Verordening raadgevend referendum Amersfoort

Artikel 2. Het raadgevend referendum

• 1. Een raadgevend referendum wordt gehouden op initiatief van één of meer kiesgerechtigden als het inleidend verzoek en het daarop volgend definitief verzoek zijn ingewilligd.

• 2. Onderwerp van een referendum is een ontwerp-raadsbesluit of één of meer op zichzelf staande beslispunten daarin, met uitzondering van besluiten:

  • a.

    in het kader van deze verordening;

  • b.

    over individuele kwesties, zoals benoemingen, ontslagen, schorsingen, kwijtscheldingen en schenkingen;

  • c.

    over de hoogte van geldelijke voorzieningen voor ambtsdragers, gewezen ambtsdragers en hun nabestaanden;

  • d.

    over de vaststelling, wijziging of intrekking van de arbeidsvoorwaardenregeling en daaruit voortvloeiende besluiten met betrekking tot de griffier en de medewerkers van de griffie;

  • e.

    over het voor kennisgeving aannemen van notities en rapporten;

  • f.

    over de vaststelling of wijziging van de gemeentelijke begroting en de jaarrekening;

  • g.

    over de vaststelling of wijziging van gemeentelijke tarieven en belastingen;

  • h.

    over een besluit tot vaststelling, wijzing of intrekking van een omgevingsplan en voorbereidingsbesluiten.

  • i.

    ter uitvoering van een besluit van een hoger bestuursorgaan of de wetgever waaromtrent de raad geen beleidsvrijheid heeft;

  • j.

    die naar het oordeel van de raad hun grondslag vinden in een eerder genomen besluit waarover een referendum is gehouden of kon worden gehouden;

  • k.

    waarvan de raad van mening is dat zwaarwegende redenen aanleiding zijn om geen referendum te houden.

Artikel 3. Instelling referendumcommissie

• 1. De raad stelt een referendumcommissie in en benoemt haar leden en de voorzitter.

• 2. De referendumcommissie bestaat uit ten minste drie leden.

• 3. De referendumcommissie wordt ondersteund door de griffier of een door de griffier aan te wijzen medewerker van de griffie.

• 4. De voorzitter en de leden van de referendumcommissie kunnen geen deel uitmaken van of werkzaam zijn onder verantwoordelijkheid van bestuursorganen van de gemeente.

• 5. De leden van de referendumcommissie ontvangen een vergoeding op grond van het Rechtspositiebesluit decentrale politieke ambtsdragers.

• 6. De leden worden benoemd voor een periode van zes jaar. Aftredende leden kunnen eenmaal worden herbenoemd voor een periode van zes jaar.

Artikel 4. Taken en vergaderingen referendumcommissie

• 1. De referendumcommissie heeft tot taak:

  • a.

    de raad te adviseren over:

    • 1°.

      de vraag of een referendumverzoek voldoet aan de voorwaarden, bedoeld in artikel 2;

    • 2°.

      de vraag of een referendumverzoek ziet op het gehele ontwerp-raadsbesluit of op een op zichzelf staand beslispunt daarin;

    • 3°.

      de formulering van een vraagstelling voor het referendum inclusief de antwoordmogelijkheden;

    • 4°.

      de datum van de stemming over het referendum

  • c.

    het college te adviseren over:

    • 1°.

      de subsidieregeling in het kader van deze verordening;

  • d.

    toezicht te houden op:

    • 1°.

      de uitvoering van deze verordening en een eerlijk verloop van het referendum;

    • 2°.

      het objectieve of neutrale karakter van de door de gemeente te verstrekken voorlichting over het referendum;

    • 3°.

      subsidieverstrekking door het college in het kader van deze verordening

  • e.

    klachten te behandelen in het kader van de toezichttaak, genoemd onder d;

  • f.

    binnen drie maanden na de dag waarop het referendum wordt gehouden dan wel binnen drie maanden nadat duidelijk is dat er geen referendum plaatsvindt, een evaluatie uit te brengen over het referendumproces aan de raad.

• 2. De referendumcommissie vraagt de initiatiefnemer om diens zienswijze, en betrekt dit bij haar advies zoals bedoeld in lid 1 sub a.

• 3. De referendumcommissie kan op eigen initiatief aan de raad, het college, de burgemeester dan wel het gemeentelijk stembureau advies uitbrengen over aanpassingen van deze verordening, over de bij referenda en referendumverzoeken te volgen procedure en over alle overige zaken die het referendum betreffen en die zij van belang acht.

• 4. De referendumcommissie brengt terstond advies uit als een ingediende klacht zo ernstig is, dat de gedraging of publicatie waarop de klacht betrekking heeft, moet worden gestaakt.

• 5. De referendumcommissie vergadert in beslotenheid.

• 6. De raad en het college stellen aan de referendumcommissie de voor de advisering benodigde stukken onverwijld ter beschikking.

• 7. De besluiten en adviezen van de referendumcommissie zijn openbaar, tenzij in het kader van artikel 5.1 Wet open overheid de openbaarmaking achterwege moet blijven.

Artikel 5. Het inleidend verzoek

• 1. Een inleidend verzoek om een referendum te houden, wordt schriftelijk ingediend bij de voorzitter van de raad, uiterlijk zeven kalenderdagen voor de raadsvergadering waarin het ontwerp-raadsbesluit wordt besproken.

• 2. Het inleidend verzoek wordt bij de indiening ondersteund door voldoende ondersteuningsverklaringen van personen die kiesgerechtigd zijn voor de raad op de veertiende kalenderdag voor de raadsvergadering waarin het ontwerp-raadsbesluit wordt besproken. Het minimaal aantal benodigde unieke en geldige ondersteuningsverklaringen is afhankelijk van het aantal inwoners van de gemeente, zoals dit per 1 januari van het kalenderjaar voorafgaand aan de datum van het inleidend verzoek is vastgesteld door het Centraal Bureau voor de Statistiek, namelijk:

  • a.

    vanaf 160.000 tot en met 169.999 inwoners 800 ondersteuningsverklaringen,

  • b.

    vanaf 170.000 tot en met 179.999 inwoners 850 ondersteuningsverklaringen,

  • c.

    vanaf 180.000 tot en met 189.999 inwoners 900 ondersteuningsverklaringen,

  • d.

    vanaf 190.000 of meer inwoners 950 ondersteuningsverklaringen.

• 3. Het verzoek bevat de aanduiding van het ontwerp-raadsbesluit waarop het betrekking heeft.

• 4. De initiatiefnemer identificeert zich bij indiening aan de voorzitter van de raad en geeft daarbij contactgegevens op.

• 5. Een ondersteuningsverklaring bestaat uit een handtekening van een kiesgerechtigde, met de daarbij vermeld de voorletters en achternaam, het adres, de woonplaats en de geboortedatum van deze kiesgerechtigde.

• 6. Ondersteuningsverklaringen worden geplaatst op een daartoe door de voorzitter van de raad verstrekt formulier, waarop het onderwerp van het ontwerp-raadsbesluit is opgenomen. De voorzitter van de raad kan op verzoek van de initiatiefnemer toestaan de ondersteuningsverklaringen digitaal te verzamelen.

• 7. Het gemeentelijk stembureau controleert de ondersteuningsverklaringen op naam, adres, woonplaats, geboortedatum en kiesgerechtigdheid als bedoeld in het tweede lid en stelt vast of er voldoende geldige ondersteuningsverklaringen tijdig zijn ingeleverd. Hierbij kan deze de methode van een steekproef gebruiken.

• 8. Het gemeentelijk stembureau rapporteert zijn bevindingen onverwijld aan de raad en de initiatiefnemer.

• 9. Als voldoende ondersteuningsverklaringen zijn ingediend, beslist de raad in de vergadering waarvoor het voorgenomen besluit is geagendeerd of het inleidend verzoek wordt ingewilligd. De raad toetst daarbij, gelet op het advies van de referendumcommissie, of het inleidend verzoek voldoet aan de voorwaarden, bedoeld in artikel 2 van deze verordening.

• 10. De raad kan zijn beslissing over het inleidend verzoek voor ten hoogste zes weken verdagen.

Artikel 6. Opschortende werking

• 1. Als het inleidend verzoek wordt ingewilligd, behandelt de raad het ontwerp-raadsbesluit waarop het verzoek zich richt, waarbij de raad het ontwerp-raadsbesluit kan amenderen, maar niet vaststelt.

• 2. De besluitvorming over het ontwerp-raadsbesluit, zoals dat luidt na verwerking van eventuele aangenomen amendementen, wordt aangehouden tot uiterlijk drie maanden na de dag waarop de uitslag van het referendum wordt bekendgemaakt, tenzij eerder negatief over de ontvankelijkheid van het referendumverzoek wordt beslist of de raad besluit om geen referendum te houden.

Artikel 7. Het definitief verzoek

• 1. Een definitief verzoek om een referendum te houden, wordt schriftelijk ingediend bij de voorzitter van de raad, uiterlijk zes weken na de dag dat de raad heeft besloten dat het inleidend verzoek wordt ingewilligd.

• 2. Het definitief verzoek wordt ingewilligd indien het bij de indiening ondersteund wordt door voldoende ondersteuningsverklaringen van personen die kiesgerechtigd zijn voor de raad op de dag dat de raad heeft besloten dat het inleidend verzoek wordt ingewilligd. Het minimaal aantal benodigde unieke en geldige ondersteuningsverklaringen is afhankelijk van het aantal inwoners van de gemeente, zoals dit per 1 januari van het kalenderjaar voorafgaand aan de datum van het inleidend verzoek is vastgesteld door het Centraal Bureau voor de Statistiek, namelijk:

  • a.

    vanaf 160.000 tot en met 169.999 inwoners 8.000 ondersteuningsverklaringen,

  • b.

    vanaf 170.000 tot en met 179.999 inwoners 8.500 ondersteuningsverklaringen,

  • c.

    vanaf 180.000 tot en met 189.999 inwoners 9.000 ondersteuningsverklaringen,

  • d.

    vanaf 190.000 of meer inwoners 9.500 ondersteuningsverklaringen.

• De voor het inleidend verzoek geldig verklaarde ondersteuningsverklaringen worden hierbij meegerekend.

• 3. Artikel 5, derde tot en met zevende lid, is van overeenkomstige toepassing.

• 4. Het gemeentelijk stembureau maakt wekelijks bekend hoeveel ingediende ondersteuningsverklaringen geldig zijn verklaard.

• 5. Het gemeentelijk stembureau stelt uiterlijk zeven kalenderdagen na het verstrijken van de termijn genoemd in het eerste lid vast of er tijdig voldoende geldig verklaarde ondersteuningsverklaringen zijn ingeleverd.

• 6. Het gemeentelijk stembureau rapporteert hierover onverwijld aan de raad en de initiatiefnemer.

• 7. In de eerstvolgende vergadering besluit de raad over de inwilliging van het definitief verzoek. Als het referendumverzoek niet wordt ingewilligd, gaat de raad verder met de behandeling van het aangehouden raadvoorstel.

• 8. De raad kan ten behoeve van de beslissing, bedoeld in het zevende lid, besluiten tot een gehele of gedeeltelijke nieuwe controle van de ingeleverde handtekeningen. Dit onderzoek strekt zich niet uit tot de geldigheid van het inleidend verzoek.

• 9. Een nieuwe controle, als bedoeld in het achtste lid, wordt onder verantwoordelijkheid van de raad uitgevoerd door het gemeentelijk stembureau.

Artikel 8. Datum stemming en kiesgerechtigdheid

• 1. Na inwilliging van het definitief verzoek, bepaalt de raad zo spoedig mogelijk en uiterlijk binnen drie weken de dag waarop de stemming over het referendum plaatsvindt.

• 2. De stemming vindt plaats uiterlijk vijf maanden na de dag waarop besloten is tot het houden van een referendum. De raad kan deze termijn met ten hoogste twee maanden verlengen om de stemming te combineren met een reguliere verkiezing of een landelijk referendum, dan wel om te voorkomen dat de stemming in een schoolvakantie voor het basis- en voortgezet onderwijs valt die voor de regio is aangewezen.

• 3. Als kiezer worden opgeroepen de inwoners van Amersfoort die op de vierenveertigste dag vóór de dag van de stemming kiesgerechtigd zijn op grond van deze verordening.

• 4. Uiterlijk twee weken voor de dag van de stemming ontvangt elke kiezer van de burgemeester een stempas voor het referendum.

Artikel 11. Subsidie campagnevoering

• 1. De raad stelt het budget beschikbaar voor activiteiten ter ondersteuning van het publieke debat en de meningsvorming over de vraagstelling van het referendum, dat wordt gelijkelijk verdeeld voor activiteiten die tot doel hebben:

  • a.

    de kiesgerechtigden te laten stemmen voor het ontwerp-raadsbesluit, waarbij deze activiteiten kunnen worden uitgevoerd door derden én door of namens het college zelf;

  • b.

    de kiesgerechtigden te laten stemmen tegen het ontwerp- raadsbesluit, en

  • c.

    het debat over het ontwerp- raadsbesluit op neutrale wijze te bevorderen.

• 2. Het college van burgemeester en wethouders stellen een subsidieregeling in ter ondersteuning van activiteiten die het publieke debat bevorderen over de vraagstelling van het referendum.

Organisatie van de stemming en de uitslagvaststelling

Artikel 12. Procedure voorbereiding, stemming, uitslagbepaling en bekendmaking

• 1. De burgemeester is belast met de voorbereiding en organisatie van de stemming, en de bekendmaking van de uitslag van het referendum.

• 2. De organisatie van het referendum geschiedt zoveel mogelijk op overeenkomstige wijze als ten aanzien van de verkiezing van de raad is voorgeschreven, voor zover bij deze verordening niet anders is bepaald.

• 3. De burgemeester is belast met de politiek-neutrale opkomstbevordering omtrent het referendum.

• 4. De burgemeester informeert de initiatiefnemers over de organisatie van de stemming en de uitslagvaststelling.

• 5. De burgemeester is bevoegd om nadere regels te stellen die nodig zijn voor een goed verloop van het referendum.

Artikel 13. Instelling gemeentelijk stembureau

• 1. Het college stelt voor elk referendum een gemeentelijk stembureau in.

• 2. Het college benoemt tijdig voor elk referendum drie leden van het gemeentelijk stembureau en een voldoende aantal plaatsvervangende leden, van wie één de voorzitter is en ten minste één plaatsvervangend-voorzitter.

• 3. Als (plaatsvervangend) lid van het gemeentelijk stembureau kan worden benoemd degene die op de dag van de stemming de leeftijd van achttien jaar heeft bereikt en naar het oordeel van het college over voldoende kennis en vaardigheden beschikt op het terrein van het verkiezingsproces, met uitzondering van degene:

  • a.

    die bij onherroepelijke rechterlijke uitspraak van het kiesrecht is ontzet;

  • b.

    die als lid van een stembureau bij een vorige verkiezing heeft gehandeld of een handeling heeft nagelaten in strijd met het bij of krachtens de Kieswet of deze verordening bepaalde;

  • c.

    die lid of plaatsvervangend lid is van een stembureau voor de stemming van het desbetreffende referendum;

  • d.

    die lid is van de raad of het college van Amersfoort,

  • e.

    die buitengewoon fractielid is van de raad;

  • f.

    die lid is van provinciale staten of gedeputeerde staten van Utrecht;

  • g.

    die initiatiefnemer is van het desbetreffende referendum.

• 4. Het lidmaatschap van het gemeentelijk stembureau eindigt van rechtswege nadat over de uitslag van het referendum definitief is beslist door de raad.

Artikel 15. Vaststelling van de uitslag

• 1. Het gemeentelijk stembureau stelt zo spoedig mogelijk de uitslag van de stemming vast. De artikelen Na 3 tot en met Na 9 van de Kieswet zijn hierbij van overeenkomstige toepassing.

• 2. Bij een gecombineerde stemopneming kan het gemeentelijk stembureau voorrang geven aan de vaststelling van de uitslag van een verkiezing als bedoeld in artikel B 1 tot en met B 3 Kieswet.

• 3. Het gemeentelijk stembureau stelt ten aanzien van ieder antwoord op het stembiljet het aantal geldig uitgebrachte stemmen bij dat antwoord vast.

• 4. Het gemeentelijk stembureau stelt daarbij ook vast:

  • a.

    het aantal blanco stemmen, zoals bedoeld in artikel N 7 lid 1 Kieswet;

  • b.

    het aantal ongeldige stemmen zoals bedoeld in artikel N 7 lid 2 Kieswet;

  • c.

    het aantal geldige stempassen;

  • d.

    het aantal geldige volmachtbewijzen;

  • e.

    de som van de aantallen onder c. en d, te weten het aantal kiezers dat tot de stemming is toegelaten;

  • f.

    het aantal kiesgerechtigden; en

  • g.

    het verschil tussen het aantal kiezers dat tot de stemming is toegelaten en het aantal stemmen dat is geteld.

• 5. Het gemeentelijk stembureau stelt vast of de stemming op wettige wijze is geschied.

• 6. Het gemeentelijk stembureau maakt van zijn bevindingen een proces-verbaal op.

• 7. Het gemeentelijk stembureau brengt de uitslag onverwijld over aan de raad en de initiatiefnemer, vergezeld van het proces-verbaal, en maakt beide bekend op de gemeentelijke website.

Artikel 16. Vervolg behandeling van aangehouden ontwerp raadsbesluit

• 1. Na ontvangst van het proces-verbaal van het gemeentelijk stembureau met de uitslag van het referendum, bepaalt de raad binnen drie weken wanneer en op welke wijze de behandeling van het aangehouden ontwerp-raadsbesluit wordt hervat, zoals bedoeld in artikel 6, tweede lid.

• 2. Bij deze beslissing kan de raad op basis van het proces-verbaal van het gemeentelijk stembureau besluiten tot een nieuwe opneming van de stembiljetten, zowel uit alle als uit een of meer stembureaus.

• 3. Een nieuwe opneming, als bedoeld in het vorige lid, wordt onder verantwoordelijkheid van de raad in het openbaar uitgevoerd door het gemeentelijk stembureau. Artikel V 4a Kieswet is hierbij van toepassing.

Artikel 17. Strafbepaling

• 1. Met een hechtenis van ten hoogste drie maanden of een geldboete van de tweede categorie wordt gestraft degene die:

  • a.

    stembiljetten, volmachtbewijzen of stempassen namaakt of vervalst met het oogmerk deze als echt en onvervalst te gebruiken of door anderen te doen gebruiken;

  • b.

    stembiljetten, volmachtbewijzen of stempassen die hij zelf heeft nagemaakt of vervalst of waarvan de valsheid of vervalsing hem, toen hij deze ontving, bekend was, of deze, met het oogmerk om ze als echt en onvervalst te gebruiken of door anderen te doen gebruiken, in voorraad heeft;

  • c.

    stembiljetten, volmachtbewijzen of stempassen voorhanden heeft met het oogmerk om deze wederrechtelijk te gebruiken of door anderen te doen gebruiken;

  • d.

    bij een referendum door gift of belofte een kiesgerechtigde omkoopt om volmacht te geven tot het uitbrengen van zijn stem;

  • e.

    bij een referendum door gift of belofte een kiesgerechtigde omkoopt dan wel anderszins daartoe dwingt om een verklaring af te leggen ter ondersteuning van een inleidend of definitief verzoek;

  • f.

    als kiezer zich door gift of belofte tot het bij volmacht stemmen of het afleggen van een verklaring af te leggen ter ondersteuning van een inleidend of definitief verzoek laat omkopen;

  • g.

    bij een referendum als gemachtigde stemt voor een persoon, wetende dat deze overleden is;

  • h.

    stelselmatig personen aanspreekt of anderszins persoonlijk benadert ten einde hen te bewegen het formulier op hun stempas, bestemd voor het stemmen bij volmacht, te ondertekenen en deze pas af te geven;

  • i.

    bij een referendum zich uitgeeft voor een andere kiesgerechtigde, anders dan met een rechtmatig afgegeven volmachtbewijs, met het oogmerk om met diens identiteit wederrechtelijk als kiezer toegelaten te worden tot de stemming;

  • j.

    op de dag van de stemming zich op enige wijze bezig houdt met campagnevoering voor of tegen dit referendum in een stemlokaal of binnen een straal van 50 meter rond de ingang van een stemlokaal van dit referendum.

Artikel 19. Inwerkingtreding en citeertitel

• 1. Deze verordening treedt in werking op de achtste dag na bekendmaking.

• 2. Deze verordening wordt aangehaald als: Verordening raadgevend referendum Amersfoort.