Uitvoeringsagenda Jeugd en Onderwijs Noordenveld

Voor u ligt de Noordenveldse Uitvoeringsagenda Jeugd en Onderwijs. In deze agenda staat de gezonde en gelukkige toekomst van onze jeugdigen centraal. We willen hen de beste en eerlijke kansen geven om goed op te groeien in Noordenveld.

Steeds meer jeugdigen hebben te maken met mentale problemen. Daarom willen we ervoor zorgen dat er op tijd hulp beschikbaar is en dat jeugdigen zich gesteund voelen. We willen dat iedereen zich goed voelt, en dat het makkelijker wordt om over mentale gezondheid te praten. Het gebruik van middelen zoals alcohol en drugs onder jeugdigen baart ons zorgen. We werken samen met scholen en andere partners om jeugdigen en hun omgeving bewust te maken van de gevaren en hen te helpen als ze problemen hebben. Preventie en vroeg ingrijpen zijn hierbij essentieel.

Kansengelijkheid is een belangrijk thema in de uitvoeringsagenda. Iedere jeugdige moet dezelfde kansen krijgen, ongeacht waar ze vandaan komen of in welke situatie ze zitten. We zetten ons in om obstakels weg te nemen in opvoeding, onderwijs en op de arbeidsmarkt, zodat iedereen de kans krijgt om zijn of haar talenten te ontwikkelen en dromen waar te maken. Dat begint al heel vroeg, zelfs voor de geboorte. We willen onze jeugdigen een kansrijke start geven.

Deze uitvoeringsagenda is opgesteld met dank aan onze partners kinderopvang, primair onderwijs, voortgezet onderwijs, stichting Welzijn in Noordenveld, GGD Drenthe, VNN en politie. Wij kijken ernaar uit om de plannen uit deze agenda uit te voeren en samen te werken aan een betere toekomst voor onze jeugdigen.

Met vriendelijke groet,

Alex Wekema – wethouder Jeugd

Kirsten Ipema – wethouder Onderwijs

Gemeente Noordenveld

In de Uitvoeringsagenda Jeugd en Onderwijs zijn de visie en de uitgangspunten van de Omgevingsvisie Noordenveld 2030 vertaald naar de uitvoering. In de Omgevingsvisie Noordenveld 2030 staat de algemene doelstelling van het integraal jeugdbeleid in Noordenveld als volgt beschreven:

Optimale ontwikkelingskansen bieden zodat jeugdigen (0-23 jaar) in Noordenveld zich kunnen ontwikkelen tot gezonde zelfstandige burgers die volwaardig deelnemen aan de samenleving.

1.1 Impact van de Hervormingsagenda Jeugd

Op 19 juni 2023 is de Hervormingsagenda Jeugd vastgesteld. Doel van de Hervormingsagenda Jeugd is betere en tijdige zorg en ondersteuning op de juiste plek wanneer dit nodig is en een beheersbaar en daarmee duurzaam financieel houdbaar stelsel. De Hervormingsagenda Jeugd bevat een groot pakket aan afspraken, waar op veel punten nog uitwerking plaats vindt. De opgaven vanuit de Hervormingsagenda Jeugd worden gekoppeld aan deze Uitvoeringsagenda Jeugd en Onderwijs.

1.2 Samen aan de slag voor de jeugd in Noordenveld

In de Stuurgroep Jeugd is uitgesproken dat we in Noordenveld gezamenlijk aan de slag willen met de algemene doelstelling van het jeugdbeleid. De Stuurgroep Jeugd bestaat uit belangrijke spelers uit het veld, zoals kinderopvang (waaronder peuterspeelgroepen), primair onderwijs, voortgezet onderwijs, stichting Welzijn in Noordenveld, GGD Drenthe, VNN, politie en de gemeente Noordenveld. Tijdens deze bijeenkomst hebben de diverse partijen vanuit hun eigen expertise gedeeld wat zij zien onder jeugdigen in Noordenveld. Op basis van deze informatie zijn thema’s benoemd waar we gezamenlijk mee aan de slag willen in Noordenveld.

1.3 Thema’s Uitvoeringsagenda Jeugd en Onderwijs Noordenveld:

De verschillende partijen hebben aangegeven wat zij belangrijk vinden en daar zijn de volgende thema’s uitgekomen:

• 1.

  Mentale gezondheid: versterken van de mentale gezondheid van jeugdigen

• 2.

  Middelengebruik: het verminderen van middelengebruik onder jeugdigen

• 3.

  Kansengelijkheid: goede (school)loopbaan voor jeugdigen

• 4.

  Kansrijke start: goede start voor de eerste 1000 dagen van een kind

• 5.

  Jeugd en veiligheid: voorkomen en aanpakken van jeugdcriminaliteit

Als laatste thema wordt de doorgaande ontwikkelingslijn benoemd die als een rode draad door dit document heen loopt. Alle voorgaande thema’s zijn een onderdeel en dragen bij aan deze doorlopende ontwikkelingslijn.

1.4 Lokaal Educatieve Agenda (LEA)

Gemeente en onderwijs hebben de wettelijke taak regelmatig OOGO te voeren op een aantal onderwerpen. De meeste onderwerpen vallen ook onder een van de genoemde thema’s vanuit de uitvoeringsagenda’s en kunnen daarin meegenomen worden.

Vanuit de Wet Primair Onderwijs en de Wet Voortgezet Onderwijs 2020 heeft de gemeente de taak om minimaal één keer per jaar te overleggen met schoolbesturen van basisonderwijs en voortgezet onderwijs en de houders van de kinderopvangvoorzieningen. Het doel is om gezamenlijk afspraken te maken over het bevorderen van integratie, voorkomen van segregatie, bestrijden van onderwijsachterstanden en het afstemmen van de inschrijvings- en toelatingsprocedures.

Hier zal, naast de uitvoeringsagenda jeugd, tenminste een keer per jaar aandacht voor zijn op de agenda van de stuurgroep jeugd.

1.5 Jeugdigen hebben hun mening gegeven

De jeugdigen zijn bevraagd op wat zij belangrijk vinden voor de jeugd in Noordenveld. Er hebben gesprekken plaatsgevonden met de leerlingenraden van CBS De Hoeksteen in Roden, GBS De Rank in Roden, Kindcentrum Speel en Leer in Veenhuizen, De Esborg in Roden en De Ronerborg in Roden. Hun inbreng is meegenomen in deze Uitvoeringsagenda Jeugd en Onderwijs. Ook de Kinderadviesraad (KAR) Noordenveld heeft advies gegeven op een aantal thema’s.

1.6 Evaluatie en monitoring

De acties uit de Uitvoeringsagenda Jeugd en Onderwijs worden gemonitord via de Stuurgroep Jeugd die 2 keer per jaar plaats vindt. Hier vindt eventuele bijsturing plaats.

Wij willen voor alle jeugdigen in onze gemeente dat ze zich kunnen ontwikkelen. Wij willen hen samen met andere betrokken partijen (kinderopvang (waaronder peuterspeelgroepen), primair onderwijs, voortgezet onderwijs, welzijnswerk, politie en zorg- en hulpverleningsorganisaties) kansen bieden om hun talenten te ontwikkelen en op te groeien als inwoners die mee doen en kunnen doen in de samenleving.

De algemene doelstelling van het integraal jeugd(hulp)beleid van de gemeente Noordenveld is:

Optimale ontwikkelingskansen bieden zodat jeugdigen (0-23 jaar) in Noordenveld zich kunnen ontwikkelen tot gezonde zelfstandige burgers die volwaardig deelnemen aan de samenleving.

Jeugdigen in Noordenveld hebben het recht om gezond en veilig te kunnen opgroeien. Ouders en opvoeders zijn hier als eerste verantwoordelijk voor en wanneer zij hierbij hulp nodig hebben, wordt deze hulp op maat aangeboden uitgaande van de eigen kracht van het gezin en de omgeving. Om deze basisgedachte concreet vorm te geven zijn de volgende uitgangspunten geformuleerd:

• 1.

  Het kind/de jeugdige staat centraal.

• 2.

  Inzet op preventie; reduceren van beroep op (zeer) gespecialiseerde vormen van jeugdhulp.

• 3.

  Vindplaats- en vraaggericht werken.

• 4.

  Eigen kracht en zelfoplossend vermogen voorop.

• 5.

  Zo eenvoudig, laagdrempelig en dichtbij mogelijk.

• 6.

  Bevorderen van participatie en vrije tijdsbesteding.

• 7.

  Aandacht voor onderwijs, de voorschoolse voorzieningen en de aansluiting op de arbeidsmarkt.

• 8.

  Integrale aanpak: 1 gezin, 1 plan, 1 aanspreekpunt.

• 9.

  Integrale aanpak beleidsveld overschrijdend.

• 10.

  Continuïteit van al ingezette zorg.

De Uitvoeringsagenda Jeugd en Onderwijs is onderdeel van een groter speelveld. Lokale en landelijke kaders zijn richtinggevend voor de inhoud van deze Uitvoeringsagenda. Hieronder zijn de belangrijkste kaders weergegeven die richting geven aan de Uitvoeringsagenda Jeugd en Onderwijs (zie bijlage voor uitgebreide beschrijving).

4.1 Samenhang met andere overleggen in Noordenveld

Samenwerkingsafspraken tussen de betrokken organisaties vinden zoveel mogelijk plaats binnen de stuurgroep jeugd en de verschillende werkgroepen. Toch zijn er ook nog andere structuren die blijven bestaan en waarmee nauwe afstemming dient plaats te vinden. Het gaat om de volgende overlegstructuren op zowel beleidsniveau als casuïstiekniveau:

Beleid:

• •

  Regionaal Overleg Passend Onderwijs (ROPO PO en VO): - hierin hebben alleen onderwijspartijen zitting die onder meer gezamenlijk het passend onderwijs in de regio vormgeven.

• •

  VVE overleg Noordenveld: Twee keer per jaar vindt het VVE-overleg plaats. De deelnemers aan dit overleg zijn: kinderopvang, primair onderwijs, coördinator passend onderwijs, jeugdverpleegkundigen, GGD, logopedist en de Toegang.

• •

  Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP)

  Bestuurlijk en ambtelijk afstemmingsoverleg over onderwijshuisvesting en aanverwante zaken. Bestuurlijk via het OOGO, ambtelijk meer op projectmatige basis.

• •

  Overleg onderwijs, zorg en participatie (voorheen JIKP);

  Betreft een overleg tussen de NMD gemeenten over onderwijs, zorg en participatie. Als Noordenveld nemen wij hieraan deel omdat wij veel samenwerken met de NMD gemeenten vanwege de inkoop van jeugdhulp. Daarnaast valt Noordenveld onder het doorstroompunt Noord en Midden Drenthe een regionale samenwerking op het gebied van voortijdig schoolverlaten (VSV)Echter, dit overleg valt binnen het samenwerkingsverband PO/VO van NMD. Noordenveld valt niet onder dit samenwerkingsverband. Toch sluit de gemeente hier wel bij aan, omdat er veel samenwerking is in NMD-verband. Ook de Jeugdzorg wordt binnen NMD gezamenlijk ingekocht. Er is zowel een ambtelijk als een bestuurlijk overleg. Er wordt samengewerkt vanuit de vastgestelde Regionale ontwikkelagenda “passend onderwijs-zorg voor jeugd in Noord- en Midden Drenthe 2024-2026”.

Casuïstiek:

• •

  Op casuïstiek niveau vindt er regelmatig overleg plaats tussen de gemeente en het onderwijs. Hier is geen vaste structuur voor. Er vindt overleg plaats wanneer dit nodig is.

• •

  Er vindt ook casuïstiekoverleg plaats met Westerkwartier als het gaat om grensverkeer.

Onderwerpen die we, naast eerder genoemde onderwerpen, bij wet verplicht zijn met elkaar te bespreken (LEA) zijn:

• •

  Ondersteuningsroutes (vanuit Wet passend onderwijs en Jeugdwet)

• •

  Onderwijsachterstandenbeleid (Wet PO/VO/KO)

• •

  Nieuwkomersonderwijs

• •

  Voorkomen van segregatie en bevorderen van integratie (Wet PO/VO)

• •

  Afstemming over inschrijvings- en toelatingsprocedures (Wet PO/VO)

Hier zal tenminste een keer per jaar aandacht voor zijn op de agenda van de stuurgroep jeugd. Het is daarnaast van belang dat er aandacht is voor de afstemming tussen onderwijs en jeugdhulp, omdat het OGO breder is dan alleen de wettelijke LEA verplichtingen.

4.2 Jeugd en veiligheid

Het onderwerp jeugd en veiligheid is opgenomen in de uitvoeringsagenda, omdat het nauw verweven is met vrijwel alle andere thema’s binnen deze agenda, zoals onderwijs, welzijn, zorg. Door het thema expliciet te benoemen zorgen we voor een integrale aanpak en duidelijke samenhang tussen de verschillende acties. Daarnaast is er behoefte om te werken vanuit een formele opdracht, waaraan alle betrokken partijen zich kunnen committeren.

Tot nu toe was het thema jeugdcriminaliteit onvoldoende belegd, waardoor structurele aandacht en sturing op dit vraagstuk ontbrak. Met de toevoeging in de uitvoeringsagenda creëren we focus en gezamenlijk eigenaarschap en wordt er een brug geslagen tussen het sociaal domein en veiligheid.

Thema 1 Mentale gezondheid

De afgelopen jaren zien we dat de mentale gezondheid onder jeugdigen afneemt. Meerdere factoren zijn hierop van invloed, waaronder de impact van corona. Aangezien jeugdigen in ontwikkeling zijn, is het juist van belang om te investeren in hun mentale gezondheid, zodat jeugdigen kunnen opgroeien tot stabiele, gezonde en gelukkige personen.

SITUATIE GEMEENTE NOORDENVELD

De Gezondheidsmonitor Jeugd 2023 van GGD Drenthe laat zien dat het met de meeste jeugdigen in Noordenveld goed gaat. 77% geeft aan de eigen gezondheid als (zeer) goed te ervaren en driekwart (78%) van de leerlingen voelt zich meestal (zeer) gelukkig. De uitkomsten laten ook zien dat er sprake is van stress en prestatiedruk. Iets meer dan de helft van de leerlingen voelt zich (zeer) vaak gestrest. Oorzaken voor de stress zijn school of huiswerk, gevolgd door ‘alles wat hij/zij moet doen’ of de situatie thuis. Leerlingen voelen regelmatig druk om aan eigen verwachtingen (76%) of aan verwachtingen van anderen (66%) te voldoen. In vergelijking met Drenthe ervaren minder leerlingen druk van anderen. In de laatste 4 weken voelde 29% van de leerlingen zich vaak tot altijd eenzaam. De meeste jeugdigen zijn voldoende weerbaar (85%). Deze uitkomsten zijn vergelijkbaar met Drentse uitkomsten. Iets meer dan de helft (54%) van de leerlingen heeft zich in de vier weken voorafgaand aan het onderzoek wel eens ziek gemeld op school en 13% van de leerlingen spijbelde in de vier weken voor het onderzoek. 14% van de leerlingen is de laatste drie maanden gepest op school.

LANDELIJKE EN LOKALE KADERS

• •

  Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA): versterken mentale gezondheid.

• •

  Preventieve Gezondheidsnota: psychisch welbevinden (toename van jeugdigen die zich niet geestelijk in balans voelen (Havo/Vwo) en toename vechtscheidingen).

• •

  Hervormingsagenda Jeugd: het normaliseren en versterken van het gewone leven.

AMBITIE

• •

  Meer jeugdigen die zich geestelijk in balans voelen (Preventieve Gezondheidsnota).

• •

  Meer jeugdigen die zich gesteund voelen bij ingrijpende gebeurtenissen (Preventieve Gezondheidsnota).

• •

  Versterking van mentale gezondheid (GALA).

HUIDIGE INTERVENTIES IN NOORDENVELD

• •

  Toegang gemeente Noordenveld:

  • •

    Praktijkondersteuners bij de huisartsen.

  • •

    Schoolmaatschappelijk werk aanwezig en beschikbaar op de scholen.

  • •

    Specialist jongeren die de verbinding legt tussen school/werk, onderwijs, gezin en eventueel zorg.

  • •

    Trainingen:

    • •

      Tim en Flapoor (6-8 jaar): sociaal-emotionele vaardigheidstraining.

    • •

      Power Kidzzz (9-12 jaar): sociaal-emotionele vaardigheidstraining.

    • •

      KIES (7-12 jaar): kinderen in een echtsscheidingssituatie.

• •

  Stimuleren van sport en cultuur:

  • •

    Deelname aan het Jeugdsportfonds en cultuurfonds van de provincie Drenthe.

  • •

    Welzijn in Noordenveld en Beweegdorpen in samenwerking met verenigingen.

• •

  Welzijn in Noordenveld:

  • •

    Maatjesondersteuning Jongeren (MOJ).

  • •

    Nosolo: project om eenzaamheid onder jeugdigen tegen te gaan.

  • •

    Join Us groepen (18-23 jaar): het versterken van sociale contacten en gevoelens van eenzaamheid te verminderen.

  • •

    Jeugdsozen waar jeugdigen terecht kunnen.

• •

  Onderwijs/kinderopvang:

  • •

    Rots en Water (9-18 jaar): sociaal-emotionele ontwikkeling (NPO-middelen).

  • •

    Budget om interventies in te zetten om sociale en emotionele achterstanden aan te pakken (NPO-middelen).

WITTE VLEKKEN HUIDIGE AANBOD VAN INTERVENTIES

• •

  Hoe de sociaal emotionele vaardigheden bij jeugdigen en ouders versterken (Stuurgroep Jeugd).

• •

  Hoe om te gaan met de invloed van sociale media op de mentale gezondheid onder jeugdigen (Stuurgroep Jeugd).

• •

  Verdere aanpak op eenzaamheid (GALA).

• •

  Verdere aanpak op jeugdigen die te maken hebben met suïcide gedachten.

• •

  Een aanbod op jeugdigen die thuiszitten vanwege psychische problemen (onder andere ASS).

• •

  Een integraal plan op pesten die verder gaat dan alleen de pestprotocollen van de scholen.

WAT VINDEN JEUGDIGEN

Kinderadviesraad

• •

  Pesten: als oorzaak van pesten wordt de social media genoemd (TikTok, Instagram en Youtube). Als je gepest wordt is het volgende belangrijk:

  • •

    Bij pesten naar de juf gaan.

  • •

    Bij pesten erover praten met je ouders, familie of begeleiders.

  • •

    Bij pesten naar een vertrouwenspersoon op school gaan.

  • •

    Bij pesten met een deskundige praten die niet bij de school hoort waar jij gepest wordt (bijvoorbeeld Power Kidzzz of Horizon).

• •

  Rol van influencers: influencers laten een beeld zien dat alles mooi en goed is, terwijl iedereen weleens een keer niet lekker in zijn of haar vel zit.

• •

  Gouden weken gebruiken: aandacht voor hoe je komend schooljaar aan de slag gaat.

Leerlingenraden over coronaperiode:

• •

  Coronaperiode was lastig, vooral het thuis zijn, ouders kunnen toch niet zo goed les geven als de juf.

• •

  Stom dat het helemaal anders gaat, niks te doen.

• •

  Je mist sociale contacten en mensen om je heen.

• •

  Rustigste jaar van mijn leven.

• •

  Hoofdpijn van coronatijd, veel om over na te denken.

• •

  Anders kon je altijd langs bij je opa en oma en nu moest je opeens een afspraak maken om langs te gaan.

• •

  Als er broers en zussen op andere scholen zitten, dan zijn er andere tijden en verschillende regels, dat is thuis weleens lastig.

• •

  Online leer je anders dan echt op school. Op school leer je beter. Een juf kan je op school gemakkelijker vragen.

• •

  Bij extra ondersteuning is het lastig om deze te krijgen online.

• •

  Thuis onderwijs vraagt veel van je eigen discipline.

• •

  Zelf je eigen tijd indelen was fijn.

• •

  Je loopt sociaal achter, je hebt minder contacten.

WAT GAAN WE DOEN

Thema 2 Middelengebruik

Met middelengebruik wordt het gebruik van tabak/vapes, alcohol en drugs bedoeld. Ook opgroeiende jeugdigen komen verleidingen om deze middelen te gebruiken tegen. Uit onderzoek weten we dat het gebruik van tabak/vapes, alcohol en drugs een negatieve invloed hebben op o.a. de ontwikkeling van de hersenen. Ook is bekend dat hoe jonger iemand begint met roken, alcohol- of drugsgebruik, hoe groter de kans op verslavingsproblemen op latere leeftijd.

SITUATIE GEMEENTE NOORDENVELD

Uit de Gezondheidsmonitor Jeugd 2023 van GGD Drenthe blijkt dat 21% van de leerlingen uit gemeente Noordenveld wel eens heeft gerookt. Van de jeugdigen die ooit gerookt hebben, rookt 22% dagelijks. Vapen komt in deze leeftijdsgroep vaker voor. Bijna een derde (29%) van de leerlingen heeft ooit gevapet, hiervan vapet 8% elke dag.

59% van de jeugdigen in klas 2 en 4 heeft wel eens alcohol gedronken, 30% dronk in de laatste 4 weken. Van de jeugdigen die aangaven in de afgelopen 4 weken gedronken te hebben, heeft 74% vijf of meer drankjes gedronken bij één gelegenheid (binge drinken) en is een groot deel (86%) in die periode dronken geweest. Deze percentages zijn beduidend hoger onder de groep 15-18 jarigen. Een derde (37%) van de ouders keurt het alcoholgebruik goed, 24% zegt er niets van of weet niet dat zijn/haar kind alcohol drinkt.

9% van de jeugdigen heeft ooit hasj of wiet gebruikt, 6% gebruikte het in de afgelopen 4 weken.

LANDELIJKE EN LOKALE KADERS

• •

  Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA): één van de doelen van het GALA is om jeugdigen gelukkiger en gezonder te laten opgroeien en te voorkomen dat jeugdigen middelen gaan gebruiken. Daarvoor is een positieve, gezonde en veilige leefomgeving nodig voor jeugdigen. Met de OKO-aanpak werken gemeenten en partners op een evidence based manier samen aan het voorkomen van alcohol-, tabak- en drugsgebruik onder jeugdigen.

• •

  Preventieve Gezondheidsnota: drugsgebruik bij jeugdigen en volwassen, toenemend alcoholgebruik bij ouderen, (preventief) alcoholgebruik bij jeugdigen.

AMBITIE

• •

  Inzetten op verantwoord alcoholgebruik 18+ (Preventieve Gezondheidsnota).

• •

  Inzetten op NIX18 (Preventieve Gezondheidsnota).

• •

  Inzetten op tegengaan van drugsgebruik (Preventieve Gezondheidsnota).

• •

  Voorkomen en vroegsignalering van middelengebruik (GALA).

HUIDIGE INTERVENTIES IN NOORDENVELD

• •

  Voorlichtingslessen op scholen door Halt, Toegang en jongerenwerk Welzijn in Noordenveld. VNN biedt voorlichting specifiek aan ouders.

• •

  Alcoholpreventieproject Way Out door jongerenwerk Welzijn in Noordenveld: een kroegentocht over veilig uitgaan in samenwerking met onder andere politie, Halt, VNN en GGD Drenthe.

• •

  Ouderavonden vanuit jongerenwerk Welzijn in Noordenveld over bijvoorbeeld het puberbrein in relatie tot middelengebruik.

• •

  Acties vanuit de Preventieve Gezondheidsnota:

  • •

    Alle openbare ruimtes rookvrij en bijbehorende terreinen rookvrij maken.

  • •

    Project ondersteunigstraject rookvrije generatie vanuit de GGD.

  • •

    Integrale aanpak van het IJslandse preventiemodel (o.a. campagne IK pas / campagne NIX 18).

  • •

    Sportverenigingen maken afspraken over alcohol/gezonde sportkantines.

  • •

    Aandacht voor positief gedrag door sport, cultuur en talentontwikkeling.

WITTE VLEKKEN HUIDIGE AANBOD VAN INTERVENTIES

• •

  Sociale omgeving (sociale norm) van jeugdigen en vooral ouders van jeugdigen (Preventieve Gezondheidsnota).

• •

  Inzetten op beschermende factoren: sport / culturele activiteiten en ouderbetrokkenheid (Preventieve Gezondheidsnota).

• •

  Tactisch jeugdoverleg.

• •

  Inzet ervaringsdeskundigen.

• •

  Inzet op specifieke doelgroepen.

WAT VINDEN JEUGDIGEN

Kinderadviesraad

• •

  In de klas vertellen welke gevolgen alcohol en drugs hebben, daarbij juiste mensen inzetten die het zelf hebben meegemaakt, dat die zelf kunnen vertellen wat ze hebben meegemaakt.

• •

  Op school laten weten hoe slecht het voor je is, hier een verplicht lesuur voor inplannen.

• •

  Op school een werkstuk laten maken hoe slecht dit voor je is.

• •

  Ook waarschuwingen in speeltuinen en bij een skatebaan; meer handhaving hierop inzetten. Het is al op veel plekken verboden, maar de vraag is of dit nageleefd wordt.

• •

  Informatie geven op scholen over hoe slecht vapen is.

• •

  Controles voor vapen op voorgezet onderwijs scholen.

• •

  Meer controles bij verkooppunten op leeftijd.

• •

  Niet met de verkeerde personen omgaan; als ze vragen of je het wil uitproberen, dan zeggen dat dat niet handig is.

• •

  Influencers maken vapen populair; hoe je bijvoorbeeld leuke figuurtjes kan uitblazen. Niet onderschatten hoe invloedrijk zij zijn.

• •

  Blikjes moeten ook niet ergens blijven liggen, dan kan het zijn dat jeugdigen het opdrinken.

• •

  Groepsdruk, bijvoorbeeld bij een verloren weddenschap.

* Naar aanleiding van dit onderwerp heeft de Kinderadviesraad VNN uitgenodigd in een vergadering van hen om meer te vertellen over middelengebruik en hoe te voorkomen dat jeugdigen hiermee in aanraking komen.

Leerlingenraden over coronaperiode:

• •

  Voorlichting over drank en drugs.

• •

  Voorbeelden geven.

• •

  Als jeugdigen onder de 18 jaar drinken op straat, moeten BOA’s boetes uitdelen.

• •

  Er zijn veel jeugdigen die drank kopen voor vrienden onder de 18 jaar.

WAT GAAN WE DOEN

Thema 3 Kansengelijkheid

Onder kansengelijkheid wordt verstaan dat alle jeugdigen dezelfde kansen hebben als het gaat om het volgen van onderwijs. Van kansenongelijkheid is sprake als leerlingen met dezelfde talenten door hun specifieke achtergrond niet dezelfde resultaten behalen in het onderwijs.

Het aantal thuiszitters in Nederland neemt toe. Thuiszitters zijn leerplichtige jeugdigen tussen de 5 en 18 jaar die zonder geldige reden langer dan 3 maanden niet naar school gaan. De meest voorkomende oorzaken zijn psychische problemen, thuisproblematiek en gedragsproblemen.

SITUATIE GEMEENTE NOORDENVELD

Uit cijfers van CBS blijkt de Sociaal Economische Status (SES) in Noordenveld boven het landelijk gemiddelde te liggen. In Noordenveld leven ongeveer 300 jeugdigen in een gezin met een inkomen onder de lage inkomensgrens (5,4%) blijkt uit cijfers van het CBS uit 2020.

Kinderen in Tel is een landelijke rangorde van het Verwey-Jonger instituut. Deze rangorde is berekend op basis van de volgende indicatoren: het aantal kinderen dat in armoede leeft; het aantal kinderen in een eenoudergezin; het aantal meldingen van kindermishandeling; het aantal kinderen dat voortijdig het onderwijs verlaat (VSV); het aantal kinderen dat speciaal onderwijs volgt; het aantal kinderen dat lid is van een sportvereniging; het aantal kinderen in jeugdhulp; de zuigelingensterfte; het aantal kinderen met een handicap; jeugdwerkloosheid; jeugdcriminaliteit: het aantal jeugdigen dat van een delict verdacht wordt.

LANDELIJKE EN LOKALE KADERS

• •

  Hervormingsagenda Jeugd: het rijk heeft de ambitie de ondersteuning op scholen te versterken en zo onder meer kansengelijkheid te bevorderen.

• •

  Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA): versterken van de sociale basis.

AMBITIE

• •

  Goede (school)loopbaan voor jeugdigen.

• •

  Het bestrijden van schoolverzuim en voortijdig schoolverlaten.

• •

  Het versterken van (de verbinding met) de sociale basis (GALA).

HUIDIGE INTERVENTIES IN NOORDENVELD

• •

  Aanpak armoede bij leerlingen.

• •

  Vast contactpersonen vanuit de Toegang aanwezig op de vindplaatsen.

• •

  Inzet ondersteuningsteams primair en voortgezet onderwijs.

• •

  Het voeren van op Overeenstemming Gericht Overleg (OOGO).

• •

  Interventies op het gebied van sport en cultuur: deelname aan Jeugdsport en cultuurfonds Drenthe, Jongeren op Gezond Gewicht (JOGG), Sportcoach, Cultuurcoach en Cultuureducatie.

• •

  Jeugdeducatiefonds (De Tandem en De Parel).

• •

  Stichting Leergeld Westerkwartier – Noordenveld.

• •

  Meedoenregeling voor mensen met een laag inkomen.

• •

  Schoolontbijt/ontbijttasje.

• •

  Inzet doorstroompunt (voorheen Regionaal Meld en Coördinatiepunt).

• •

  Tussenvoorziening De Noordwester.

• •

  Inzet route arbeid.

• •

  School als Wijk: verbinding onderwijs en sociaal domein.

• •

  Voortgang maatschappelijke stage.

• •

  De Triskel: tijdelijke lesplaats voor basisschoolleerlingen die thuiszitten of dreigen thuis te komen zitten.

• •

  Inzet op laaggeletterdheid en taalhuis.

• •

  Project ‘Hoera, Noordenveld heeft er nieuwe lezers bij’ van Stichting Lezen en Schrijven.

• •

  Inzet brugfunctionaris.

WITTE VLEKKEN HUIDIGE AANBOD VAN INTERVENTIES

• •

  Versterken sociale basis/kansengelijkheid (GALA).

• •

  Aandacht voor kinderen van statushouders.

• •

  Dorps- en wijkgericht interventies inzetten.

WAT VINDEN JEUGDIGEN

Kinderadviesraad

Is kansengelijkheid iets dat speelt in jouw klas?

• •

  Jongen heeft moeite met het maken van huiswerk en wordt thuis niet geholpen. Daarom helpt één van de leerlingen deze jongen hierbij.

• •

  Dyslexie: meisje heeft dyslexie waar ze zich voor schaamt. Ze krijgt hierover ondersteuning en gaat hiervoor af en toe uit de klas en doen speciale spelletjes.

• •

  Vertrouwenspersoon: dat er een vertrouwenspersoon is waar je naar toe kan gaan.

• •

  Autisme: er zijn twee meisjes in de klas met autisme, als het hun teveel wordt mogen ze even uit de klas gaan en ze krijg minder opdrachten en meer tijd voor het maken van toetsen.

• •

  Iemand met slechte ogen: die heeft een speciaal bureau met beeldscherm waarop hij de juf en het schoolbord beter kan zien.

• •

  Leerlingen met taalachterstand: twee jeugdigen uit het buitenland hebben heel snel de taal geleerd, maar er zijn ook nog vier jeugdigen die zich nog niet verstaanbaar kunnen maken.

• •

  Leerlingen met rekenachterstand/dyscalculie: kunnen naar een andere groep als ze moeite hebben met rekenen.

• •

  Leerlingen met een voorsprong in leren: kunnen extra stof krijgen of een plus schrift.

• •

  Hoogbegaafdheid: hiervoor is een speciale juf.

• •

  Concentratieproblemen: een leerling heeft moeite met concentreren om dat zijn ouders gaan scheiden.

Hoe wordt hiermee omgegaan?

Normaal; een mens is een mens, geen verschil; respect en bereidheid om te helpen.

WAT GAAN WE DOEN

Onderwijsachterstandenbeleid voor jeugdigen van 0 tot 6 jaar

Voor- en vroegschoolse educatie (VVE) is bedoeld om de onderwijskansen van jeugdigen te vergroten. Het gaat om jeugdigen tussen de 2 en 6 jaar die baat hebben bij extra ondersteuning in hun ontwikkeling. Door vroeg- en voorschoolse educatie krijgen ze een betere start op de basisschool. Bij voorschoolse educatie gaat de jeugdige 16 uur per week naar een kinderopvang, waar het een speciaal programma volgt om de ontwikkeling te stimuleren. De jeugdgezondheidszorg adviseert of een jeugdige in aanmerking komt voor een VVE – plaats. In de gemeente Noordenveld zijn er 5 VVE - locaties.

SITUATIE GEMEENTE NOORDENVELD

Onderwijsachterstanden / voor- en vroegschoolse educatie (VVE)

De verwachte onderwijsachterstanden per gemeente staan omschreven in het dashboard van het Centraal Bureau van de Statistiek (CBS).

Door middel van een rekenmodel worden onderwijsscores berekend per peuter (2,5 tot 4 jaar) en basisschoolleerlingen. Deze scores geven een weergave van de verwachte achterstandsproblematiek per gemeente. CBS berekend op basis van de indicatoren opleidingsniveau, herkomst, verblijfsduur en aandeel schuldsanering ouders.

Cijfers 2024

Landelijk valt 15% van de peuters onder de doelgroep. In de gemeente Noordenveld ligt dit een stuk lager. Hier valt 4,5% van de peuters onder de doelgroep. In totaal zijn er 445 peuters van 2,5 tot 4 jaar. Volgens de berekening van het CBS zijn er in de gemeente Noordenveld 20 peuters die in aanmerking komen voor een VVE peuterplaats. Landelijk is er een gemiddeld bereik van 77%.

Bereik gemeente Noordenveld

Om de kansen van peuters in Noordenveld zo groot mogelijk te maken kunnen de peuters al vanaf 2 jaar naar een VVE peuterspeelgroep. Daarnaast hanteren wij voor de indicering van de doelgroeppeuter een bredere doelgroepdefinitie dan landelijk. Hierdoor komen meer peuters in aanmerking voor een VVE peuterplaats.

In 2024 vallen 63 peuters onder de doelgroepdefinitie. Van deze peuters gaan 44 peuters naar een VVE peuterplaats. Dit is een bereik van 70%. 19 peuters gaan naar een kinderopvang zonder VVE of naar een gastouderopvang. 1 peuter maakt gebruik van een kinderdagverblijf buiten de gemeente Noordenveld.

LANDELIJKE EN LOKALE KADERS

- Wet op het Primair Onderwijs.

- Wet Kinderopvang.

AMBITIE

De ambitie is om te streven naar een zo hoog mogelijke kwaliteit en een zo groot mogelijk bereik van de peuters in het kader van peuterontwikkeling en voorschoolse educatie.

• 1.

  Gelijke kansen bieden voor alle peuters in de gemeente Noordenveld.

  Voorschoolse educatie streeft ernaar om toegankelijk te zijn voor alle jeugdigen.

• 2.

  Het bestrijden van onderwijsachterstand.

  Het verminderen van de kloof in prestaties en ontwikkeling tussen jeugdigen uit verschillende achtergronden.

• 3.

  Voldoende kwalitatief hoogwaardig aanbod voorschoolse educatie.

• 4.

  Ouder- en verzorgerbetrokkenheid.

  Voorschoolse programma’s hebben de ambitie om ouders en verzorgers actief te betrekken bij het leerproces van hun kinderen.

• 5.

  Onderzoek en evaluatie.

  Streven naar voortdurende evaluatie en verbetering van de voorschoolse educatie.

• 6.

  Er is een sterke doorgaande lijn van de voorschoolse naar de vroegschoolse educatie.

• De ambitie is om de jeugdigen goed voor te bereiden op de overgang naar de basisschool.

• 7.

  Inzetten op een hoger bereik van de doelgroeppeuter.

• 8.

  We versterken het onderwijsachterstandenbeleid binnen het sociaal domein/toegang.

Doelstelling:

1. We streven naar 95% bereik van de doelgroeppeuters in de leeftijd van 2 tot 4 jaar.

2. We streven naar 100% warme overdracht van VVE peuterspeelgroep naar basisschool.

3. 100% inzicht in de resultaten van VVE.

4. Alle peuteropvang locaties VVE voldoen aan de kwaliteitseisen zoals gesteld in de Wet Kinderopvang.

HUIDIGE INTERVENTIES IN NOORDENVELD

• •

  Zorgdragen voor voldoende aanbod VVE.

• •

  Inzet minima-regeling voor peuterspeelgroepen.

• •

  Non-bereik VVE-doelgroep peuter in beeld brengen.

• •

  Werken met één programma Voor- en vroegschoolse educatie ‘Piramide’.

• •

  Werken met één overdrachtsdocument.

• •

  We werken met Piramide digitaal op alle VVE peuterspeelgroepen (NPO gelden).

• •

  Zorgdragen voor kwaliteitsborging van de VVE.

• •

  Resultaten meten van het effect van VVE op doelgroep-peuters.

• •

  Proces en resultaatafspraken Voor- en Vroegschoolse Educatie.

• •

  Pilot VVE plus (september 2023 t/m augustus 2026) voor de VVE peuters met extra zorg.

• •

  Sinds september 2023 heeft de GGD als extra additionele taak: het VVE bereik verhogen en toeleiding te intensiveren.

WITTE VLEKKEN HUIDIGE AANBOD VAN INTERVENTIES

• •

  Ondersteuning van jeugdigen van statushouders met een taalachterstand.

WAT GAAN WE DOEN

Thema 4 Kansrijke start

De eerste 1000 dagen van een kind, vanaf 9 maanden voor de geboorte tot ongeveer 2 jaar, zijn belangrijk voor hun toekomstige ontwikkelingen en kansen in het leven.

Het landelijk actieprogramma Kansrijke Start is gestart in 2018 met als doel om ieder kind en iedere ouder een zo goed mogelijke start in het leven of van het ouderschap te kunnen geven. Een minder goede start in het leven kan resulteren in minder goede kansen op fysiek, mentaal en economisch vlak. Als we de cirkel willen doorbreken en het verschil willen gaan maken dan moeten we bij onze toekomstige generatie ouder(s) zijn om ze bewust te laten zijn van het gegeven dat ze gezond en met de basis op orde aan een zwangerschap starten. Wanneer er toch sprake blijkt van een kwetsbare situatie dan willen we dit zo vroeg mogelijk signaleren om steun op maat te kunnen bieden in overleg met de zwangere en het eventuele gezin.

Het actieprogramma Kansrijke Start zet daarom in op het stimuleren en faciliteren van lokale coalities Kansrijke Start in elke gemeente, met als doel de samenwerking tussen professionals uit het medisch en sociaal domein en het informele netwerk te bevorderen. In Noordenveld willen we meer jeugdigen een kansrijke start geven. Dit in het kader van het versterken van de sociale basis. Via deze uitvoeringsagenda geven we vorm aan de coalitie Kansrijke start.

SITUATIE GEMEENTE NOORDENVELD

De cijfers laten zien dat het percentage in Noordenveld qua risicofactoren lager ligt dan het Drents gemiddelde. Verder zien we dat er meer zwangerschapsbegeleiding wordt opgestart voor 10 weken van de zwangerschap.

LANDELIJKE EN LOKALE KADERS

• •

  Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA): elke gemeente heeft een lokale ketenaanpak Kansrijke Start, inclusief interventies, en maakt samenwerkingsafspraken met partners rondom de eerste duizend dagen van een kind.

AMBITIE

Dat alle jeugdigen in Noordenveld een kansrijke start hebben zodat zij kunnen opgroeien tot zelfstandige volwassenen.

HUIDIGE INTERVENTIES IN NOORDENVELD

• •

  Prenataal huisbezoek GGD Drenthe (wettelijke taak).

• •

  Ouderschapscursussen bij Verloskundigenpraktijk.

• •

  Ouder-kind groepen in Noordenveld (bijvoorbeeld Kleintje Bieb en BOKiS).

WITTE VLEKKEN HUIDIGE AANBOD VAN INTERVENTIES

• •

  Coalitie Kansrijke Start.

• •

  Interventies Kansrijke Start.

• •

  Er zou meer aandacht moeten zijn voor opvoedvaardigheden van ouders.

• •

  Beschikbaarheid van buurtgezinnen/steunouders.

WAT GAAN WE DOEN

Thema 6 Jeugd en veiligheid

Jeugdcriminaliteit verwijst naar strafbare feiten gepleegd door minderjarigen. Deze gedragingen variëren van kleine overtredingen tot ernstige delicten. Achter jeugdcriminaliteit schuilen vaak onderliggende problemen zoals schoolverzuim, armoede, opvoedingsproblemen, psychische klachten of een onveilige thuissituatie.

Het voorkomen en aanpakken van jeugdcriminaliteit is van groot maatschappelijk belang. Het draagt bij aan de veiligheid in de samenleving én aan het toekomstperspectief van jeugdigen zelf.

SITUATIE GEMEENTE NOORDENVELD

Sinds 2007/2008 daalt het aantal jeugdige verdachten en daders in Nederland sterk, vooral tussen 2008 en 2018. Vanaf 2018 vlakt deze daling af en stabiliseren de cijfers.

In Noordenveld ligt het percentage van jeugdigen die verdacht worden van een strafbaar feit structureel lager dan gemiddeld. Echter waar Nederland stabiliseert lijkt Noordenveld juist langzaam in te lopen op het landelijk gemiddelde. Dit is een noordelijk fenomeen waar nog geen goede verklaring voor is. Een mogelijke verklaring is dat in Noord-Nederland nog onvoldoende is ingezet op structurele samenwerkingen en duidelijke signaalroutes, omdat de problematiek aanvankelijk minder urgent leek.

In 2023 worden de jeugdigen van 12 tot 23 jaar meegenomen in het onderzoek van het CBS. In de andere jaren is de leeftijd tot 2025. Dit kan om deze reden een vertekend beeld geven.

De cijfers van verwijzingen naar Halt lijken de laatste jaren gelijk te trekken met het landelijk gemiddelde.

In 2024 werden er vooral veel verwijzingen gedaan vanuit leerplicht. In 2023 werden er veel verwijzingen gedaan door de politie.

Stichting HALT. 2020 t/m 2024. Halt biedt een alternatief voor straf aan jeugdigen van 12 tot 18 jaar die een licht strafbaar feit hebben gepleegd. Jeugdigen krijgen een leertraject waarin ze verantwoordelijkheid nemen voor hun gedrag, excuses aanbieden en de schade herstellen. Het doel is herhaling voorkomen en bewustwording creëren.

De cijfers van overlast laten zien dat het percentage in Noordenveld op het moment ongeveer gelijk ligt dan het Nederlandse gemiddelde. Toch is er de laatste jaren wel een stijging te zien waar het in de rest van Nederland gelijk bleef.

LANDELIJKE EN LOKALE KADERS

De gemeente is verantwoordelijk voor openbare orde en veiligheid zoals neergelegd in de Gemeentewet artikel 172. Vanuit het bestuursorgaan het College van B&W is de gemeente verantwoordelijk voor de goede uitvoering van taken van het College van B&W, waaronder in het bijzonder taken in het sociaal domein zoals bedoeld in de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) artikel 2.3.1 t/m 2.3.5, de Jeugdwet artikel 2.3 en 2.4, de Participatiewet artikel 7.1, en de Wet schuldhulpverlening artikel 3. De grondslag voor het verstrekken van persoonsgegevens is gelegen in artikel 6 lid 1 onder e van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). In iedere gemeente wordt het lokale veiligheidsbeleid vormgegeven door een combinatie van gemeentelijke plannen en regionale samenwerking. Dit wordt geagendeerd in een lokaal veiligheidsplan.

Het Integraal Veiligheidsplan 2023/2026 van Noordenveld besteed specifieke aandacht aan jeugdveiligheid, jeugdcriminaliteit en aan ondermijning. Jeugdcriminaliteit en ondermijning kunnen in elkaar overgaan en in het verlengde van elkaar liggen. Ook omdat de onderliggende motivatie vergelijkbaar is. Jeugdigen zijn gevoelig voor status en willen er graag bij horen wat hen kwetsbaar maakt voor (negatieve) invloeden van buiten, met name van leeftijdsgenoten.

Daarnaast werken alle gemeenten samen in het regionale samenwerkingsverband jeugdhulp regio.

Hoewel de Jeugdhulpregio Drenthe zich voornamelijk richt op het bieden van gespecialiseerde jeugdhulp, is het thema criminaliteit niet expliciet uitgewerkt. Toch zijn er binnen de regio meerdere initiatieven en beleidsplannen die zich specifiek richten op het voorkomen en bestrijden van jeugdcriminaliteit. Jeugdcriminaliteit kan niet uitsluitend worden teruggedrongen met repressieve maatregelen. Belangrijker is het om in te zetten op het versterken van beschermende factoren zoals het vermogen tot zelfreflectie en het ervaren van erkenning voor eigen talenten en successen en tegelijkertijd risicofactoren zoals financiële kwetsbaarheid en het ontbreken van dagbesteding actief te verminderen door passende hulpverlening in te zetten.

Hoewel de jeugdcriminaliteit in de afgelopen 20 jaar over het algemeen is afgenomen, wordt sinds 2018 een verharding van jeugdcriminaliteit waargenomen in Noord-Nederland. Een van de belangrijke aanbevelingen van het RIEC (Regionale Informatie- en Expertisecentra) is dat professionals zich vooral moeten richten op het snel in beeld brengen van risicovolle jeugdigen, en dat zij elkaar proactief moeten benaderen om gezamenlijk een plan van aanpak te formuleren. De inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) onderstreept deze aanbeveling en geeft ook aan dat de gemeenten in Drenthe een meldroute dienen op te zetten voor signalen van jeugdigen die dreigen af te glijden richting criminaliteit, of die al met criminaliteit in aanraking zijn gekomen. Vervolgens moet in samenwerking met de jeugdige en diens (professionele) netwerk worden bepaald welke interventies nodig zijn.

AMBITIE

Het voorkomen van nieuwe aanwas .

• 1.

  Het zo vroeg mogelijk in beeld brengen van risicojongeren, te screenen op mogelijke risicofactoren en daar waar nodig interventies te plegen;

• 2.

  Het herkennen van risicofactoren en het daarbij behorende gedrag van jeugdigen;

• 3.

  Hierin gestructureerd samen te werken met verschillende ketenpartners.

HUIDIGE INTERVENTIES IN NOORDENVELD

• •

  Specialist jongeren: De specialist randgroepjongeren slaat een brug tussen school, werk, jeugdige en gezin en zorgt ervoor dat jeugdige weer op een positieve manier mee gaan doen in de samenleving . Door eerder problemen in de thuissituatie, op school of elders te signaleren en daar wat aan te doen, wordt voorkomen dat de jeugdige steeds verder afglijdt. De specialist randgroepjongeren is actief op school, in de wijk en komt bij gezinnen thuis. Hij heeft contact met zowel de jeugdige als de partijen daaromheen en legt de signalen bij de juiste partijen neer zodat de juiste hulp opgestart kan worden. Van de specialist wordt ook gevraagd om overstijgend te kijken naar de problematiek en aanbevelingen te geven aan de betrokken partijen.

• •

  Jaarlijks wordt het Way Out project georganiseerd. Dit is een project waarbij workshops aan jeugdigen worden gegeven over het gebruik en de gevolgen van alcohol en drugs. De diverse workshops worden gegeven door het Rode Kruis, de GGD, Verslavingszorg Noord Nederland, Centrum voor Jeugd en Gezin en de Politie.

• •

  Jeugdigen van 12 tot 18 jaar die een strafbaar licht vergrijp hebben gepleegd, worden door de politie, toezichthouder of door leerplichtambtenaren naar Halt verwezen voor een passende Halt-straf. Ze krijgen dan leeropdrachten en er volgen gesprekken met de jongeren en de ouders. De jeugdigen moeten excuses aanbieden aan eventuele slachtoffers en de schade vergoeden. Tijdens de Halt-straf wordt er altijd gekeken of er nog meer speelt: thuis, op school of binnen de vriendengroep. Als er extra zorg nodig is, verwijst Halt door naar de juiste specialist, zoals jeugd-of verslavingszorg.

WITTE VLEKKEN HUIDIGE AANBOD VAN INTERVENTIES

• •

  Integrale samenwerking en een goede signaal route.

WAT GAAN WE DOEN