Uitlicht- en vlaggenprotocol 2026

• I.

  vast te stellen het als bijlage bij dit besluit behorende uitlicht- en vlaggenprotocol 2026;

• II.

  het uitlicht- en vlaggenprotocol stadhuis Den Haag 2023 (RIS314680) in te trekken;

• III.

  dat dit besluit in werking treedt op de dag na uitgifte in het Gemeenteblad.

Den Haag, 16 december 2025

Het college van burgemeester en wethouders,

de secretaris,

Ilma Merx

de burgemeester,

Jan van Zanen

BIJLAGE

Uitlicht- en vlaggenprotocol 2026

1. Inleiding

Zowel het hijsen van vlaggen als het uitlichten van het stadhuis zijn een methode om aandacht voor een bepaalde gelegenheid te vragen of uiting te geven aan een bepaalde boodschap. Voor het uitsteken van de Nederlandse vlag vanaf rijksgebouwen en lokale overheidsgebouwen geldt een algemene vlaginstructie die door de minister-president wordt uitgevaardigd. De minister-president kan ook een speciale vlaginstructie uitgeven bij bijzondere gelegenheden. Bijvoorbeeld om slachtoffers te herdenken van een (inter-)nationale ramp. De gemeente Den Haag volgt deze instructies voor het vlaggen bij het stadhuis en de stadsdeelkantoren.

Een aantal keer per jaar komt er een (intern en/of extern) verzoek om het stadhuis aan het Spui uit te lichten of om bepaalde vlaggen te voeren. Dit kan gaan om jaarlijkse momenten of momenten waarop uitlichten of vlaggen meer spontaan wordt ingezet, zoals is gebeurd als steunbetuiging bij het uitbreken van de oorlog in Oekraïne of als blijk van medeleven na de explosie aan de Tarwekamp. Vlaggen is het gehele jaar mogelijk, het uitlichten van het stadhuis heeft in de herfst en de winterperiode het meest effect, aangezien het dan op een vroeger tijdstip donker is. Bij verzoeken tot uitlichten en/of vlaggen wordt het college primair geadviseerd door de afdeling Kabinet en protocol.

Dit protocol beschrijft hoe wordt omgegaan met het uitlichten van het stadhuis, het vlaggen op het stadhuis, de stadsdeelkantoren en drie kerktorens en het vlaggen langs de Hofvijver en de vlaggenparade op de Johan de Wittlaan. Andere uitingen, zoals de inzet van citymarketingbanieren of het uitlichten van andere locaties, vallen buiten dit protocol.

In de bijlage bij dit protocol een huidig beeld van de vaste uitlicht- en vlagmomenten. Latere besluiten kunnen leiden tot een wijziging van dit overzicht.

2. Uitlichten stadhuis

Het aantal momenten van uitlichten wordt beperkt gehouden om exclusiviteit te behouden. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen niet-acute situaties (jaarlijks terugkerend, voorzienbaar) en acute situaties (onvoorzien, onverwacht, actueel).

Voor niet-acute situaties neemt het college op reguliere wijze een besluit op eventuele verzoeken.

Bij acute situaties kan het reguliere besluitvormingsproces niet altijd gevolgd worden. Voor deze acute situaties geldt onderstaand afwegingskader dat passend is bij Den Haag als internationale stad van Vrede en Recht. Ook in deze gevallen blijft het aan het college om hierover een besluit te nemen.

Afwegingskader

Het bij onverwachte acute situaties uitlichten van het stadhuis kan plaatsvinden bij gebeurtenissen die op internationaal, nationaal of lokaal niveau leiden tot ontwrichting en grote verontwaardiging, zoals terroristische aanslagen met wereldwijde impact, of grootschalige rampen.

In internationale gevallen vindt er vooraf afstemming plaats met het ministerie van Buitenlandse Zaken gezien de vestiging van de vele internationale instellingen (het Vredespaleis, ICC, OPCW e.a.) en ambassades in de stad. De uitkomst van deze afstemming is onderdeel van ambtelijk advies aan het college.

In acute gevallen kan een collegebesluit tot uitlichten tot stand komen via een schriftelijke ronde (mail/appgroep). De gemeenteraad wordt geïnformeerd over het besluit tot uitlichten.

3. Vlaggen stadhuis en stadsdeelkantoren

Europese vlag

Aan de drie masten bij het stadhuis hangen standaard de Haagse vlag, de Nederlandse vlag en de Europese vlag. Als één van de drie masten nodig is voor het hijsen van een andere vlag, dan wordt deze gehesen aan de mast waaraan standaard de Europese vlag hangt.

Bij de stadsdeelkantoren wordt niet standaard gevlagd maar alleen bij speciale vlagmomenten.

Nederlandse Vlag

Voor het uitsteken van de Nederlandse vlag vanaf rijksgebouwen en lokale overheidsgebouwen geldt een algemene vlaginstructie die door de minister-president wordt uitgevaardigd. De instructie werd in 1981 vastgesteld en laatstelijk gewijzigd in 2009 naar aanleiding van de viering van Veteranendag.

De instructie geldt voor het uitsteken van de vlag van de gebouwen van de Rijksoverheid. De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties verzoekt provincies, gemeenten en andere overheden om zich bij deze vlaginstructie aan te sluiten. Den Haag volgt deze instructie voor het vlaggen bij het stadhuis en de stadsdeelkantoren. In de bijlage bij dit protocol een actueel overzicht van deze momenten.

Het uitsteken van de vlag gebeurt in principe op de dagen zoals in de bijlage “overzicht vlagmomenten” vermeld. Als deze dag op een zondag of op een algemeen erkende christelijke feestdag valt, dan geldt vaak de dag ervoor of erna zoals vermeld in het overzicht in de bijlage.

De Nederlandse vlag mag alleen hangen tussen zonsopgang en zonsondergang tenzij de vlag dusdanig verlicht is dat de kleuren goed te zien zijn.

Vlag uit bij bijzondere gebeurtenissen

Bij bijzondere gebeurtenissen in het Koninklijk Huis, zoals een geboorte, huwelijk of overlijden kan de minister-president een speciale vlaginstructie uitgeven. De minister-president kan ook een speciale vlaginstructie uitgeven bij bijzondere gelegenheden. Bijvoorbeeld om slachtoffers te herdenken van een (inter-)nationale ramp. Den Haag volgt deze speciale vlaginstructies voor het vlaggen bij stadhuis en stadsdeelkantoren.

Haagse vlag

De Haagse vlag hangt standaard in één van de 3 vlaggenmasten voor het stadhuis en op het dak.

Bij de stadsdeelkantoren wordt alleen gevlagd conform het overzicht vlagmomenten in de bijlage.

De Haagse vlag kan door de gemeente vrij worden ingezet.

Halfstok

Zowel de Europese, de Nederlandse als de Haagse vlag kan halfstok worden gehangen. In die gevallen wordt bij de 3 vlaggenmasten voor het stadhuis alleen de vlag gevoerd die halfstok hangt. De andere 2 vlaggenmasten blijven leeg. Op het dak van het stadhuis wordt standaard gevlagd met de Haagse vlag. Deze volgt in de regel het halfstok vlaggen zoals bij de 3 vlaggenmasten voor het stadhuis. Voor de Europese en de Nederlandse vlag volgt de gemeente de hiervoor geldende vlaginstructies.

In uitzonderlijke gevallen kan het college besluiten de Haagse vlag halfstok te voeren zoals is gedaan na de explosie aan de Tarwekamp in december 2024.

Vlaggen van derden

De gemeente kan ook vlaggen hijsen van externe partijen. Er komen per jaar veel verzoeken om de vlag van een organisatie of initiatief te hijsen. Elk verzoek voor het hijsen van een andere vlag dan de Nederlandse, Haagse of Europese vlag wordt beoordeeld en met een ambtelijk advies aan het college voorgelegd.

Het college is terughoudend met het inwilligen van verzoeken om de impact te waarborgen en rekening te houden met precedentwerking. De gemeente voert geen vlaggen van buitenlandse mogendheden, ook niet bij bijzondere gebeurtenissen zoals een staatsbezoek of een ramp in het buitenland. Er wordt gevlagd op voor de stad belangrijke nationale en internationale dagen. Ook wordt op vaste dagen in het jaar de regenboogvlag1 en de transgendervlag gehesen. Verzoeken worden primair beoordeeld op basis van relevantie voor de stad. De standaard momenten zijn opgenomen in het vlagoverzicht in de bijlage.

4. Vlaggen Haagse torens

Op drie Haagse kerktorens wordt door de gemeente gevlagd op dagen waar conform de algemene vlaginstructie de aanwijzing uitgebreid vlaggen (UV) geldt. Dit gaat om de Haagse Toren, de Abdijkerk Loosduinen en de Oude Kerk Scheveningen.

Uitgebreid vlaggen vindt bijvoorbeeld plaats op Dodenherdenking, Nationale Bevrijdingsdag, Veteranendag en Prinsjesdag. In de bijlage staan alle momenten met uitgebreid vlaggen aangemerkt met de afkorting UV.

5. Vlaggen Hofvijver

Langs de Hofvijver hangen 13 vlaggen die eigendom zijn van de gemeente Den Haag. Gezien de zeer prominente locatie met een nationale uitstraling is er veel belangstelling van externe partijen voor het hijsen van speciale vlaggen. Door de veelheid aan verzoeken dreigt er een rommelig aanzicht te ontstaan en neemt de impact van de vlaggen af. Het college hecht eraan dat het reguliere beeld blijft bestaan uit de provincievlaggen met de Haagse vlag.

Reguliere vlaggen

Regulier hangen langs de Hofvijver de 12 provincievlaggen samen met de Haagse vlag.

Vlaggen van derden

De gemeente kan ook vlaggen hijsen van externe partijen. Elk verzoek voor het hijsen van een andere vlag dan de reguliere vlaggen wordt met een ambtelijk advies aan het college voorgelegd.

Het college is zeer terughoudend met het inwilligen van dergelijke verzoeken. Afwijkingen kunnen plaatsvinden wanneer:

vanuit het Rijk een vlaginstructie wordt afgegeven (bijvoorbeeld bij een bijzondere gelegenheid);

een dag gevierd wordt die een sterke verbinding heeft met Den Haag als stad van Vrede en Recht (bijv. Dag van Europa, VN-dagen);

een evenement plaatsvindt dat bijdraagt aan de (internationale) profilering van Den Haag als stad van Vrede en Recht (bijv. een internationale top);

het college van mening is dat er zwaarwegende redenen zijn om een bepaalde vlag te hijsen.

Om praktische redenen kan het voorkomen dat afwijkende vlaggen al eerder in aanloop naar de bedoelde dag worden opgehangen.

6. Vlaggenparade Johan de Wittlaan

Langs de Johan de Wittlaan staat sinds 2010 een permanente vlaggenparade in het hart van de Internationale Zone. Hiervoor wordt de samenstelling van de vlaggenparade van de VN gevolgd. Deze vlaggen worden van onderen uitgelicht zodat zij permanent kunnen blijven hangen.

BIJLAGE

ACTUEEL VLAGOVERZICHT 2026

Vaste vlagmomenten stadhuis en stadsdeelkantoren

Vaste vlagmomenten Hofvijver

Momenten uitlichten stadhuis