Uitvoeringprogramma VTH 2026 Gemeente Son en Breugel

Jaarlijks wordt er een Uitvoeringsprogramma VTH 2026 opgesteld voor de gemeente Son en Breugel. We zijn nu twee jaar onderweg met de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb). Volgend jaar moet de omgevingsvisie gereed zijn en willen we nieuw U&H beleid presenteren. Komend jaar zullen we hierop voorsorteren.

Doelstellingen

In de Uitvoerings- en handhavingsstrategie 2023-2026 staat verwoord welke keuzes gemeente Son en Breugel maakt met betrekking tot de uitvoering van vergunningverlening, toezicht en handhaving van de regels voor de fysieke (leef)omgeving. Dit uitvoeringsprogramma bevat een uitwerking van deze strategie voor het komende jaar. Dit uitvoeringsprogramma wordt mede gebaseerd op de prioritering die is opgenomen in de strategie. Het bepaalt hoe wij de aanwezige capaciteit binnen onze gemeente inzetten het komende jaar.

Reikwijdte

Als gemeente zijn wij verantwoordelijk voor handhaving op meerdere vlakken. Middels dit uitvoeringsprogramma wordt voldaan aan de wettelijke verplichting om zowel voor vergunningverlening als toezicht en handhaving jaarlijks een programma uit te werken. Daarnaast zijn wij als gemeente verantwoordelijk voor een deel strafrechtelijke handhaving en bestuursrechtelijke handhaving die niet is opgenomen in de Omgevingswet. Ondanks het feit dat er geen wettelijke verplichting ligt om voor deze facetten van handhaving een jaarplan te schrijven, worden deze meegenomen in dit uitvoeringsprogramma. De plannen die we hiervoor maken zullen worden geëvalueerd in het jaarverslag. Voor beide taken wat betreft handhaving is dit uitvoeringsprogramma afgestemd met de betrokken (uitvoerings)organisaties waaronder politie en OM.

De raad wordt na vaststelling door het college geïnformeerd over het uitvoeringsprogramma.

Prioritering

Bij iedere vernieuwing van het U&H beleidsdocument bepalen wij de prioriteiten aan de hand van een risicoanalyse. Met de risicoanalyse brengen we de negatieve effecten en de kans op overtreding van de regelgeving in beeld. De inschatting van de risico’s voor de leefomgeving is richtinggevend bij het stellen van prioriteiten bij het stimuleren en/of afdwingen van naleefgedrag.

De prioritering wordt vertaald in een uitvoeringsprogramma en bepaalt hoe wij de aanwezige capaciteit binnen de gemeente inzetten. Bij de jaarlijkse evaluatie van beleid en uitvoering(sprogramma) checken wij of de prioritering zo nodig bijgesteld moet worden. Bijvoorbeeld omdat overtredingen vaker voorkomen en/of een groter effect hebben dan verwacht. Uiteraard spelen ook politieke context en maatschappelijke ontwikkelingen hierbij een rol.

De activiteiten met prioriteit ‘Hoog’ pakken wij zoveel mogelijk met voorrang op. Deze prioritering betekent ook dat andere zaken minder aandacht krijgen of niet, dan wel niet direct, worden opgepakt. Hieronder is de prioritering voor 2026 uiteengezet.

Om goede invulling te kunnen geven aan de taakstellingen op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving is het van belang dat hiervoor voldoende financiële en personele middelen worden vrijgemaakt. Om aan te tonen dat gemeente Son en Breugel realistische uitvoeringsplannen maakt, wordt in dit hoofdstuk ingegaan op de borging van benodigde middelen.

Beschikbare personele middelen

De met vergunningverlening, toezicht en handhaving belaste medewerkers maken onderdeel uit van Team Veilige Leefomgeving. Vanuit andere teams is incidenteel betrokkenheid in de vorm van advisering en/of ondersteuning. Om tijdens de uitvoering de objectiviteit van werkzaamheden te borgen en (schijn op) belangenverstrengeling te voorkomen, hanteren wij bij vergunningverlening, toezicht en handhaving een functiescheiding op persoons-, dossier- en objectniveau.

Weergave van de begrote vaste formatie van 2026:

De bijdrage voor de begrote formatie ter uitvoering van dit programma (vooral loonkosten en personele- en organisatiekosten) is gedekt door het opnemen van een daarmee overeenstemmend bedrag in de gemeentelijke begroting. Inhuur wordt gedekt uit een knelpuntenpot.

De bijdrage voor de begrote externe kosten ter uitvoering van het programma voor het Dommelstroom Interventie Team (bestaande uit een bijdrage loonkosten intergemeentelijk teamleider, kosten uitvoeringsorganisaties en handhavingskosten) is gedekt door het opnemen van een daarmee overeenstemmend bedrag in de gemeentelijke begroting:

Externe organisaties

Bij de realisatie van dit uitvoeringsprogramma maken wij gebruik van diverse uitvoeringsorganisaties. Hieronder worden de belangrijkste uitvoeringsorganisaties en werkzaamheden in het kader van dit uitvoeringsprogramma weergegeven. Daarbij is steeds het voor de betreffende uitvoeringsorganisatie in de begroting gereserveerde bedrag opgenomen. De kosten zijn volledig gedekt in de begroting. Onverwachte kosten worden bijgeraamd.

Omgevingsdienst Zuidoost Brabant (ODZOB)

De ODZOB voert taken uit voor de regio Zuidoost-Brabant op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving. Er is onderscheid tussen basistaken, verzoektaken en collectieve taken:

• •

  Basistaken zijn taken op het gebied van vergunningverlening milieu, toezicht en handhaving die in het basistakenpakket vallen en verplicht door een omgevingsdienst uitgevoerd moeten worden.

• •

  Verzoektaken kunnen vergelijkbaar zijn met de basistaken, maar vallen niet in het wettelijke basistakenpakket. Het kunnen ook taken zijn op gebied van de fysieke leefomgeving zoals onderzoek en adviezen. In Son en Breugel beleggen wij alle milieu gerelateerde taken bij de ODZOB.

• •

  Collectieve taken zijn taken die op verzoek van (en in samenspraak met) de deelnemers voor het collectief worden uitgevoerd. Het zijn taken waarbij er voordeel ligt in of een noodzaak is voor een gezamenlijke aanpak. Dit kan zijn vanwege schaalvoordelen, gemeentegrens overschrijdende impact en/of bundeling van expertise. Het gaat hier onder andere om de regionale Milieu Klachten Centrale en ketenhandhaving zoals Samen Sterk in Brabant (SSIB) voor toezicht in het buitengebied.

De basis-, verzoek- en collectieve taken, die wij conform het uniforme regionale uitvoerings- en handhavingsbeleid door de ODZOB laten uitvoeren, leggen wij jaarlijks vast in een werkprogramma, zie bijlage 1. Voor de uit te voeren taken inclusief de daarvoor berekende uren verwijzen wij naar het werkprogramma van de ODZOB.

Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost (VRBZO)

De VRBZO voert taken uit voor de regio Brabant-Zuidoost op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving. Het gaat hier om wettelijk verplichte taken en gemeentelijke taken die collectief aan de VRBZO zijn opgedragen. Bij de collectieve taken gaat het om taken waarvan het voor de Veiligheidsregio efficiënter is om deze regionaal op te pakken in plaats van iedere gemeente afzonderlijk. In het kader van VTH zijn de taken van de VRBZO onder andere:

• •

  Advisering bij omgevingsvergunningen en/of meldingen over brandveiligheidsaspecten;

• •

  Advisering vergunningverlening evenementen en controle op brandveilig gebruik van tijdelijke inrichtingen;

• •

  Controle brandveiligheid gebouwen vergunning/melding brandveilig gebruik;

• •

  Toezicht- en handhavingscontroles brandveiligheid.

De toezichttaken die wij door de VRBZO laten uitvoeren leggen wij jaarlijks vast in een werkprogramma. De omvang van het werkprogramma en de daarvoor benodigde middelen worden in principe door de beschikbare Fte bij de VRBZO bepaald en is daardoor niet vrijelijk door de gemeente in te vullen. Voor het werkprogramma van de VRBZO verwijzen wij naar bijlage 2.

Voor de taken die wij door de VRBZO laten uitvoeren is een daarmee overeenstemmend bedrag in de gemeentelijke begroting opgenomen. Het gaat hier om een vaste bijdrage:

Advies- en ingenieursbureau voor bouwconstructies

Voor advisering over deskundigheidsgebied 15 dat ziet op constructieve veiligheid, maken wij gebruik van de diensten van een advies- en ingenieursbureau voor bouwconstructies. Hiervoor is een kostenpost in de begroting gereserveerd. Zodra de Wet kwaliteitsborging verder wordt geïmplementeerd zal deze kostenpost verder dalen.

Overige beschikbare middelen

Naast de beschikbare ondersteunende technische, juridische en administratieve voorzieningen om een adequate en objectieve uitvoering mogelijk te maken, hebben wij de volgende financiële middelen beschikbaar en in de begroting geborgd:

In dit hoofdstuk zetten we uiteen met welke activiteiten we in 2026 aan de slag gaan op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving om de in het beleid genoemde doelen te realiseren. Hierbij hebben we oog voor de borging van de benodigde middelen.

Nieuw beleid in de maak

De huidige U&H strategie loopt van 2023 tot en met 2026. Dat betekent dat dit jaar in het teken staat van nieuw beleid opstellen. Bij het opstellen van nieuw beleid zijn alle disciplines aangehaakt. We richten ons op een uitgebreide toets van de kwaliteitscriteria, risicoanalyse en alle strategieën. We staan uitgebreid stil bij de processen die spelen op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving en werken vanuit deze processen toe naar bijbehorende strategieën.

Meer overleg tussen RO en vergunningverlening

Door de nieuwe systematiek onder de Omgevingswet is het een en ander veranderd in de samenwerking tussen Ruimtelijke Ordening en vergunningverlening. Deze twee disciplines zijn (nog) dichter bij elkaar komen te liggen. Ook is het met oog op de omgevingsvisie van belang dat de input vanuit vergunningverlening, toezicht en handhaving zorgvuldig wordt meegenomen. Om dit te borgen is het van belang dat er een goede integrale aanpak is tussen deze disciplines. In praktijk zijn hiervoor overleggen opgericht en waar nodig anders ingericht. Het is belangrijk om tussentijds goed te toetsen of de input vanuit deze disciplines op een juiste manier landt.

Competentieprofielen

In de kwaliteitscriteria 3.0 is het onderdeel competentieprofielen opgenomen. Voor een aantal functies zijn competenties opgesteld waar de medewerker aan moet voldoen voor het vervullen van zijn/haar rol. De competentieprofielen kunnen gebruikt worden als hulpmiddel bij het ontwikkelen van teams. De competentieprofielen zijn nog niet goed geland in de organisatie. We willen deze onderdeel maken van het proces werving en selectie en daarnaast laten terug komen bij de functioneringsgesprekken.

Communicatie

In 2025 hebben we verschillende communicatieproducten, zoals de website en onze brief sjablonen, bekeken en verbeterd. Dit blijft echter een doorlopend aandachtspunt. Wanneer inwoners feedback geven op een van de informatieproducten wordt bekeken hoe dit verbeterd kan worden. We streven ernaar om de website up-to-date te houden. Dit sluit aan bij de doelstelling om actief en transparant te communiceren richting inwoners. Indicator hiervoor vormt feedback van inwoners op onze verschillende informatieproducten.

In dit hoofdstuk zetten we uiteen met welke activiteiten we in 2026 aan de slag gaan op het gebied van vergunningverlening specifiek om de in het beleid genoemde doelen te realiseren. Hierbij hebben we oog voor de borging van de benodigde middelen.

Raming reactieve inzet 2026

De vergunningverleners, administratieve en juridische ondersteuners behandelen vergunningen en meldingen en verzorgen informatieverstrekking en toelichting over geldende wet- en regelgeving. Samen met het adviseren over ruimtelijke regels beslaat dit het grootste gedeelte van het werk. De uitvoeringstaken zijn dan ook grotendeels afhankelijk van externe factoren. Het is bijna niet mogelijk om te sturen op de werkvoorraad. Het aantal ontvangen aanvragen en meldingen is vooral afhankelijk van initiatieven van inwoners en bedrijven. De raming van de reactieve inzet bij vergunningverlening dit jaar is gebaseerd op de gemiddelde resultaten van voorgaande jaren en bijgesteld op basis van de te verwachten ontwikkelingen. De prognose van het afgelopen jaar is goed aangesloten bij de daadwerkelijke cijfers.

Activiteiten 2026

Het verbeteren en op niveau houden van onze dienstverlening blijft ook in 2026 een doorlopende activiteit om te voldoen aan deze doelstelling. Dit doen wij door:

• •

  Uiterlijk binnen 2 werkdagen, dan wel de anderszins gecommuniceerde termijn, terug te bellen (inclusief de juiste administratieve afhandeling);

• •

  Zorgdragen voor interne vervanging bij afwezigheid zodat tijdig teruggebeld kan worden, dan wel de juiste of een indicatie van de verwachte termijn gecommuniceerd kan worden;

• •

  In ieder contact duidelijk te zijn over welke vervolgstappen op welke termijn verwacht kunnen worden;

• •

  De gemaakte afspraken met een initiatiefnemer en/of belanghebbende vast te leggen in het systeem zodat dit voor iedere (vervangende) behandelaar inzichtelijk is;

• •

  Gemaakte afspraken na te komen. Dit betekent ook dat wij binnen de afgesproken termijn communiceren indien wij een afspraak niet kunnen naleven zoals beoogd. Hierbij communiceren wij een nieuwe termijn;

• •

  Te streven naar een ontvangstbevestiging binnen 3 werkdagen en ook de doorlooptijd van het proces aan te geven;

• •

  Zo snel als mogelijk, maar in ieder geval binnen de beslistermijn een besluit op de aanvraag te nemen;

De indicatoren betreffen hierbij het aantal 1) tijdig en juist afgehandelde telefoonnotities, 2) aanvragen waarvan de beslistermijn is verlengd. Deze activiteiten sluiten niet direct aan bij een van de gestelde doelen, maar wel bij de ‘leidraad tot dienstverlening’ die binnen onze organisatie is opgesteld.

Borging middelen

In dit hoofdstuk zetten we uiteen met welke activiteiten we in 2026 aan de slag gaan op het gebied van toezicht en handhaving specifiek om de in het beleid genoemde doelen te realiseren. Hierbij hebben we oog voor de borging van de benodigde middelen.

Raming reactieve inzet 2026

De toezichthouder houdt toezicht op (ver)bouw projecten en de juristen behandelen signalen van overtredingen, handhavingsverzoeken en bezwaar- en beroepsprocedures. De daadwerkelijke taken zijn grotendeels afhankelijk van externe factoren. Het is bijna niet mogelijk om te sturen op werkvoorraad. Het aantal signalen en handhavingsverzoeken is met name afhankelijk van inwoners en bedrijven. De raming van de reactieve inzet bij toezicht en handhaving is gebaseerd op de gemiddelde resultaten van voorgaande jaren en bijgesteld op basis van verwachte ontwikkelingen.

Activiteiten 2026

In 2026 gaan er drie juristen een cursus volgen die verder verdiept op juridische aspecten toezicht en handhaving Omgevingswet. Deze cursus sluit aan bij de optionele opleidingen uit de kwaliteitscriteria. Door deze cursus te volgen wordt de kwaliteit van de medewerkers geborgd. Dit sluit aan bij de vierde doelstelling: Voldoen aan de wettelijke kwaliteitseisen voor de uitvoering van de U&H taken.

Daarnaast worden er ook in 2026 weer handhavingsthema’s uitgelicht om meer aandacht aan te besteden. Dit gaat niet alleen om het daadwerkelijk handhaven op deze thema’s maar ook om het uitdenken van strategieën en/of het verwerken in de omgevingsvisie en plannen van bepaalde thematiek. In 2026 wordt de focus gelegd op de volgende thema’s: huisvesting arbeidsmigranten, bedrijventerrein, buitengebied, spookbewoning en garageboxen. Dit sluit aan bij de doelstelling: doeltreffend en efficiënt handhaven.

BOA’s

De boa’s worden zowel ingezet op handhaving in het kader van de Omgevingswet als in het kader van openbare orde en veiligheid. Op het gebied van het Omgevingswet zijn de boa’s aangewezen als toezichthouder en kunnen zij signalen kenbaar maken bij handhaving. Indien een situatie zowel via het bestuursrecht als via het strafrecht aangepakt kan worden, wordt de Landelijke Handhavingsstrategie Omgevingsrecht (LHSO) geraadpleegd.

Op het gebied van openbare orde en veiligheid sluiten de werkzaamheden van de boa’s zich aan bij het Integraal Veiligheidsplan van de gemeente Son en Breugel dat eens in de vier jaar wordt vastgesteld. Net als de afgelopen jaren wordt dit projectmatig ingestoken.

Borging middelen

Een uitvoeringsprogramma is enkel zinvol als er aan de voorkant nagedacht is over het monitoren en evalueren hiervan. In de vorige hoofdstukken zijn de indicatoren beschreven aan de hand waarvan we beoogde resultaten worden gemonitord. In dit hoofdstuk lichten we verder toe hoe de resultaten hiervan worden gebruikt.

Lokale taken

Door monitoring van de resultaten en voortgang van de uitvoering van het beleid en uitvoeringsprogramma houden we zicht op de mate van doelrealisatie (effectiviteit). De monitoringsresultaten geven wij weer in het jaarverslag. Het jaarverslag wordt gebruikt voor het bijsturen van de operationele cyclus. Dit is van belang voor eventuele bijsturing en de verantwoording aan onze raad en inwoners.

De wijze waarop wij monitoren leggen wij jaarlijks vast in het uitvoeringsprogramma via indicatoren. Wij registreren via de backoffice applicaties PowerBrowser, het zaaksysteem Djuma, Sigmax en het tijdschrijfsysteem TimEnterprise. Het gaat dan om de volgende gegevens:

• •

  Het aantal besluiten op basis van de ingediende aanvragen onderverdeeld in relevante categorieën;

• •

  Aantal (over mogelijk overtredingen ontvangen) meldingen/klachten;

• •

  Aantal verzoeken om handhaving;

• •

  Aantal uitgevoerde controles;

• •

  Aantal geconstateerde overtredingen;

• •

  Aantal gegeven waarschuwingen;

• •

  Aantal voornemens last onder dwangsom/bestuursdwang;

• •

  Aantal opgelegde lasten onder dwangsom/bestuursdwang;

• •

  Aantal processen verbaal;

• •

  Aantal bezwaren, (hoger)beroepen en verzoeken om voorlopige voorziening;

• •

  Het aantal waarnemingen;

• •

  Het aantal verbalen;

• •

  Tijdsbesteding.

Extern belegde taken

In het uitvoeringsprogramma zijn taken opgenomen die door uitvoeringsorganisaties uitgevoerd worden. De uitvoeringsorganisaties registreren zelf hun gegevens en verstrekken deze periodiek aan ons. Zij dragen zelf zorg voor verslaglegging.

In tussentijdse overleggen met de uitvoeringsorganisaties wordt de voortgang van het werkprogramma, eventuele knelpunten, de samenwerking en dergelijke besproken.