Sanctiestrategie Alcoholwet en openbare inrichtingen Almere 2025

Wettelijke grondslag handhavingsbevoegdheid

De wettelijke bevoegdheid tot het doen naleven van wetten en regels is geregeld in artikel 125 van de Gemeentewet en in hoofdstuk 5 van de Awb, met name artikel 5:21 en 5:31d. In bijzondere gevallen is de handhavingsbevoegdheid geregeld in de desbetreffende wet. Dit is het geval voor de Alcoholwet en de APV (artikel 6:2). Verder zijn in de artikelen 172 tot en met 178 van de Gemeentewet diverse bevoegdheden toegekend aan de burgemeester in het kader van handhaving van de openbare orde, waaronder het toezicht op openbare inrichtingen.

Uitgangspunten handhavend optreden

Bij het constateren van overtredingen van wet- en regelgeving wordt als algemeen uitgangspunt gesteld, dat er in beginsel altijd tegen overtredingen wordt opgetreden. Dit uitgangspunt geldt uiteraard voor zover de wettelijke bevoegdheden en de prioriteitenstelling dit toelaten. Daarnaast worden in dit kader de volgende uitgangspunten gehanteerd:

• •

  Bij het beoordelen van een overtreding en het bepalen van de juiste sanctie wordt rekening gehouden met:

  • o

    de mogelijke gevolgen van die overtreding;

  • o

    de omstandigheden waaronder die overtreding is begaan;

  • o

    de houding en het gedrag van de overtreder;

  • o

    de voorgeschiedenis;

  • o

    het subsidiariteit- en proportionaliteitsbeginsel. Dit wil zeggen dat de sanctie moet worden toegepast die het minst ingrijpend is en/of het beste past om het gestelde doel te bereiken. Dit betekent dat bij een overtreding niet standaard één bepaalde interventie mogelijk is. De basis voor de bepaling van de sanctie is neergelegd in een bij deze beleidsregel horende sanctietabel. Hiervan kan gemotiveerd worden afgeweken.

• •

  Bij de aanpak van overtredingen wordt het bijgevoegde stappenplan gevolgd.

Overzicht sancties

De Awb, de Alcoholwet en de APV geven aan welke herstelmaatregelen en sancties het bevoegde gezag kan inzetten tegen het voorkomen of voortduren van overtredingen.

Deze zijn:

• •

  het tijdelijk stilleggen van de alcoholverkoop in detailhandel (“Three strikes out”; artikel 19a Alcoholwet): winkels de bevoegdheid te ontzeggen zwak-alcoholische drank te verkopen, indien 3 maal in 12 maanden overtreding van de leeftijdsgrenzen is geconstateerd;

• •

  het intrekken van de Alcoholwetvergunning (artikel 31 Alcoholwet);

• •

  het schorsen van de Alcoholwetvergunning (artikel 32 Alcoholwet);

• •

  het ontzeggen van de toegang van een ieder, tenzij woonachtig, tot een ruimte indien in strijd met de Alcoholwet alcoholhoudende drank wordt verstrekt (artikel 36 Alcoholwet);

• •

  het opleggen van een bestuurlijke boete (artikel 44a Alcoholwet);

• •

  het opleggen van een last onder bestuursdwang, waarbij door feitelijk handelen de overtreding door of namens het bevoegde gezag ongedaan wordt gemaakt (artikel 125 van de Gemeentewet en afdeling 5.3 van de Awb). Hieronder valt ook het sluiten en verzegelen van gebouwen en terreinen. De kosten van het toepassen van bestuursdwang kunnen worden verhaald op de overtreder;

• •

  het (tijdelijk) sluiten van de inrichting op grond van de APV (artikel 2:19, 2:43a), de Alcoholwet en/of artikel 174 Gemeentewet;

• •

  het opleggen van last onder dwangsom, waarbij onder dreiging van het invorderen van een geldbedrag de overtreding ongedaan moet worden gemaakt en/of voortduring en herhaling moet worden voorkomen; de last kan ook preventief worden opgelegd (afd. 5.4 van de Awb);

• •

  het opleggen van een bestuurlijke strafbeschikking. Op grond van het Besluit OM-afdoening is een aantal feiten benoemd, gerelateerd aan de APV, waarvoor een strafbeschikking kan worden opgelegd. Het gaat bijvoorbeeld om, ongeacht de leeftijd, het verbod tot het bij zich hebben van drank in door de gemeente aangewezen gebieden (Almere heeft in een aantal gebieden een alcohol- en softdrugsverbod. Meer informatie hierover is te vinden op de website van de gemeente en via officiële bekendmakingen). Daarnaast kan op basis van een aantal artikelen in de Alcoholwet alleen strafrechtelijk worden opgetreden door middel van het opmaken van een proces-verbaal.

Juridische procedures en mogelijke gevolgen

Met het vaststellen en het openbaar bekend maken van de sanctiestrategie is het voor iedereen duidelijk en kenbaar hoe de burgemeester de Alcoholwet handhaaft. In een nog op te stellen Preventie- en Handhavingsplan wordt verder ingegaan op (het belang van) handhaving van de regelgeving op alcoholgebied.

In de bijlage is het stappenplan per mogelijke overtreding van de Alcoholwet en de APV opgenomen. Er wordt artikelsgewijs aangegeven welke handhavingsacties er worden genomen na de eerste tot en met de vijfde constatering van een bepaalde overtreding.

Na elke overtreding wordt er een recidivetermijn van 24 maanden gehanteerd. Binnen genoemde termijn vinden er hercontroles plaats. Worden er in deze recidivetermijn geen overtredingen geconstateerd, dan vervalt de opbouw van sancties zoals beschreven in deze sanctiestrategie.

Bestuursrechtelijke maatregelen staan open voor bezwaar en beroep. Indien de vergunninghouder bezwaar indient, schorst dit de werking van het genomen besluit niet. De vergunninghouder kan daartoe een verzoek om een voorlopige voorziening indienen bij de rechtbank.

Spoedeisend belang

De burgemeester kan, in het belang van de openbare orde, veiligheid, zedelijkheid of gezondheid of in geval van bijzondere omstandigheden (zware overlast), voor één of meer horecabedrijven tijdelijk andere sluitingstijden vaststellen of tijdelijke sluiting bevelen. In dat geval is direct handhavend optreden tegen overtreding van dit bevel gewenst. Deze bevoegdheid is neergelegd in artikel 2:19 (een openbare inrichting is een voor het publiek openstaand gebouw als bedoeld in artikel 174, lid 1 Gemeentewet) van de APV in combinatie met artikel 174 lid 3 Gemeentewet. Deze bevoegdheid kan ingezet worden als herstelmaatregel (achteraf, na een incident) of in preventieve zin (ter voorkoming, bij gegronde vrees) bij onder andere criminele, ondermijnende activiteiten, geweldsdelicten en strafbare handelingen.

Voor de toepassing van de tijdelijke sluiting van een horecabedrijf is het niet van belang of het horecabedrijf wel of niet in het bezit is van een Alcoholwetvergunning. Ook tegen illegale horecabedrijven die geëxploiteerd worden als ware het een horecabedrijf is, kan worden opgetreden.

Criminaliteit die de openbare orde, veiligheid, zedelijkheid of gezondheid aantast (niet limitatief):

De volgende criminele activiteiten zullen in ieder geval worden aangemerkt als een bedreiging voor de openbare orde, veiligheid, zedelijkheid of gezondheid, wanneer zij in of vanuit een horecabedrijf plaatsvinden of de ernstige vrees bestaat dat zij mogelijk zullen plaatsvinden:

• –

  heling

• –

  witwassen

• –

  zedendelicten

• –

  (ernstige) geweldsincidenten, waaronder:

  • o

    incidenten waarbij één of meer vuur-, steek-, of slagwapens is/zijn gebruikt (of met gebruik ervan is gedreigd)

  • o

    incidenten waarbij één of meer dodelijke slachtoffer(s) is/zijn gevallen

  • o

    incidenten waarbij één of meer slachtoffer(s) zeer ernstig gewond is/zijn geraakt

  • o

    grootschalige vechtpartijen waar bezoekers, dan wel personeel, van het horecabedrijf bij betrokken zijn

• –

  faciliteren van criminele/strafbare activiteiten, waarbij ook valt te denken aan (handel in) illegaal vuurwerk en het aanbrengen van verborgen ruimtes in vervoermiddelen

• –

  aantreffen (vuur)wapen(s) volgens de Wet Wapens en Munitie

• –

  handel in (vuur)wapens(s)

• –

  arbeidsuitbuiting

• –

  (de aanwezigheid van slachtoffers van) mensenhandel en/of mensensmokkel

• –

  illegale gokactiviteiten

• –

  te werk stellen van illegalen

• –

  ernstige overlast en/of verstoring van het woon- en/of leefklimaat

Zware overlast (niet limitatief)

Op grond van artikel 2:19 van de APV kunnen horecabedrijven worden gesloten indien er sprake is van bijzondere omstandigheden, zoals bij zware overlast. Ook kunnen tijdelijk andere openingstijden vastgesteld worden.

Zware overlast is in veel gevallen afkomstig van komende en vertrekkende bezoekers, maar kan ook veroorzaakt worden door de manier van bedrijfsvoering in of vanuit het horecabedrijf. Voorbeelden van factoren bij zware overlast zijn onder andere:

• –

  het hard dichtslaan van portieren

• –

  geschreeuw

• –

  toeteren

• –

  wegscheurende gemotoriseerde voertuigen

• –

  geruzie

• –

  (licht) handgemeen

• –

  intimidatie van (de buurt)bewoners

• –

  harde muziek of ander hard geluid vanuit het horecabedrijf

• –

  afvaldumpingen die te herleiden zijn naar het horecabedrijf

Zware overlast moet los gezien worden van de effecten die redelijkerwijs van een horecabedrijf mag worden verwacht, zoals het geluid van het komen en gaan van bezoekers, al dan niet gebruik makend van (gemotoriseerde) vervoermiddelen. Met de aanwezigheid van bepaalde bedrijven is in planologisch opzicht al rekening gehouden.

Bij meldingen van overlast is het van belang een zo goed mogelijk feitelijk beeld te hebben van de situatie en de gebeurtenissen. In geval van (klachten over) overlast moet het volgende in ieder geval duidelijk zijn:

• –

  er moet sprake zijn van effecten op de woon- en leefomgeving die - gelet op de situering van het horecabedrijf en het karakter van de omgeving – inderdaad als zware overlast kan worden gekwalificeerd

• –

  de overlast moet structureel zijn. Het gaat hier niet om incidentele gevallen van overlast

• –

  de overlast moet te herleiden zijn tot het pand of bedrijf waarop de klachten betrekking hebben;

• –

  het moet gaan om 'objectiveerbare' overlast op basis meldingen, bevindingen en/of eventuele metingen.

Sluitingsduur

Bij het bepalen van de duur van de sluiting zal onderscheid gemaakt worden tussen de sluiting als gevolg van criminele activiteiten en die als gevolg van overlast. Hierna wordt daar nader op ingegaan.

Criminele activiteiten

De burgemeester kan een horecabedrijf voor een bepaalde duur geheel of gedeeltelijk sluiten. Hierbij acht de burgemeester een termijn van drie maanden in beginsel noodzakelijk. Afhankelijk van de ernst van de situatie kan de burgemeester ervoor kiezen eerst te waarschuwen of de sluitingstermijn van drie maanden te verkorten of te verlengen.

Wanneer de burgemeester hiervoor kiest zal hij dit in zijn besluit nader motiveren. Bij deze afweging kunnen bijvoorbeeld de duur van de (criminele) activiteiten, de ernst van de situatie, de verwijtbaarheid van de exploitant/eigenaar en de impact op de directe omgeving een rol spelen. De aard van deze bevoegdheid brengt met zich mee dat de burgemeester alle relevante feiten en omstandigheden moet kunnen meewegen.

Overlast

Aangezien bij overlast vaak subjectieve ‘gevoelens’ meespelen zal bij overlast veelal eerst de aard, omvang en duur van de overlast in beeld worden gebracht om zo ook voor alle partijen de voortgang (of het gebrek daaraan) in de aanpak van de overlast te kunnen laten zien. Het is dus niet zo dat bij (ervaren) overlast onmiddellijke sluiting volgt. Naar aanleiding van de bekende overlast zal in het algemeen eerst een gesprek en een (schriftelijke) waarschuwing volgen. Mochten al deze maatregelen geen effect sorteren, kan de burgemeester besluiten het horecabedrijf te sluiten.

Verzwarende omstandigheden

Als er sprake is van verzwarende omstandigheden (bijvoorbeeld verwijtbaarheid van de eigenaar/ondernemer) of excessen dan kunnen stappen worden overgeslagen of kan een zwaardere maatregel worden genomen (bijvoorbeeld verdubbeling van de sluitingstermijn).

Hardheidsclausule

De burgemeester kan in bijzondere gevallen afwijken van deze sanctiestrategie, indien naar zijn oordeel de toepassing van deze strategie als onwenselijk wordt beschouwd en maatwerk geboden is. Bijvoorbeeld door urgentie of als dit in het kader van de openbare orde en veiligheid, gezondheid en zedelijkheid noodzakelijk of wenselijk is.

Inwerkingtreden van deze beleidsregel

Deze beleidsregel treedt in werking met ingang van de dag na die van de bekendmaking.