Beleidsregels voor tijdelijke woningen op particuliere erven gemeente Assen 2026

Inleiding

Als gemeente streven we naar een evenwichtige, ontspannen stedelijke woonomgeving die aansluit bij de woonbehoeften van haar inwoners. Het college heeft de ambitie om minimaal 3.000 woningen te realiseren voor 2030. Om een bijdrage te leveren aan deze woningbouwopgaven kan tijdelijke bewoning op particuliere erven een uitkomst bieden. Daarbij heeft Assen een klein maar waardevol buitengebied: het beekdallandschap van Nationaal Park Drentsche Aa, omliggende Natura 2000-gebieden, het open veenkoloniale landschap en het ruilverkavelingslandschap. Daarom passen we tijdelijke woningen zorgvuldig toe. Om dit ruimtelijk mogelijk te maken is aanvullend beleid op het (tijdelijk) omgevingsplan Assen (dat onder andere bestaat uit het Facetbestemmingsplan woningsplitsing en woningomzetting en de Facetbeheersverordening Assen - woningsplitsing en woningomzetting 2020) wenselijk. De voorliggende beleidsregel biedt een helder afwegingskader op basis waarvan kan worden afgeweken van het Omgevingsplan.

Deze beleidsregel rondom tijdelijke bewoning op particuliere erven maakt duidelijk in welke gevallen en onder welke voorwaarden het college meewerkt aan dergelijke verzoeken. Daarbij is het de bedoeling om tijdelijke bewoning op particuliere erven te stimuleren. Tegelijkertijd kan tijdelijke bewoning op particuliere erven ten koste gaan van de leefbaarheid, door bijvoorbeeld toegenomen parkeerdruk of geluidsoverlast. Deze beleidsregel biedt een helder afwegingskader waardoor de juiste balans gevonden wordt tussen het toevoegen van woonruimte en het borgen van de ontspannen stedelijke leefomgeving.

Artikel 1 - begripsbepalingen

• 1.

  Het college; College van burgemeester en wethouders.

• 2.

  Bebouwde kom: het gebied dat door aaneengesloten bebouwing overwegend een woon- en verblijffunctie heeft.

• 3.

  Bebouwingsgebied: achtererfgebied en de grond onder het hoofdgebouw, uitgezonderd de grond onder het oorspronkelijk hoofdgebouw.

• 4.

  Bedrijfswoning: een woning in of bij een gebouw of op een terrein, kennelijk slechts bedoeld voor (het huishouden van) een persoon, wiens huisvesting daar gelet op de bestemming van het gebouw of het terrein noodzakelijk is.

• 5.

  Bijwooneenheid: een tijdelijk ingericht complex van ruimten, uitsluitend bedoeld voor de huisvesting van één afzonderlijk huishouden en daaraan ondergeschikte functies in een bestaand bijgebouw.

• 6.

  Bijbehorend bouwwerk: Uitbreiding van een hoofdgebouw of functioneel met een zich op hetzelfde perceel bevindend hoofdgebouw verbonden, daar wel of niet tegen aangebouwd gebouw, of ander bouwwerk, met een dak

• 7.

  Bouwperceel: een aaneengesloten stuk grond, waarop ingevolge de regels een zelfstandige, bij elkaar behorende bebouwing is toegelaten.

• 8.

  Bouwvlak: een geometrisch bepaald vlak, waarmee gronden zijn aangeduid, waar ingevolge de regels bepaalde gebouwen en overige bouwwerken zijn toegelaten.

• 9.

  Daknok: hoogste punt van een schuin dak.

• 10.

  Dakvoet: laagste punt van een schuin dak.

• 11.

  Eigen toegang: elke deur die directe toegang geeft tot de woning, bereikbaar via de straatzijde dan wel vanuit een gemeenschappelijke verkeersruimte en die voorzien is van een gemeentewege verleend huisnummer.

• 12.

  Erf: al dan niet bebouwd perceel, of een gedeelte daarvan, dat direct is gelegen bij een hoofdgebouw en dat in feitelijk opzicht is ingericht ten dienste van het gebruik van dat gebouw, en, voor zover een bestemmingsplan van toepassing is, die inrichting niet verbiedt.

• 13.

  Gebruiksoppervlakte: de gebruiksoppervlakte als bedoeld in NEN 2580.

• 14.

  Hoofdgebouw: een gebouw, dat op een perceel door zijn constructie of afmetingen, dan wel gelet op de bestemming als belangrijkste gebouw valt aan te merken.

• 15.

  Huishouden: bewoning door één of meerdere personen waarbij, indien er sprake is van meerdere personen, continuïteit in de samenstelling van de bewoners en onderlinge verbondenheid tussen de bewoners is.

• 16.

  Tijdelijke woning: woning die gerealiseerd wordt voor een periode van maximaal 10 jaar, op grond van deze beleidsregels.

• 17.

  Wezenlijke voorzieningen: douche- en/of badruimte, toilet, keuken en een eigen toegang.

• 18.

  Woning: complex van ruimten, uitsluitend bedoeld voor de huisvesting van één afzonderlijk huishouden.

• 19.

  Zelfstandige woonruimte: woonruimte met een eigen toegang, die door een huishouden kan worden bewoond zonder daarbij afhankelijk te zijn van wezenlijke voorzieningen buiten die woonruimte.

Artikel 2 Algemene vereisten tijdelijke woningen op particuliere erven

Het college van burgemeester en wethouders kan een omgevingsvergunning voor tijdelijke woningen op particuliere erven verlenen indien wordt voldaan aan een evenwichtige toedeling van functies aan locaties, hetgeen wordt beoordeeld aan de hand van de volgende voorwaarden:

Werkingsgebied en werkingsduur

• 1.

  Deze beleidsregel is van toepassing op aanvragen om een tijdelijke omgevingsvergunning voor het afwijken van het Omgevingsplan ten behoeve van tijdelijke woningen op bestaande erven, binnen de gehele gemeente Assen (met uitzondering van bedrijventerreinen, militaire terreinen en de TRZ). Het werkingsgebied is te zien op een kaart in bijlage 1.

• 2.

  De omgevingsvergunning voor de tijdelijke woning wordt verleend voor een periode van maximaal 10 jaar.

Voorwaarden gebruik

• 3.

  De tijdelijke woning mag alleen worden gebruikt om te wonen. Er zijn geen nevenactiviteiten of andere activiteiten toegestaan in directe relatie tot de tijdelijke woning.

Algemene voorwaarden object

• 4.

  De tijdelijke woning wordt geplaatst op een erf bij een woning, niet zijnde een recreatiewoning.

• 5.

  Er geldt een maximum van één extra wooneenheid.

• 6.

  De tijdelijke woning mag uitsluitend worden geplaatst op een erf waarvan de aanvrager hoofdverblijf heeft in het hoofdgebouw op het betreffende erf.

• 7.

  Een tijdelijke woning kan niet worden gebruikt als tweede bedrijfswoning.

• 8.

  Voor elke nieuwe zelfstandige woonruimte moet worden voorzien in voldoende parkeergelegenheid volgens de gemeentelijke Nota parkeernormen.

• 9.

  De ontsluiting van de tijdelijke woning naar de openbare weg gaat via de bestaande uitrit.

• 10.

  De tijdelijke woning leidt niet tot een onevenredige afbreuk van de ruimtelijke kwaliteit, de stedenbouwkundige kwaliteit, landschappelijke en de cultuurhistorische waarden.

• 11.

  De tijdelijke woning is goed ingebed in de omgeving met aandacht voor erfovergangen, oriëntatie en structuur van de straat.

• 12.

  Er zijn geen milieubelemmeringen van omliggende gronden en de tijdelijke woning mag geen onevenredige afbreuk doen aan de bedrijfsvoering en ontwikkelmogelijkheden van nabijgelegen (agrarische) bedrijven.

• 13.

  De bouwmogelijkheden voor bijbehorende bouwwerken op een erf blijven na het plaatsen van een tijdelijke woning ongewijzigd.

• 14.

  De oppervlakte van bijbehorende bouwwerken bij de hoofdwoning inclusief de oppervlakte van de tijdelijke woning in het bebouwingsgebied bedraagt niet meer dan:

  • a.

    Bij een bebouwingsgebied kleiner dan of gelijk aan 100 m²: 50% van dat bebouwingsgebied;

  • b.

    Bij een bebouwingsgebied groter dan 100 m² en kleiner dan of gelijk aan 300 m²: 50 m², vermeerderd met 20% van het deel van het bebouwingsgebied dat groter is dan 100 m²; en

  • c.

    Bij een bebouwingsgebied groter dan 300 m³: 90 m² vermeerderd met 10% van het deel van het bebouwingsgebied dat groter is dan 300 m², tot een maximum van in totaal 150 m².

Aanvullende voorwaarden object voor percelen gelegen binnen de bebouwde kom

• 15.

  De afstand tot de zijdelingse perceelgrens mag niet minder dan 1 m bedragen, tenzij in de perceelgrens wordt gebouwd.

• 16.

  De tijdelijke woning dient in het bebouwingsgebied te worden gebouwd.

• 17.

  Voor de maximale hoogte van de tijdelijke woning gelden de volgende eisen:

  • 1.

    Voor zover op een afstand van niet meer dan 4 m van het oorspronkelijk hoofgebouw, niet hoger dan:

    • a.

      5 m;

    • b.

      0,3 m boven de bovenkant van de scheidingsconstructie met de tweede bouwlaag van het hoofdgebouw; en

    • c.

      Het hoofdgebouw.

      • 2.

        Voor zover op een afstand van meer dan 4 m van het oorspronkelijk hoofdgebouw:

      • a.

        De tijdelijke woning mag in ieder geval 3 meter hoog zijn;

      • b.

        Een tijdelijke woning of uitbreiding daarvan hoger dan 3 m mag alleen als:

        • a.

          De tijdelijke woning is voorzien van een schuin dak;

        • b.

          De dakvoet niet hoger is dan 3 m;

        • c.

          De daknok gevormd wordt door 2 of meer schuine dakvlakken, met een hellingshoek van niet meer dan 55º, waarbij de hoogte van de daknok niet meer is dan 5 m en wordt begrensd door de volgende formule: maximale dakhoogte [m] = (afstand daknok tot de perceelsgrens [m] x 0,47) + 3.

• 18.

  Indien het perceel aan openbaar gebied grenst, dient de tijdelijke woning ramen aan het openbaar gebied te hebben.

• 19.

  Indien de tijdelijke woning aansluit op een openbaar pad of een weg, dient een extra entree direct op dat openbaar pad of die weg aan te sluiten.

Aanvullende voorwaarden object voor percelen gelegen buiten de bebouwde kom

• 20.

  De tijdelijke woning wordt op het achtererf geplaatst op ten minste 4 m achter de naar de weg gekeerde gevel van het hoofdgebouw en binnen 20 m van het hoofdgebouw binnen het bouwvlak.

• 21.

  De goothoogte van de tijdelijke woning zal ten hoogste 3 m bedragen.

• 22.

  De nokhoogte van de tijdelijke woning zal ten minste 2 m lager dan het hoofdgebouw bedragen.

• 23.

  De tijdelijke woning dient ondergeschikt geplaatst te worden aan de hoofdwoning en qua inpassing te passen bij de andere bebouwing op het erf.

• 24.

  Met een erfinrichtingsplan wordt aangetoond dat de tijdelijke woning goed wordt ingepast op het perceel, waarbij de groene erfstructuur behouden blijft. Hierin moeten de inrit, erfverhardingen en parkeerplaatsen duidelijk worden aangegeven.

• 25.

  In en grenzend aan Nationaal Park Drentsche Aa en Natura 2000-gebieden dient de tijdelijke woning zodanig te worden gesitueerd dat zichtlijnen en het open beekdal worden gerespecteerd, bij voorkeur bij het erfcluster. Waar nodig is een natuurtoets vereist.

Voorwaarden ten aanzien van het proces

• 26.

  De aanvraag voldoet aan het Beleidskader Participatie Omgevingswet van gemeente Assen.

• 27.

  Met de eigenaar van het erf wordt een anterieure overeenkomst (inclusief planschadeovereenkomst) met boetebeding afgesloten dat, wanneer de vergunning voor de tijdelijke woning eindigt, de woonvoorzieningen uit het tijdelijke object (chalet of woonunit) verwijderd moet worden. Een dergelijke voorwaarde wordt ook in omgevingsvergunning opgenomen.

Artikel 3 – Algemene vereisten tijdelijk toestaan van tijdelijke bijwooneenheid in een bestaand bijbehorend bouwwerk

Het college van burgemeester en wethouders kan een omgevingsvergunning voor tijdelijke bewoning van bijbehorende bouwwerken bij hoofgebouwen verlenen indien wordt voldaan aan een evenwichtige toedeling van functies aan locaties, hetgeen wordt beoordeeld aan de hand van de volgende voorwaarden:

Werkingsgebied en werkingsduur

• 1.

  Deze beleidsregel is van toepassing op aanvragen om een tijdelijke omgevingsvergunning voor het afwijken van het Omgevingsplan ten behoeve van tijdelijke bijwooneenheid in een bestaand bijbehorend bouwwerk, binnen de gehele gemeente Assen (met uitzondering van bedrijventerreinen, militaire terreinen en de TRZ). Het werkingsgebied is te zien op een kaart in bijlage 1.

• 2.

  De omgevingsvergunning voor de tijdelijke bewoning van bijbehorende bouwwerken bij hoofdgebouwen wordt verleend voor een periode van maximaal 10 jaar.

Voorwaarden gebruik

• 3.

  De bijwooneenheid mag alleen worden gebruikt om te wonen. Er zijn geen nevenactiviteiten of andere activiteiten toegestaan in directe relatie tot de tijdelijke woning.

Algemene voorwaarden object

• 4.

  De bijwooneenheid wordt gerealiseerd in een bestaand bijbehorend bouwwerk. Het volume van dit bijbehorend bouwwerk mag niet toenemen.

• 5.

  De bijwooneenheid heeft een maximale oppervlakte van 60 m2.

• 6.

  De bijwooneenheid mag slechts door één huishouden bewoond worden.

• 7.

  De bijwooneenheid voldoet aan de eisen als bedoeld in het Besluit bouwwerken leefomgeving.

• 8.

  De toegang tot de bijwooneenheid hoeft zich niet te bevinden in de voorgevel.

• 9.

  Voor elke nieuwe zelfstandige woonruimte moet worden voorzien in voldoende parkeergelegenheid volgens de gemeentelijke Nota parkeernormen.

• 10.

  De bijwooneenheid staat in het bebouwingsgebied.

• 11.

  De ontsluiting van de bijwooneenheid naar de openbare weg gaat via de bestaande uitrit.

• 12.

  Er geldt een maximum van één bijbehorend bouwwerk dat tijdelijk kan worden bewoond als bijwooneenheid.

Voorwaarden ten aanzien van het proces

• 13.

  De aanvraag voldoet aan het Beleidskader Participatie Omgevingswet van gemeente Assen.

• 14.

  Met de eigenaar van het erf wordt een anterieure overeenkomst (inclusief planschadeovereenkomst) met boetebeding afgesloten dat, wanneer de vergunning voor de tijdelijke woning eindigt, de woonvoorzieningen uit het tijdelijke object (chalet of woonunit) verwijderd moet worden. Een dergelijke voorwaarde wordt ook in omgevingsvergunning opgenomen.

Artikel 4 - evenredige verdeling onzelfstandige woonruimten

Tijdelijke woningen en wonen in een bijbehorend bouwwerk, is alleen toegestaan binnen de contouren zoals aangegeven in bijlage 1 ‘Toepassingsbereik Beleidsregels tijdelijke woningen op particuliere erven Gemeente Assen 2026'.

Artikel 5 – overgangsrecht

Bestaande tijdelijke woningen en bijwooneenheden op particuliere erven die zijn gerealiseerd voor de inwerkingtreding van deze beleidsregel worden getoetst aan de regelgeving die geldig was ten tijde van het ontstaan van die bestaande tijdelijke woning en/of bijwooneenheid, tenzij er sprake is van duidelijke veiligheids- of gezondheidsrisico’s.

Artikel 6 – hardheidsclausule

Het college van burgemeester en wethouders kan één of meer artikelen van deze beleidsregels buiten toepassing laten of daarvan afwijken, voor zover toepassing gelet op het belang dat deze regeling beoogt te bereiken of te beschermen, zal leiden tot een onbillijkheid van overwegende aard.

Artikel 7 – inwerkingtreding

Deze beleidsregels treden in werking op de dag na bekendmaking en plaatsing in de decentrale regelingenbank (op grond van de Wet elektronische publicaties).

Artikel 8 - citeertitel

Deze beleidsregels worden aangehaald als ‘Beleidsregels voor tijdelijke woningen op particuliere erven gemeente Assen 2026’.