Participatieverordening Meedenken en meedoen in Etten-Leur

Ondertekening

Toelichting Participatieverordening

‘Meedenken en meedoen in Etten-Leur’

Een gemeentelijke verordening is een regeling die geldt voor iedereen in de gemeente. Deze verordening gaat over participatie: het betrekken van inwoners bij wat de gemeente wil bereiken. De gemeenteraad neemt besluiten niet alleen. We vinden het belangrijk dat belanghebbenden in Etten-Leur actief worden betrokken.

Het doel van deze verordening is duidelijk maken hoe participatie wordt toegepast.

Zo is voor zowel de inwoners als de gemeente helder op welke manier de gemeente zich inzet om participatie goed te organiseren. Bij het uitvoeren van deze verordening houden we rekening met bestaande afspraken over participatie in Etten-Leur.

Toelichting per artikel

Artikel 1. Definities

Dit artikel verduidelijkt de kernbegrippen die in de verordening worden gebruikt:

• –

  Als in deze verordening wordt gesproken over een beleidsvoornemen, dan wordt daarmee bedoeld een plan van de gemeente(raad) om beleid vast te stellen of te wijzigen. De verordening gaat ook over plannen of projecten van een initiatiefnemer waar de gemeente een besluit over moet nemen.

• –

  Als in deze verordening wordt gesproken over een bestuursorgaan, dan wordt daarmee bedoeld de gemeenteraad, het college van burgemeester en wethouders of de burgemeester.

• –

  Als in deze verordening wordt gesproken over participatie, dan wordt daarmee bedoeld het betrekken van inwoners, ondernemers en andere belanghebbenden bij de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van gemeentelijke projecten, programma's, plannen en gemeentelijk beleid.

• –

  Als in deze verordening wordt gesproken over het uitdaagrecht, dan wordt daarmee bedoeld het recht van inwoners om een gemeentelijke taak over te nemen wanneer zij kunnen aantonen dat zij deze taak slimmer, beter, goedkoper of anders kunnen uitvoeren dan de gemeente. Voorbeeld: Een bewonersgroep neemt het onderhoud van een groenvoorziening in de wijk over.

Artikel 2. Onderwerp van participatie.

Dit artikel legt uit wanneer participatie wordt toegepast en wanneer niet. De gemeente wil inwoners, ondernemers en andere (maatschappelijke partners) betrekken bij wat er gebeurt in Etten-Leur. Hoeveel invloed belanghebbenden hebben, verschilt per situatie. Per geval wordt bekeken wat mogelijk is. Participatie is gericht op inwoners, andere belanghebbenden, bedrijven of organisaties die een lokaal belang hebben. Dit voorkomt dat landelijke organisaties onterecht invloed hebben op lokale besluiten. De participatieverordening is niet van toepassing op participatie of andere initiatieven van inwoners en bedrijven die al zijn geregeld in andere verordeningen, regelgeving of procedures.

Situaties waarin participatie wordt toegepast in Etten-Leur:

• –

  Als inwoners gevolgen ondervinden van het beleid of besluit;

• –

  Als inwoners relevante kennis of ervaring kunnen inbrengen;

• –

  Als participatie wettelijk verplicht is.

Situaties waarin participatie niet wordt toegepast in Etten-Leur:

• –

  Als onderwerpen wettelijk uitgesloten zijn;

• –

  Bij besluiten die voortkomen uit de vastgestelde begroting van de gemeente bijvoorbeeld tarieven voor gemeentelijke dienstverlening en belastingen;

• –

  Als hogere regelgeving, zoals de Grondwet, geen ruimte laat voor keuzes over een beleidsvoornemen;

• –

  Als tijdsdruk participatie niet haalbaar maakt;

• –

  Als het belang van kwetsbare groepen zwaarder weegt dan participatie;

• –

  Bij kleine aanpassingen aan een beleidsvoornemen dat eerder is vastgesteld.

In de bovenstaande gevallen legt de gemeente duidelijk uit waarom participatie niet mogelijk is.

Verplichte participatie volgens de Omgevingswet

Participatie is verplicht als de gemeenteraad gebruik maakt van het adviesrecht1. Dit is in de volgende gevallen:

• –

  Als er binnen de bebouwde kom meer dan drie woningen worden gebouwd;

• –

  Als er buiten de bebouwde kom woningen worden gebouwd;

• –

  Als er binnen de bebouwde kom maatschappelijke voorzieningen (bijvoorbeeld een kinderopvang, zwembad of bibliotheek), kantoren of bedrijven worden gebouwd waarvan de oppervlakte groter is dan 1.500 m2;

• –

  Als er buiten de bebouwde kom maatschappelijke voorzieningen, kantoren of bedrijven worden gebouwd;

• –

  Als minstens 500 m2 openbaar gebied op een andere manier gebruikt gaat worden dan voorheen;

• –

  Als er buiten een agrarisch bouwvlak (stuk grond waarop woningen, bedrijfsgebouwen en mestopslag van agrarische bedrijven staan), bedrijfs-, woon- of tuinbestemming zonneparken worden aangelegd;

• –

  Als er een windmolen wordt geplaatst waarvan de mast hoger is dan 15 meter (ashoogte van de mast zonder gondel en rotorbladen) en altijd als er meerdere windmolens worden geplaatst;

• –

  Als de aanvraag, het bouwplan of het project gaat over het veranderen of uitbreiden van een functie waarvoor al eerder een vergunning is afgegeven met adviesrecht van de gemeenteraad. De verandering of uitbreiding moet dan wel van betekenis zijn ten opzichte van het eerdere plan waarvoor de vergunning (van de omgevingsplanactiviteit) eerder is verleend.

Artikel 3. Procedure participatie

Dit artikel beschrijft hoe in Etten-Leur een participatieaanpak wordt vastgesteld. De basis hiervoor is de Routeplanner Participatie & Communicatie. Deze routeplanner bevat vragen die helpen om tot een passende aanpak te komen. Ook initiatiefnemers van plannen krijgen deze handreiking. De informatie staat op de gemeentelijke website. De gekozen aanpak wordt vastgesteld, zodat alle betrokkenen vooraf in kunnen lezen wat de participatieaanpak is.

Uit de participatieaanpak moet duidelijk blijken wat het doel van de participatie is, hoeveel beïnvloedingsruimte er is, wat de kaders en uitgangspunten zijn, hoe de gemeente over het participatieproces communiceert, hoe en wanneer mensen hun bijdrage kunnen leveren, hoe de gemeente met de uitkomsten om zal gaan en hoe dit uiteindelijk zal leiden tot een besluit over het plan of beleidsvoornemen. De gemeente zorgt voor goede nazorg, direct na het participatietraject maar ook enige tijd na het voltooien van het eindresultaat (het vastgestelde beleid, het realiseerde plan of project).

Als de participatieaanpak verandert door omstandigheden, legt de gemeente dit duidelijk uit aan alle deelnemers. Als de gemeenteraad hierover beslist, bespreekt het college de aangepaste aanpak met de gemeenteraad.

Artikel 4. Eindverslag participatie

Dit artikel legt uit hoe in Etten-Leur participatie wordt afgerond en vastgesteld in een eindverslag. Als de participatieperiode voorbij is, maakt de gemeente, de initiatiefnemer of de ontwikkelaar een verslag van de participatie. Daarin staat de participatieaanpak op hoofdlijnen, een overzicht van de zienswijzen die naar voren zijn gebracht en de reactie op die zienswijzen, waarbij ook wordt aangegeven welke punten worden overgenomen. De initiatiefnemer van het plan, project of beleidsvoornemen maakt het verslag bekend aan iedereen die betrokken is geweest bij de participatie.

Artikel 5. Onderwerp van het uitdaagrecht

Dit artikel legt uit in welke situaties inwoners het uitdaagrecht kunnen gebruiken. Met het uitdaagrecht kunnen inwoners een taak van de gemeente overnemen als zij laten zien dat zij deze taak slimmer, beter, goedkoper of anders kunnen uitvoeren dan de gemeente.

Of het uitdaagrecht kan worden toegepast, verschilt per taak. Het bestuursorgaan dat verantwoordelijk is voor de betreffende taak, bijvoorbeeld het college of de gemeenteraad, beoordeelt of inwoners hiervoor een voorstel mogen indienen.

In Etten-Leur is het uitdaagrecht niet toepasbaar in de volgende situaties:

• –

  Als het gaat om een lopend uitvoeringstraject of een kleine herziening daarvan;

• –

  Als het uitdaagrecht wettelijk is uitgesloten;

• –

  Als de gemeente geen keuze heeft door hogere regelgeving;

• –

  Bij begroting, tarieven en belastingen;

• –

  Als de opdrachtwaarde boven de Europese aanbestedingsdrempel ligt;

• –

  Als de uitvoering spoedeisend is en niet kan worden uitgesteld;

• –

  Als het belang van het uitdaagrecht niet opweegt tegen het belang van kwetsbare groepen.

Artikel 6. Procedure uitdaagrecht

Dit artikel legt uit hoe een verzoek voor het uitdaagrecht wordt ingediend. Het verzoek wordt ingediend via een formulier op de gemeentelijk website: www.etten-leur.nl. Een goed onderbouwd verzoek helpt de gemeente om een zorgvuldige afweging te maken. In het verzoek moet duidelijk staan welke taak de indiener wil overnemen, op welke wijze deze taak slimmer, beter, goedkoper of anders kan worden uitgevoerd dan door de gemeente, welke kennis, ervaring en betrokkenheid de indiener daarvoor inzet, welk draagvlak onder andere inwoners aanwezig is, welke kosten hiermee gemoeid zijn, hoe samenwerking met de gemeente wordt vormgegeven en welke ondersteuning nodig is, en hoe kwaliteit en continuïteit van de uitvoering worden gewaarborgd. Het college kan na ontvangst van het verzoek extra informatie vragen.

Artikel 7. Beoordeling verzoek

Dit artikel legt uit hoe een verzoek om gebruik te maken van het uitdaagrecht wordt beoordeeld. Het college stuurt het verzoek door naar het bestuursorgaan dat bevoegd is om hierover te besluiten en informeert de indiener hierover. Dit bestuursorgaan reageert binnen acht weken met een gemotiveerde beslissing: het verzoek wordt geaccepteerd of afgewezen.

Een verzoek wordt in ieder geval afgewezen:

• –

  Als het geen betrekking heeft op een taak van de gemeente;

• –

  Als de aard van de taak overdracht onmogelijk maakt;

• –

  Als het verzoek in strijd is met door de gemeente vastgesteld beleid.

Als er meer tijd nodig is om het verzoek zorgvuldig te beoordelen, kan de reactietermijn worden verlengd. Het bestuursorgaan informeert de indiener hierover. Als de gemeenteraad het bevoegde bestuursorgaan is, bereidt het college de reactie inhoudelijk voor.

Artikel 8. Uitvoering taak

Dit artikel legt uit welke afspraken gelden als een verzoek om het uitdaagrecht wordt toegewezen. De gemeente en de indiener leggen samen vast hoe het proces wordt ingericht, hoe en wanneer evaluatiemomenten plaatsvinden, welk resultaat wordt verwacht, welk budget beschikbaar is, wat de startdatum is en hoelang de uitvoering duurt. Ook worden afspraken gemaakt over de frequentie van opvolg- en voortgangsgesprekken.

Aan deze tekst kunnen geen juridische rechten worden ontleend. Deze toelichting is bedoeld om de verordening in heldere taal uit te leggen.