Regeling van Gedeputeerde Staten van de provincie Noord-Brabant van 2 december 2025, houdende het verstrekken van subsidies in verband met het stimuleren van het vervangen van molenroeden van molens die geregistreerd staan als rijksmonument (Subsidieregeling molenroeden Noord-Brabant)

Geldend van 11-12-2025 t/m heden

Intitulé

Regeling van Gedeputeerde Staten van de provincie Noord-Brabant van 2 december 2025, houdende het verstrekken van subsidies in verband met het stimuleren van het vervangen van molenroeden van molens die geregistreerd staan als rijksmonument (Subsidieregeling molenroeden Noord-Brabant)

Gedeputeerde Staten van Noord-Brabant;

Gelet op artikel 2 van de Algemene subsidieverordening Noord-Brabant;

Overwegende dat Gedeputeerde Staten het wenselijk achten subsidies te verstrekken voor het stimuleren van het vervangen van molenroeden van molens die geregistreerd staan als rijksmonument ter behoud van het Brabants cultureel erfgoed;

Besluiten vast te stellen de volgende regeling:

Artikel 1 Begripsbepalingen

In deze regeling wordt verstaan onder:

Algemene groepsvrijstellingsverordening: Verordening (EU) 651/2014 van de Commissie van 17 juni 2014 waarbij bepaalde categorieën steun op grond van de artikelen 107 en 108 van het Verdrag met de interne markt verenigbaar worden verklaard (PbEU 2014, L 187);

Asv: Algemene subsidieverordening Noord-Brabant;

kosten derden: kosten die op factuur aantoonbaar en aan derden verschuldigd zijn en die direct voor de subsidiabele activiteit worden gemaakt

molenroede: zware lange balken die de basis vormen van het wiekenkruis van een historische windmolen, zijnde een rijksmonument, verbonden met de askop in het hart van de molen, dat de wieken met de draaiende as verbindt;

rijksmonument: onroerende zaak van nationaal belang dat deel uitmaakt van het erfgoed en is ingeschreven in het rijksmonumentenregister, bedoeld in artikel 3.3 van de Erfgoedwet;

wiekverbetering: verbeteren van de systemen op de wieken van de windmolens waardoor de molens sneller en met meer kracht draaien dan de traditionele Oud-Hollandse systemen.

Artikel 2 Doelgroep

Subsidie op grond van deze regeling kan worden aangevraagd door de eigenaren van molens die geregistreerd staan als een rijksmonument, zijnde:

  • a.

    rechtspersonen;

  • b.

    natuurlijke personen.

Artikel 3 Subsidievorm

Gedeputeerde Staten verstrekken op grond van deze regeling projectsubsidies in de vorm van een geldbedrag.

Artikel 4 Subsidiabele activiteiten

Subsidie kan worden verstrekt voor projecten gericht op het vervangen van molenroeden.

Artikel 5 Weigeringsgronden

Subsidie wordt geweigerd indien:

  • a.

    het aangevraagde bedrag meer bedraagt dan de maximale subsidiehoogte, opgenomen in deze regeling;

  • b.

    reeds voor indiening van de aanvraag begonnen is met de uitvoering van het project;

  • c.

    voor het project reeds subsidie of een bijdrage is verstrekt op grond van deze of een andere provinciale regeling, uitgezonderd paragraaf 3 van de Subsidieregeling cultureel erfgoed Noord-Brabant 2016, Instandhouding molens;

  • d.

    het vervangen van molenroeden is gericht op wiekverbetering;

  • e.

    ten aanzien van de subsidieaanvrager een bevel tot terugvordering uitstaat als bedoeld in artikel 1, vierde lid, onder a, van de Algemene groepsvrijstellingsverordening;

  • f.

    de subsidieaanvrager een onderneming in moeilijkheden is als bedoeld in artikel 2, onder 18, van de Algemene groepsvrijstellingsverordening.

Artikel 6 Subsidievereisten

Om voor subsidie op grond van deze regeling in aanmerking te komen, wordt voldaan aan de volgende vereisten:

  • a.

    het project wordt uitgevoerd in de provincie Noord-Brabant;

  • b.

    het project is gericht op het vervangen van molenroeden, blijkend uit een projectplan;

  • c.

    de molenroede maakt onderdeel uit van een rijksmonument;

  • d.

    de subsidieaanvrager is eigenaar van de molen, blijkend uit een eigendomsakte;

  • e.

    er is sprake van een defect aan de molenroede;

  • f.

    de molenroede wordt vervangen door een molenmaker, blijkend uit een offerte;

  • g.

    het project kan uiterlijk 2032 worden afgerond.

Artikel 7 Subsidiabele kosten

Voor zover noodzakelijk en adequaat in relatie tot het doel van de subsidie komen alle kosten derden, voor de vervanging van molenroeden, voor subsidie in aanmerking.

Artikel 8 Vereisten subsidieaanvraag

  • 1. Subsidieaanvragen worden ingediend van 2 maart 2026 tot 1 maart 2030.

  • 2. De subsidieaanvraag bevat de volgende bijlagen:

    • a.

      een projectplan, met daarin opgenomen:

      • 1°.

        een onderbouwing met daarin opgenomen wat de schade van de molenroede is en waarom de molenroeden moet worden vervangen;

      • 2°.

        de aard en omvang van de activiteiten;

      • 3°.

        een sluitende begroting;

      • 4°.

        een omschrijving van hoe aan de vereisten van deze subsidieregeling wordt voldaan;

    • b.

      een eigendomsakte;

    • c.

      een offerte van een molenmaker.

Artikel 9 Subsidieplafond

Gedeputeerde Staten stellen het subsidieplafond voor subsidies als bedoeld in deze regeling, voor de periode genoemd in artikel 8, eerste lid, vast op € 600.000.

Artikel 10 Subsidiehoogte

De hoogte van de subsidie bedraagt 60% van de subsidiabele kosten tot een maximum van € 80.000.

Artikel 11 Verdelingswijze

  • 1. Subsidie wordt verdeeld op volgorde van binnenkomst van de subsidieaanvragen.

  • 2. Indien een subsidieaanvraag nog niet volledig is, geldt voor het bepalen van de onderlinge rangschikking voor de verdeling van de subsidie de dag waarop de subsidieaanvraag volledig is als datum van binnenkomst.

  • 3. Dreigt het subsidieplafond op enige dag te worden overschreden, dan vindt rangschikking van de op die dag binnengekomen volledige subsidieaanvragen plaats door middel van loting, in aanwezigheid van een notaris en ten minste twee onafhankelijke waarnemers.

  • 4. De trekking wordt schriftelijk vastgelegd door de notaris, waarbij de aanvragen worden gerangschikt op volgorde van trekking en de eerst getrokken aanvraag als eerstvolgende in aanmerking komt voor subsidie en de laatst getrokken aanvraag als laatste.

  • 5. De subsidie wordt verdeeld over aanvragen die:

    • a.

      opeenvolgend zijn in de rangschikking; en

    • b.

      die volledig gehonoreerd kunnen worden.

Artikel 12 Verplichtingen van de subsidieontvanger

De subsidieontvanger:

  • a.

    rondt het project af uiterlijk 2032;

  • b.

    maakt de bevindingen en resultaten van het project toegankelijk voor derden;

  • c.

    bij subsidies van € 25.000 tot € 80.000 overlegt de subsidieontvanger jaarlijks een voortgangsverslag, indien de periode van uitvoering van de activiteiten waarvoor de subsidie wordt verstrekt meer dan twaalf maanden bedraagt;

  • d.

    stelt de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed op de hoogte van de start van de werkzaamheden;

  • e.

    houdt, indien deze een rechtspersoon is, op grond van artikel 7, eerste lid, van de Algemene groepsvrijstellingsverordening, een administratie bij van aan de activiteiten verbonden uitgaven en inkomsten als bedoeld in artikel 4:37, eerste lid, onder b, van de Awb en overlegt deze desgevraagd aan Gedeputeerde Staten.

Artikel 13 Verantwoording

  • 1. Bij subsidies tot € 25.000 toont de subsidieontvanger, indien deze een natuurlijk persoon is, desgevraagd aan dat de activiteiten waarvoor de subsidie is verleend, zijn verricht en dat aan de aan de subsidie verbonden verplichtingen is voldaan door middel van foto- of videomateriaal van de situatie voor en na het project.

  • 2. Bij subsidies tot € 25.000 toont de subsidieontvanger, indien deze een rechtspersoon is, desgevraagd aan dat de activiteiten waarvoor de subsidie is verleend, zijn verricht en dat aan de aan de subsidie verbonden verplichtingen is voldaan door middel van de volgende bewijsstukken:

    • a.

      foto- of videomateriaal van de situatie voor en na het project; en

    • b.

      de factuur van de molenmaker.

  • 3. Bij subsidies van € 25.000 tot € 80.000 toont de subsidieontvanger, indien deze een natuurlijk persoon is, bij de aanvraag tot subsidievaststelling aan dat de activiteiten waarvoor de subsidie is verleend, zijn verricht en dat aan de aan de subsidie verbonden verplichtingen is voldaan door middel van de volgende bewijsstukken:

    • a.

      foto- of videomateriaal van de situatie voor en na het project; en

    • b.

      een activiteitenverslag.

  • 4. Bij subsidies van € 25.000 tot € 80.000 toont de subsidieontvanger, indien deze een rechtspersoon is, bij de aanvraag tot subsidievaststelling aan dat de activiteiten waarvoor de subsidie is verleend, zijn verricht en dat aan de aan de subsidie verbonden verplichtingen is voldaan door middel van de volgende bewijsstukken:

    • a.

      foto- of videomateriaal van de situatie voor en na het project;

    • b.

      een factuur van de molenmaker; en

    • c.

      een activiteitenverslag.

Artikel 14 Bevoorschotting en betaling

  • 1. Gedeputeerde Staten verstrekken een voorschot van 100% van het verleende subsidiebedrag.

  • 2. Het voorschot, bedoeld in het eerste lid, wordt in één keer betaald.

Artikel 15 Subsidievaststelling

  • 1. Subsidies tot € 25.000 worden op grond van artikel 20, eerste lid, onder b, van de Asv ambtshalve vastgesteld.

  • 2. Subsidies van € 25.000 tot € 80.000 worden:

    • a.

      op grond van artikel 21 van de Asv, op verzoek van de subsidieontvanger vastgesteld, indien de subsidieontvanger een natuurlijk persoon is;

    • b.

      op grond van artikel 21, eerste tot en met vijfde, en negende lid, van de Asv en artikel 7, eerste lid, van de Algemene groepsvrijstellingsverordening, vastgesteld op basis van prestaties en gerealiseerde kosten, indien de subsidieontvanger een rechtspersoon is.

Artikel 16 Evaluatie

Gedeputeerde Staten zenden in 2030 en vervolgens telkens na twee jaar aan Provinciale Staten een verslag over de effecten en de doeltreffendheid van deze regeling in de praktijk.

Artikel 17 Inwerkingtreding

Deze regeling treedt in werking met ingang van de dag na de datum van uitgifte van het Provinciaal Blad waarin zij wordt geplaatst.

Artikel 18 Citeertitel

Deze regeling wordt aangehaald als: Subsidieregeling molenroeden Noord-Brabant.

Ondertekening

’s-Hertogenbosch, 2 december 2025

Gedeputeerde Staten voornoemd,

de voorzitter,

mr. I.R. Adema

de secretaris,

drs. G.H.E. Derks MPA

Toelichting behorende bij de Subsidieregeling molenroeden Noord-Brabant

  • I.

    Algemeen

Inleiding

Op verschillende plekken binnen het molenveld zijn er zorgen over de toestand van sommige molenroeden. De afgelopen jaren zijn bij een aantal traditionele windmolens in Nederland onverwacht roeden gebroken. Gelukkig was er slechts materiële schade en deden zich geen persoonlijke ongevallen voor. Niettemin kwam uit deze en eerdere ongevallen naar voren dat er een grote urgentie is om molenroeden aan een nader onderzoek te onderwerpen. Voor moleneigenaren is het immers van groot belang goed inzicht te hebben in de staat van het wiekenkruis van ‘hun’ molen(s), gelet op de veiligheid van molenaars en bezoekers.

Molenroeden zijn een essentieel onderdeel van het gevlucht. Ze worden aan hoge belastingen blootgesteld. Het is daarom belangrijk om de staat ervan goed te monitoren, zodat eventuele slijtage of gebreken tijdig wordt opgemerkt. Zo kan vervolgschade, in het uiterste geval een roedenbreuk, voorkomen worden. Gezien de langere levertijden van molenroeden is het ook van belang om tijdig werk te maken van vervanging. Zo komt een molen niet onnodig lang stil te staan.

Om eigenaren van rijksmonumentale molens financieel te steunen bij de veiligheid en het draaiende houden van de molen is deze subsidie beschikbaar. De regeling is specifiek gericht op molens die beschermd zijn als rijksmonument en gaat om het oplossen van de problemen met de molenroeden. Voor de andere gebreken bij de molen kan subsidie worden aangevraagd in de bestaande subsidieregeling van het rijk en de provincie.

De Hollandse Molen heeft een molenfonds waar eigenaren een lening kunnen aanvragen, gecombineerd met een financiële bijdrage van de provincie moet het mogelijk zijn om deze problemen met de roeden aan te pakken.

Juridisch kader

Deze subsidieregeling is vastgesteld op grond van de Algemene subsidieverordening Noord-Brabant (Asv). Dit betekent dat een aantal aspecten van de verstrekking van subsidies niet in de subsidieregeling zijn vastgelegd, maar in de Asv. In de Asv staat onder meer wat de termijnen zijn voor het nemen van een beslissing op een aanvraag en ook bevat de Asv algemene verplichtingen voor de subsidieontvanger, zoals de meldingsplicht in geval van het niet, niet tijdig of niet geheel verrichten van de activiteiten dan wel nakomen van de verplichtingen. Daarnaast hebben Gedeputeerde Staten in de Regeling algemene subsidienormen Noord-Brabant (Ras) nog diverse algemene bepalingen met betrekking tot subsidie vastgelegd. Ook de Algemene wet bestuursrecht (Awb) bevat algemene bepalingen die onverkort van toepassing zijn op subsidies die worden verstrekt op grond van deze subsidieregeling. Voor een goed begrip van deze subsidieregeling is dus ook de Awb en de Asv in combinatie met de Ras relevant.

Staatssteun

Er is sprake van staatssteun indien steun wordt toegekend aan een onderneming die daarmee een voordeel onder niet marktconforme omstandigheden ontvangt. Onder deze regeling zal voor een deel sprake zijn van steun aan particuliere eigenaren van een molen, welke geen onderneming zijn. Indien in een monument wel een onderneming is gevestigd, ontstaat met een vergoeding voor de kosten een voordeel en dus ook staatssteun. Voor die gevallen maken we gebruik van de vrijstelling onder artikel 53 van de Algemene groepsvrijstelling. Het vervangen van molenroeden past onder materieel erfgoed, bedoeld in lid 2 onder b, waarvoor conform lid 3 investeringssteun mogelijk is.

  • II.

    Artikelsgewijs

Artikel 1 Begripsbepalingen

Wiekverbetering is het verbeteren van de systemen op de wieken van de windmolens. Dit zorgt ervoor dat de molen beter werkt en makkelijker te bedienen is. Hierdoor draaien de molens sneller, met meer kracht en zijn er minder zeil of bedieningshandelingen dan met een traditionele Oud-Hollandse systemen.  

Gedeputeerde Staten van Noord-Brabant,

de voorzitter,

mr. I.R. Adema

de secretaris,

drs. G.H.E. Derks MPA