Voorbeschermingsregels energieopslagsystemen

Artikel 1.1 Overgangsrecht

Het doel van deze voorbeschermingsregels is dat energieopslagsystemen (EOS) die (mogelijk) strijdig zijn met nieuwe regels in het omgevingsplan die in voorbereiding zijn, worden voorkomen. Volgens artikel 4.14 van de Omgevingswet mogen alleen voorbeschermingsregels worden gesteld over activiteiten die op grond van het omgevingsplan zijn toegestaan, maar die nog niet plaatsvinden. In dit artikel is daarom bepaald dat de regels in dit hoofdstuk niet van toepassing zijn op activiteiten die al werden verricht voorafgaand aan de inwerkingtreding van de voorbeschermingsregels.

Artikel 1.2 Begripsbepalingen

Dit artikel geeft aan wat met bepaalde begrippen in de artikelen wordt bedoeld.

Artikel 1.3 Toepassingsbereik

Deze afdeling is van toepassing op het plaatsen van een EOS. Hierbij is een ondergrens van 1 MWh vastgelegd. De ondergrens is bepaald aan hand van effectafstanden uit het scenarioboek Omgevingsveiligheid van het NIFV (Nederlands Instituut voor Publieke Veiligheid). Hieruit blijkt dat het maximale effectgebied voor externe veiligheid 25 meter betreft. Installaties met een lagere capaciteit zijn niet relevant voor externe veiligheid.

Artikel 1.4 Oogmerken

De regels in deze afdeling zijn gesteld met het oog op:

• a.

  het behouden van de mogelijkheden voor verduurzaming van bedrijfsactiviteiten;

• b.

  het bevorderen van duurzame lokale ontwikkelingen;

• c.

  het kunnen overschakelen van fossiele energie naar hernieuwbare energie;

• d.

  de energievoorziening in relatie tot de beoogde ruimtelijke ontwikkeling;

• e.

  het behouden van een veilige en gezonde leefomgeving.

Deze oogmerken zijn ontleend aan de Omgevingsvisie 1.0 van de gemeente Sliedrecht en de Regionale Energiestrategie van de Drechtsteden.

Omgevingsvisie 1.0 2021

In de Omgevingsvisie 1.0 is opgenomen als onderdeel van de Koers 2030 het einddoel voor de energietransitie: ‘Sliedrecht energieneutraal’ in 2050. In het hoofduitgangspunt van de Koers 2030 ‘werk maken van ruimtelijke vernieuwing’, ambitie duurzaamheid, zijn de volgende speerpunten opgenomen:

• 1.

  In 2050 zijn we energie- en klimaatneutraal.

• 2.

  We zetten nog meer in op energiebesparing en de reductie van restafval.

• 3.

  In 2030 hebben we een bijdrage geleverd aan de regionale energieopgave van 1,5 PJ.

• 4.

  In 2035 is een groot deel van de gebouwde omgeving voorzien van duurzame warmte.

Gezien het belang van het lokale energiesysteem voor het behalen van deze doelstelling zijn de regels in deze afdeling van belang voor het behalen van deze ambitie in de Koers 2030.

RES Drechtsteden

In de Drechtsteden gebruiken vele bedrijven op jaarbasis meer dan 50.000 KWh aan elektra of meer dan 25.000 m3 aardgas. Voor deze bedrijven geldt een energiebesparingsplicht. De gemeente stimuleert dat er grootschalig zon op dak wordt gerealiseerd op bedrijfsdaken middels o.a. de Green Deal. De energietransitie waarbij van aardgas naar duurzame energie wordt overgestapt heeft ook als gevolg dat het elektriciteitsnet onder druk komt te staan. Deze transitie levert netcongestie op. Dit betekent dat het elektriciteitsnet moet worden verzwaard, wat tijd en geld kost. Ondertussen moeten er keuzes worden gemaakt over welke ruimtelijke ontwikkelingen kunnen worden aangesloten op het elektriciteitsnet.
EOS zijn nodig voor de energietransitie naar duurzame energie. Dit aangezien de hoeveelheid energie dat wordt opgewekt door bijvoorbeeld wind of zon afhankelijk is van het weer. Ook is het verbruik van energie niet altijd gelijk aan de hoeveelheid energie die wordt opgewekt. Om variabele energievoorziening en een goede match met het energieverbruik mogelijk te maken zal er ook gebruik moeten worden gemaakt van opslagsystemen. Energieopslagsystemen met een eigen aansluiting leggen op dit moment een disproportionele druk op de beschikbare transportcapaciteit van het elektriciteitsnet. Hierdoor blijft er minder transportcapaciteit beschikbaar voor andere ontwikkelingen zoals de nieuwbouwopgave en vestiging of uitbreiding van bedrijven (arbeidsplaatsen).

Verband tussen het beleid en de oogmerken

De Omgevingsvisie van Sliedrecht en de RES Drechtsteden hebben als gezamenlijk doel het verduurzamen van Sliedrecht. Dit is noodzakelijk voor een goed woon- en leefklimaat. Deze energietransitie naar duurzaam opgewekte energie heeft impact op het elektriciteitsnet van Sliedrecht. Dit heeft ruimtelijke impact aangezien netcongestie ertoe kan leiden dat nieuwe (bedrijfs)activiteiten niet meer mogelijk zijn of dat bestaande bedrijfsactiviteiten worden beperkt in de overschakeling naar hernieuwbare energie. Het is voor de gemeente van belang dat een EOS bijdraagt aan de verduurzaming van de gemeente en daarnaast ook de bestaande en nieuwe bedrijfsactiviteiten ondersteunt in deze transitie. Echter, deze regels zijn niet op het belang van de energievoorziening zoals bedoeld in artikel 6.12 van de Energiewet.
Naast verduurzaming richt de omgevingsvisie zich op het creëren van een veilige en gezonde leefomgeving. EOS hebben invloed op de leefomgeving zowel in termen van ruimtelijke inpassing als, veiligheid. Het is voor de gemeente van belang dat vestiging een EOS niet leidt tot een onevenredig ruimtebeslag en/of (milieu)belasting.

Artikel 1.5 Vergunningplichtig geval energieopslagsystemen

Voor het aanleggen van een EOS is een omgevingsvergunning vereist.  

Energievoorziening  

Een EOS levert niet altijd een bijdrage aan de verduurzaming van Sliedrecht. Het kan zelfs netcongestie veroorzaken in plaats van verminderen.^[1] Het is van belang dat de beperkte ruimte op het elektriciteitsnet van Sliedrecht wordt benut voor de energietransitie en de voortgang van de verduurzaming van (bedrijfs)activiteiten.

Omgevingsveiligheid

Op dit moment is een zelfstandig EOS in de Rijksregelgeving nog niet aangemerkt als een milieubelastende activiteit met omgevingsveiligheidsrisico's en geluidsnormering. Onderzoek laat zien dat met name een EOS, in de vorm van lithium-ion batterijmodules een voor (externe-)veiligheid relevante installatie is waaraan, voor een veilige exploitatie, ontwerp- en constructie-eisen moeten worden gesteld. Ook leidt vestiging en exploitatie van dit type EOS mogelijk tot het ontstaan van explosie- en gifwolk aandachtsgebieden hetgeen ruimtelijke consequenties met zich meebrengt. 

Geluid  

Afhankelijk van de locatie van een EOS speelt het aspect geluid effect op de omgeving. Het gaat daarbij voornamelijk over geluid dat samenhangt met voorzieningen die bij de elektriciteitsopslag behoren, zoals koelingen. Een EOS kan in de gebouwde omgeving kan geluidshinder veroorzaken. Gelet op het bovenstaande is daarom een individuele afweging noodzakelijk voorafgaand aan de installatie van een EOS, waarbij wordt beoordeeld of het exploiteren van een EOS de energietransitie, de uitvoering van lokale activiteiten en ontwikkelingen en het realiseren van een veilige en gezonde leefomgeving niet in de weg staat.

Artikel 1.6 Bijzondere aanvraagvereisten

Bij de aanvraag om een vergunning wordt een bedrijfsplan, een toets aan de toegepaste best beschikbare techniek en een kwantitatieve risicoanalyse met hierin het risico voor de omgeving, ingediend. De gemeente gebruikt deze informatie voor de beoordeling van de aanvraag van de omgevingsvergunning.

Artikel 1.7 Beoordelingsregels omgevingsvergunning energieopslagsystemen

De gemeente heeft de ambitie om energieneutraal te zijn in 2050, een belangrijk onderdeel daarvan het is het bevorderen van het gebruik van duurzame energie. EOS kunnen in deze energietransitie lokaal een bijdrage leveren. Plaatsing kan gezien de eigenschappen van een EOS niet zonder meer en op iedere plaats, daarom zijn de volgende beoordelingsregels opgenomen.

Onder a is opgenomen dat het exploiteren van een EOS de verduurzaming van bedrijfsactiviteiten niet mag verhinderen. Deze beoordelingsregel ziet op de doelstelling om bedrijven te verduurzamen door middel van o.a. het gebruik van duurzame energie. Het verduurzamen van lokale bedrijven is belangrijk voor een goed woon- en leefklimaat en bedrijfsactiviteiten zijn daarnaast ook belangrijk zijn voor de economisch-stedelijke ontwikkeling van de gemeente. Daarom is het noodzakelijk dat bedrijfsactiviteiten niet worden gehinderd door het exploiteren van een EOS.
Onder b is opgenomen dat het exploiteren van een EOS als doelstelling heeft om te voorzien in een plaatselijke behoefte van vraag en aanbod van elektra. In Sliedrecht is er beperkt ruimte op het elektriciteitsnet terwijl de energietransitie naar duurzaam opgewekte energie veel van het elektriciteitsnet gaat vragen. Vanuit het oogpunt van een goed woon- en leefklimaat en het ruimte geven aan lokale bedrijfsactiviteiten is het noodzakelijk dat een EOS voorziet in de lokale behoeften van vraag en aanbod in elektra.
Onder c is opgenomen dat het exploiteren van een EOS de ruimtelijke ontwikkeling van het gebied niet in de weg moet staan. Door de beperkte aansluitcapaciteit op het elektriciteitsnet en de grote aanslag die een EOS daarop kan hebben, kunnen andere ruimtelijke en economische ontwikkelingen in de stad verhinderd worden. Het is dus van belang dat er niet een wildgroei aan EOS ontstaat.
Onder d t/m g is opgenomen dat een EOS in de exploitatiefase niet mag leiden tot externe veiligheidsrisico's, geluidshinder en/of beperkingen voor de omgeving.

Voor het aspect externe veiligheid is het beoordelingskader van de omgevingsvisie 1.0 (bijlage 5) toegepast. Hierop zijn de beoordelingsregels gebaseerd.

Voor het aspect geluid is aangesloten bij de geluidsnormering voor warmte- en koude-installaties in de woonomgeving. De aanvraagvereisten voor het aspect geluid geldt niet in geval de EOS is geprojecteerd binnen een geluidsgezoneerd industrieterrein. Hiervoor zijn reeds regels gesteld in het Omgevingsplan.