. In dat geval is de stem van de voorzitter

doorslaggevend voor de uitslag. Zoals in artikel 2 lid 3 staat, wordt van de uitslag melding

gemaakt in het advies aan de raad.

Artikel 2 lid 10

Omdat het advies c.q. het besluit van de commissie is gebaseerd op het gezamenlijke c.q.

individuele oordeel van de leden van de commissie, kan het zijn dat het advies c.q. het

besluit niet eensluidend is als de ledenverschillend van oordeel zijn. De raad zal uiteindelijk

besluiten tot toelating of benoeming en dient er dus vanop de hoogte te zijn als het oordeel

van de commissie niet unaniem is, teneinde een weloverwogen besluit te kunnen nemen.

Artikel 3 lid 1

Conform artikel 82 lid 1 Gemeentewet moet de commissie een afspiegeling vormen van de

verhoudingen in de gemeenteraad (‘Bij de samenstelling van een raadscommissie zorgt de

raad, voor zover het de benoeming betreft van leden van de raad, voor een evenwichtige

vertegenwoordiging van de in de raad vertegenwoordigde groeperingen.’). Voor een

beoordeling van de geloofsbrieven is het in de praktijk voldoende als de commissie met drie

leden bij elkaar komt. In het geval één van de vaste leden verhinderd is, moet die

‘evenwichtige vertegenwoordiging’ nog steeds opgeld doen. Daarom is het van belang dat er

bij de benoeming van de plaatsvervangende leden ook rekening wordt gehouden met die

evenwichtige vertegenwoordiging.

Artikel 3 lid 4

In voorkomende gevallen zal een toelichting op bijvoorbeeld hoofd- en nevenfuncties of

andere bescheidennodig zijn. De commissie moet dan kunnen beschikken over de

toegevoegde informatie van bijvoorbeeld iemand van het centraal stembureau of een andere

externe.

Artikel 4 lid 2

In de regel is het voldoende als beoordelen van de geloofsbrieven door de commissie

gebeurt op de dag voorafgaand aan of op de dag van de raadsvergadering waarin de

toelating, benoeming of aanwijzing plaatsvindt.

Uitzondering hier op is het aantreden van een nieuwe gemeenteraad. Volgens artikel V 4

Kieswet heeft de gemeenteraad de taak het verloop van de gemeenteraadsverkiezingen te

onderzoeken. Uit artikel C4 lid 2 van de Kieswet volgt dat de raad in de oude samenstelling

beide onderzoeken afrondt en besluit omtrent de toelating van de nieuw gekozen leden én

de geldigheid van de verkiezingsuitslag. In de praktijk betekent dit dat de oude raad de dag

voorafgaand aan het aftreden een laatste keer bij elkaar komt. Immers, volgens artikel 18

Gemeentewet komt de raad in nieuwe samenstelling voor de eerste keer bijeen op de

(donder)dag van het aftreden van de oude raad (= dag aantreden nieuwe raad). Het is dus

niet mogelijk dat de oude raad en de nieuwe raad op dezelfde dag bijeenkomen voor zowel

het geloofsbrievenonderzoek als de beëdiging.