Tijdelijke beleidsregels bijzondere bijstand voor energiekosten 2026

Ondertekening

Dit gemeenteblad ligt ook ter inzage bij het Concern Informatiecentrum Rotterdam (CIC): 010-267 2514 of bir@rotterdam.nl

Toelichting

Algemene toelichting

De kosten van energieverbruik worden gerekend tot de algemeen noodzakelijke kosten van het bestaan die uit de uitkeringsnorm betaald behoren te worden. Voor deze kosten kan daarom alleen onder bijzondere omstandigheden bijzondere bijstand worden verstrekt. De regering merkte in 2022 de energiecrisis aan als bijzondere omstandigheid. Voor niet alle huishoudens was het mogelijk de plotselinge stijging in energiekosten te bestrijden vanuit de bijstandsnorm. Dit maakte het mogelijk om bijzondere bijstand te verstrekken voor energiekosten.

Met diverse maatregelen sinds 2023 zijn de gevolgen van de energiecrisis verzacht. Desalniettemin kan het voorkomen dat de energiekosten van huishoudens bovengemiddeld hoog zijn. Het college acht het daarom wenselijk om ook in 2026 bijzondere bijstand te verstrekken voor energiekosten aan huishoudens van wie de energierekening bovengemiddeld hoog is. Ter vaststelling van de gemiddelde energiekosten per huishoudgrootte en per woning, wordt aansluiting gezocht bij gegevens van het Nibud.

Het doel van de bijzondere bijstand voor energiekosten is het ondersteunen van huishoudens die door hoge energieprijzen in een situatie terechtkomen waarin zij hun energierekening niet kunnen betalen. Hierin wordt onderscheid gemaakt tussen de maandelijkse voorschotbedragen, en de jaar- of eindafrekening.

Artikelsgewijze toelichting

Artikel 2 Bijzondere bijstand voor de eindafrekening

Eerste lid

De meerkosten bestaan uit het verschil tussen het totale bedrag dat de aanvrager verschuldigd is over de periode waarop de eindafrekening betrekking heeft en het toepasselijke jaargemiddelde voor het betreffende huishoudtype, genoemd in de tabel. Deze gemiddelden zijn gebaseerd op de verwachte energieprijzen van januari 2026 en zijn opgesteld door het Nibud.

Het bedrag dat de aanvrager verschuldigd is over de periode waarop de eindafrekening betrekking heeft, verwijst naar de totale kosten op de eindafrekening. Dit bedrag bestaat in ieder geval uit de leveringskosten (bestaande uit verbruikskosten en vaste leveringskosten), netbeheerkosten, belastingen en overheidsheffingen. Ook de Nibud-bedragen, genoemd in de tabel, zijn inclusief deze kosten.

Tweede lid

Het college stimuleert met deze maximumbedragen energiezuinig gedrag van huishoudens. Zonder maximum te koppelen aan de verstrekking van bijzondere bijstand, is er geen prikkel het energieverbruik te matigen. Het doel van de verstrekking van deze bijzondere bijstand is om te voorzien in de meest noodzakelijke energiekosten.

Het maximumbedrag is opgesteld op basis van de gemiddelde kosten voor energie per woningtype en het aantal personen in het huishouden vermenigvuldigd met twee. Dit sluit aan bij de beleidsvisie om overmatig energieverbruik tegen te gaan en komt huishoudens voldoende tegemoet gelet op de verstrekkingen van voorgaande jaren.

Derde lid, vierde en vijfde lid

Het moment waarop de eindafrekening wordt afgegeven, is het moment dat de nota wordt afgegeven.

Het kan voorkomen dat een huishouden gelijktijdig energie afneemt van verschillende energieleveranciers, bijvoorbeeld een leverancier voor gas en een aparte leverancier voor stroom. In dat geval is het mogelijk dat de periode waarop de eindafrekeningen betrekking hebben, niet parallel aan elkaar lopen. Om een realistisch beeld te krijgen van de meerkosten, worden de meest recente eindafrekeningen samengevoegd tot een totaalbedrag. Hierbij is wel van belang dat minstens één eindafrekening voldoet aan artikel 3.1, derde lid, onderdeel a, subonderdeel 1 en 2, van de Beleidsregels bijzondere bijstand Rotterdam 2024.

Een eindafrekening doet zich doorgaans voor na een periode van 12 maanden in de vorm van een jaarnota. Het kan voorkomen dat een eindafrekening zich eerder voordoet, bijvoorbeeld door een verhuizing. In dat geval wordt het toepasselijke gemiddelde, genoemd in de tabel in lid 1 omgerekend naar de duur van de periode waarop de eindafrekening betrekking heeft.

Zesde lid

Indien de aanvrager, over de periode waarop de eindafrekening betrekking heeft, bijzondere bijstand voor maandelijkse energiekosten of bijzondere bijstand voor warmtekosten heeft ontvangen, dan wordt de som van de over die periode verstrekte bijzondere bijstand in mindering gebracht op de meerkosten zoals bedoeld in het eerste lid.

Achtste lid

Het vermogen wordt niet meegenomen in de beoordeling. Dit dient het doel, analoog aan de energietoeslag, de toegankelijkheid tot en eenvoud van deze kostensoort te vergroten.

Artikel 3 Bijzondere bijstand voor de maandbedragen

Eerste lid

Het maandbedrag verwijst naar de totale kosten op de maandelijkse energienota. Dit bedrag bestaat in ieder geval uit de leveringskosten (bestaande uit verbruikskosten en vaste leveringskosten), netbeheerkosten, belastingen en overheidsheffingen. Ook de Nibud-bedragen, genoemd in de tabel zijn inclusief deze kosten.

In tegenstelling tot de verstrekking van bijzondere bijstand bij de eindafrekening, wordt voor de maandbedragen gekozen voor de verstrekking van een forfaitair bedrag zodra het geadviseerde maandbedrag hoger is dan het drempelbedrag dat van toepassing is op de woonsituatie van de aanvrager.

Dit forfaitaire bedrag is tot stand gekomen op basis van de gemiddelde maandelijkse verstrekking van bijzondere bijstand in 2025. Gecorrigeerd voor de hogere energiebelasting per 1 januari 2026, is het forfaitaire bedrag van €85 per maand bepaald. Op basis van de gegevens van verstrekkingen in 2025, is dit bedrag toereikend voor ongeveer driekwart van de doelgroep. Voor huishoudens waarbij het verschil tussen het geadviseerde maandbedrag en het van toepassing zijnde drempelbedrag hoger is dan €85, bestaat nog de mogelijkheid om bij de eindafrekening een aanvullend bedrag aan bijzondere bijstand aan te vragen via artikel 2 van de regeling.

Derde lid

De bijzondere bijstand voor maandbedragen wordt maandelijks verleend tot de maand waarin de eindafrekening zich voordoet. Immers, bij het aangaan van een nieuw contract is het mogelijk dat het geadviseerde maandbedrag verandert, wat van invloed kan zijn op het recht op bijzondere bijstand.

Belanghebbenden zijn bovendien verplicht tijdens de periode van de maandelijkse verstrekking van de bijzondere bijstand tussentijdse wijzigingen van het geadviseerde maandbedrag door te geven voor zover deze wijziging ertoe leidt dat het geadviseerde maandbedrag onder het drempelbedrag van artikel 3, eerste lid uitkomt.

Zevende lid

Het Tijdelijks Noodfonds Energie is in 2023, 2024 en 2025 opengesteld voor huishoudens. Het Noodfonds kan de energierekening van huishoudens met een relatief hoge energierekening verlagen. Het Noodfonds, of een eventuele opvolger daarvan, wordt aangemerkt als voorliggende voorziening. Dit betekent dat geen recht bestaat op bijzondere bijstand voor energiekosten over de maanden waarin het Noodfonds als voorliggende voorziening geldt.

Negende lid

Het vermogen wordt niet meegenomen in de beoordeling zolang de maandbedragen betrekking hebben op de periode 1 januari 2026 tot en met 31 december 2026. Dit dient het doel, analoog aan de energietoeslag, de toegankelijkheid tot deze kostensoort te vergroten.