Uitvoeringsprogramma 2025

Met de inzet van de instrumenten vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) dragen we bij aan een veilige, schone, leefbare, gezonde en duurzame leefomgeving. In onze Uitvoerings- en Handhavingsstrategie VTH 2025-2028 (U&H-strategie) is beschreven wat we willen bereiken en wat onze prioriteiten zijn. In dit uitvoeringsprogramma is de inzet van de VTH-instrumenten opgenomen met daarbij de planning en capaciteit in 2025.

Met dit uitvoeringsprogramma voldoen we aan bepalingen uit het Omgevingsbesluit waarin de landelijke kaders en eisen voor de gemeentelijke beleidscyclus zijn vastgelegd. De provincie beoordeelt vanuit Interbestuurlijke Toezicht (IBT) in welke mate we voldoen aan de kaders en eisen. Dit uitvoeringsprogramma is een onderdeel van onze beleidscyclus.

In aanvulling op de inzet vanuit onze gemeente ligt de uitvoering van VTH-taken ook bij de Omgevingsdienst Regio Utrecht (ODRU), de Veiligheidsregio Utrecht (VRU) en partners zoals provincie, waterschap en politie. De wijze van samenwerking met deze organisaties is in onze Uitvoerings- en Handhavingsstrategie (U&H-strategie) vermeld.

In dit uitvoeringsprogramma gaan we in op VTH-instrumenten en capaciteit die we als gemeente inzetten. Onze partners maken uitvoeringsprogramma’s voor de taken die aan hen zijn opgedragen of die ze vanuit hun bevoegdheid uitvoeren. Met name met ODRU en VRU is er meerdere keren per jaar overleg en afstemming over de inhoudelijke prioriteiten, programmering, inzet van middelen en lopende zaken.

Dit uitvoeringsprogramma vormt de leidraad voor de uitvoering van de gemeentelijke VTH-taken. De uitvoering kan door omstandigheden wijzigen. Dit wordt meegenomen in onze verantwoording over de uitvoering in ons jaarlijkse evaluatieverslag.

Omgevingswet

Vanaf 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking. De Omgevingswet is één van de grootste wijzigingen in wetgeving voor het fysieke domein. De uitgangspunten van de wet zijn participatie en integrale aanpak op basis van vertrouwen, met als doelen: minder en overzichtelijkere regels, meer ruimte voor initiatieven van inwoners en bedrijven en lokaal maatwerk.

De Omgevingswet heeft gevolgen voor onze dienstverlening en voor de inzet van VTH-instrumenten. In onze dienstverlening, werkprocessen en in dit uitvoeringsprogramma zijn deze gevolgen verwerkt. Inmiddels hebben we 1 jaar ervaring opgedaan met de procedures en dienstverlening onder de Omgevingswet. In dit Uitvoeringsprogramma is een raming gemaakt voor het aantal verzoeken en aanvragen dat we verwachten en de raming van de inzet die daarmee is gemoeid. Ook is inzet opgenomen om een bijdrage te leveren aan de kerninstrumenten zoals de opbouw van het omgevingsplan.

Wet kwaliteitsborging voor het bouwen

Gelijktijdig met de Omgevingswet is de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) in werking getreden. De private kwaliteitstoetsing is vanaf 1 januari 2024 van toepassing bij eenvoudige nieuwbouw. Dit betekent dat de gemeente bij een vergunning bij eenvoudige nieuwbouw de bouwtechnische aspecten niet meer hoeft te beoordelen of te controleren. Marktpartijen dragen er zelf zorg voor dat aantoonbaar aan wettelijke eisen wordt voldaan. Dit aan de hand van door die partijen toe te passen methodes voor kwaliteitsborging.

Wat de gemeente blijft doen is de toets aan welstandseisen, omgevingsplan en veiligheid voor de omgeving. Daarnaast dient de gemeente te controleren of de kwaliteitsborger werkt met een goedgekeurde methode, ontvangen we meldingen voorafgaand en na realisatie en beoordelen we aan de hand van de verklaring van de kwaliteitsborger of het bouwwerk voldoet aan de landelijke eisen en of in het gebruik kan worden genomen. Ook blijven we het bevoegd gezag voor handhaving tijdens de bouwfase.

In onze U&H-strategie is uitgewerkt hoe we onze rol invullen bij het ontvangen van meldingen en signalen van strijdigheid van de kwaliteitsborger. In dit uitvoeringsprogramma zijn de gevolgen van de Wkb verwerkt in de VTH-instrumenten en in de capaciteitsraming.

Meldingen en klachten

Inwoners melden in toenemende mate overlast. Met de verwachting dat we vanuit toezicht reageren op deze meldingen. In dit uitvoeringsprogramma zetten we onze capaciteit in op het zoveel als mogelijk opvolgen van urgente meldingen, om zelf te signaleren waar nodig en om op te treden vanuit ons reguliere, geplande toezicht. Daarbij ligt de prioriteit bij activiteiten met een hogere risicoscore uit onze risicoanalyse.

Complexiteit

Bij het beoordelen van voorgenomen ruimtelijke initiatieven neemt de complexiteit toe. De woningbouwopgave wordt gerealiseerd op enkele uitbreidingslocaties, inbreiding en transformatie van (kantoor)gebouwen. Ook komen innovatieve woonvormen vaker voor. Verder zijn er nieuwe initiatieven op energieopwekking en -opslag en op circulaire economie (hergebruik van grondstoffen). Dit werkt door in het tijdsbeslag op het beoordelen van dergelijke initiatieven en op het vergunningenproces.

Ook merken we dat het aantal handhavingsverzoeken en verzoeken in het kader van de Wet open overheid (Woo) toeneemt en in sommige gevallen tijdrovend is. Al deze aspecten zijn opgenomen in dit Uitvoeringsprogramma en van een realistische capaciteitsraming voorzien.

Aandachtvolle projecten

Een aantal initiatieven en projecten vraagt om specifieke aandacht en inzet vanwege hun complexiteit en impact. Om de belangen en invloedssfeer van betrokkenen te beschermen, worden deze projecten hier niet expliciet benoemd. In totaal betreft het circa vier projecten die een bovengemiddelde inzet en capaciteit vereisen.

In onze Uitvoerings- en Handhavingsstrategie VTH 2025-2028 zijn uitgangspunten en prioriteiten genoemd. In dit hoofdstuk komen deze terug en zijn ze uitgewerkt naar een geplande uitvoering in 2025. De prioriteiten en doelen in de U&H-strategie zijn meerjarig en kunnen en hoeven niet allemaal in 2025 te worden opgepakt. Om die reden is aangegeven in hoeverre de uitvoering is voorzien in 2025 en daarna.

De opbouw van dit hoofdstuk is naar:

• ■

  Inhoudelijke prioriteiten die volgen uit de U&H-strategie

• ■

  Bijdrage van VTH aan gemeentelijke ambities

• ■

  Dienstverlening

Inhoudelijke prioriteiten

Bijdrage vanuit VTH aan algemene gemeentelijke ambities

Dienstverlening aan initiatiefnemers en belanghebbenden

VTH-instrumenten

Voor de werkzaamheden is benoemd welke instrumenten we inzetten en welke aantallen we verwachten. Dit is gebaseerd op een analyse van onze registratiesystemen met het aantal vergunningaanvragen, meldingen, handhavingsverzoeken en een voorspelling voor de situatie in het komende jaar. Ook zijn de doelen uit onze U&H-strategie meegenomen.

Ureninzet

De geplande aantallen VTH-instrumenten zijn voor zover mogelijk voorzien van een kengetal: een gemiddeld aantal uren dat benodigd is om één instrument in te zetten (bijvoorbeeld een vergunning of melding afhandelen, toezicht uitoefenen). Door aantallen te vermenigvuldigen met kentallen ontstaat een totaalbeeld van de verwachte uren. Voor een aantal instrumenten kunnen we geen aantallen en kentallen hanteren; dan is volstaan met een urenraming. In verschillende sessies zijn de VTH-instrumenten doorgenomen en zijn aantallen en urenramingen gemaakt en onderling besproken.

Formatie

Dit uitvoeringsprogramma geeft inzicht in en een onderbouwing van de formatie die geraamd is om de gevraagde dienstverlening te bieden en om de prioriteiten en doelen uit de risicoanalyse te realiseren. Dit is vergeleken met de formatie die beschikbaar is.

Onderstaande tabellen geven inzicht in de geplande werkzaamheden en producten met de planning van aantallen en de ureninzet in FTE.

Er is overleg met Waardlanden over de taakafbakening met betrekking tot meldingen en constateringen op bijzetten, onjuist aanbieden of dumpen van afval. Om die reden is er (nog) geen capaciteit geprogrammeerd.

Indien de geraamde capaciteit wordt afgezet tegen de beschikbare capaciteit dan ontstaat het beeld in onderstaande tabel (aantallen zijn in fte). De beschikbare capaciteit is gebaseerd op het formatiebudget en de vaste formatie die daarvoor beschikbaar is.

Uit de tabel blijkt dat er een behoorlijk verschil is tussen de geraamde capaciteit en de beschikbare capaciteit (totaal 7,2 fte). Dit verschil zit in:

• ■

  Omgevingswet (vergunningen, toezicht en juridisch)

• ■

  Toezicht Openbare Ruimte (BOA)

Bij dit verschil zijn nog twee opmerkingen te maken:

• ■

  De bezetting op de formatie is op orde. De krapte op de arbeidsmarkt leidt ertoe dat er relatief onervaren medewerkers zijn aangetrokken. Bij Vergunningen zijn 4 van de 6 mensen ‘nieuw in het vak’ en bij de BOA’s 2 op de 8. Dit betekent dat er veel tijd en aandacht nodig is voor training on the job en coaching van nieuwe medewerkers. Hier is in de capaciteitsraming rekening mee gehouden.

• ■

  Bij Toezicht Openbare Ruimte is (nog) geen inzetraming gemaakt voor het onderdeel ‘afval’ omdat daar nog gesprekken lopen met Waardlanden over de taakverdeling.

Er zijn verschillende redenen van het geconstateerde capaciteitsverschil en er zijn ook verschillende optie om met het verschil om te gaan:

• ■

  Inwerken medewerkers heeft invloed op productie

  Het inwerken van nieuwe (en relatief onervaren) medewerkers vraagt tijd en aandacht. Dit is een investering naar de toekomst. Het kan wel betekenen dat de ‘productie’ tijdelijk op een iets lager niveau zit en dat zaken die minder prioriteit hebben niet direct worden afgehandeld.

• ■

  Externe inhuur op Omgevingswet

  Op legesplichtige diensten onder de Omgevingswet is het mogelijk om budgetneutraal capaciteit in te huren als er legesdekking voor beschikbaar is. Hiermee kan extra capaciteit worden ingezet op vergunningen, toezicht en juridisch.

• ■

  Bijstellen kwaliteitsniveau

  Bijstellen van het niveau van toetsing en toezicht op verzoeken en aanvragen zoals dat is vastgelegd in de U&H-strategie om tijd vrij te spelen. Aandachtspunt is dat het toetsing- en toezichtniveau nu op het gemiddeld landelijk niveau zit en bijstelling tot onder een gebruikelijk niveau komt.

• ■

  Formatie in lijn brengen met geraamde capaciteit

  Het formatiebudget en de beschikbare capaciteit in lijn brengen met de geraamde capaciteit, mogelijk na een cijfermatige vergelijking met één of enkele referentie gemeenten

• ■

  Prioriteren in dagelijkse uitvoering

  In de dagelijkse uitvoering prioriteren bij het toezicht Openbare Ruimte op de beschikbare capaciteit van BOA’s. Er is een separate uitwerking gemaakt met een ‘handhavingsuitvoeringsprogramma openbare ruimte’ op basis waarvan de portefeuillehouder heeft aangegeven welke taken in welke mate worden opgepakt.